E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0
Yazar Arama
Uzmanl─▒k Alanlar─▒
............
Ahilik K├╝lt├╝r├╝ Uzman─▒
Akaid
Antropoloji
Arap Dili ve Bela─čat─▒
Arap├ža
Ara┼čt─▒rmac─▒-Yazar
Arkeoloji
Asker
Astroloji
Astronomi
Atat├╝rk ─░lkeleri
Beste
Bestekâr
Bibliyografya
Bilgi ve Belge Y├Ânetimi
Bilim Tarihi
Biyografi
B├╝rokrat
Co─črafya Bilgini
Cumhuriyet Tarihi
Çeviri
├çocuk Edebiyat├ž─▒s─▒
Deneme Yazar─▒
Deniz, Harita
Devlet Adam─▒
Dil Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
din
Din Bilimleri
Din E─čitimi
Din Felsefesi
Din Musikisi
Din Psikolojisi
Din Sosyolojisi
Dini Gruplar
Dinler Tarihi
Divan ┼čiiri
Dramaturg
Ebru Sanat─▒
Edebiyat
Edebiyat Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Edebiyat Tarihi
E─čitimci, Yazar
Ejiptoloji
Ekonomist
Eski├ža─č Tarihi
Fars Dili Edebiyat─▒
Felsefe
Felsefe Tarihi
Felsefe ve Din Bilimleri
Fen ─░limleri
Feraiz
F─▒k─▒h
Filoloji
Fizik
Folklor Ara┼čt─▒rmalar─▒
Foto─čraf Sanat├ž─▒s─▒
F├╝t├╝roloji
Gazeteci, yazar
Grafiker
Haberci
Hadis
Halk Bilimi
Halk Ozan─▒
Halk ┼×airi
Halkla ─░li┼čkiler
Hat Sanat─▒
Hekim ve fikir adam─▒
Hikâye ve Roman Yazarı
Hikâye Yazarı
Hititoloji
Hukuk
H├╝k├╝mdar
─░ktisat
─░lahiyat
─░slam Bilimleri
─░slam Felsefesi
İslâm Hukuku
─░slam ─░ktisad─▒
─░slam Mezhepleri Tarihi
─░slam Sanat─▒
─░slam Tarihi
─░slam Tarihi ve Sanatlar─▒
─░sl├ómi Bilimler Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
─░slami ─░limler
─░slam-T├╝rk Medeniyeti Tarihi
Kelam
Kelam ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
K─▒raat ilimleri
Kimya
Kuran-─▒ Kerim
K├╝lt├╝r Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
K├╝rdistan Ehli S├╝nnet Alimi
K├╝t├╝phanecilik
Latin Dili ve Edebiyat─▒
Mant─▒k
Matematik
Mevlevi ┼×eyhi
Mevlidhan
Mezhepler Tarih├žisi
Mezhepler Tarihi
Mimarl─▒k
Mitoloji
Mûsîki
Mutasavvıf, İslâm Bilgini
M├╝ft├╝
M├╝zik
M├╝zikoloji
Nakka┼č
Nesih
Nestalik
N├╝mizmatik
Orta├ža─č Tarihi
Oryantalist
Osmanl─▒ ─░dari ve ─░ktisadi Tarihi
Osmanl─▒ M├╝ellifi
Osmanl─▒ Tarihi
Oyun ve Roman Yazar─▒
├ľyk├╝ Yazar─▒
Papaz
Politika
Psikoloji
Reisu'l-Hattatin
Reis├╝'l-Kurra
Resim
Sanat Tarihi
Sanat├ž─▒
Saz ┼×airi
Senarist
Ses Sanat├ž─▒s─▒
Sihirbaz
Siyaset
Siyaset Adam─▒
Siyaset Bilimi
Sosyal Bilimler
Sosyal Psikoloji
Sosyolog
Sosyoloji
S├Âzl├╝k
S├╝merolog
S├╝ryani Dili ve Edebiyat─▒
┼×ark─▒ S├Âz├╝ Yazar─▒
┼×iir
┼×iir
T. E.
Tarih
Tarih ve Halkbilimi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Tasavvuf
Tefsir
Temel ─░slam Bilimleri
Teoloji
Tezhip Sanat─▒
Tezkire Yazar─▒
T─▒b
Tiyatro
Toplumbilim Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
T├╝rk Dili ve Edebiyat─▒
T├╝rk Din Musikisi
T├╝rk ─░slam Edebiyat─▒
T├╝rk ─░slam Sanatlar─▒ Tarihi
T├╝rk Leh├želeri Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
T├╝rk├že
T├╝rkoloji
Yak─▒n├ža─č Tarihi
Yak─▒n├ža─č Tarihi ve ─░ktisat Tarihi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Yeni ├ça─č Tarihi
Y├Ânetmen

G├Ârevler
......
Akademisyen
Allame
Arap din bilgini
Ara┼čt─▒rmac─▒
Arkeolog
Arkeoloji
Ar┼čiv uzman─▒
Asker-Komutan
Ate┼če (Din Hizmetleri)
Atom m├╝hendisi
Avukat
Bakan
Bankac─▒
Ba┼čbakan
Ba┼čdan─▒┼čman
Belediye Ba┼čkan─▒
Bestekâr
Bilim adam─▒
B├╝rokrat
Cemaat Lideri
Çevirmen
Dan─▒┼čman
Defterdar
Dekan
Dekan Yrd.
Dersiam
Devlet Adam─▒
Devlet Ba┼čkan─▒
Din Hizmetleri M├╝┼čaviri
Din ─░┼čleri Y├╝ksek Kurulu ├ťyesi
Din Psikolojisi
Dinî musiki
Diplomat
Divan Katibi
Divan ┼×airi
Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒
Eczac─▒
Edebiyat Tarih├žisi
Edebiyat├ž─▒
Edit├Âr
Ekonomist
el Ezher ┼×eyhi
El├ži/Sefir
Fakih
Filozof
Gazeteci
Halife
Hanende
Harema─čas─▒
Hatip
Hattat
Hekim
Hekimba┼č─▒
Hoca
Hukuk├žu
H├╝k├╝mdar
─░lahiyat├ž─▒
─░lim Adam─▒
─░mam
─░mar M├╝d├╝r├╝
Jeolog
Kad─▒
Kad─▒asker
Kaptan-─▒ Derya
Karikat├╝rist
Kâtip
Kaymakam
Kelâmcı
Kimya M├╝h.
Kur'an m├╝tercimi
K├╝lt├╝r Bak. D─▒┼č ─░li┼čkiler Gnl M├╝d.Yard.
K├╝t├╝phaneci
Memur
Mesnevi Yorumcusu
Milletvekili
Milli E─čitim M├╝d├╝r├╝
Mimar
Molla
Muallim
Muhabir
Muhaddis
Muhasebeci
Mutasarr─▒f
Mutasavv─▒f
M├╝ctehid
M├╝derris
M├╝d├╝r
M├╝ezzin
M├╝fessir
M├╝ft├╝
M├╝ft├╝ Yrd.
M├╝hendis
M├╝h├╝rdar
M├╝┼čavir
M├╝zehhip
M├╝zikolog
Neyzen
N├╝mizmat
Okutman
Oryantalist
Osmanl─▒ M├╝ellifi
├ľ─čretim G├Ârevlisi
├ľ─čretim ├ťyesi
├ľ─čretmen
Padi┼čah
Pa┼ča
Pedagog
Pilot
Piskopos ( Hristiyan Din Adam─▒)
Psikolog
Redakt├Âr
Reisu'l-Hattatin
Reis├╝'l-Kurra
Reis├╝lk├╝ttab
Rekt├Âr
Ressam
Sadrazam
Sanat Tarihi
Seyyah (Gezgin)
Sinema
Siyaset├ži
Sosyolog
S├╝ryani Din Adam─▒
┼×air
┼×eyh
┼×eyh├╝lislam
Tabip/Doktor
Tarih├ži
Tasavvuf ┼×eyhi
Terc├╝man
Te┼črifat├ž─▒
Ulum-i Diniye
Vaiz
Vakan├╝vist
Vali
Veteriner
Veziriazam
Yarg─▒├ž
Yazar


─░bnul Cevzi, Abdurrahman b. Ali b. Muhammed el Hanbeli, Ebul Ferec

ěúěĘ┘ł ěž┘ä┘üě▒ěČ ěžěĘ┘ć ěž┘äěČ┘łě▓┘Ő ěž┘äěş┘ćěĘ┘ä┘Ő

 Yazar Detay─▒ Yazar No : Y- 2540  
K├╝nyesi/Titri Lakab─▒ Tabakas─▒ E-mail
Eb├╝ÔÇÖl-Ferec Cem├ól├╝dd├«n
Do─čum Yeri Tarihi ├ľl├╝m Yeri Tarihi
Ba─čdat 1116m Ba─čdat 597/1201
G├Ârev Ald─▒─č─▒ E─čitim Kurumu Mezun Oldu─ču E─čitim Kurumu
   
G├Ârevi Uzmanl─▒k Alan─▒
Bildi─či Diller Mezhebi
Arab├ža,
       
Yazar No: 2540 Hit : 9257 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Yazara ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler ┼×iirler Hikayeler Fetvalar
   Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒ Tan─▒t─▒m Makaleleri        

Yazar─▒n Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒
1 Zemm├╝l Heva
2 Zad├╝l Mesir fi ─░lmit Tefsir
3 Uyun├╝l Hikayat
4 Tezkiret├╝l Erib fi Tefsiril Garib
5 Tezkiret├╝ ├ťlil Besair fi Marifetil Kebair
6 Tenvir├╝l Gabe┼č fi Fazlis Sudan vel Habe┼č
7 Tenbih├╝n Naimil Gumr Ala Mevasimil Umr / ě¬┘ćěĘ┘Ő┘ç ěž┘ä┘ćěžěŽ┘ů ěž┘äě║┘ůě▒ ě╣┘ä┘ë ┘ů┘łěžě│┘ů ěž┘äě╣┘ůě▒
8 Telkihu F├╝humi Ehlil Eser Fi Uyunit Tarih Ves Siyer
9 Telbisu ─░blis / ě¬ěĘ┘ä┘Őě│ ěąěĘ┘ä┘Őě│
10 Tefsir├╝ Lugatil Kuran
11 Takrir├╝lKavaid ve Tahrir├╝l Fevaid fi Usuli Mezhebil ─░mam Ahmed b. Hanbel
12 Siret├╝ ve Menak─▒b├╝ ├ľmer b. Abdilaziz
13 S─▒fat├╝s Safve
14 Sayd├╝l Hat─▒r
15 Ruus├╝l Kavarir
16 N├╝zhet├╝l Ay├╝nin Nevazir fi ─░lmil V├╝cuh ven Nezair
17 Nasihul Kuran ve Mensuhuh
18 M├╝sir├╝l Garamis Sakin ila E┼črefil Emakin
19 Muhtasaru Kitabil Mukad vel Mukim
20 Minhac├╝l Kas─▒din
21 Me┼čyehat├╝ ─░bnil Cevzi
22 Menak─▒b├╝l ─░mam Ahmed b. Hanbel
23 Menak─▒b├╝ ├ľmer b. el Hattab
24 Menak─▒b├╝ Maruf el Kerhi ve Ahbaruh
25 Menak─▒bu Bagdad
26 Mehasin├╝l Asar ve Garaib├╝l Ahbar
27 Manzume fil Hadis
28 Leftet├╝l Kebed fi (ila) Nashatil Veled
29 Kitab├╝l Ezkiya
30 Ke┼čf├╝n Nikab Anil Esma vel Elkab
31 ─░lam├╝ Ehlil ─░lm bi Tahkiki Nasihil Hadis ve Mensuhih
32 ─░lamul Ahya bi A─člatil ─░hya / ěžě╣┘äěž┘ů ěž┘äěžěş┘Őěžěí ěĘěžě║┘äěžěĚ ěž┘äěžěş┘Őěžěí
33 Garib├╝l Hadis
34 F├╝nun├╝l Efnan fi Uyuni Ulumil Kuran
35 Fezail├╝l Kuds
36 Fezail├╝ (Menak─▒b├╝)l Hasan el Basri
37 et T─▒bb├╝r Ruhani
38 et Tebs─▒ra / ěž┘äě¬ěĘěÁě▒ěę
39 et Tahkik fi Ehadisit Talik / ěž┘äě¬ěş┘é┘Ő┘é ┘ü┘Ő ěúěşěžě»┘Őěź ěž┘äě¬ě╣┘ä┘Ő┘é
40 e┼č ┼×ifa fi Mevaizil M├╝luk vel Hulefa
41 Esma├╝d Duafa vel Vazzain (Vaziin) ve Zikr├╝ men Cerehah├╝m Minel e ─░mmetil Kibaril Haf─▒zin
42 es Sebat ─░ndel Memat
43 el-İlelül-Mütenahiye fil ehadisi (Ahbâri)l Vahiye
44 el Vefa bi Ahvalil Mustafa
45 el M├╝selselat
46 el M├╝dhi┼č
47 el M├╝cteba fi Ulumil Kuran
48 el Musaffa bi Ek├╝ffi Ehlir Rusuh min ─░lmin Nasih vel Mensuh
49 el Muntazam Fi Tarihil M├╝luk Vel ├ťmem
50 el Muklik
51 el Misbahul Mudî Fi Hilafetil Müstazi
52 el Mevduat
53 el Mevaiz vel Mecalis
54 el Makamat
55 el Letaif fil Vaz
56 el Kussas vel M├╝zekkirun
57 el Ke┼čf li m├╝┼čkilis Sahihayn
58 el Karamita
59 el Has Ala H─▒fzil ─░lm ve Zikru Kibaril Huffaz
60 el Hadaik fi ─░lmil Hadis vez Z├╝hdiyyat
61 el Arus
62 D├╝rr├╝l Eser fil Vazi ve Hadisi Seyyidil Be┼čer
63 Der├╝l Levm ved Daym fi Savmi Yevmil Gaym
64 Defu ┼×├╝bhetit Te┼čbih
65 C├╝z fil Esanidil M├╝nferide
66 Camiul Mesanid vel Elkab
67 Bustan├╝l Vaizin ve Riyaz├╝s Samiin / ěĘě│ě¬ěž┘ć ěž┘ä┘łěžě╣ěŞ┘Ő┘ć ┘łě▒┘Őěžě ěž┘äě│ěž┘ůě╣┘Ő┘ć
68 Birr├╝l Valideyn
69 Bahr├╝d D├╝mu
70 Amar├╝l Ayan
71 Ahkam├╝n Nisa
72 Ahbar├╝z Z─▒raf vel M├╝temacinin
73 Ahbar├╝l Hamka vel Mugaffelin
74 Ahbar├╝ Ehlir R├╝suh fil F─▒kh vet Tahdis bi Mikdari
75 Afet├╝ Ashabil Hadis ver Red ala Abdil Mugis (Afet├╝l Muhaddisin)

Yazar─▒n E-Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒
1 Telbisu ─░blis / ě¬ěĘ┘ä┘Őě│ ěąěĘ┘ä┘Őě│

Yazar─▒n Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

Yazar─▒n ┼×iirleri
women cheat on their husbands husband cheated unfaithful wife

Yazar─▒n Hikayeleri
Yazar─▒n Fetvalar─▒
# Fetva Ba┼čl─▒k

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
1 ─░bnul Cevzinin Hadis├žili─čine Genel Bir Bak─▒┼č

Hayat Hikayesi

─░bnü’l-Cevzî ,Abdurrahmân b. Alî b. Muhammed el-Ba─čdâdî,Ebü’l-Ferec Cemâlüddîn  (ö. 597/1201) 

─░slâmî ilimlerin hemen her dal─▒ndaki çal─▒┼čmalar─▒yla tan─▒nan Hanbelî âlimi.

 

510 (1116) y─▒l─▒ civar─▒nda Ba─čdat’ta do─čdu.
Soyu Hz. Ebû Bekir’e dayan─▒r. Dedelerinden Ca‘fer b. Abdullah el-Cevzî’ye nisbetle ─░bnü’l-Cevzî diye tan─▒nd─▒. Üç ya┼č─▒nda iken babas─▒ vefat etti─činden amcas─▒n─▒n himayesinde büyüdü. Babas─▒ndan kalan servet sayesinde kimseye muhtaç olmadan ö─črenimini sürdürdü.
Amcas─▒ taraf─▒ndan ─░bn Nâs─▒r es-Selâmî’nin ders halkas─▒na dahil edildi ve ondan tarih, hadis ve ahlâk ilimlerini okudu.
Ebü’l-Kas─▒m Hibetullah b. Husayn e┼č-┼×eybânî, Mevhûb b. Ahmed el-Cevâlîki, ─░bnü’t-Taber Ebü’l-Kas─▒m Hibetullah b. Ahmed el-Harîrî, ─░bnü’z-Zâgunî ve Abdülvehhâb el-Enmâtî gibi ilim adamlar─▒n─▒n da aralar─▒nda bulundu─ču seksenden fazla âlimden ilim tahsil etti.
Hocas─▒ ─░bnü’z-Zâgunî’nin vefat─▒ndan (527/1132) sonra onun yerine geçerek Mansûr Camii’nde vaaz etmeye ve daha sonra halife ile vezirlerin yan─▒ s─▒ra fakihlerin de kat─▒ld─▒─č─▒ meclislerde ilmî konu┼čmalar yapmaya ba┼člad─▒.
553 (1158) y─▒l─▒ndaki hac yolculu─ču d─▒┼č─▒nda Ba─čdat’tan pek ayr─▒lmad─▒.
─░bnü’l-Cevzî devlet ricâliyle iyi ili┼čkiler kurmaya önem verdi. O─člu Ebü’l-Kas─▒m Ali’yi Müstencid-Billâh’─▒n veziri Ebü’l-Muzaffer ─░bn Hübeyre’nin k─▒z─▒yla evlendirdi. Ancak bu ili┼čkileri sebebiyle Ba─čdat’taki baz─▒ Hanbelîler’in tenkitlerine mâruz kald─▒. Halife Nâs─▒r-Lidînillâh’─▒n, ┼×iî olan ve Hanbelîler’e kar┼č─▒ iyi dü┼čünceler beslemeyen ─░bnü’l-Kassâb’─▒ vezir tayin etmesi üzerine ya┼čl─▒l─▒k döneminde devlet ricâliyle ili┼čkileri bozuldu. ─░bnü’l-Kassâb taraf─▒ndan, Hz. Ebû Bekir’in soyundan gelen bir Nâs─▒bî oldu─ču iddias─▒yla ┼×iî temayüller ta┼č─▒yan halifeye ┼čikâyet edilmesi üzerine medresenin vakf─▒ndan zimmetine mal geçirmekle suçlanarak görevinden azledildi.
590’da (1194) Vâs─▒t’a sürgün edilerek be┼č y─▒l süreyle oradaki bir evde tek ba┼č─▒na ikamete mecbur tutuldu, baz─▒ kitaplar─▒ da yak─▒ld─▒. O─člu Ebû Muhammed Yûsuf’un yapt─▒─č─▒ vaazlar─▒n Halife Nâs─▒r-Lidînillâh’─▒n annesini etkilemesi sonucunda sürgün cezas─▒ kald─▒r─▒ld─▒. Ba─čdat’a döndü─čünde medrese erbab─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra bu olay─▒ tasvip etmeyen sûfîlerin de kat─▒ld─▒─č─▒ büyük bir kalabal─▒k taraf─▒ndan kar┼č─▒land─▒. Hayat─▒n─▒n geri kalan k─▒sm─▒n─▒ Ba─čdat’ta ir┼čad faaliyetlerine devam ederek geçirdi. 12 Ramazan 597 (16 Haziran 1201) tarihinde vefat etti .
Bâbü Harb Kabristan─▒’nda bulunan Ahmed b. Hanbel’in mezar─▒n─▒n yan─▒na defnedildi.

 

─░bnü’l-Cevzî tarih, biyografi, hadis, tefsir ve akaid alanlar─▒nda eser telif etmi┼č, ayn─▒ zamanda çok say─▒da ö─črenci yeti┼čtirmi┼čtir. Talha b. Muzaffer es-Sa‘lebî, kendi o─člu Yûsuf ve torunu S─▒bt ─░bnü’l-Cevzî, ─░bnü’d-Dübeysî, ─░bnü’l-Katîî, ─░bnü’n-Neccâr el-Ba─čdâdî, Abdüllatîf el-Harrânî ve Muvaffakuddin ─░bn Kudâme onun me┼čhur ö─črencilerindendir.
Eserlerinin incelenmesinden anla┼č─▒ld─▒─č─▒na göre felsefe ve dinler tarihi konular─▒nda da ele┼čtiri yapabilecek seviyede bir kültüre sahipti.
Usûl-i f─▒k─▒h âlimleri aras─▒nda da gösterilen ─░bnü’l-Cevzî’ye göre k─▒yas hiçbir zaman sahih hadisin önüne geçirilemez.
Fakih olabilmek için bütün ─░slâmî ilimleri bilmek, ayr─▒ca ─░slâm ahlâk─▒na da ba─čl─▒ olmak gerekir. F─▒k─▒hta Ahmed b. Hanbel’in mezhebini benimsemekle birlikte onu aynen taklit etmemi┼č, f─▒khî hükümlerin delillerini ara┼čt─▒r─▒p ona göre hareket etmeyi gerekli görmü┼čtür (Menâk─▒bü’l-─░mâm Ahmed b. Hanbel, s. 501). Nitekim baz─▒ meselelerde Ahmed b. Hanbel’e muhalif görü┼člere sahip oldu─ču bilinmektedir (Âmine M. Nusayr, s. 62). Bu sebeple ─░bnü’l-Cevzî’nin taassup derecesinde bir Hanbelî oldu─ču yolundaki iddia pek isabetli görünmemektedir (Mahmûd Ahmed Kaysiyye en-Nedvî, s. 138).

 

Onun ilmî ┼čahsiyetinde dilcili─či de önemli bir yer tutar. Devrinin dil âlimi Ebû Mansûr Mevhûb b. Ahmed el-Cevâlîki’den Arap dili ve edebiyat─▒ ö─črenimi gördükten sonra teorik eserler ve bir divan olu┼čturacak kadar ┼čiir kaleme alm─▒┼čt─▒r.
─░bnü’l-Cevzî bir vâiz olarak da ün yapm─▒┼čt─▒r. Hem vaaz ve ir┼čad─▒n teorisiyle u─čra┼čarak eserler yazm─▒┼č hem de heyecanl─▒ vaazlar vermi┼čtir. Kendi ifadesine göre vaazlar─▒ gayri müslimler üzerinde de etkili olmu┼č ve her zümreden insana hitap eden vaaz meclislerinde konu┼čmu┼čtur (a.g.e., s. 183-211).

 

─░bnü’l-Cevzî’nin ilmî ┼čahsiyetinde a─č─▒r basan bir yönü de onun bir usûlü’d-dîn ve akaid âlimi olmas─▒d─▒r. Kendi dönemine kadar te┼čekkül eden ─░slâmî telakki ve disiplinlere ele┼čtirel yakla┼č─▒mlarda bulunmas─▒ Kur’an, Sünnet ve be┼čerî ilimler aç─▒s─▒ndan ─░slâm’a genel çerçevede bak─▒┼člar yapt─▒─č─▒n─▒ göstermektedir.
─░bnü’l-Cevzî’nin tenkidî bir tarzda inceledi─či disiplinlerin ba┼č─▒nda tasavvuf gelene─či ve buna ba─čl─▒ olarak baz─▒ sûfîler gelir.
Ona göre Ebû Tâlib el-Mekkî’nin Kutü’l-kulûb’unda, Ebû Nuaym el-─░sfahânî’nin Hilyetü’l-evliyâ’ adl─▒ eserinde, Ku┼čeyrî’nin er-Risâle’sinde, Muhammed b. Tâhir el-Makdisî’nin Safvetü’t-tasavvuf’unda ve Serrâc’─▒n el-Lüma’─▒nda ─░slâm’─▒n getirdi─či hayat tarz─▒yla ba─čda┼čmayan, vahye ve akla ayk─▒r─▒ dü┼čen sübjektif anlay─▒┼člar vard─▒r. Tasavvuf kavram─▒ çok sonra ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ halde tasavvuf mensuplar─▒n─▒n Hz. Ebû Bekir, Ömer, Osman, Ali ve di─čer ileri gelen sahâbîleri sûfiyye içinde göstermeleri, sûfîlerin bütün davran─▒┼člar─▒n─▒ do─čru kabul edip onlar─▒ naslar─▒n ve Hz. Peygamber’in önüne geçirmeleri, nefis terbiyesi için insan─▒n kendisine eziyet etmesini tavsiye etmeleri, zaruret miktar─▒ d─▒┼č─▒nda mal biriktirmeyi ve r─▒z─▒k endi┼česiyle çal─▒┼čmay─▒ tevekküle ayk─▒r─▒ görmeleri, benimsedikleri hayat tarz─▒yla ruhbanl─▒─ča benzer bir yol takip etmeleri, naslarda yer almad─▒─č─▒ halde “Allah sevgisi” yerine “Allah a┼čk─▒” kavram─▒n─▒ icat etmeleri ve nihayet Kur’an’─▒ tefsir ederken ilmî dayana─č─▒ bulunmayan i┼čârî yönteme ba┼čvurmalar─▒, ─░bnü’l-Cevzî’nin eserlerinde sûfîlere yöneltti─či ele┼čtirilerden baz─▒lar─▒d─▒r.
Müellif, sûfîlerin hayat tarz─▒n─▒n Hz. Peygamber’in gösterdi─či çizgiye çekilmesi gerekti─čini ─▒srarla belirtmi┼čtir (Telbîsü ─░blîs, s. 60, 64, 152, 165-218, 287-288).

 

Kelâmc─▒lar─▒ da ele┼čtiren ─░bnü’l-Cevzî, onlar─▒n haberî s─▒fatlar─▒ te’vile tâbi tutmas─▒n─▒ halk için zararl─▒ ve peygamberlerin yöntemine ayk─▒r─▒ bulmu┼čtur. Zira ulûhiyyete dair bilgiler duyulara konu te┼čkil etmedi─činden halk─▒n zihninde, te’vilin getirdi─či “nefiy” yoluyla de─čil ancak “isbât” yöntemiyle anlam kazanabilir. Peygamberler de ulûhiyyet konular─▒n─▒ isbât yöntemine dayanarak insanlara telkin etmi┼člerdir. Kelâmc─▒lar ise ço─čunlu─ču olu┼čturan avam─▒n zihninde sa─člam bir ulûhiyyet akîdesi olu┼čturacak yerde onlar─▒n akîdesini sarsm─▒┼člard─▒r. Her ne kadar tenzihe ula┼čmak için te’vil gerekliyse de bu sadece âlimler için söz konusudur. Kelâmc─▒lar ayr─▒ca cevher, araz, cüz’ lâ-yetecezzâ gibi gereksiz tart─▒┼čmalara giri┼čmi┼člerdir (Saydü’l-hât─▒r, s. 101-103, 183-185, 267-272; Telbîsü ─░blîs, s. 89).

 

─░bnü’l-Cevzî’nin tarih alan─▒ndaki geni┼č bilgisi birçok müellif taraf─▒ndan vurgulanmaktad─▒r (meselâ bk. Zehebî, A’lâmü’n-nübelâ’, XXI, 367, 377; ─░bn Receb, I, 412). Onun el-Muntazam adl─▒ eserine yazd─▒─č─▒ mukaddime tarihe bak─▒┼č─▒ ve tarih yaz─▒c─▒l─▒─č─▒na dair görü┼čleri hakk─▒nda fikir verecek niteliktedir. ─░nsanlar─▒n çok yönlü merak─▒n─▒ dikkate alarak el-Muntazam’─▒ telif etti─čini belirten (I, 115) ─░bnü’l-Cevzî’ye göre tarihin birçok faydas─▒ aras─▒nda iki nokta ön plana ç─▒kmaktad─▒r. Bunlardan biri ibret almak, di─čeri tarih bilgisinin sa─člad─▒─č─▒ psikolojik rahatl─▒kt─▒r. Ki┼či, tarihi incelemek suretiyle zaman içinde olup biten garip olaylar ve kaderin tecellileri hakk─▒nda bilgi edinerek teselli bulur (a.g.e., I, 117). Rivayetleri kaydederken seçici davranmak gerekti─čini söyleyen ─░bnü’l-Cevzî’ye göre halk─▒n bilmesinde yarar bulunan güzel olaylar─▒n kaydedilmesi gerekir; bunun yan─▒nda s─▒hhatli olmayan ve faydas─▒ umulmayan rivayetlere itibar edilmemelidir. ─░bnü’l-Cevzî, Vehb b. Münebbih gibi tarihçileri hurafeleri ve ak─▒l d─▒┼č─▒ rivayetleri nakletmeleri sebebiyle ele┼čtirir.

 

Umumi tarih, siyer, tabakat ve menâk─▒b gibi alanlarda kaleme ald─▒─č─▒ eserler ─░bnü’l-Cevzî’nin tarihçi olarak ilgi duydu─ču konular hakk─▒nda fikir vermektedir. el-Muntazam’da sadece olaylar─▒ veya sadece biyografileri de─čil her ikisini de y─▒llara göre ayr─▒ ba┼čl─▒klar alt─▒nda kaydetmek suretiyle iki metodu birle┼čtirmi┼č ve böylece tarih yaz─▒c─▒l─▒─č─▒na yenilik getirmi┼čtir.

─░bnü’l-Cevzî eserlerinde tarihî miras─▒ geni┼č bir ┼čekilde de─čerlendirdi─či gibi kendi gözlemlerinden, belgelerden ve ça─čda┼č─▒ olan di─čer ┼čah─▒slardan da faydalanm─▒┼čt─▒r. Eserlerinde rivayetleri tenkide tâbi tutarak zay─▒f olduklar─▒n─▒ belirtir veya bunlar─▒ tamamen reddeder, bazan da çe┼čitli rivayetler aras─▒nda tercihler yapar. Kendisinden sonraki birçok tarihçiye kaynak olu┼čturan ─░bnü’l-Cevzî onlar─▒ tarih yaz─▒m metodu bak─▒m─▒ndan etkilemi┼čtir.

Onun, rivayetleri ve olaylarla ┼čah─▒s biyografilerini birle┼čtiren metodu torunu S─▒bt ─░bnü’l-Cevzî’nin yan─▒ s─▒ra ─░bnü’s-Sâî, Zehebî, ─░bn ┼×âkir el-Kütübî, Yâfiî, Ebü’l-Fidâ ─░bn Kesîr, ─░bn Ta─črîberdî ve ─░bnü’l-─░mâd gibi tarihçiler taraf─▒ndan uygulanm─▒┼čt─▒r. Yâkut el-Hamevî, ─░zzeddin ─░bnü’l-Esîr, ─░bn Hallikân, ─░bnü’l-Fuvatî, ─░bn Hacer el-Askalânî ve Süyûtî, ─░bnü’l-Cevzî’den iktibaslarda bulunmu┼člard─▒r. Tarihçi ö─črencileri ─░bnü’d-Dübeysî ve ─░bnü’n-Neccâr el-Ba─čdâdî de kendisinden istifade eden müellifler aras─▒nda yer almaktad─▒r. ─░bnü’l-Cevzî tabakat kitaplar─▒ alan─▒nda da dikkat çeker. Ebû Nuaym el-─░sfahânî’nin Hilyetü’l-evliyâ’ adl─▒ eserini esas al─▒p S─▒fatü’s-safve’yi telif etti─či gibi Telkihu fühûmi ehli’l-eser ve el-Müctebâ mine’l-müctenâ adl─▒ eserlerinde de sahâbe, tâbiîn ve di─čer me┼čhur râvi ve ┼čah─▒slar─▒ muhtelif ba┼čl─▒klar alt─▒nda grupland─▒rm─▒┼čt─▒r.

 

Ayn─▒ zamanda bir siyer müellifi olan ─░bnü’l-Cevzî, el-Muntazam’da Hz. Peygamber dönemine yer verdi─či gibi ona dair el-Vefâ bi-ahvâli’l-Mustafâ adl─▒ müstakil bir eser de yazm─▒┼čt─▒r. ─░bnü’l-Cevzî’nin, haklar─▒nda eser telif etmek üzere ─░slâm tarihinde örnek kabul edilen me┼čhur ┼čahsiyetleri tercih etmi┼č olmas─▒ dikkat çekicidir. Hz. Ömer, Ömer b. Abdülazîz, Hasan-─▒ Basrî, Ma‘rûf-i Kerhî ve Ahmed b. Hanbel gibi ┼čahsiyetlere dair eserleri burada zikredilebilir. ─░bnü’l-Cevzî ayn─▒ zamanda bir ┼čehir tarihçisi de say─▒labilir. el-Muntazam’da Ba─čdat’ta ba┼čka muhtelif ┼čehirler hakk─▒nda bilgi vermi┼č, ayr─▒ca Mekke ve Medine’yi konu edinen Müsîrü’l-garâmi’s-sâkin ilâ e┼črefi’l-emâkin ile Fezâ’ilü’l-Kuds ve Menâk─▒bü Bagdâd adl─▒ eserleri kaleme alm─▒┼čt─▒r.

 

─░bnü’l-Cevzî baz─▒ rivayetleri dolay─▒s─▒yla tenkit edilmi┼čtir. Zehebî onun me┼čhur bir vâiz oldu─čunu belirttikten sonra vaazlar─▒n─▒ 100.000 ki┼činin dinledi─čine dair kendi rivayetlerini mübala─čal─▒ bularak sesin duyulmas─▒ ve mekân aç─▒s─▒ndan bunun mümkün olmad─▒─č─▒n─▒ kaydeder (A’lâmü’n-nübelâ’, XXI, 370).

─░zzeddin ─░bnü’l-Esîr, ─░bnü’l-Cevzî’nin özellikle di─čer mezheplere mensup ki┼čileri ele┼čtirmesi s─▒ras─▒nda a┼č─▒r─▒l─▒─ča kaçt─▒─č─▒n─▒ belirtirken (el-Kâmil, XII, 171) Yâkut el-Hamevî, verdi─či baz─▒ bilgilerin do─čru olmad─▒─č─▒n─▒ veya bunlar─▒ kar─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ ifade eder (Mu’cemü’l-üdebâ’, IV, 250; XVII, 13; ayr─▒ca bk. Hasan Îsâ Ali el-Hakîm, Kitâbü’l-Muntazam, s. 558-559). ─░bnü’l-Cevzî’nin tarihçili─čine dair çal─▒┼čmalar aras─▒nda Joseph de Somogyi’nin iki makalesiyle (JRAS [1932], s. 49-76; AO, VI/1-3 [1956], s. 207-214) Hasan Îsâ Ali el-Hakîm’in Kitâbü’l-Muntazam li’bni’l-Cevzî: Dirâse fî menhecihî ve mevâridihî ve ehemmiyetih adl─▒ doktora tezi (Beyrut 1405/1985) zikredilebilir.

 

─░bnü’l-Cevzî’nin itikadî görü┼člerini ┼čöylece özetlemek mümkündür: Ak─▒l, tabiat kanunlar─▒n─▒ bilme gücüne sahip bulunmakla birlikte bütün varl─▒k ve olaylar─▒n hikmetlerini kavramaktan, ayr─▒ca kendi mahiyetini ke┼čfetmekten âcizdir. Bu sebeple vahyin deste─čine muhtaçt─▒r; vahyin getirdi─či bilgileri teslimiyetle kar┼č─▒lay─▒p benimsemesi gerekir. ─░lham naslara olan ihtiyac─▒ ortadan kald─▒rmaz ve naslara ayk─▒r─▒ olmas─▒ halinde bir de─čer ta┼č─▒maz. Allah’─▒n varl─▒─č─▒n─▒ inkâr edenler onun duyularla idrak edilemeyi┼čini delil olarak gösterirlerse de Allah maddî bir varl─▒k olmad─▒─č─▒ndan onlar─▒n bu istidlâli isabetsizdir. Ba┼čta kendi bedeni olmak üzere bütün varl─▒klar─▒ yarat─▒l─▒┼č amac─▒ ve gördükleri fonksiyonlar aç─▒s─▒ndan inceleyen insan, bunlar─▒n bilgi ve hikmet sahibi bir varl─▒k taraf─▒ndan yarat─▒lm─▒┼č oldu─ču sonucuna ula┼č─▒r (Saydü’l-hât─▒r, s. 76, 253; Telbîsü ─░blîs, s. 42).
Ak─▒l yürütmek suretiyle Allah’─▒n varl─▒─č─▒n─▒ bilmek mümkün oldu─ču halde zât-s─▒fat münasebetini ve ilâhî fiillerin mahiyetini kavramak imkân dahilinde de─čildir. Akaid alan─▒nda yap─▒lan hatalar─▒n ço─ču bu hususu dikkate almay─▒p Allah’─▒ yarat─▒klara k─▒yas etmekten kaynaklan─▒r. Naslarda yer alan vech, yed, istivâ, nüzûl, ruh vb. kavramlar─▒n mecazi anlamlar ta┼č─▒yabileceklerini kabul etmek gerekir. Nitekim ölümün cennetle cehennem aras─▒nda öldürülece─čini bildiren örneklerde oldu─ču gibi baz─▒ naslar─▒n mecazi mânalar ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ yine naslar göstermektedir. Bundan dolay─▒ istivâ ve nüzûl Allah’─▒n yukar─▒da oldu─ču anlam─▒na gelmez. Selef yöntemini benimseyerek te┼čbihi reddetmekle birlikte bu tür naslar─▒n yerine göre bazan te’vil edilmeden oldu─ču gibi benimsenmesi, bazan da s─▒fat─▒n asl─▒n─▒ ortadan kald─▒rmayan bir te’vile ba┼čvurulmas─▒ bu konuda tercih edilmesi gereken en geçerli yoldur (Def’u ┼čübheti’t-te┼čbîh, s. 101-107; Saydü’l-hât─▒r, s. 84-85, 324-325, 336-337; ─░bn Teymiyye, Der’ü te’âruzi’l-’akl ve’n-nakl, VII, 263).

 

Kur’an hakk─▒nda bilinmesi gereken ┼čey, onun benzerini yapmaktan insanlar─▒ âciz b─▒rakan Allah kelâm─▒, Hz. Peygamber’in mûcizesi ve insanlar─▒ hidayete sevkeden bir kitap oldu─čudur. Bunun ötesinde Kur’an’─▒n mahlûk olup olmad─▒─č─▒n─▒ tart─▒┼čmak fayda sa─člamayan gereksiz sözlerden ibarettir. Bu sebepledir ki Kur’an hakk─▒nda tart─▒┼čma yasaklanm─▒┼č, Selef de buna uymu┼čtur.

 

─░man-küfür, hidayet-dalâlet, itaat-isyan vb. fiilleri yaratan Allah’t─▒r; bu fiillerin olu┼čmas─▒nda be┼čerî iradenin rolü yoktur (Zâdü’l-mesîr, II, 107, 138). Bununla birlikte insan─▒n sorumlu tutulmas─▒ zulüm olarak nitelendirilemez; çünkü baz─▒ âyetlerde, bât─▒l inançlar─▒n─▒ kadere s─▒─č─▒narak mâzur göstermeye çal─▒┼čan mü┼čriklerin tutarl─▒ bir delili bulunmad─▒─č─▒, baz─▒ âyetlerde ise Allah’─▒n kullar─▒na rahmetiyle muamele etti─či ve fiillerini diledi─či gibi i┼čledi─či aç─▒klanm─▒┼čt─▒r (el-En‘âm 6/12, 54, 148). Kazâ ve kader, s─▒rr─▒ ve hikmeti insanlar taraf─▒ndan anla┼č─▒lamayan ve teslimiyetle kar┼č─▒lanmas─▒ gereken konulard─▒r (Saydü’l-hât─▒r, s. 364-366).

 

Allah’─▒n insanlar içinden birini seçip üstün niteliklere sahip k─▒lmas─▒ ve vahiy almaya elveri┼čli hale getirmesi mümkündür. Cenâb-─▒ Hak varl─▒klar─▒ de─či┼čik özellik ve kabiliyetlerde yaratm─▒┼čt─▒r. Fâni bedenlerin hastal─▒klar─▒n─▒ iyile┼čtirecek ilâçlar yaratt─▒─č─▒ gibi âhiret yurdunda devam edecek olan hayata haz─▒rl─▒k yapmak üzere yeryüzünde kötü davran─▒┼člar─▒yla fesat ç─▒karanlar─▒ ─▒slah etmesi ve onlar─▒ erdemli hale getirmesi için baz─▒ insanlar─▒ görevlendirmesi de imkân dahilindedir. Hz. Peygamber, getirdi─či Kur’an ve onu aç─▒klay─▒p uygulayan sünnetiyle insanlar─▒n kalbini inceltmi┼č, onlar─▒ kötülüklerden uzakla┼čt─▒r─▒p iyiliklere sevketmi┼čtir. Kur’an d─▒┼č─▒nda Resûl-i Ekrem’in mütevâtir olan mûcizeleri yoktur. Ancak hissî mûcizeler konusunda nakledilen âhâd rivayetlerden onun Kur’an d─▒┼č─▒nda da mûcizeler gösterdi─či sonucu ç─▒kar (el-Vefâ, I, 265, 339; Telbîsü ─░blîs, s. 66, 119).

 

Ölümden sonra ruh yok olmay─▒p nimet veya azap içinde varl─▒─č─▒n─▒ sürdürür. Müminlerin ruhlar─▒ k─▒yamete kadar cennette bulunur; k─▒yametin kopmas─▒ndan sonra da diriltilen bedenlere iade edilir. Bedenlerin diriltilebilece─čini gösteren çe┼čitli deliller mevcuttur. Bunlardan biri Hz. Mûsâ’n─▒n elinde asân─▒n canl─▒ y─▒lana dönü┼čmesi, bir di─čeri de Hz. Sâlih’in mûcizesi olarak ta┼čtan devenin yarat─▒lmas─▒d─▒r. Bedenler ruhlar─▒n haz veya elem duymas─▒n─▒n vas─▒talar─▒d─▒r, bu vas─▒talar olmadan ruhlar nimet veya azap içinde bulunamaz. Âhirette müminler için nimet, kâfirler için de azap ebedîdir (Saydü’l-hât─▒r, s. 35, 272-273, 275, 327; Telbîsü ─░blîs, s. 79). Allah’─▒n emrettikleri fazilet, yasaklad─▒klar─▒ ise rezîlettir. Ahlâkl─▒ insan ilâhî emirlere uyan, ahlâks─▒z insan da bunlara ayk─▒r─▒ davranan ki┼čidir. Ancak dinin bulunmad─▒─č─▒ yerde ahlâk ilkelerini belirleyen ak─▒ld─▒r.

 

Selefî-kelâmî bir çizgide yer alan ─░bnü’l-Cevzî akl─▒ s─▒n─▒rl─▒ bilgi kayna─č─▒ olarak görmü┼č, ilham─▒n naslar─▒n önüne geçirilemeyece─čini belirterek mutasavv─▒fenin fikirlerini ele┼čtirmi┼č, Allah’─▒n varl─▒─č─▒n─▒ gaye ve nizam deliline uygun ┼čekilde kan─▒tla-maya çal─▒┼čm─▒┼č, ilâhî s─▒fatlar konusunda k─▒smen kelâmc─▒lar─▒n görü┼člerine meyledip te┼čbihi benimseyen baz─▒ Hanbelîler’i reddetmi┼č, kaderin nihaî noktada ak─▒l yoluyla çözümlenemeyece─čini kabul edip cebre yakla┼čm─▒┼č, nübüvvetin ise aklen temellendirilebilece─čini savunmu┼čtur. ─░tikadî meselelerde Ebü’l-Vefâ ─░bn Akil’in tesirinde kalm─▒┼č, mutasavv─▒feye bak─▒┼č─▒nda da onun görü┼člerinden etkilenmi┼čtir. Yer yer ele┼čtirilerine mâruz kald─▒─č─▒ ─░bn Teymiyye üzerinde etkili olmu┼č ve Selefî-Hanbelî çizginin kökle┼čmesine katk─▒da bulunmu┼čtur (─░bn Teymiyye, Mecmû’u fetâvâ, IV, 169). Âmine Muhammed Nusayr, Ebü’l-Ferec ─░bnü’l-Cevzî ârâ’ühü’l-kelâmiyye ve’l-ahlâk─▒yye adl─▒ bir doktora çal─▒┼čmas─▒ yapm─▒┼čt─▒r (Kahire 1407/1987).

 

Eserleri:

A) Tarih.

1. el-Muntazam fî târîhi’l-mülûk ve’l-ümem
Kâinat─▒n ve Hz. Âdem’in yarat─▒l─▒┼č─▒ndan ba┼člay─▒p 574 (1179) y─▒l─▒na kadar cereyan eden olaylar─▒ hicretten itibaren kronolojik s─▒rayla kaydeden, her y─▒la ait olaylar─▒ anlatt─▒ktan sonra o y─▒l vefat eden önemli ┼čahsiyetlerin hayat hikâyelerine de yer veren biyografi a─č─▒rl─▒kl─▒ bir umumi tarihtir. el-Muntazam’─▒n, 257-574 (871-1179) y─▒llar─▒n─▒ içeren bölümü aralar─▒nda Fritz Salim Krenkow’un da bulundu─ču bir heyet (V-X, Haydarâbâd-Dekken 1357-1359/1938-1940), tamam─▒ ise Muhammed Abdülkadir Atâ ve Mustafa Abdülkadir Atâ (I-XVIII, Beyrut 1412/1992, 1415/1995) taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼č, bu ne┼čre ─░brâhim ┼×emseddin’in haz─▒rlad─▒─č─▒ indeks de eklenmi┼čtir (Beyrut 1413/1993). Eserin di─čer bir ne┼čri Süheyl Zekkâr taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilmi┼č (Beyrut 1415/1995), kitap için ayr─▒ca üç ciltlik bir indeks haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r (Beyrut 1416/1996).

 

2. S─▒fatü’s-safve
Ebû Nuaym el-─░sfahânî’nin Hilyetü’l-evliyâ’ adl─▒ eserindeki bir k─▒s─▒m bilgi ve rivayetlerin özetlenmesi veya ç─▒kar─▒lmas─▒, bunun yan─▒nda baz─▒ ┼čah─▒slar─▒n eklenmesi suretiyle telif edilmi┼č olup Mahmûd Fâhûrî ve Muhammed Revvâs Kal‘acî taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r (Beyrut 1399/1979).

 

3. Telkihu fühûmi ehli’l-eser fî ‘uyûni’t-târîh ve’s-siyer
Tarih, tabakat, siyer ve hadis ilimleriyle ilgili olup sahâbe, tâbiîn, di─čer me┼čhur râvi ve ┼čah─▒slar─▒n alfabetik olarak s─▒ralanmas─▒yla meydana gelmi┼čtir. Eserde geçmi┼č peygamberlere k─▒saca temas edildikten sonra Hz. Peygamber’in sîretinden baz─▒ konulara yer verilir; ard─▒ndan Hz. Ebû Bekir’den itibaren Abbâsî Halifesi Nâs─▒r-Lidînillâh’a (1180-1225) kadar halifeler zikredilir. Erkek ve kad─▒n sa-hâbîler, Hz. Peygamber’den 1000’den çok hadis rivayet edenlerden (müksirûn) ba┼člamak üzere en az bir hadis nakletmi┼č olan sahâbîler, Habe┼čistan’a hicret eden, Akabe biatlar─▒nda bulunan, Bedir ve Uhud sava┼člar─▒na kat─▒l─▒p ┼čehid olan, Cezîre ve M─▒s─▒r gibi bölgelere yerle┼čen sahâbîler çe┼čitli ba┼čl─▒klar alt─▒nda alfabetik olarak s─▒ralan─▒r. Eksik bir bask─▒s─▒ Carl Brockelmann taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilen eser (‘Abderrahman Abulfara─č ─░bn al-─×auzi’s Talkih fuhum ahl alatar fi Muhtasar assijar walahbar. Nach der Berliner Handschrift untersucht, Leiden 1892) Hindistan’da iki defa bas─▒lm─▒┼č (Delhi 1869, 1927), daha sonra Ali Hasan taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir (Kahire 1975).

 

4. el-Misbâhu’l-mudî’ fî hilâfeti’l-Müstazî
(el-Misbâhu’l-mudî’ bi-fezâ’ili [fî devleti]’l-Müstazî, el-Misbâhu’l-mudî’ li-da’veti’l-─░mâmi’l-Müstazî)

Halife Müstazî-Biemrillâh’a ithaf edilip ona nasihat amac─▒yla kaleme al─▒nan siyâsetnâme türünde bir eserdir. On yedi bölümden olu┼čan kitab─▒n on birinci bölümünde Emevî halifelerine oldukça s─▒n─▒rl─▒ bir yer ayr─▒lm─▒┼čken Hulefâ-yi Râ┼čidîn ve Abbâsî halifelerinin hayatlar─▒ndan örnekler verilir. Daha sonraki bölümlerde geçmi┼č ha-life ve emîrlerin yapt─▒─č─▒ veya kendilerine yap─▒lan nasihatler kaydedilip zühd ve takvâ sahibi idareciler anlat─▒l─▒r. Eseri Nâciye Abdullah ─░brâhim yay─▒mlam─▒┼čt─▒r (Ba─čdat 1396/1976).

 

5. el-Vefâ bi-ahvâli’l-Mustafâ
(el-Vefâ bi-[fî] fezâ’ili’l-Mustafâ, el-Vefâ bi’t-ta’rîf bi’l-Mustafâ)

Hz. Peygamber’in sîreti, ┼čemâili ve mûcizelerine dairdir (n┼čr. Mustafa Abdülvâhid, Kahire 1386/1966). Mirzazâde Ahmed Neylî eseri el-Evfâ fî tercemeti’l-Vefâ ad─▒yla Türkçe’ye çevirmi┼čtir (Süleymaniye Ktp., Hâlet Efendi, nr. 66, Mihri┼čah Sultan, nr. 305; ─░Ü Ktp., TY, nr. 7378).

 

6. Menâk─▒bü ‘Ömer b. el-Hattâb
(Târîhu [Sîretü] ‘Ömer b. el-Hattâb)

 Muhammed Emîn el-Hancî taraf─▒ndan Târîhu ‘Ömer ─░bni’l-Hattâb evvelü hâkim dîmukrâti fi’l-─░slâm ad─▒yla ne┼čredilen eser (Kahire 1342/1924), Târîhu ‘Ömer b. el-Hattâb ismiyle Beyrut’ta (1402/1982, 1405/1985) ve Üsâme Abdülkerîm er-Rifâî’nin tahkikiyle D─▒ma┼čk’ta (ts., Dârü ihyâi ulûmi’d-dîn) yeniden bas─▒lm─▒┼č, ayr─▒ca Menâk─▒bu Emîri’l-mü’minîn ‘Ömer b. el-Hattâb ad─▒ alt─▒nda Zeyneb ─░brâhim el-Karût (Beyrut 1980, 1407/1987) ve Ali Muhammed Ömer (Kahire 1417/1997) taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r.

 

7. Sîretü ve Menâk─▒bü ‘Ömer b. ‘Abdil’azîz
Carl Heinrich Becker’in Almanca bir önsözle birlikte ne┼čretti─či eseri (Ibn Gauzi’s Manaqib ‘Omar Ibn ‘Abd el-’Aziz besprochen und im Auszuge mitgeteilt, Leipzig 1899) Muhibbüddin el-Hatîb (Kahire 1331) ve Naîm Zerzûr da (Beyrut 1404/1984) yay─▒mlam─▒┼čt─▒r. Müellifin Menâk─▒bu ‘Ömer b. el-Hattâb’─▒ ile birlikte bu iki esere Sîretü’l-’Ömereyn (Süleymaniye Ktp., Ayasofya, nr. 3240; Köprülü Ktp., nr. 1087) ad─▒ verilmektedir.

 

8. Fezâ’ilü (Menâk─▒bü)’l-Hasan el-Basrî
Hasan es-Sendûbî’nin mukaddimesiyle birlikte el-Hasan el-Basrî ad─▒yla er-Resâ’ilü’n-nâdire içinde yay─▒mlanm─▒┼č (Kahire 1350), Mustafa Kaya taraf─▒ndan Velîler Serdar─▒ Hasan Basrî-kuddise s─▒rruh ba┼čl─▒─č─▒yla Türkçe’ye çevrilmi┼čtir (─░stanbul 1412/1992).

 

9. Menâk─▒bü Ma’rûf el-Kerhî ve ahbâruh (Fezâ’ilü Ma’rûf el-Kerhî)
 Sâd─▒k Mahmûd el-Cümeylî’nin tahkikiyle el-Mevrid dergisinde yay─▒mlanan eseri (IX/4 [Ba─čdat 1401/1981], s. 609-680) Abdullah el-Cebûrî müstakil olarak ne┼čretmi┼čtir (Beyrut 1406/1985).

 

10. Menâk─▒bü’l-─░mâm Ahmed b. Hanbel
Eserin Kahire (1349/1931) ve Beyrut (1393/1973, 1977) bask─▒lar─▒ yan─▒nda Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî ve Ali Muhammed Ömer taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilen tahkikli bir ne┼čri bulunmaktad─▒r (Kahire 1399/1979).

 

11. el-’Arûs (Mevlidü’n-nebî)
(Kahire 1300, 1301; Beyrut 1330;
Bugyetü’l-’avâm fî ┼čerhi Mevlidi seyyidi’l-enâm ad─▒yla, Kahire 1927).

 

12. A’mârü’l-a’yân
Me┼čhur baz─▒ ┼čahsiyetlerin ne kadar ya┼čad─▒─č─▒n─▒ anlatan eser Mahmûd Muhammed et-Tanâhî taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r (Kahire 1414/1994).

 

13. Fezâ’ilü’l-Kuds
(n┼čr. Cebrâîl Süleyman Cebbûr, Beyrut 1979).

 

14. Menâk─▒bu Bagdâd
(n┼čr. Muhammed Behcet el-Eserî, Ba─čdat 1342).

 

15. Tenvîrü’l-gabe┼č fî fazli’s-Sûdân ve’l-Habe┼č
Üstünlü─čün renkte de─čil takvâda aranmas─▒ gerekti─či, Hz. Peygamber’in Habe┼čistan’la ili┼čkileri, bu ülkeye hicret eden sahâbîler, me┼čhur siyahî sahâbîler, ilim, ┼čiir, ibadet ve zühd alan─▒nda me┼čhur olmu┼č siyahîler eserin konular─▒ aras─▒nda yer al─▒r. Çe┼čitli nüshalar─▒ bulunan eser (Süleymaniye Ktp., ┼×ehid Ali Pa┼ča, nr. 2803, vr. 88b-107b [muhtasar]; Cârullah Efendi, nr. 2108, vr. 42b-66b [muhtasar]) Osmanl─▒ Türkçesi’ne çevrilmi┼čtir (Süleymaniye Ktp., Hac─▒ Mahmud Efendi, nr. 4958; ─░Ü Ktp., TY, nr. 2648). Kitap üzerinde bir doktora tezi haz─▒rlayan I. H. Alawiye eseri tahkik etmi┼č, ayr─▒ca ─░ngilizce’ye tercüme etmi┼čtir (Ibn al-Jawzi’s Apologia on Behalf of the Black People and their Status in Islam: A Critical Edition and Translation of Kitab Tanwir al-Ghabash fi Fadl al-Sudan wa’l-Habash, 1985-1986, PhD thesis, School of Oriental and African Studies).

 

B) Hadis.

 

1. el-Mevdû’ât
Yakla┼č─▒k 1850 haberi ihtiva eden ve f─▒k─▒h bablar─▒na göre düzenlenen eseri Abdurrahman Muhammed Osman el-Mevzû’ât (Medine 1386/1966; Beyrut 1404/1983; Kahire 1407/1986),
Nureddin Boyac─▒lar el-Mevzû’ât mine’l-ehâdîsi’l-merfû’ât (Riyad 1418/1997) ad─▒yla yay─▒mlam─▒┼čt─▒r.

 

2. Câmi’u’l-mesânîd ve’l-elkab
(Câmi’u’l-mesânîd bi-hasri’l-esânîd).

Bir ansiklopedi niteli─čindeki eserde Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned’i esas al─▒nmakla birlikte sahâbenin Buhârî, Müslim ve Tirmizî’de bulunan rivayetleri de derlenerek her sahâbînin müsnedi daha geni┼č biçimde tesbit edilmeye çal─▒┼č─▒lm─▒┼č ve bu kaynaklardaki âlî isnadl─▒ hadislere i┼čaret edilmi┼čtir. Eserde sahâbîler alfabetik olarak s─▒ralanm─▒┼čt─▒r.
─░bnü’l-Cevzî ayr─▒ca hadislerde anla┼č─▒lmas─▒ zor kelimeleri, sened veya metinlerde mevcut illetleri aç─▒klam─▒┼č, zay─▒f rivayetleri de belirtmi┼čtir. Ebû Muhammed Cemmâîlî el-Kemâl fî esmâ’i’r-ricâl’inde, Mizzî, Zehebî, ─░bn Hacer ve ─░bn Kesîr çe┼čitli eserlerinde Câmi’u’l-mesânîd’den faydalanm─▒┼člard─▒r. Eserin Bursa Eski Yazma ve Basma Eserler Kütüphanesi ile (Hüseyin Çelebi, nr. 203) Dârü’l-kütübi’l-M─▒sriyye ve Dârü’l-kütübi’l-Hidîviyye’de nüshalar─▒ bulunmaktad─▒r (Brockelmann, GAL, I, 662; Suppl., I, 917). Ukberî, ─░’râbü’l-hadîsi’n-nebevî adl─▒ eserini ─░bnü’l-Cevzî’nin Câmi’u’l-mesânîd’ini esas alarak haz─▒rlam─▒┼čt─▒r.

 

3. et-Tahkik fî ehâdîsi’t-Ta’lîk (fî ehâdîsi’l-hilâf, fi’htilâfi’l-hadîs)
Müellif, Ebû Ya‘lâ el-Ferrâ’n─▒n et-Ta’lîku’l-kebîr fi’l-mesâ’ili’l-hilâfiyye beyne’l-e’imme adl─▒ eserini esas al─▒p 2072 rivayeti Hanbelî f─▒kh─▒na uygun olarak konu ba┼čl─▒klar─▒na göre tertip etmi┼č, önce kendi mezhebinin, ard─▒ndan di─čer mezheplerin delil ve görü┼člerine yer vermi┼čtir.
Bu arada hadisleri s─▒hhat derecelerine göre s─▒ralayarak rivayetlerdeki ihtilâf noktalar─▒n─▒ ve f─▒khî aç─▒dan sonuçlar─▒n─▒ aç─▒klam─▒┼čt─▒r.
Muhammed Hâmid el-F─▒ki eserin birinci k─▒sm─▒n─▒ tahkiksiz olarak et-Tahkik fi’htilâfi’l-hadîs ad─▒yla yay─▒mlam─▒┼č (Kahire 1954; Küveyt 1402/1983), kitap ayr─▒ca Mes‘ad Abdülhamîd es-Sa‘denî ve Muhammed Fâris taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir (Beyrut 1415/1994). ─░brâhim b. Abdullah b. Abdurrahman el-Lâhim et-Tahkik üzerine bir doktora tezi haz─▒rlam─▒┼čt─▒r (1408, Câmiatü’l-─░mâm Muhammed b. Suûd el-─░slâmiyye külliyyetü usûli’d-dîn). Eser, ┼×emseddin ─░bn Abdülhâdî taraf─▒ndan bir k─▒s─▒m senedleri hazfedilip baz─▒ ilâveler yap─▒lmak suretiyle Tenkihu’t-Tahkik fî ehâdîsi’t-ta’lîk ad─▒ alt─▒nda özetlenmi┼č, bu çal─▒┼čma asl─▒ ile birlikte tahkiksiz olarak (Kahire 1954) ve Âmir Hasan Sabrî’nin tahkikiyle (Birle┼čik Arap Emirlikleri 1409/1989) yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r. et-Tahkik, ayr─▒ca Burhâneddin ─░bn Abdülhak el-Vâs─▒tî (Ke┼čfü’z-zunûn, I, 379) ve Zehebî (Tenkihu’t-Tahkik [fî ehâdîsi’t-ta’lîk] li’bni’l-Cevzî [Muhtasarü’t-Tahkik] [Millet Ktp., Feyzullah Efendi, nr. 296]) taraf─▒ndan ihtisar edilmi┼čtir.

 

4. Ahbârü ehli’r-rüsûh fi’l-f─▒kh ve’t-tahdîs bi-mikdâri(nâsihi ve)’l-mensûh mine’l-hadîs (en-Nâsih ve’l-mensûh mine’l-hadîs, er-Rüsûh fî ‘ilmi’n-nâsih ve’l-mensûh)
Bombay’da bas─▒lan eser (ts.), ─░bn Hacer el-Askalânî’nin Ta’rîfü ehli’t-takdîs bi-mikdâri’l-mevsûfîne bi’t-tedlîs’iyle (Kahire 1322), Tâhâ Abdürraûf Sa‘d’─▒n takdimiyle (Kahire 1399/1978), Ebü’l-Kas─▒m Cemâleddin Abdurrahman el-Büzûrî’nin Kabzatü’l-beyân fî nâsih ve mensûhi’l-Kur’ân’─▒ ile birlikte M. Züheyr e┼č-┼×âvî┼č ve Muhammed Ken‘ân’─▒n tahkikiyle (Beyrut-D─▒ma┼čk 1984), ayr─▒ca Muhammed ─░brâhim Hifnî (Mansûre 1405/1984), Ebû Abdurrahman Mahmûd el-Cezâirî (Mekke 1988), Fehmî Sa‘d (Beyrut 1412/1992), Muhammed Subhî Hasan Hallâk (Beyrut 1413/1993) ve Ali R─▒zâ Abdullah Ali R─▒zâ (Beyrut 1412/1992) taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir.
S─▒bt ─░bnü’l-Cevzî, müellifin bir cilt hacminde Nâsihu’l-hadîs ve mensûhuh adl─▒ bir kitab─▒n─▒n ve bu eserin bir cüzlük muhtasar─▒n─▒n bulundu─čunu belirtmi┼čtir (Mir’âtü’z-zamân, VIII/2, s. 484).
─░smail Akyüz, Ahbârü ehli’r-rüsûh’u Türkçe’ye çevirmi┼č ve baz─▒ f─▒khî aç─▒klamalar ekleyerek Hadiste Nesh ad─▒yla yay─▒mlam─▒┼čt─▒r (─░stanbul 1997).

 

5. ─░’lâmü ehli’l-’ilm bi-tahkiki nâsihi’l-hadîs ve mensûhih
Ahmed Abdullah ez-Zehrânî taraf─▒ndan ─░’lâmü’l-’âlim ba’de rüsûhih bi-haka’iki nâsihi’l-hadîs ve mensûhih ad─▒yla yüksek lisans tezi olarak tahkik edilmi┼čtir (1397-1398, Câmiatü Melik Abdilazîz külliyyetü’┼č-┼čerîa ve’d-dirâsâti’l-─░slâmiyye).

 

6. el-’─░lelü’l-mütenâhiye fi’l-ehâdîsi (ahbâri)’l-vâhiye
Uydurma denecek kadar zay─▒f olan rivayetleri ele alan çal─▒┼čmay─▒ ─░r┼čâdülhak el-Eserî yay─▒mlam─▒┼č (Lahor 1399/1978; Faysalâbâd 1401/1981), bu ne┼čri esas alarak kitab─▒ ayr─▒ca Halîl el-Meys ne┼čretmi┼čtir (Beyrut 1403/1983).
Zehebî eseri Telhîsü’l-’─░leli’l-mütenâhiye fi’l-ehâdîsi’l-vâhiye ad─▒yla özetlemi┼č, bu çal─▒┼čma Mahfûzürrahmân Zeynullah taraf─▒ndan yüksek lisans tezi olarak tahkik edilmi┼čtir (I-III, 1400/1980, Medine el-Câmiatü’l-─░slâmiyye K─▒smü’d-dirâsâti’l-ulyâ).

 

7. Esmâ’ü’d-du’afâ’ ve’l-vazzâ’în (vâzi’în) ve zikrü men cerehahüm mine’l-e’immeti’l-kibâri’l-hâf─▒zîn
Eserde ┼čah─▒slar önce alfabetik olarak s─▒ralanm─▒┼č, ard─▒ndan künyeleriyle me┼čhur olanlar eklenmi┼čtir. Kitaba önce müellif, daha sonra Mo─čultay b. K─▒l─▒ç birer zeyil yazm─▒┼člard─▒r. Ebü’l-Fidâ Abdullah el-Kadî taraf─▒ndan ne┼čredilen eser üzerine (Beyrut 1406/1986) Abdülkadir Atâ Muhammed Ahmed Kitâbü’d-Du’afâ’ ve’l-metrûkîn li’bni’l-Cevzî tahkik ve dirâse ad─▒yla bir doktora tezi haz─▒rlam─▒┼čt─▒r. (Esmâ’ü’d-) du’afâ’ ve’l-metrûkîn ve el-Cerh ve’t-ta’dîl adlar─▒yla ─░bnü’l-Cevzî’ye nisbet edilen eserler de bu kitap olmal─▒d─▒r.

 

8. el-Ke┼čf li-mü┼čkili’s-Sahîhayn (Ke┼čfü mü┼čkili hadîsi’s-Sahîhayn, el-Ke┼čf ‘an me’âni’s-Sahîhayn, el-Ke┼čf fî mestûri mâ fi’s-Sahîhayn, Mü┼čkilü’s-S─▒hâh)
─░bnü’l-Cevzî, hadislerin anla┼č─▒lmas─▒nda güçlüklerle kar┼č─▒la┼čan kimselere tavsiye etti─či bu eserinde (Leftetü’l-kebed, vr. 43b), Sahîhayn’da anla┼č─▒lmas─▒ zor meseleleri ve rivayetlerden ç─▒kar─▒labilecek hükümleri ele alm─▒┼čt─▒r.
Sahâbî râvilere göre alfabetik olarak düzenlenen eserin ba┼č─▒ndan Ömer b. Hattâb’─▒n müsnedine kadar olan k─▒sm─▒ Muhammed b. Ahmed el-Hârisî taraf─▒ndan tahkik edilmi┼čtir (1414/1993, Medine el-Câmiatü’l-─░slâmiyye külliyyetü’l-hadîsi’┼č-┼čerîf ve’d-dirâsâti’l-─░slâmiyye; yazma nüshalar─▒ için bk. Brockelmann, GAL Suppl., I, 918).

 

9. el-Kussâs ve’l-müzekkirûn
Merlin L. Swartz taraf─▒ndan birçok yanl─▒┼čla birlikte tahkik edilerek ─░ngilizce’ye çevrilen eseri (Beyrut 1971, 1982) Kas─▒m es-Sâmerrâî (Riyad 1403/1983), Muhammed Lutfî es-Sabbâ─č (Beyrut 1403/1983) ve Ebû Hâcer Muhammed Saîd Besyûnî (Beyrut 1986) yay─▒mlam─▒┼čt─▒r.

 

10. Âfetü ashâbi’l-hadîs ve’r-red ‘alâ ‘Abdi’l-mugis (Âfetü’l-muhaddisîn)
Abdülmugis b. Züheyr el-Harbî’nin, Hz. Peygamber’in Ebû Bekir es-S─▒ddîk’─▒n arkas─▒nda namaz k─▒ld─▒─č─▒n─▒ ispat etmek üzere kaleme ald─▒─č─▒ iki esere reddiye olarak yaz─▒lan kitap Ali Mîlânî’nin tahkikiyle ne┼čredilmi┼čtir (Tahran, ts.).

 

11. el-Has ‘alâ h─▒fzi’l-’ilm ve zikru kibâri’l-huffâz (el-Has ‘alâ talebi’l-’ilm, Kibârü’l-huffâz)
Ezberleme ve ezberlemeyi kolayla┼čt─▒rman─▒n yollar─▒ gibi meselelerin ele al─▒nd─▒─č─▒ eserde güçlü hâf─▒zalar─▒yla tan─▒nan yetmi┼č dokuz hadis hâf─▒z─▒n─▒n biyografisine de yer verilmi┼čtir.
Eser, Hatîb el-Ba─čdâdî’nin el-Câmi’ li-ahlâk─▒’r-râvî adl─▒ kitab─▒n─▒n “el-Has ‘alâ h─▒fzi’l-hadîs” adl─▒ bölümünün kaynak belirtilmeksizin aynen tekrar─▒ndan ibaret oldu─ču ve yetmi┼č dokuz hâf─▒z hakk─▒ndaki bilgilerin de yine Hatîb’in Târîhu Bagdâd’─▒ndan al─▒nd─▒─č─▒ gerekçesiyle tenkit edilmi┼čtir (ne┼čredenin giri┼či, s. 232-234). Fuâd Abdülmün‘im Ahmed’in yay─▒mlad─▒─č─▒ kitap (─░skenderiye 1403/1983; Beyrut 1406/1986), Ebû Abdullah Mahmûd b. Muhammed el-Haddâd taraf─▒ndan el-Câmi’ fi’l-has ‘alâ h─▒fzi’l-’ilm ad─▒ alt─▒nda ayn─▒ konuya dair üç ayr─▒ eserle birlikte ne┼čredilmi┼čtir (Kahire 1412/1992, s. 231-316). Zikru kibâri’l-huffâz ad─▒yla kaydedilen eser de bu kitap olmal─▒d─▒r.

 

12. Me┼čyehatü ─░bni’l-Cevzî
(n┼čr. Muhammed Mahfûz, Tunus 1397/1977; Beyrut 1400/1980).

 

13. el-Hadâ’ik fî ‘ilmi’l-hadîs ve’z-zühdiyyât
Altm─▒┼č dört bölümden meydana gelen eserde rivayetler senedleriyle birlikte kaydedilmi┼čtir (n┼čr. Mustafa es-Sekka, Beyrut 1408/1988).

 

14. Ke┼čfü’n-nikab ‘ani’l-esmâ’ ve’l-elkab
Barbier de Meynard (JA [1907], IX, 173-244, 365-428; X, 55-118, 193-273) ve Muhammed Riyâz el-Mâlih (D─▒ma┼čk-Beyrut 1414/1993) taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r.

 

15. Garîbü’l-hadîs
Bu eserini Ahmed b. Muhammed el-Herevî’nin Kitâbü’l-Garîbeyn fi’l-Kur’ân ve’l-hadîs’i tarz─▒nda kaleme alan müellif baz─▒ hususlarda ele┼čtirilmi┼č, ─░bnü’l-Esîr de kendisini en-Nihâye fî garîbi’l-hadîs’in giri┼činde tenkit etmi┼čtir. Eser Abdülmu‘tî Emîn Kal‘acî taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir (Beyrut 1405/1985).

 

16. Cüz’ fi’l-esânîdi’l-münferide
Bir nüshas─▒ Haydarâbâd’da bulunmaktad─▒r (el-Mektebetü’l-Âsafiyye, nr. 77).

 

17. Dürrü’l-eser fi’l-va’zi ve hadîsi seyyidi’l-be┼čer
(Süleymaniye Ktp., Fâtih, nr. 2614).


18. el-Müselselât
(Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye, Mecmua, nr. 37, vr. 6-27; nr. 98).

 

19. Manzûme fi’l-hadîs
─░bn Kutlubo─ča’n─▒n eser üzerine iki cilt hacminde bir ┼čerh yazd─▒─č─▒ belirtilmektedir (Ke┼čfü’z-zunûn, II, 1866).

 

C) Tefsir.

 

1. Zâdü’l-mesîr fî ‘ilmi’t-tefsîr
─░bnü’l-Cevzî, önce el-Mugnî (fî tefsîri’l-Kur’ân) ad─▒yla hacimli bir eser kaleme alm─▒┼č, daha sonra bunu ihtisar ederek Zâdü’l-mesîr’i meydana getirmi┼č, Zâdü’l-mesîr’den de Teysîrü’l-beyân fî tefsîri’l-Kur’ân ad─▒n─▒ verdi─či muhtasar bir tefsir ç─▒karm─▒┼čt─▒r.
Rivayet ve dirayet usulünün kullan─▒ld─▒─č─▒ eserde k─▒raat farkl─▒l─▒klar─▒na, esbâb-─▒ nüzûle ve nâsihmensuha da yer verilmi┼čtir. Bu arada müfessir fark─▒nda oldu─čunu ihsas ederek ─░srâîlî rivayetleri de nakletmi┼čtir. Kitap M. Züheyr e┼č-┼×âvî┼č, ┼×uayb el-Arnaût ve Abdülkadir el-Arnaût taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r (D─▒ma┼čk 1384-1388/1964-1968, 1404/1984, 1407/1987).

 

2. Tezkiretü’l-erîb fî tefsîri’l-garîb
Zâdü’l-mesîr ile Teysîrü’l-beyân’─▒n özeti olup ismi konusunda farkl─▒ rivayetler bulunmaktaysa da müellif eserini Zâdü’l-mesîr’in sonunda bu ┼čekilde adland─▒rm─▒┼čt─▒r (IX, 280).
Kitapta yer yer âyetler tefsir edilmi┼č, i‘rab, k─▒raat, esbâb-─▒ nüzûl, ahkâm âyetlerinin yorumu ve nâsih-mensuh konular─▒na yer verilmi┼čtir. el-Erîb bimâ fi’l-Kur’ân mine’l-garîb ad─▒yla ne┼čredilen eseri (Medine 1400) Ali Hüseyin el-Bevvâb da yay─▒mlam─▒┼čt─▒r (Riyad 1407/1986).

 

3. Fünûnü’l-efnân fî ‘uyûni ‘ulûmi’l-Kur’ân
Zâdü’l-mesîr’den sonra kaleme al─▒nan ve ulûmü’l-Kur’ân’─▒n belli ba┼čl─▒ eserlerinden biri say─▒lan kitapta müellifin di─čer eserlerinde geni┼č olarak yer verilen konular özetlenmi┼čtir. Otuza yak─▒n ana konudan olu┼čan kitap Ahmed e┼č-┼×erkavî ve ─░kbâl el-Merrâkü┼čî (Dârülbeyzâ 1970), ayr─▒ca Hasan Ziyâeddin Itr (Beyrut 1408/1987), Fünûnü’l-efnân fî ‘acâ’ibi ‘ulûmi’l-Kur’ân ad─▒yla Re┼čîd Abdurrahman el-Ubeydî (Ba─čdat 1408/1988) taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir. ‘Acâ’ibü ‘ulûmi’l-Kur’ân ba┼čl─▒─č─▒yla Abdülfettâh Saîd Â┼čûr’un yay─▒mlad─▒─č─▒ kitap (Kahire 1407/1986) baz─▒ küçük farkl─▒l─▒klar bir yana Fünûnü’l-efnân’─▒n ayn─▒s─▒d─▒r (ayr─▒ca bk. Fünûnü’l-efnân, ne┼čredenin giri┼či, s. 40).

 

4. Nüzhetü’l-a’yüni’n-nevâzir fî ‘ilmi’l-vücûh ve’n-nezâ’ir
Zâdü’l-mesîr’den önce kaleme al─▒nan eserde (Zâdü’l-mesîr, I, 388) 325 Kur’ânî kelime ve kavram─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒ gösterilmekte, bunlara Arap ┼čiiri ve nesrinden örnekler verilmektedir.

─░bn Receb’in bildirdi─čine göre müellif eserini el-Vücûh ve’n-nevâzir fi’l-vücûh ve’n-nezâ’ir ad─▒yla ihtisar etmi┼čtir (ez-Zeyl ‘alâ Tabakati’l-Hanâbile, I, 416). Müntehabü kurreti ‘uyûni’n-nevâzir fi’l-vücûh ve’n-nezâ’ir fi’l-Kur’âni’l-Kerîm ad─▒ alt─▒nda M. es-Seyyid es-Saftâvî ve Fuâd Abdülmün‘im Ahmed taraf─▒ndan yay─▒mlanan kitapla (─░skenderiye 1399) Millet Kütüphanesi’nde bulunan (Murad Molla, nr. 1553/2) Muhtasaru Nüzheti’l-’uyûn ve’n-nevâzir fi’l-vücûh ve’n-nezâ’ir adl─▒ nüsha bu eserle ayn─▒ olmal─▒d─▒r. Kitap ilk defa bir heyet taraf─▒ndan (Haydarâbâd-Dekken 1974), daha sonra da M. Abdülkerîm Kâz─▒m er-Râdî’nin tahkikiyle (Beyrut 1404/1984, 1405/1985) yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r.

 

5. Nâsihu’l-Kur’ân ve mensûhuh
Müellifi taraf─▒ndan ‘Umdetü’r-râsih fî ma’rifeti’l-mensûh ve’n-nâsih ad─▒yla an─▒lan eseri M. E┼čref Ali el-Milbârî (Medine 1404/1984; Beyrut 1405/1985; Riyad 1405), Hüseyin Selîm Esed ed-Dârânî (Beyrut 1411/1990) ve Halîl ─░brâhim (Beyrut 1992) ne┼čretmi┼čtir.

 

6. el-Musaffâ bi-eküffi ehli’r-rusûh min ‘ilmi’n-nâsih ve’l-mensûh
‘Umdetü’r-râsih’in özeti olup Hâtim Sâlih Zâmin taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r
(Beyrut 1405/1984, 1986, 1989).

 

7. Tefsîrü lugati’l-Kur’ân
(Süleymaniye Ktp., ┼×ehid Ali Pa┼ča, nr. 161).

 

8. Muhtasaru Kitâbi’l-Muk’ad ve’l-mukim
Tefsir usulüyle ilgili manzum bir eserdir
(Brockelmann, GAL Suppl., I, 918; Dârü’l-kütübi’l-M─▒sriyye, Teymûriyye, Tefsir, nr. 206).

 

9. el-Müctebâ fî ‘ulûmi’l-Kur’ân
(Ke┼čfü’z-zunûn, II, 1592; Brockelmann, GAL, I, 663; Suppl., I, 918).
Bu kitab─▒n muhtasar─▒ olup Süleymaniye Kütüphanesi’nde bir nüshas─▒ bulunan (Ayasofya, nr. 3395) el-Müctebâ mine’l-müctenâ Ali Hüseyin el-Bevvâb taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir. Ayn─▒ kütüphanede (Amcazâde Hüseyin Pa┼ča, nr. 70) ─░bnü’l-Cevzî’ye nisbet edilen Havâssü’l-Kur’âni’l-’azîm adl─▒ eserin giri┼činde müellifinin Abdurrahman b. Ali b. Ahmed el-Kure┼čî e┼č-┼×âfiî oldu─ču ifade edilmektedir.
Brockelmann’─▒n ─░bnü’l-Cevzî’ye izâfe etti─či (GAL Suppl., I, 918) Tefsîrü’l-Fâtiha adl─▒ eserin (Millet Ktp., Murad Molla, nr. 63) ─░bn Kayyim el-Cevziyye’ye ait oldu─ču anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒r (Kahire 1375).

 

D) Akaid.

 

1. Def’u ┼čübheti’t-te┼čbîh
(D─▒ma┼čk 1345/1927; Amman 1412/1992).

 

2. es-Sebât ‘inde’l-memât
Ölümü teslimiyetle kar┼č─▒lamak gerekti─čini anlatan ve ─░slâm büyüklerinin ölüm an─▒nda söyledikleri sözleri nakleden eser Abdullah Leysî el-Ensârî taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r (Beyrut 1406/1986).

 

3. Tezkiretü üli’l-besâ’ir fî ma’rifeti’l-kebâ’ir
(Abdülhamîd el-Alûcî, s. 82-83).

 

4. Saydü’l-hât─▒r
Çe┼čitli dinî ve içtimaî konularda müellifin kalbine do─čan hususlar─▒ ve baz─▒ itikadî konular─▒ içeren eserde müslümanlar aras─▒nda yayg─▒n olan baz─▒ yanl─▒┼č inançlar üzerinde de durulur (Beyrut, ts. [Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye]).

 

5. Telbîsü ─░blîs (Nakdü’l-’ilm ve’l-’ulemâ’)
─░bnü’l-Cevzî’nin, ba┼čta mutasavvife olmak üzere baz─▒ ─░slâmî zümrelerin anlay─▒┼člar─▒n─▒ usûlü’d-dîn aç─▒s─▒ndan tenkit etti─či eser Muhammed Münîr ed-D─▒ma┼čki taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir (Kahire 1368/1948).

 

6. el-Karâmita
(n┼čr. Muhammed es-Sabbâ─č, Beyrut 1977).

 

E) F─▒k─▒h.

 

1. Ahkâmü’n-nisâ’
Ali b. Muhammed Yûsuf el-Muhammedî’nin yay─▒mlad─▒─č─▒ eser üzerinde (Beyrut 1985) Nedim Urhan taraf─▒ndan Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde bir doktora çal─▒┼čmas─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r (─░stanbul 1993). Kitab─▒ Ebû Bekir el-Cerrâî ihtisar etmi┼čtir.

 

2. Takrîrü’l-kavâ’id ve tahrîrü’l-fevâ’id fî usûli mezhebi’l-─░mâm Ahmed b. Hanbel (Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 305).

 

3. Minhâcü’l-kas─▒dîn
Çe┼čitli âdetler, nikâh, helâl-haram, mûsiki, haset, cömertlik, tövbe, sab─▒r-┼čükür, havf-recâ, tevhid-tevekkül gibi konulardan olu┼čan eserin müellifin talebesi Muvaffakuddin ─░bn Kudâme taraf─▒ndan yap─▒lan ihtisar─▒ yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r (Kahire 1991).

 

4. Der’ü’l-levm ve’d-daym fî savmi yevmi’l-gaym
┼×âban ay─▒n─▒n otuzuncu gününde oruç tutman─▒n câiz olmad─▒─č─▒n─▒ ileri süren Hatîb el-Ba─čdâdî’nin bu görü┼čünü reddeden eseri Câsim b. Süleyman el-Füheyd ed-Devserî ne┼čretmi┼čtir (Beyrut 1994).

 

5. Müsîrü’l-garâmi’s-sâkin ilâ e┼črefi’l-emâkin
Hac menâsiki, peygamberlerin yapt─▒klar─▒ hac, halifelerin hacc─▒ gibi konular─▒ içerir. Mustafa Muhammed Hüseyin ez-Zehebî’nin tahkikiyle yay─▒mlanan kitab─▒ (Kahire 1995) ayr─▒ca Merzûk Ali ─░brâhim Müsîrü’l-’azmi’s-sâkin ilâ e┼črefi’l-emâkin ad─▒yla ne┼čretmi┼čtir (Riyad 1415/1995).

 

F) Di─čer Eserleri.

 

1. Birrü’l-vâlideyn
Ebeveyne kar┼č─▒ olan görevlere dair riva-yetleri derleyen bir eser olup Muhammed Abdülkadir Ahmed Atâ ile (Beyrut 1408/1988) Âdil Abdülmevcûd ve Ali Muavvez taraf─▒ndan yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r (Beyrut 1993).

 

2. Zemmü’l-hevâ
(n┼čr. Mustafa Abdülvâhid, Kahire 1962).
Kitap üzerinde Stefan Leder ─░bn Al-Gauzi und Seine Kompilation Wider die Leidenschaft ad─▒yla (Beyrut 1984) tahlilî bir çal─▒┼čma yapm─▒┼č, eseri ─░brâhim Muhammed Ramazan ihtisar ederek yay─▒mlam─▒┼čt─▒r (Beyrut 1993).

 

3. et-T─▒bbü’r-rûhanî
(n┼čr. Mustafa Â┼čûr, Kahire 1987).

 

4. el-Müdhi┼č
Vaaz ve ir┼čada dair olan eserde birçok kaside ve ┼čiir bulunmaktad─▒r (n┼čr. Mervân Kabbânî, Beyrut, ts. [Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye]).

 

5. el-Muklik
Berzah ve âhiret konular─▒nda yap─▒lacak vaazlarda zikredilmesi gereken hadislerin derlendi─či bir eserdir (n┼čr. Mecdî Fethî es-Seyyid, Tanta 1991).

 

6. Bahrü’d-dümû’
Vaazlardan ibarettir (n┼čr. ─░brâhim Bâcis Abdülmecid, Riyad 1993).

 

7. el-Mevâ’iz ve’l-mecâlis
Otuz üç bölümden olu┼čan eser Muhammed ─░brâhim Sünbül’ün tahkikiyle yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r (Tanta 1990).

 

8. et-Tebs─▒ra
Dokuz bölüm halinde 100 vaaz ihtiva etmektedir (Beyrut 1986).

 

9. Ru’ûsü’l-kavârîr
Hutbeler, peygamber k─▒ssalar─▒ ve varl─▒klar─▒n yarat─▒l─▒┼č─▒ gibi konular─▒ içeren bir ir┼čad kitab─▒d─▒r (n┼čr. Muhammed Nebîl Sünbül, Tanta 1990).

 

10. Makamât
(n┼čr. Muhammed Naga┼č, Kahire 1400/1980).

 

11. Kitâbü’l-Ezkiyâ’
Genel anlamda ak─▒l ve zekâ ile her zümreden zeki insanlardan bahsederek bunlar─▒n baz─▒ sözlerini nakleder (bask─▒ yeri ve tarihi yok). Osmanl─▒ âlimi Hac─▒ ─░brâhim Efendi eseri Tuhfetü’l-ezkiyâ fî tercemeti Kitâbi’l-Ezkiyâ ad─▒yla Türkçe’ye çevirmi┼čtir (─░stanbul 1308).

 

12. Ahbârü’l-hamka’ ve’l-mugaffelîn
(Beyrut 1985)
Enver Günenç taraf─▒ndan Ahmak ve Dalg─▒nlar Kitab─▒ ba┼čl─▒─č─▒yla tercüme edilmi┼čtir (─░stanbul 1998).

 

13. el-Letâ’if fi’l-va’z
(n┼čr. Muhammed ─░brâhim Sünbül, Tanta 1990).

 

14. Ahbârü’z-z─▒râf ve’l-mütemâcinîn
Zekâ ürünü müstehcen nükteleri nakleden eseri Abdülemîr Ali Mühennâ yay─▒mlam─▒┼čt─▒r (Beyrut 1990).

 

15. e┼č-┼×ifâ’ fî mevâ’izi’l-mülûk ve’l-hulefâ’
(n┼čr. Fuâd Abdülmün‘im Ahmed, Kahire 1987).

 

16. Tenbîhü’n-nâ’imi’l-gumr ‘alâ mevâsimi’l-’umr
Çocukluk, gençlik, olgunluk ve ya┼čl─▒l─▒k dönemlerinin de─čerini bilip ona göre davran─▒lmas─▒ gerekti─čine ili┼čkin ö─čütleri içerir (n┼čr. Arefe Hilmi Abbas, Kahire, ts. [Dârü’l-hadîs]). Hersekli Mehmed Kâmil Bey eseri baz─▒ ilâvelerle birlikte Îkazü’l-ihvân ad─▒yla Türkçe’ye çevirmi┼čtir (─░stanbul 1302, 1304).

 

17. Bustânü’l-vâ’izîn ve riyâzü’s-sâmi’în
(n┼čr. es-Seyyid el-Cemîlî, Beyrut 1984).

 

18. ‘Uyûnü’l-hikâyât
Peygamberler, halifeler, zâhidler, sûfîler ve me┼čhur baz─▒ ┼čahsiyetlerle ilgili hikâyeleri ihtiva etmektedir (─░Ü Ktp., AY, nr. 3353).

 

19. Mehâsinü’l-âsâr ve garâ’ibü’l-ahbâr
300 hadis, 300 hikâye ve 300 ┼čiirden olu┼čmaktad─▒r (─░Ü Ktp., AY, nr. 2011).

 

20. Leftetü’l-kebed fî (ilâ) nasîhati’l-veled
(Vas─▒yyetü Ebi’l-Ferec ─░bni’l-Cevzî li-veledih)

Müellifin, o─člu Ebü’l-Kas─▒m Ali’ye ö─čüt vermek ama-c─▒yla yazd─▒─č─▒ bir risâle olup kendi hayat─▒ndan baz─▒ unsurlar ihtiva etmesi aç─▒s─▒ndan önem ta┼č─▒maktad─▒r.
Muhammed Hâmid el-F─▒ki‘nin Defâ’inü’l-künûz adl─▒ eser içinde yay─▒mlad─▒─č─▒ risâlenin (Kahire 1349/1931) ayr─▒ca Abdülgaffâr Süleyman el-Bündârî taraf─▒ndan gerçekle┼čtirilen bir ne┼čri bulunmaktad─▒r (Beyrut 1987).
Abdülhamîd Alûcî Mü’ellefâtü ─░bni’l-Cevzî ad─▒yla bir çal─▒┼čma yapm─▒┼čt─▒r (Ba─čdat 1385/1965; ─░bnü’l-Cevzî’nin di─čer eserleri için bk. S─▒bt ─░bnü’l-Cevzî, VIII/2, s. 483-488; Zehebî, A’lâmü’n-nübelâ’, XXI, 368-369, 374-375; ─░bn Receb, I, 416-420; Brockelmann, GAL, I, 502, 506; Suppl., I, 915, 917; Hediyyetü’l-’ârifîn, I, 521-523).

 

─░bnü’l-Cevzî üzerinde çe┼čitli monografiler haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.
Kâmil Muhammed Uveyde’nin ‘Abdurrahmân el-Cevzî ┼čeyhu’z-zühhâd ve imâmü’l-vu’’âz (Beyrut 1993), Hasan Îsâ Ali el-Hakîm’in ─░bnü’l-Cevzî (Ba─čdat 1988), Ahmed At─▒yye Abdurrahman’─▒n ─░bnü’l-Cevzî beyne’t-te’vîl ve’t-tefvîz (Mekke 1397), Ali Cemîl Ali Mühennâ’n─▒n ─░bnü’l-Cevzî ve Makamâtühü’l-edebiyye (Kahire 1976), Abdurrahman Sâlih Abdullah’─▒n ─░bnü’l-Cevzî ve terbiyetü’l-’akl (Mekke 1986), Abdülbedî Abdülazîz el-Hûlî’nin et-Terbiye ve’t-ta’lîm ‘inde ─░bni’l-Cevzî (Kahire 1990) ve Mahmûd Ahmed Kaysiyye en-Nedvî’nin el-─░mâm ─░bnü’l-Cevzî ve kitâbühû el-Mevzû’ât (Lahor 1403/1983) adl─▒ eserleri bunlardan baz─▒lar─▒d─▒r.

click here women that cheat on their husbands married affairs

Dipnotlar
read here read read
click women cheat on men what makes husbands cheat

Hocalar─▒    

├ľ─črencileri    

Eserleri    
1. et Tahkik fi Ehadisit Talik 2. ─░lamul Ahya bi A─člatil ─░hya 3. Telbisu ─░blis
4. el Muntazam Fi Tarihil M├╝luk Vel ├ťmem 5. S─▒fat├╝s Safve 6. Telkihu F├╝humi Ehlil Eser Fi Uyunit Tarih Ves Siyer
7. el Misbahul Mud├« Fi Hilafetil M├╝stazi 8. el Vefa bi Ahvalil Mustafa 9. Menak─▒b├╝ ├ľmer b. el Hattab
10. Siret├╝ ve Menak─▒b├╝ ├ľmer b. Abdilaziz 11. Fezail├╝ (Menak─▒b├╝)l Hasan el Basri 12. Menak─▒b├╝ Maruf el Kerhi ve Ahbaruh
13. Menak─▒b├╝l ─░mam Ahmed b. Hanbel 14. el Arus 15. Amar├╝l Ayan
16. Fezail├╝l Kuds 17. Menak─▒bu Bagdad 18. Tenvir├╝l Gabe┼č fi Fazlis Sudan vel Habe┼č
19. el Mevduat 20. Camiul Mesanid vel Elkab 21. Ahbar├╝ Ehlir R├╝suh fil F─▒kh vet Tahdis bi Mikdari
22. İlamü Ehlil İlm bi Tahkiki Nasihil Hadis ve Mensuhih 23. el-İlelül-Mütenahiye fil ehadisi (Ahbâri)l Vahiye 24. Esmaüd Duafa vel Vazzain (Vaziin) ve Zikrü men Cerehahüm Minel e İmmetil Kibaril Hafızin
25. el Ke┼čf li m├╝┼čkilis Sahihayn 26. el Kussas vel M├╝zekkirun 27. Afet├╝ Ashabil Hadis ver Red ala Abdil Mugis (Afet├╝l Muhaddisin)
28. el Has Ala H─▒fzil ─░lm ve Zikru Kibaril Huffaz 29. Me┼čyehat├╝ ─░bnil Cevzi 30. el Hadaik fi ─░lmil Hadis vez Z├╝hdiyyat
31. Ke┼čf├╝n Nikab Anil Esma vel Elkab 32. Garib├╝l Hadis 33. C├╝z fil Esanidil M├╝nferide
34. D├╝rr├╝l Eser fil Vazi ve Hadisi Seyyidil Be┼čer 35. el M├╝selselat 36. Manzume fil Hadis
37. Zad├╝l Mesir fi ─░lmit Tefsir 38. Tezkiret├╝l Erib fi Tefsiril Garib 39. F├╝nun├╝l Efnan fi Uyuni Ulumil Kuran
40. N├╝zhet├╝l Ay├╝nin Nevazir fi ─░lmil V├╝cuh ven Nezair 41. Nasihul Kuran ve Mensuhuh 42. el Musaffa bi Ek├╝ffi Ehlir Rusuh min ─░lmin Nasih vel Mensuh
43. Tefsir├╝ Lugatil Kuran 44. Muhtasaru Kitabil Mukad vel Mukim 45. el M├╝cteba fi Ulumil Kuran
46. Defu ┼×├╝bhetit Te┼čbih 47. es Sebat ─░ndel Memat 48. Tezkiret├╝ ├ťlil Besair fi Marifetil Kebair
49. Sayd├╝l Hat─▒r 50. el Karamita 51. Ahkam├╝n Nisa
52. Takrir├╝lKavaid ve Tahrir├╝l Fevaid fi Usuli Mezhebil ─░mam Ahmed b. Hanbel 53. Minhac├╝l Kas─▒din 54. Der├╝l Levm ved Daym fi Savmi Yevmil Gaym
55. M├╝sir├╝l Garamis Sakin ila E┼črefil Emakin 56. Birr├╝l Valideyn 57. Zemm├╝l Heva
58. et T─▒bb├╝r Ruhani 59. el M├╝dhi┼č 60. el Muklik
61. Bahr├╝d D├╝mu 62. el Mevaiz vel Mecalis 63. et Tebs─▒ra
64. Ruus├╝l Kavarir 65. el Makamat 66. Kitab├╝l Ezkiya
67. Ahbar├╝l Hamka vel Mugaffelin 68. el Letaif fil Vaz 69. Ahbar├╝z Z─▒raf vel M├╝temacinin
70. e┼č ┼×ifa fi Mevaizil M├╝luk vel Hulefa 71. Leftet├╝l Kebed fi (ila) Nashatil Veled 72. Mehasin├╝l Asar ve Garaib├╝l Ahbar
73. Uyun├╝l Hikayat 74. Bustan├╝l Vaizin ve Riyaz├╝s Samiin 75. Tenbih├╝n Naimil Gumr Ala Mevasimil Umr

H. Bilgi Kaynaklar─▒

Yazara Ait Ses Dosyalar─▒
# Media Ad─▒

Yazara Ait Videolar
# Media Ad─▒

Yazara Ait G├Ârsel Eserler
# Media Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 8.07.2015



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...