E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

U┼čak

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 77  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
  T├╝rkiye  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
   
   
┼×ehir No: S-77 Hit : 7485
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

U┼čak

 

U┼čak ve ├ževresinin M├ľ. 4000 y─▒l─▒ndan itibaren yerle┼čime a├ž─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. ├ľzellikle bronz ├ža─č─▒nda yerle┼čimin daha yayg─▒nla┼čt─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir.
M├ľ.2000 de Anadolu da ilk siyasi birli─či kuran Hititlerin 1000 de ise Friglerin bat─▒ s─▒n─▒r─▒n─▒ olu┼čturan U┼čak ve ├ževresi bu k├╝lt├╝rlerden ziyade ─░on K├╝lt├╝r├╝n├╝n etkisi alt─▒nda kalm─▒┼čt─▒r.

M├ľ. 7. Y├╝zy─▒lda Kral Gyges in Lidya ─░mparatorlu─čunu ele ge├žirmesi ile topraklar─▒n─▒n b├╝y├╝k k─▒sm─▒ Lidya da kalan U┼čak. M├ľ. 620 de tamamen Lidya'n─▒n egemenli─čine girmi┼čtir. D├╝nyada ilk kez paray─▒ basan ve kullanan, d├Âneminin en zengin krall─▒─č─▒ olan LidyaÔÇÖn─▒n hakimiyeti M├ľ. 546 y─▒l─▒na kadar devam etmektedir. Bu s├╝re i├žerisinde Efes'ten ba┼člayan kral yolu yap─▒lm─▒┼č ve yol Gediz (Hermos) nehrini takip ederek U┼čak ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde G├╝re k├Ây├╝, U┼čak-Keromon- Agora kentlerine u─črayarak devam etmi┼čtir.

M├ľ. 546 da LidyaÔÇÖn─▒n son kral─▒ Kroisos ile Pers Kral─▒ Kyros aras─▒ndaki sava┼čta LidyaÔÇÖn─▒n tarihten silinmesi sonucu b├Âlge ─░ranÔÇÖdan gelen Perslerin hakimiyetine girmi┼čtir. Pers egemenli─či M├ľ. 334 y─▒l─▒na kadar devam etmi┼čtir. Bu tarihte MakedonyaÔÇÖl─▒ B├╝y├╝k ─░skender'in Anadolu seferi sonucu b├Âlge t├╝m Anadolu gibi B├╝y├╝k ─░skenderin hakimiyetine girmi┼č, ─░skender'in ├Âl├╝m├╝nden sonra ise b├Âlge, B├╝y├╝k ─░skender'in generallerinden Antigon'un pay─▒na verilmi┼čtir. Daha sonra bir s├╝re Bergama krall─▒─č─▒na ba─članan U┼čak ve ├ževresi M├ľ. 189 y─▒l─▒nda Roma Kons├╝l├╝ Montius'un himayesine, ba┼čka bir ifadeyle Roma hakimiyetine ge├žmi┼č, Kavimler G├Â├ž├╝nden sonra Roma ─░mparatorlu─čunun ikiye ayr─▒lmas─▒ neticesinde Do─ču Roma s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde kalan U┼čak, MS. 12. y├╝zy─▒la kadar Bizans hakimiyetinde kalm─▒┼čt─▒r.

1071 den sonra y├Âre zaman zaman Sel├žuklular ile Bizansl─▒lar aras─▒nda el de─či┼čtirmi┼č, 1176 y─▒l─▒nda Sel├žuklu Sultan─▒ II. K─▒l─▒├žarslan ile Bizans ─░mparatoru Manuel Komnenos aras─▒nda yap─▒lan Miryakefalon (Kumdanl─▒) Savas─▒ sonucunda Sel├žuklulara ge├žmi┼čtir.

Sultan II. K─▒l─▒├žarslan yeni bir fetih hareketine giri┼čerek 1182 de Uluborlu, daha sonra K├╝tahya civar─▒n─▒ fethetti. U┼čak y├Âresinin de bu sefer s─▒ras─▒nda Sel├žuklu hakimiyetine ge├žti─či muhakkakt─▒r. ├ç├╝nk├╝; Sel├žuklu s─▒n─▒rlar─▒ Denizli ye kadar yakla┼čm─▒┼čt─▒. Bu arada Sultan ll. K─▒l─▒├žarslan 1185 tarihinde ├╝lkeyi 11 o─člu aras─▒nda payla┼čt─▒rd─▒. Bu taksimat sonunda K├╝tahya-Usak-Uluborlu b├Âlgesi G─▒yaseddin Keyh├╝srev e verildi. Bu taksimattan sonra karde┼čler aras─▒nda hakimiyet m├╝cadelesi ha┼člad─▒. l. G─▒yaseddin Keyh├╝srev 1192 tarihinde devletin ba┼č─▒na ge├žmeyi ba┼čard─▒ysa da di─čer karde┼člerini bertaraf edemedi ve 1196 da II. S├╝leyman ┼×ah taraf─▒ndan s├╝rg├╝ne g├Ânderildi. Karde┼čler aras─▒ndaki bu that m├╝cadelesinden yararlanan Bizans K├╝tahya-U┼čak civar─▒n─▒ geri ald─▒. Bizans Hakimiyeti 1233 tarihine kadar s├╝rd├╝. Bu tarihten itibaren U┼čak civar─▒ art─▒k tamamen T├╝rk hakimiyetine ge├žti.

U┼čakÔÇÖta Sel├žuklu d├Ânemine ait baz─▒ eserlerin varl─▒─č─▒ bilinmektedir. Bunlardan U┼čak Kalesinin kare ┼čeklinde ┼čehri ├ževreledi─či ve be┼č kap─▒s─▒n─▒n bulundu─ču Evliya ├çelebi'nin Seyahatnamesinde belirtilmektedir. ┼×ehre 5 Km. mesafede Dokuzsele Deresi ├╝zerinde bulunan Canl─▒ K├Âpr├╝, kitabesine g├Âre 1255 tarihinde in┼ča edilmi┼čtir. Ayn─▒ dere ├╝zerinde yer alan Hal─▒pazar─▒ K├Âpr├╝s├╝n├╝n kitabesi yoktur. Gediz ├çay─▒ ├╝zerindeki Beylerhan K├Âpr├╝s├╝, ├ževrede G├╝re, Sar─▒k─▒z ve K├Âpr├╝ba┼č─▒ gibi isimlerle bilinmektedir.

U┼čak, Anadolu Sel├žuklular─▒ d├Âneminde bu devletin bir anlamda s─▒n─▒r ┼čehri olmu┼čtu. Sultan Alaaddin Keykubad zaman─▒nda, K├╝tahya ve U┼čak civar─▒n─▒n kesin olarak T├╝rk h├ókimiyetine girmesini takip eden y─▒llarda, b├Âlgeye kesif bir T├╝rkmen yerle┼čmesi olmu┼čtur. Bundan sonra U┼čak ve ├ževresini Germiyano─čullar─▒ Beyli─či nin hakimiyetinde g├Âr├╝yoruz, XIII. Y├╝zy─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒nda Anadolu Sel├žuklu Devleti nin hizmetinde olarak Malatya taraflar─▒nda meskun bulunan Germiyan Asireti nin, muhtemelen 1241 de Baba ─░shak isyan─▒n─▒n bast─▒r─▒lmas─▒ndan sonra II. G─▒yaseddin Keyh├╝srev zaman─▒nda veya bir m├╝ddet sonra K├╝tahya-U┼čak b├Âlgesine yerle┼čtirildikleri anla┼č─▒lmaktad─▒r. ├ç├╝nk├╝ Cimri (Alaaddin Siyavu┼č) hadisesinde Germiyanl─▒lar─▒n faal bir rol oynamalar─▒ bu a┼čiretin Cimri h├ódisesinin ortaya ├ž─▒k─▒s─▒ndan (1277) ├Ânce K├╝tahya- U┼čak y├Âresine yerle┼čtiklerini g├Âstermektedir. Bu h├ódise s─▒ras─▒nda Sahip Ata O─čullan emrinde g├Âr├╝len Germiyanl─▒lar, bundan sonra art─▒k Bat─▒ Anadolu'da en kuvvetli beylik haline gelmi┼čtir

U┼čakÔÇÖta Germiyano─čullar─▒ ┼č├╝phesiz ki bir tak─▒m eserler v├╝cuda getirmi┼člerdir. Bunlardan bir k─▒sm─▒ zamanla ortadan kalkarken ancak bir k─▒sm─▒ g├╝n├╝m├╝ze kadar ula┼čabilmi┼čtir. D├Ânemin ├Ânemli ederlerinden olan Ulu Cami'nin yap─▒l─▒┼č tarihini g├Âsteren her hangi bir kitabesi yoktur. Ancak orta kap─▒n─▒n sa─č ├╝st taraf─▒nda yer alan Kocasu ├že┼čme tesisine ait bir kitabe bulunmaktad─▒r. Kitabede ├že┼čmenin 1419 da yap─▒ld─▒─č─▒ belirtilmektedir. Buna g├Âre cami de a┼ča─č─▒ yukar─▒ ayn─▒ tarihlerde yap─▒lm─▒┼č olmal─▒d─▒r. Kocasu diye bilinen su tesisi, ad─▒ gecen kitabeye g├Âre 1419 tarihinde Kav┼čid o─člu Hasan o─člu Mehmet taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.
Beylikler d├Âneminde Germiyano─čullar─▒na tabi olan U┼čak ve ├ževresi 1391 de Y─▒ld─▒r─▒m Bayezid'in Germiyano─čullar─▒ hakimiyetine son vermesi ile Osmanl─▒lara dahil olmu┼č, Fetret Devrinde beylikler tekrar canlanm─▒┼č, 1429 y─▒l─▒nda Germiyano─čullar─▒n─▒n son h├╝k├╝mdar─▒ II. Yakup Bey in vasiyeti ile Osmanl─▒ Devletine kalm─▒┼čt─▒r.

U┼čak, Osmanl─▒ hakimiyetine girdikten bir s├╝re sonra yap─▒lan idari taksimata g├Âre Anadolu Eyaletine ba─čl─▒ K├╝tahya Sanca─č─▒n─▒n bir kazas─▒d─▒r. Her ne kadar Tapu ve Kadastro Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ Ar┼čivindeki 16. y├╝zy─▒la ait 48 numaral─▒ K├╝tahya Sanca─č─▒ Tapu Tahrir Defterinde U┼čak nahiye olarak ge├žmekte ise de Mustafa ├çetin Varl─▒kÔÇÖ─▒n "16.Y├╝zy─▒lda K├╝tahya Sanca─č─▒" (1980) isimli kitab─▒nda, 1513 tarihinde U┼čak K├╝tahya Sanca─č─▒n─▒n kazalar─▒ aras─▒nda g├Âsterilmektedir. U┼čak bu stat├╝s├╝n├╝ 1530 tarihinde de muhafaza etmektedir.

17. y├╝zy─▒la ait bilgiler ├žo─čunlukla seyahatnamelerde mevcuttur. Bu y├╝zy─▒lda ya┼čayan Katip ├çelebiÔÇÖnin (1605-1658) "Cihann├╝ma" adl─▒ eserinde ; "U┼čak, K├╝tahyaÔÇÖdan do─čuya bir merhale Murat Da─č─▒ yak─▒n─▒nda, bir dere i├žinde kaleli bir kasaba, 150 adet k├Ây├╝ bulunan mamur bir kazad─▒r. Kasabas─▒ geni┼č bir ovan─▒n do─čusuna d├╝┼č├╝p k├Âyleri o ovada bulunmaktad─▒r. Seccade ve hal─▒s─▒ me┼čhurdur." diye bahsedilmektedir.

U┼čak hakk─▒nda ayn─▒ y├╝zy─▒lda yaz─▒lm─▒┼č bir di─čer kaynak da Evliya ├çelebiÔÇÖnin "Seyahatname" adl─▒ eseridir. SeyahatnameÔÇÖye g├Âre U┼čak; K├╝tahya Sanca─č─▒ dahilinde bulunan bir kaza olup, Gevher Sultan Has s─▒d─▒r. ┼×ehir, do─čuda Banaz, k─▒ble taraf─▒nda Honaz, g├╝neyde Komar, bat─▒da Kule, kuzeyde Gediz olmak ├╝zere be┼č kap─▒s─▒ olan bir kale ile ├ževrilidir. Eserde kalenin ├ľzellikleri ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde anlat─▒lmaktad─▒r. Buna g├Âre; kalenin m├╝stahkem olmad─▒─č─▒, be┼č ar┼č─▒n y├╝kseklikte, ┼čeklinin kare oldu─ču, Bu─čday Pazar─▒ kap─▒s─▒nda hendek bulundu─ču ve 1598 tarihinde U┼čak halk─▒n─▒n Celali ─░syanlar─▒ndan dolay─▒ bu kaleyi tu─čla ve ta┼člarla tamir ettikleri anlat─▒lmaklad─▒r.

Seyahatnamede U┼čakÔÇÖ─▒n seksen adet k├Ây├╝ mevcuttur. Y─▒ll─▒k 10 kese geliri vard─▒r. ┼×ehirde bir kad─▒, bir ┼čeyh├╝lislam (m├╝ft├╝), bir nakip, bir keth├╝da, yeni├žeri serdar─▒ ile ayanlar bulunmaktad─▒r. Halk, ekseriyetle ulema ve t├╝ccardan olu┼čmaktad─▒r. U┼čak kazas─▒ d├Ârt taraf─▒ bay─▒rlarla ├ževrili olup mamurdur. ┼×ehirde 8 kule, 3600 ev, 14 cami, 2 hamam, 370 d├╝kkan, 7 han, 7 kahve mevcuttur. Bedesteni olmamakla birlikte Sultan Alaaddin taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lan bir ta┼č han bulunmaktad─▒r, Seyahatname de U┼čak hal─▒s─▒ hakk─▒nda da bilgiler vard─▒r. U┼čak hal─▒s─▒n─▒n ├žok k─▒ymetli oldu─ču ve de─či┼čik b├Âlgelere ihra├ž edildi─či yaz─▒l─▒d─▒r. U┼čak'ta Rum ve Ermenilerin varl─▒─č─▒ndan bahseden Evliya ├çelebi Yahudilerin bulunmad─▒─č─▒n─▒ yazmaktad─▒r. Eserinde sosyal ya┼čant─▒ya dair bilgiler de mevcuttur.

17. y├╝zy─▒lda yaz─▒lm─▒┼č olan bu iki kaynak esere g├Âre U┼čak, 16. y├╝zy─▒ldaki sosyal ve ekonomik yap─▒s─▒n─▒ de─či┼čtirmi┼č g├Âz├╝kmektedir. Bu y├╝zy─▒lda k├Âylerin say─▒s─▒nda bir tutars─▒zl─▒k s├Âz konusudur. Hal─▒ ve kilimcilik ┼čehrin ekonomisine b├╝y├╝k bir katk─▒da bulunmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.

Charles Texier'de "K├╝├ž├╝k Asya" adl─▒ kitab─▒nda ┼čehir hakk─▒nda bilgi vermektedir. Buna g├Âre; "U┼čak ┼čehri ┼čimale m├╝teveccih ve ├Ân├╝nde ┼čarktan garba do─čru devam eden geni┼č bir ovaya hakim bulunan tepenin ete─čindedir. 1500 hanesinden 250 si RumÔÇÖdur. Bu ┼čehir, sekenesinin sanatkar fikrinden do─čma bir refah ve temizlik manzaras─▒ arz eder. Binalar ├ži─č kerpi├žten yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu usul├╝n kabul├╝ ta┼č olmamas─▒ndan de─čildir. Pek geri bir devr-i atika olan bu tarz in┼čaya, sarka do─čru gittik├že hatta ─░ran i├žlerine kadar girildik├že tesad├╝f olunur. Yaln─▒z umumi binalar ta┼čtan veya k─▒rm─▒z─▒ tu─čladan yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

U┼čak hal─▒c─▒l─▒─č─▒na da de─činen Texier, b├Âlge hal─▒c─▒l─▒─č─▒n─▒n ├žok eski bir mazisi olmas─▒ nedeniyle geli┼čti─čini, bu i┼č kolunun ekseriyetle Rum kad─▒nlar─▒n─▒n elinde oldu─čunu belirtmektedir. Yazar U┼čak'ta Ermeni n├╝fusunun 200-300 aile civanda oldu─čunu belirtmekte, ┼čehirdeki Rumlar─▒n ticaret ve sanatla i┼čtigal etti─čini, n├╝fusun ├╝├žte ikisini olu┼čturan T├╝rklerin ise arazi sahibi oldu─čunu yazmaktad─▒r. Eserde ┼čehrin mimarisi hakk─▒nda da bilgi verilmektedir.

Wilhelm Von Bode ve Ernest K├╝hnej adl─▒ iki Alman ara┼čt─▒rmac─▒ U┼čak hal─▒c─▒l─▒─č─▒na dair yapt─▒klar─▒ ve 20. y├╝zy─▒l─▒n ilk ├žeyre─činde bir ka├ž bas─▒m─▒ yap─▒lan eserde; "gerek Hollanda ve gerek ─░ngiltereÔÇÖdeki y├╝ksek s─▒n─▒fa mensup ailelerin evlerinde 18.y├╝zy─▒ldan kalma ─░zmir hal─▒lar─▒n─▒n b├╝t├╝n odalar─▒ kaplamakta oldu─ču g├Âr├╝l├╝r. Bu hal─▒lar─▒n ─▒smarlanarak yap─▒ld─▒─č─▒na ┼č├╝phe yoktur. Bu hal─▒lar─▒n ├Ârnekleri Orta Asya tiplerinden kopya edilmi┼č ve 17. y├╝zy─▒ldan beri tekrarlanm─▒┼čt─▒r. Yak─▒n bir ihtimale g├Âre ─░zmir etraf─▒nda ilerlemekte olan ve Hollandal─▒ t├╝ccarlar taraf─▒ndan sat─▒n al─▒nan bu hal─▒lar T├╝rk i┼č├žileri taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r" denilmektedir. "─░zmir Hal─▒lar─▒" ad─▒yla an─▒lan hal─▒lar ger├žekte U┼čak hal─▒lar─▒d─▒r. ├ç─▒k─▒┼č iskelesi ─░zmir oldu─čundan b├Âyle ifade edilmi┼čtir.

Besim Atalay da "T├╝rk Hal─▒c─▒l─▒─č─▒ ve U┼čak Hal─▒lar─▒ÔÇŁ (T├╝rkiye ─░┼č Bankas─▒ K├╝lt├╝r Yay─▒nlan 1967) adl─▒ eserinde; Charles Texier'in U┼čak hal─▒c─▒l─▒─č─▒n─▒ Rumlara has bir sanat gibi g├Âstermi┼č oldu─čunun as─▒ls─▒zl─▒─č─▒n─▒ ortaya koymaktad─▒r.

U┼čak Osmanl─▒ y├Ânetimi alt─▒nda 17 ve 18. y├╝zy─▒llarda m├╝nferit olaylar hari├ž uzun s├╝re bar─▒┼č i├žinde ya┼čam─▒┼čt─▒r. 19. y├╝zy─▒lda siyasal a├ž─▒dan sakin bir d├Ânem ge├žiren U┼čak canl─▒ bir ticaret ┼čehri haline gelmi┼čtir. ├ľzellikle hal─▒ ve kilimleri ─░zmir yoluyla ─░ngiltere ve Fransa ya kadar ula┼čm─▒┼čt─▒r. Ala┼čehir-Afyon Demiryolunun 1869 y─▒l─▒nda tamamlanmas─▒yla ─░zmir Metropol├╝ ile U┼čak aras─▒nda ula┼č─▒m kolayla┼čm─▒┼č ve ticari hayat daha da canlanm─▒┼čt─▒r. 19. y├╝zy─▒l─▒n ikinci yar─▒s─▒ndaki U┼čak hakk─▒nda "La Turquie d Asie" adl─▒ eserinde bilgi veren Vital Cuinet, evlerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunun pi┼čmemi┼č tu─čladan yap─▒ld─▒─č─▒n─▒, 1890 da ise hem daha sa─člam hem de daha zarif olan ah┼čap evlerin tercih edildi─čini belirtmekledir.

1890'da U┼čak Kazas─▒nda 72466 s─▒ M├╝sl├╝man. 3384'├╝ Rum ortadoks ve 1419'u Ermeni gregoryan olmak ├╝zere toplam 77269 n├╝fus ya┼č─▒yordu. Merkezin n├╝fusu ise 13084't├╝. 1894 H├╝davendigar Vilayet Salnamesi ne g├Âre U┼čak ta yakla┼č─▒k 74.000 ki┼či bulunmaktayd─▒. Rum ortadokslar─▒n say─▒c─▒ 1591, Ermeni gregoryanlar─▒n say─▒s─▒ 662 toplam erkek n├╝fus 35543 toplam kad─▒n n├╝fus 38365 idi.

─░zmir in i┼čgalinden sonra Bat─▒ AnadoluÔÇÖda Gediz ve Menderes vadilerinde ilerlemeyi planlayan Yunan kuvvetleri; 25 May─▒sta Manisa'y─▒, 29 May─▒sta ise Turgutlu yu i┼čgal etti. Bu i┼čgaller kar┼č─▒s─▒nda Ala┼čehir de Kuvay─▒ Milliye te┼čkilat─▒ kuruldu. Akabinde U┼čak ta da k─▒p─▒rdanmalar ba┼člad─▒. ─░zmir in i┼čgali s─▒ras─▒nda 17. Kolordudan ayr─▒larak U┼čak a gelen Selanikli Kaymakam Fuat Bey, Y├╝zba┼č─▒ Hakk─▒ Bey ve S├Âkeli Hilmi Bey burada gizli bir cemiyet kurdular. ├ľdemi┼č'in 1 Haziranda istilaya u─čramas─▒ ├╝zerine U┼čak'a gelen Ala┼čehir Mevkii Kumandan─▒ S├╝leyman Sururi Bey in Te┼čkilat─▒ Mahsusa ile bir irtibat─▒ vard─▒. Sururi Bey in etkisiyle bu cemiyetin ad─▒ "M├╝dafaa-i Hukuk Heyeti Milliyesi" ┼čeklinde de─či┼čtirilerek Karakol Cemiyeti ile ba─člant─▒s─▒ sa─čland─▒. Kuvay─▒ Milliyeye kar┼č─▒ olan kaymakam ve belediye reisinin b├╝t├╝n bask─▒lar─▒na ra─čmen U┼čak'ta milli hareket sindirilemedi.

Gizli cemiyetin ├žal─▒┼čmalar─▒ neticesinde Salihli Cephesinden ayr─▒lan bir b├Âl├╝k E┼čme den takviye alarak 17 Temmuz 1919 g├╝n├╝ U┼čak'a girdi ve ┼čehre hakim oldu. Ard─▒ndan Gediz ve Simav'da Kuvay─▒ Milliye te┼čkilat─▒ kuruldu.

Kuvay─▒ Milliyecilerin U┼čak'ta hakimiyeti ele ge├žirmesi, ─░stanbul ve ─░┼čgal kuvvetlerine "Kuvay─▒ Milliyeciler hr─▒stiyan n├╝fusa sald─▒rd─▒" ┼čeklinde aksetti. D├╝┼čman kuvvetleri ─░stanbul H├╝k├╝metine bask─▒ yaparak U┼čak ta asayi┼čin sa─članmas─▒n─▒ istedi. H├╝k├╝met, Afyonda bulunan 1500 ki┼čilik 23. F─▒rkay─▒ U┼čak a g├Ândermek istedi. General Milne f─▒rkan─▒n Kuvay─▒ Milliye ye kat─▒labilece─čin i d├╝┼č├╝nerek bunu kabul etmedi.

Eski bir ittihat├ž─▒ olan ─░brahim Tahlak─▒l─▒├ž (Dalk─▒l─▒├ž) gizli bir cemiyet olan "M├╝dafaa-─▒ Hukuk Heyet-├« Milliyesi" cemiyetinin i├žinde yer almad─▒. Hatta bu cemiyetin zarar vermesinden endi┼če duyarak 30 Temmuz 1919 da "Redd-i ─░lhak" cemiyetini kurdu. ─░brahim Bey in ba┼čkan─▒ oldu─ču bu cemiyet milli kuvvetlerin halka zarar vermelerini ├Ânledi─či gibi U┼čakÔÇÖta Kuvay─▒ Milliye hareketini yayg─▒nla┼čt─▒rd─▒.

─░zmirÔÇÖin i┼čgalinin ard─▒ndan U┼čak ta bu geli┼čmeler ya┼čan─▒rken, b├╝t├╝n Bat─▒ AnadoluÔÇÖyu kapsayacak bir ├╝st kongre niteli─činde "Ala┼čehir Kongresi" 15-16 A─čustos tarihinde topland─▒. Kongreye; Bal─▒kesir, Manisa-Ala┼čehir, S─▒nd─▒rg─▒, Buldan, G├Ârdes, U┼čak, ├ľdemi┼č, Bozda─č, ─░neg├Âl, Denizli-Nazilli, Akhisar ve Ayval─▒k'tan temsilciler kat─▒ld─▒. Kongrede Hac─▒m Muhittin ├çar─▒kl─▒ ba┼čkan, U┼čak temsilcisi ─░brahim Bey ise Ba┼čkan yard─▒mc─▒s─▒ se├žildiler. II. ve III. Bal─▒kesir kongrelerinin ard─▒ndan Ekim Ay─▒ i├žerisinde U┼čak ta bir kongre topland─▒─č─▒na dair bilgiler bulunmakla birlikte olduk├ža s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Ala┼čehir Kongresinde kurulmas─▒ kararla┼čt─▒r─▒lan "Ala┼čehir Heyet-i Merkeziyesi" 14 Eyl├╝l 1919ÔÇÖda ilk toplant─▒s─▒n─▒ yapt─▒. Daha sonra, Heyet-i Merkeziye Talimatnamesinin 8. Maddesi olan "Heyet-i Merkeziye, karargah─▒n─▒ kendisi i├žin muaf─▒k g├Ârece─či mahalle nakil edebilir" h├╝km├╝ne istinaden merkezini U┼čak a nakletti. Heyet-i Merkeziye U┼čak ta ilk toplant─▒s─▒n─▒ ─░brahim Bey in ba┼čkanl─▒─č─▒nda ger├žekle┼čtirdi. Sivas Kongresinde b├╝t├╝n cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli M├╝dafaa-i Hukuk Cemiyeti ad─▒ alt─▒nda toplanmas─▒ karan al─▒nmas─▒na ra─čmen, U┼čakÔÇÖta Heyet-i Merkeziye "Hareket-i Milliye Redd-i ─░lhak Cemiyeti Heyeti-i Merkeziyesi" ad─▒n─▒ korudu. Bu isimden daha ├Ânce U┼čak ta kurulan Redd-i ─░lhak Cemiyeti ile Heyet-i Merkeziyenin b├╝t├╝nle┼čti─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. U┼čak Heyet-i Merkeziyetinin g├Ârevi sadece cepheye asker g├Ândermek de─čildi. Cephe gerisinde de ihtiya├žlar─▒ gidermek i├žin b├╝y├╝k gayretler sarf ediyordu.

Sivas Kongresinin toplanmas─▒ndan sonra Yunan kuvvetlerinin harekete ge├žmesiyle ─░zmit, Eski┼čehir ve Konya livalar─▒ en hassas b├Âlgeler haline geldi. istanbul H├╝k├╝meti bu b├Âlgelerde Kuvay─▒ Milliye te┼čkilat─▒n─▒n kurulmas─▒n─▒ ├Ânlemeye ├žal─▒┼čt─▒. Heyet-i Temsiliye ise ─░stanbul H├╝k├╝metini istifaya zorlayarak bu b├Âlgelerde g├╝c├╝n├╝ artt─▒rmak istiyordu. Bu karma┼ča i├žinde Garbi Anadolu Umum Kuvay─▒ Milliye Kumandanl─▒─č─▒na Ali Fuat (Cebesoy) Pa┼ča, Eski┼čehir M─▒nt─▒ka Kumandanl─▒─č─▒na At─▒f Bey, 23. F─▒rka Kumandanl─▒─č─▒na ├ľmer L├╝tfi Bey getirildiler. Harbiye Naz─▒r─▒ Mersinli Cemal Pa┼ča, Bat─▒ Cephesinde yapt─▒─č─▒ yeni d├╝zenleme ile 23. F─▒rkay─▒ Konya da bulunan 12. Kolorduya ba─člad─▒. Heyet-i Temsiliye yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalar neticesinde 23. F─▒rkay─▒ kendi denetimi alt─▒na ald─▒. 23. F─▒rkan─▒n 68. Alay─▒ bir taburu eksik olarak U┼čak'a yerle┼čti. 8 Ocak 1920 tarihinde 23. F─▒rkan─▒n kumandanl─▒─č─▒na A┼čir Bey tayin edildi. F─▒rkan─▒n i├žinde milis t├╝meni de vard─▒. ─░brahim Bey'in iste─čiyle kurulmu┼č olan U┼čak H├╝cum Taburu Ocak 1920 tarihinde milis t├╝meninin i├žinde yer ald─▒.

Yunanl─▒lar silah zoruyla Sevr Antla┼čmas─▒n─▒ Osmanl─▒ Devletine kabul ettirebilmek i├žin 22 Haziran 1920 tarihinde taarruza ba┼člad─▒lar. Yunan kuvvetlerinin bir kolu Bursa taraf─▒na, bir kolu da ─░zmir in do─čusuna do─čru harekete ge├žti. 29 A─čustosta U┼čak'─▒ i┼čgal etti. Yunanl─▒lar U┼čak'a girdikleri zaman e┼čraftan ve k├Âkl├╝lerden pek ├žo─čunun evlerini ya─čmalad─▒lar. Ayr─▒ca i┼čgal s─▒ras─▒nda Yunan askerleri pek ├žok ki┼čiyi ├Âld├╝rd├╝. Bu katliamda ne su├ž tespiti yap─▒ld─▒ ne de mahkeme karar─▒ al─▒nd─▒. Yunanl─▒lar i┼čgalden sonra ┼čehre yerle┼čmek i├žin baz─▒ evlere el koydular. U┼čak'ta yerli halk─▒ sindirmek gayesiyle n├╝fuzlu ki┼čileri, Atina ve Yunan adalar─▒ndaki esir kamplar─▒na s├╝rd├╝ler. S├╝rg├╝ne g├Ânderilen 300 kadar vatanda┼č─▒m─▒z 10-12 ay s├╝rg├╝nde kald─▒lar. Bunlar Kuvay─▒ Milliyeye kat─▒ld─▒klar─▒ndan dolay─▒ sudan bahanelerle su├žland─▒lar.

29 A─čustos 1920 de i┼čgal edilen U┼čak, iki y─▒l iki g├╝n s├╝ren Yunan i┼čgalinden 1 Eyl├╝l 1922 g├╝n├╝ kurtuldu.

Yunan idaresi T├╝rkler kar┼č─▒s─▒nda kesin olarak yenileceklerini anlay─▒nca General Hac─▒ Anesti yi ba┼čkomutanl─▒ktan uzakla┼čt─▒rd─▒. Yerine General TrikopisÔÇÖi atad─▒. Bundan habersiz olan Trikopis ile birlikte maiyetindeki generaller, subaylar ve neferler. 2 Eyl├╝l 1922 de U┼čak Merkez G├Â─čem K├Ây├╝nde 5. Kafkas T├╝men Kumandan─▒ Halit (Akmans├╝) Bey e teslim oldular. General Trikopis ve yan─▒ndakiler Hac─▒ Anesti nin ├Ânceden kalm─▒┼č oldu─ču U┼čak e┼čraf─▒ndan As─▒m Kaftanc─▒ya ait evde Mustafa Kemal Pa┼ča n─▒n huzuruna ├ž─▒kar─▒ld─▒lar.

Yunan askerleri, komutanlar─▒n─▒n teslim olmas─▒ndan sonra ─░zmir e do─čru ├žekilmeye ba┼člad─▒. Yunanl─▒lar─▒n AfyonÔÇÖdan ─░zmir e do─čru ├žekilirken yapt─▒klar─▒ mezalimi ┼čiddet derecesi bak─▒m─▒ndan ikiye ay─▒rmak m├╝mk├╝nd├╝r. AfyonÔÇÖdan ├žekilirken fazla tahribatta bulunmayan Yunan kuvvetleri U┼čak tan ─░zmir e ├žekilirken baz─▒ yerle┼čim yerlerinde yang─▒n ├ž─▒kard─▒klar─▒ gibi halka da ├žok eziyet ettiler. Arkalar─▒nda tam bir enkaz y─▒─č─▒n─▒ b─▒rakt─▒lar. Bunu yaparken Rum ve Ermenilerin kurduklar─▒ kundaklama ve imha ekiplerinden de yard─▒m ald─▒lar. Bu yang─▒nda U┼čak kaza merkezindeki Kurtulu┼č Mahallesinin yar─▒s─▒, Hamidiye, Sarayalt─▒ ve Durak Mahallesinin tamam─▒ yand─▒. U┼čak Ticaret ve Sanayi Odas─▒ taraf─▒ndan yap─▒lan incelemelerde 650 ev, 1 resmi bina, 3 hamam, 2 mektep, 1 hastane, 5 han ve otel, 5 cami ve mescit, 4 medrese, 2 kiremithane, 2 fabrika, 26 ├že┼čme ve su terazisinin yand─▒─č─▒ tespit edildi. 9 Ekim 1922 tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesi de U┼čak'ta 1800 hane ve d├╝kkan, 16 camii, mescit ve tekkenin yand─▒─č─▒n─▒ bildirmektedir. "AnadoluÔÇÖda Yunan Zul├╝m ve Vah┼četi" adl─▒ eserde ise U┼čak kazas─▒nda 8132 hane, 689 d├╝kkan ve 119 camii ve mescidin yand─▒─č─▒ a├ž─▒klanmaktad─▒r. Ayn─▒ tarihli Hakimiyet-i Milliye Gazetesi ne g├Âre ┼čehirde 982 ki┼či ├Âld├╝r├╝lm├╝┼č, 382 ki┼či yak─▒lm─▒┼č. 40 ki┼či bo─čulmu┼č, 54 ki┼či kaybolmu┼čtur. AnadoluÔÇÖda Yunan Zul├╝m ve Vah┼četi adl─▒ eserde U┼čak merkez ve k├Âylerinde Yunanl─▒lar taraf─▒ndan 13488 ki┼činin ├Âld├╝r├╝ld├╝─č├╝, 3210 T├╝rk ve bir o kadar da hristiyan─▒n zorla yanlar─▒nda YunanistanÔÇÖa g├Ât├╝r├╝ld├╝─č├╝ yaz─▒lmaktad─▒r. U┼čak ve ├ževresinde ger├žekle┼čtirilen bu mezalimin dayanak noktas─▒; Ermeniler ve Rumlard─▒. Bunlar yang─▒n ├ž─▒kar─▒r ve adam ├Âld├╝r├╝rken Yunan askerleri ya─čmac─▒l─▒─ča y├Ânelirlerdi. Milli m├╝cadele y─▒llar─▒nda U┼čak, maddi ve manevi bak─▒mdan zarara u─čramas─▒na ra─čmen, Cumhuriyet T├╝rkiyesiÔÇÖnde ilk giri┼čimlerle sanayi hamlesini ba┼člatm─▒┼čt─▒r.

Osmanl─▒ devrinde H├╝davendigar Vilayetinin K├╝tahya Sanca─č─▒na ba─čl─▒ bir kaza olan U┼čak, 20 Nisan 1924 tarihli 491 Say─▒l─▒ Te┼čkilat-i Esasiye Kanunu ile yap─▒lan idari d├╝zenlemede yine K├╝tahya Vilayetinin bir kazas─▒ olarak kald─▒. T├╝rkiye Cumhuriyetinin yeni idari yap─▒s─▒ i├žinde Banaz, Sivasl─▒, Karahall─▒ ve Ulubey Nahiyeleri, U┼čak Kazas─▒na ba─čland─▒. 9 Temmuz 1953 tarih ve 6129 Say─▒l─▒ kanunla vilayet haline getirilen U┼čakÔÇÖa Manisa ilinden E┼čme il├žesi ba─čland─▒. Nahiyeler il├že stat├╝s├╝ne getirildi.

U┼čak ili, Ege B├Âlgesinin ─░├žbat─▒ Anadolu b├Âl├╝m├╝nde, Ege B├Âlgesi ile ─░├ž Anadolu b├Âlgesinin birbirlerinden ayr─▒ld─▒─č─▒ ─░├žbat─▒ Anadolu e┼či─činin bat─▒ kenar─▒nda, 5 341 km2 alana sahip olan y├╝z├Âl├ž├╝m├╝ itibariyle ├╝lke y├╝z├Âl├ž├╝m├╝n├╝n % 0.7 lik k─▒sm─▒n─▒ olu┼čturmaktad─▒r.

Cumhuriyetin ilk y─▒llar─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖnin sanayile┼čme hamlesine ├Ânc├╝l├╝k eden U┼čak, bu g├Ârevine zaman i├žinde de devam etmi┼čtir. Ana ├╝retim konusunu tekstil, deri ve seramik olu┼čturmaktad─▒r. Halihaz─▒rda i├ž piyasada t├╝ketilen zig derinin % 60 ─▒, gazl─▒ sarg─▒ bezinin % 91 i, pel├╝┼č battaniyenin % 90ÔÇÖ─▒, y├╝n ipli─čin % 65ÔÇÖi, serami─čin % 22ÔÇÖsi U┼čakÔÇÖta ├╝retilmektedir.

 

click here why men cheat on beautiful women why do married men cheat
read here wifes that cheat unfaithful wives

E─čitim Kurumlar─▒
1.U┼čak ├ťniversitesi -
2.E─čitim Fak├╝ltesi (U┼čak ├ťniv.) -
3.─░ktisadi Ve ─░dari Bilimler Fak├╝ltesi (U┼čak ├ťniv.) -
4.Fen Edebiyat Fak├╝ltesi (U┼čak ├ťniv.) -
5.M├╝hendislik Fak├╝ltesi (U┼čak ├ťniv.) -
6.G├╝zel Sanatlar Fak├╝ltesi (U┼čak ├ťniv.) -
7.Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ (U┼čak ├ťniv.) -
8.Fen Bilimleri Enstit├╝s├╝ (U┼čak ├ťniv.) -
9.U┼čak Sa─čl─▒k Y├╝ksekokulu (U┼čak ├ťniv.) -
10.U┼čak Meslek Y├╝ksekokulu (U┼čak ├ťniv.) -
11.Banaz Meslek Y├╝ksekokulu (U┼čak ├ťniv.) -
12.Karahall─▒ Meslek Y├╝ksekokulu (U┼čak ├ťniv.) -
13.E┼čme Meslek Y├╝ksekokulu (U┼čak ├ťniv.) -
14.Ulubey Meslek Y├╝ksekokulu (U┼čak ├ťniv.) -
15.Sivasl─▒ Meslek Y├╝ksekokulu (U┼čak ├ťniv.) -

K├╝t├╝phaneleri

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 26.12.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...