f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Mardin

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 58  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
Erdobe, Tidu, Merdin, Merd├Â, Merdi, Merda, Merde   T├╝rkiye  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
   
   
┼×ehir No: S-58 Hit : 6912
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti
google map link i├žin t─▒klay─▒n
open go how many guys cheat

Hakk─▒nda Bilgi

Mardin

 

T├╝rkiye Cumhuriyetinin G├╝neydo─ču Anadolu b├Âlgesinde yer alan bir ildir.

Mimari, etnografik, arkeolojik, tarihi ve g├Ârsel de─čerleri ile zaman─▒n durdu─ču izlenimini veren G├╝neydo─čunun ┼čiirsel kentlerinden biridir. Mardin farkl─▒ dini inan─▒┼člar paralelinde, sanatsal a├ž─▒dan da tarihi de─čeri olan camiler, t├╝rbeler, kiliseler, manast─▒r ve benzeri dini eserler bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. Mardin, ─░pek Yolu g├╝zergah─▒nda olup, ilde be┼č han ve bir kervansaray mevcuttur.

Mardin "Merdo" dan gelme S├╝ryanice k├Âkenli bir kelimedir. "Kale" anlam─▒na gelmektedir. Tarihte Mardin i├žin bir├žok isim kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Bunlar: Erdobe, Tidu, Merdin, Merd├Â, Merdi, Merda, Merde. Kartal Yuvas─▒, Ku┼člar Yuvas─▒, Mardin...dir.

 Buras─▒ b├Âlgedeki bir├žok di─čer ┼čehir ve yerle┼čim gibi S├╝ryaniler'in yo─čun olarak ya┼čad─▒─č─▒ bir mekand─▒r. Mardin ve Tur Abdin b├Âlgesinde hala S├╝ryaniler ya┼čamaktad─▒r. B├Âlgede me┼čhur birka├ž S├╝ryani Manast─▒r─▒ ve Kilisesi vard─▒r: Deyrulzafaran, Mor Gabriel, Salah'taki Mor Yakub ve Hah'daki Tanr─▒ Annesi Meryemana Kilisesi gibi.

Mardin'in ne zaman ve kimler taraf─▒ndan kuruldu─ču kesin olarak bilinmiyorsa da, kurulu┼ču eski yak─▒n do─ču tarihine g├Âre Subariler zaman─▒na kadar dayanmaktad─▒r.

Mardin'de Bizanslar MS. 640 y─▒l─▒nda Hz. ├ľmer'in kumandanlar─▒ndan ├«lyas Bin Ganem'in i┼čgaline kadar varl─▒klar─▒n─▒ devam ettirmi┼člerdir. MS. 692 de Emeviler'in MS. 824 te Mardin ve ├ževresi Halife Memun zaman─▒nda Abbasilere ba─članm─▒┼č ve ─░slamiyet bu d├Ânemde h─▒zla yay─▒lm─▒┼čt─▒r.

MS. 885-978 y─▒llar─▒ aras─▒nda buralarda h├╝k├╝m s├╝ren Hamdaniler'in kaleyi kesin olarak zaptedi┼čleri 895 y─▒l─▒na rastlar. Do─čal olan kalenin baz─▒ yerlerine surlar yaparak baz─▒ yerlerini de onararak g├╝n├╝m├╝ze kadar dimdik kalmas─▒n─▒ sa─člad─▒lar. MS.990'da ancak Musul'da tutunabilen Hamdaniler'in topraklar─▒n─▒ birer birer ele ge├žiren Mervaniler Mardin'i de zaptederler. Bu arada Mardin ve ├ževresinde ├žar┼č─▒lar, camiler yaparak onar─▒mlarla ─░pek yolu ├╝zerinde bulunan bu ├Ânemli ┼čehri ticari a├ž─▒dan canland─▒r─▒rlar. Alparslan'─▒n Malazgirt zaferinden sonra T├╝rklerin Anadolu'ya ula┼čan ak─▒nlar─▒ neticesinde gittik├že zay─▒flayan Mervaniler Devleti Nusaybin'de M.S.1089'da Sel├žuklulara yenilerek onlar─▒n hakimiyeti alt─▒na girer.

Artuklular'dan ─░l-Gazi Bey Mardin'i MS. 1105 te ele ge├žirerek devletin ba┼čkenti yapar. Halep'i ald─▒─č─▒ gibi Ha├žl─▒lara kar┼č─▒ giri┼čti─či m├╝cadeleler dolay─▒s─▒yla ─░lgazi Bey b├╝y├╝k ├╝n kazan─▒r. Antakya Ha├žl─▒ Prensi Roger'i yenerek Silvan'─▒ da ele ge├žirir. ─░lgazi'nin ├Âl├╝m├╝nden sonra o─čullar─▒ ve ye─čenleri devletin ba┼č─▒na ge├žerek Diyarbak─▒r, Harput Kalesi ve civar─▒na hakim olarak, Ha├žl─▒, Franklar─▒, Urfa Konutu. Bilecik Ha├žl─▒ Seny├Âr├╝n├╝ ve Kud├╝s Kral─▒ Bodven'i yenerek Ha├žl─▒lara kar┼č─▒ b├╝y├╝k bir ba┼čar─▒ kazan─▒rlar. B├Âylece Artuklular b├Âlgede direnme g├Ârmeden b├╝y├╝k bir devlet kurarlar.

Bu devletin 304 y─▒ll─▒k egemenlikleri s├╝recinde ├žok say─▒da tarihi camii, medrese, hamam, kervansaray ve medreseye yap─▒lm─▒┼č bir ├žok camii, medrese ve manast─▒r onar─▒lm─▒┼čt─▒r. Artuklular'm g├╝n├╝m├╝ze kadar ayakta durabilmi┼č eserleri g├╝n├╝m├╝z insan─▒n─▒ ├žok eskilere g├Ât├╝rerek mitolojik bir hava teneff├╝s ettirir .

Timur Artuklular d├Âneminde 1393 te Mardin Kalesini ku┼čat─▒p i┼čgal etmeye yeltense de ba┼čar─▒l─▒ olamaz Bu nedenle civarda deyim yerindeyse "├Âl├╝m piramitleri" meydana getirir. Timur 1395 y─▒l─▒n─▒n Ramazan ay─▒nda Mardin'i almak i├žin b├╝y├╝k bir umutla yeni bir ku┼čatma haz─▒rl─▒klar─▒na K─▒z─▒ltepe'de ota─č─▒n─▒ kurarak ba┼člar. Mardin halk─▒ kaleye s─▒─č─▒narak Timur'un ┼čiddetli h├╝cumlar─▒na kar┼č─▒ koymak suretiyle o zaman─▒n en b├╝y├╝k ordusu ve h├╝k├╝mdar─▒n─▒ h├╝srana u─čratm─▒┼čt─▒r.

Artuklular halk─▒n bu ba┼čar─▒s─▒ndan dolay─▒ Mardin'i onarma faaliyetine giri┼čirler. 15. y├╝zy─▒lda g├╝├žlenen Ka-rakoy unlular 'in bu devleti ortadan kald─▒rmak i├žin Mardin'i 2 y─▒l kadar ku┼čatmas─▒ bu giri┼čimleri aksat─▒r. Halk bu ku┼čatmaya daha fazla dayanamayarak yap─▒lan antla┼čma gere─či ┼čehrin kalesini Karakoyunlular'a teslim eder(MS.1409). Mardin Karakoyunlular'─▒n egemenli─činde 61 y─▒l kal─▒r. Bu s├╝re├ž i├žinde a┼čiretler ayaklanarak Karakoyulular'─▒n rejimine kar┼č─▒ koyarlar ve devleti zaman zaman ele ge├žirirler.

Karakoyunlular'─▒ MS. 1462 y─▒l─▒nda yenen Akkoyunlular kalenin egemenli─čini de ele ge├žirirler. Bu d├Ânemde Mardin'e Pa┼ča olarak gelen Kas─▒m Bey. Timur'un yak─▒p y─▒kt─▒─č─▒ ┼čehri ve kaleyi onarmaya giri┼čir. Bu ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ ve ba┼čar─▒s─▒n─▒ ta├žland─▒ran bug├╝ne kadar ihti┼čamla ayakta durmay─▒ ba┼čaran ve tarihe meydan okuyan "Kas─▒m Pa┼ča Medresesini" yapt─▒r─▒r.

16. y├╝zy─▒l─▒n ba┼č─▒nda Akkoyunlular─▒ egemenli─čine alan ┼×ah ─░smail g├╝├žl├╝ bir ┼×ii devleti kurmay─▒ ba┼čar─▒r. Bu d├Ânemde Anadolu'ya girip ┼×iili─či kabul etmeyenleri zalimce ├Âld├╝rmekten geri kalmaz. Bu durumu g├Âren Mardin hakimi di─čer ┼čehirler gibi zulme ve ya─čmalamaya kar┼č─▒, ┼čehri ve halk─▒ korumak i├žin kalenin anahtar─▒n─▒ kan d├Âkmeden ┼×ah ─░smail'e teslim eder...

Mardin'in kesin olarak Osmanl─▒lar─▒n eline ge├žmesi M─▒s─▒r seferini d├╝zenleyen Yavuz Sultan Selim d├Âneminde ger├žekle┼čmi┼čtir. (Amid)Diyarbak─▒r Valisi B─▒y─▒kl─▒ Mehmet Pa┼ča ve K├╝rt bilgini ─░dris-i Bitlisinin Yavuz Sultan Selim'in emriyle 1516'da Mardin ve kalesini dokuz aydan fazla ku┼čatm─▒┼č, ├že┼čitli illerden g├Ânderilen Osmanl─▒ takviye kuvvetleri, Do─ču Anadolu'dan gelen K├╝rt Beylerinin kuvvetleriyle kaleye defalarca sald─▒r─▒lar d├╝zenlenmi┼čtir.

Mardin ─░li (├Âzellikle il merkezi) son y─▒llarda yo─čun bir ┼čekilde betonla┼čman─▒n etkisi alt─▒nda kalm─▒┼č, ┼čehir merkezinin bulundu─ču tepenin hemen biraz alt─▒ndaki alan yeni ┼čehir olarak imara a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. Yeni binalar yap─▒lm─▒┼č (yap─▒l─▒yor) olmas─▒na kar┼č─▒n bu betonla┼čma tarihi ta┼č binalar─▒ da es ge├žmemi┼č, maalesef ta┼č binalar─▒n ├╝st├╝ne yar─▒m yamalak beton katlar ├ž─▒k─▒lmas─▒na kadar varm─▒┼čt─▒r. D├╝┼č├╝k bir n├╝fusa sahip olmas─▒na kar┼č─▒n bu denli yap─▒la┼čmas─▒n─▒n ba┼čl─▒ca nedeni ekonomidir. Eski b├╝y├╝k evlerde bug├╝nk├╝ ekonomik ko┼čullarda ve yeni neslin farkl─▒la┼čan istekleriyle birlikte ya┼čamak zordur ve daha bir├žok sosyo- ekonomik nedeni de vard─▒r bu durumun ancak t├╝m bu nedenler ┼čehre verilen zarar─▒ yine de hakl─▒ ├ž─▒karmamaktad─▒r. En ba┼čta K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒ olmak ├╝zere resmi ve sivil kurulu┼člar bu konuya k─▒sa s├╝rede e─čilmezlerse asl─▒nda d├╝nya ├žap─▒nda bir a├ž─▒k hava m├╝zesi olabilecek de─čerdeki Mardin ─░li gidip g├Ârmeye de─čer t├╝m ├Âzelliklerini k─▒sa zamanda yitirecektir. Bu nedenle Mardin'in muazzam tarihi g├╝zelli─čini korumak ve Mardin'i do─čru tan─▒tmak i├žin valilik ve belediyenin katk─▒lar─▒ ve Mardin ─░MKB Anadolu ├ľ─čretmen Lisesi 10 D─░L-A s─▒n─▒f─▒n─▒n giri┼čimleriyle Cumhuriyet Meydan─▒'nda Turizm Enformasyon B├╝rosu a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

website website open

K├╝t├╝phaneleri

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 26.12.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...