f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Sakarya

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 66  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
  T├╝rkiye  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
   
   
┼×ehir No: S-66 Hit : 5316
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti
google map link i├žin t─▒klay─▒n

Hakk─▒nda Bilgi

Sakarya

 

Milat ├Âncesi uygarl─▒klar d├Âneminden Osmanl─▒ DevletiÔÇÖne, Osmanl─▒ÔÇÖdan CumhuriyetÔÇÖe uzanan tarih ├žizgisinde, AnadoluÔÇÖya renk veren k├╝lt├╝rlerin birle┼čti─či, 19. y├╝zy─▒lda ba┼člayan g├Â├žlerle, Kafkaslardan ve Balkanlardan gelen topluluklar─▒n olu┼čturdu─ču ve bu k├╝lt├╝rlerin bar─▒┼č i├žinde ya┼čad─▒─č─▒ bir ildir.
Sakarya hem tarihi hem de bug├╝n├╝ ile T├╝rkiyeÔÇÖnin bir ├Âzeti niteli─či ta┼č─▒maktad─▒r. Farkl─▒ co─črafyalardan gelmi┼č olmak ve farkl─▒ k├╝lt├╝rlere sahip olmak SakaryaÔÇÖda ayr─▒┼čt─▒r─▒c─▒ de─čil birle┼čtirici ve kayna┼čt─▒r─▒c─▒ bir rol oynamaktad─▒r.
Sel├žuklular devrinde, AnadoluÔÇÖnun tamam─▒ hakimiyet alt─▒na al─▒n─▒nca bu nehre ve ├ževresine Sakarya ad─▒ verilmi┼čtir. Sakarya ismi T├╝rkler taraf─▒ndan ├Âzellikle verilmi┼čtir. Daha ├Ânceki isimlerinden ayr─▒, ├Âzg├╝n bir isimdir.
Adapazar─▒ÔÇÖna gelince; SakaryaÔÇÖn─▒n merkezi olan Adapazar─▒, ad─▒n─▒ eskilerde bu alanda kurulan bir pazardan almaktad─▒r.
Sakarya ilinin bilinen tarihi Hititlerle ba┼člamaktad─▒r. ├ç├╝nk├╝ AnadoluÔÇÖda ilk siyasi birli─či Hititler kurmu┼člard─▒r. Bu d├Ânem de M.├ľ. XIII. Y├╝zy─▒llara rastlar. M.├ľ. 1200 y─▒llar─▒nda Hint-Avrupa as─▒ll─▒ ve Deniz Kavimleri denen topluluklar, Friglerle birle┼čerek Hitit egemenli─čine son vermi┼člerdir. Bu kez Frigler Sakarya Irma─č─▒ ile B├╝y├╝k MenderesÔÇÖe kadar olan b├Âlgeye sahip oldular. Sonra da hakimiyet alanlar─▒n─▒ do─čuda Kapadokya, bat─▒da da Kilikya (Adana)ÔÇÖya kadar geni┼člettiler. Ba┼čkent ise Gordion ┼čehriydi. Sakarya Irma─č─▒ ile Ankara aras─▒nda yo─čunla┼čan Friglere M. ├ľ. VII. Y├╝zy─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒nda Kafkasya ├╝zerinden AnadoluÔÇÖya gelen Kimmerler son vermi┼čtir. Ayn─▒ d├Ânemde Ege b├Âlgesine Lidyal─▒lar hakim olmu┼člar ve hakimiyet alanlar─▒n─▒ SakaryaÔÇÖy─▒ da i├žine alacak ┼čekilde geni┼čletmi┼člerdi. Ancak milli bir ordu meydana getirememeleri, Lidyal─▒lar─▒n ├Âmr├╝n├╝n k─▒sa s├╝rmesine yol a├žm─▒┼čt─▒r.

XI. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda 1015 ile 1021 y─▒llar─▒ aras─▒ndaki KafkasyaÔÇÖdan AnadoluÔÇÖya ke┼čif harekat─▒ olarak yap─▒lan ilk ak─▒nlar─▒ ├ça─čr─▒ Bey ger├žekle┼čtirmi┼čtir.
AnadoluÔÇÖnun fethi amac─▒yla giri┼čilen esas ak─▒nlar ise, 23 May─▒s 1040 tarihindeki Dandanakan zaferinden sonra kurulan Sel├žuklu DevletiÔÇÖnin h├╝k├╝mdar─▒ Tu─črul BeyÔÇÖin ├Ânc├╝l├╝─č├╝nde 1048ÔÇÖden 1055 y─▒l─▒na kadar aral─▒klarla devam edildi. Bundan sonra da her y─▒l ak─▒nlar s├╝rd├╝.
Alpaslan da ├ça─čr─▒ ve Tu─črul Beyler gibi Bat─▒daki geni┼čleme siyasetine devam etti. 1064ÔÇÖde Ani ve Kars kalelerini ele ge├žirdi. Komutanlar─▒ndan baz─▒lar─▒n─▒ AnadoluÔÇÖya ak─▒nlar yapmalar─▒ i├žin g├Ârevlendirdi. Bu ak─▒nlar zamanla Urfa ve Antakya yoluyla MalatyaÔÇÖya kadar geni┼čledi. Hatta zaman zaman Sakarya Irma─č─▒ÔÇÖna kadar uzad─▒.
26 A─čustos 1071 Malazgirt Zaferi, Bizans savunma hatt─▒n─▒ y─▒karken, AnadoluÔÇÖnun kap─▒lar─▒n─▒ da M├╝sl├╝man T├╝rklere a├ž─▒yordu.
1071 Malazgirt ZaferiÔÇÖni m├╝teakip Sel├žuklular, Horasan b├Âlgesindeki T├╝rk a┼čiretlerini AnadoluÔÇÖya yerle┼čtirmi┼člerdi.
Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin ├Âzellikle ─░stanbulÔÇÖun FethinÔÇÖden sonra, t├╝m Anadolu ve Balkanlarda istikrar─▒ sa─člamas─▒ ve m├╝reffeh bir toplum yaratmas─▒yla ba┼člayan s├╝re├žten Adapazar─▒ ve ├ževresi de nasibini ald─▒. Osmanl─▒n─▒n ├ž├Âk├╝┼č d├Ânemlerine kadar Sakarya b├Âlgesine sulh ve s├╝kun egemen oldu.
Ancak ├ž├Âk├╝┼č d├Ânemlerindeki olumsuzluklar SakaryaÔÇÖy─▒ da olumsuz etkilemi┼č, ├Âzellikle 2. Mahmut d├Ânemindeki Ayanl─▒k sistemi b├Âlgeye de zarar vermi┼čtir.
├ľte yandan bu d├Ânemlerde Adapazar─▒ b├Âlgesine, ├žok ├Ânemli miktarda m├╝lteci ak─▒n─▒ olmu┼čtur. Bu ak─▒nlar─▒ do─čuran olaylar, 1853 K─▒r─▒m Sava┼č─▒, 1850-60 aras─▒ ┼×eyh ┼×amil olay─▒ ve 1877-78 Osmanl─▒-Rus (93 Harbi) Sava┼č─▒ÔÇÖd─▒r. Ayr─▒ca gerek Balkan Sava┼člar─▒, gerekse II. Me┼črutiyetin ilan─▒ndan sonra Bosna-HersekÔÇÖin AvusturyaÔÇÖya ge├žmesiyle ├žok say─▒da g├Â├žmen Adapazar─▒ÔÇÖna yerle┼čtirilmi┼čtir. Bu g├Â├žler, bug├╝n├╝n SakaryaÔÇÖn─▒n zengin k├╝lt├╝rel varl─▒─č─▒n─▒n olu┼čmas─▒na da zemin haz─▒rlam─▒┼čt─▒r.

Mustafa Kemal Pa┼ča 9. Ordu m├╝fetti┼čli─čine atanm─▒┼č ve 19 May─▒s 1919ÔÇÖda SamsunÔÇÖa ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Havza ve Amasya genelgelerini yay─▒nlay─▒p kongreler yaparak Kurtulu┼č Sava┼č─▒ÔÇÖn─▒ ba┼člatm─▒┼čt─▒. ├ť├ž y─▒l boyunca devam eden Milli M├╝cadele hareketinde ve Kuvay-─▒ MilliyeÔÇÖnin kurulmas─▒ a┼čamas─▒nda Adapazar─▒ ├Ân saflarda yerini alm─▒┼čt─▒r.
Adapazar─▒ÔÇÖnda ilk m├╝frezeyi kurmakla Y├╝zba┼č─▒ Rauf, Y├╝zba┼č─▒ Ramiz ve Trabzonlu Doktor Raik g├Ârevlendirilmi┼člerdi. Onlar da Meto H├╝seyin ve Mehmet beylerin katk─▒lar─▒yla bu g├Ârevi tamamlam─▒┼člard─▒. Ayn─▒ anda Adapazar─▒, Hendek ve GeyveÔÇÖde de M├╝dafaa-i Hukuk Cemiyetleri kurulmu┼čtu. D├╝┼čman ise paral─▒ ajanlar vas─▒tas─▒yla ayaklanma ├ž─▒karma ├žabas─▒n─▒ s├╝rd├╝rmekteydi.
Adapazar─▒ÔÇÖnda Kuvay-─▒ Milliye te┼čkilat─▒n─▒ kurup, Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇÖya ba─čl─▒l─▒k mesaj─▒n─▒ ├žekenler ┼čunlard─▒: Belediye Ba┼čkan─▒ Fahri Bey, M├╝derris Harun, Ali Faik, Adil Hasan, ─░┼čadam─▒ Metazade H├╝seyin, Mehmet S─▒tk─▒, ├ľmer Faik, Fabrika M├╝d├╝r├╝ Necmettin, Dava Vekili ─░brahim ve emekli binba┼č─▒ ─░smail Hakk─▒ Bey.
Ayr─▒ca Adapazar─▒ ├ževresindeki T├╝rk gen├žleri ├že┼čitli ├žeteler olu┼čturarak, Ermeni ve Rum ├žeteleriyle m├╝cadele ediyorlard─▒. Bunlar─▒n belli ba┼čl─▒calar─▒ Hendek, Akyaz─▒ ve Sapanca b├Âlgelerini kontrol├╝nde tutan Kaz─▒m Kaptan Grubu, Kaynarca y├Âresinde Rum ve Ermeni ├žeteleriyle sava┼čan Halit Molla Grubu ve Karasu ile Kand─▒ra b├Âlgesinde Ermeni ├žetelerine g├Âz a├žt─▒rmayan ─░psiz Recep grubuydu.
10 May─▒s 1920ÔÇÖde Ahmet Anzavur Adapazar─▒ ve Geyve b├Âlgesinde ayaklanm─▒┼č, ancak b├╝t├╝n sava┼člar─▒ ba┼čar─▒s─▒zl─▒kla sonu├žlanarak 22 May─▒s 1920ÔÇÖde ─░stanbulÔÇÖa gitmi┼čtir. Kuvay-─▒ ─░nzibatiye de Eski┼čehir-─░stanbul tren yolunu a├žmak ve Geyve Bo─čaz─▒ÔÇÖna hakim olmak amac─▒yla ayaklanarak Sapanca ve Adapazar─▒ÔÇÖn─▒ ele ge├žirmi┼čse de ├çerkez Ethem taraf─▒ndan bozguna u─črat─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░syanc─▒lar D├╝zce ve HendekÔÇÖi ele ge├žirmi┼čler ancak yine ├çerkez Ethem taraf─▒ndan etkisiz hale getirilmi┼člerdir.
├ľte yandan 11. Yunan T├╝meni ─░zmitÔÇÖi i┼čgal alt─▒nda bulundururken, 24 MartÔÇÖta K─▒rkp─▒narÔÇÖ─▒, SapancaÔÇÖy─▒, bir g├╝n sonra da Adapazar─▒ÔÇÖn─▒ i┼čgal etmi┼čti. 3 ay s├╝ren Yunan i┼čgalini milli ├žete gruplar─▒ da─č─▒tm─▒┼člard─▒r.
─░┼čgalin sinyallerini alan Adapazar─▒ halk─▒ ├Ânceden ┼čehri bo┼čaltm─▒┼čt─▒. Kimsesiz kad─▒n ve ├žocuklar da ─░ran Konsoloslu─čuÔÇÖna s─▒─č─▒nm─▒┼člard─▒.
28 Mart sabah─▒ Yunan birlikleri SakaryaÔÇÖy─▒ ge├žerek nehrin 500 metre do─čusuna ilerlemi┼člerse de, T├╝rk kuvvetleri yo─čun ├žarp─▒┼čma ile tekrar Yunan kuvvetlerini nehrin bat─▒s─▒na p├╝sk├╝rtm├╝┼čt├╝.
Ah┼čap Tavuklar K├Âpr├╝s├╝ birliklerimiz taraf─▒ndan yak─▒lm─▒┼č ve d├╝┼čman─▒n k├Âpr├╝y├╝ kullanarak nehrin do─čusuna ge├žmesi engellenmi┼čti. Ayn─▒ ama├žla Ta┼čl─▒k K├Âpr├╝s├╝ de yak─▒lm─▒┼čt─▒.
Di─čer taraftan g├Ârevi Kocaeli b├Âlgesini d├╝┼čman i┼čgalinden kurtarmak olan, yeni bir kolordu kuruluyor, komutanl─▒─č─▒na da Albay Kas─▒m Bey atan─▒yordu. Kas─▒m Bey May─▒s 1921 ba┼člar─▒nda kolordusunu D├╝zceÔÇÖden GeyveÔÇÖye naklediyordu. Bir alay Sakarya Nehri boyunca yay─▒l─▒rken, bir alay da Arifiye-─░zmit g├╝zergah─▒na yerle┼čmi┼čti. Di─čer bir alay da ─░zmit dolaylar─▒nda yedekteydi.
D├╝┼čman─▒n 19. T├╝meni ise yeni bir d├╝zenleme ├žer├ževesinde 16 Haziran 1921ÔÇÖden itibaren ─░zmitÔÇÖte toplanmaya ba┼člam─▒┼čt─▒ ki, esas itibar─▒yla d├╝┼čman BursaÔÇÖya ├žekiliyordu. Ancak d├╝┼čman─▒n Adapazar─▒ÔÇÖndan ├žekilirken ┼čehri yakmamas─▒ i├žin tedbirler al─▒nm─▒┼č ve Sakarya B├Âlge Komutanl─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n ├╝├ž bask─▒n kolu, 21 Haziran 1921 sabah─▒ erken saatlerde k├╝├ž├╝k bir ├žat─▒┼čma sonucu ┼čehre girmi┼čti. Osman Kaptan, Kaz─▒m Kaptan kuvvetleri ile Molla Halit kuvvetleri derhal ┼čehirde asayi┼či sa─člam─▒┼č, H├╝k├╝met Kona─č─▒ÔÇÖna T├╝rk bayra─č─▒n─▒ ├žekmi┼č ve kurtulu┼čtan sonraki ilk sabah ezan─▒n─▒ da Halit Molla bizzat okumu┼čtu.
─░┼čte bu y├╝zden her y─▒l 21 Haziran tarihi Adapazar─▒ÔÇÖn─▒n kurtulu┼č g├╝n├╝ olarak kutlanmaktad─▒r.

Atat├╝rk B├╝y├╝k Taarruz arifesin de, hem TBMM Ba┼čkanl─▒─č─▒ g├Ârevini, hem de ba┼čkomutanl─▒k g├Ârevini y├╝r├╝t├╝yordu.
Kocaeli b├Âlgesindeki birlikleri denetlemek i├žin 13 Haziran 1922ÔÇÖde GeyveÔÇÖye, bir g├╝n sonra da Adapazar─▒ÔÇÖna gelmi┼člerdi. Atat├╝rk burada, Askerlik ┼×ubesi Ba┼čkan─▒ Baha BeyÔÇÖin evinde misafir kalan annesiyle bulu┼čup, geceyi ─░stasyon kar┼č─▒s─▒nda bir evde ge├žirir. Ertesi g├╝n Adapazar─▒ÔÇÖnda konu┼čmalar yapar ve ├žar┼č─▒y─▒ gezerek Acem ─░smail EfendiÔÇÖnin d├╝kkan─▒nda kahve i├žer. ├ľ─čle namaz─▒n─▒ da Orhan CamiiÔÇÖnde k─▒ld─▒ktan sonra ─░zmitÔÇÖe ge├žerek geceyi orada ge├žirir. Ertesi g├╝n Frans─▒z gazeteci Claude Farrere ile g├Âr├╝┼č├╝r ve birlikte ─░zmit halk─▒na hitap ederler. Ayn─▒ g├╝n tekrar Adapazar─▒ÔÇÖna ├Âzel bir trenle d├Âner. Adapazar─▒ÔÇÖnda Sabiha Han─▒m ─░lkokulunu ziyaret ederek ├Â─čretmenlerle sohbette bulunur.
Atat├╝rk 20 Haziran 1922ÔÇÖde AnkaraÔÇÖya d├Ânecektir. Ancak ertesi g├╝n 21 HaziranÔÇÖd─▒r ve Adapazar─▒ÔÇÖn─▒n d├╝┼čman i┼čgalinden kurtulu┼čunun I. y─▒ld├Ân├╝m├╝d├╝r. Halk─▒n kurtulu┼č t├Ârenlerine kat─▒lma isteklerini geri ├ževirmeyerek d├Ân├╝┼č├╝n├╝ bir g├╝n erteler ve ├žok co┼čkulu bir ┼čekilde kutlanan bu t├Ârenlere kat─▒l─▒r.
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n huzurunda askeri ge├žit t├Âreni yap─▒ld─▒ktan sonra, belediyenin ├Ân├╝nde toplanan halkla beraber, Adapazar─▒ gibi Edirne ve ─░zmirÔÇÖin de d├╝┼čman i┼čgalinden kurtulmas─▒ i├žin dua edilir. Duay─▒ m├╝teakiben k├╝rs├╝ye ├ž─▒kan Atat├╝rk, halka hitap eder. Ard─▒ndan da annesiyle birlikte AnkaraÔÇÖya gitmek ├╝zere Adapazar─▒ÔÇÖndan ayr─▒l─▒r.
Atat├╝rk bu ziyaretinden ├Ânce de bir kez Adapazar─▒ÔÇÖna gelmi┼čti. Atat├╝rkÔÇÖ├╝n Adapazar─▒ÔÇÖna ilk geli┼či 1920 y─▒l─▒nda Bat─▒ cephesini kontrol etmek amac─▒yla Beypazar─▒, Nall─▒han, G├Âyn├╝k, Tarakl─▒ ve Geyve ├╝zerinden MekeceÔÇÖye geli┼čiydi. O zaman Halit Pa┼čaÔÇÖy─▒ ziyaretten sonra birlikleri de tefti┼č edip AnkaraÔÇÖya d├Ânm├╝┼čt├╝.
Atat├╝rkÔÇÖ├╝n ├╝├ž├╝nc├╝ kez Adapazar─▒ÔÇÖna geli┼či ise 1934ÔÇÖte olur. 13 Temmuz 1934ÔÇÖte Bolu ├╝zerinden Adapazar─▒ÔÇÖna gelen Atat├╝rk, do─čruca HalkeviÔÇÖne giderek y├Âneticilerle g├Âr├╝┼č├╝r ve halka hitap eder. Sonra da istirahat etmek ├╝zere Hasan Cavit Bel├╝lÔÇÖ├╝n evine gider. Ancak ─░zmirÔÇÖde meydana gelen bir olay dolay─▒s─▒yla program─▒n─▒ de─či┼čtirerek ─░stanbulÔÇÖa hareket eder.

Osmanl─▒ Devleti, ├Âzellikle Yavuz Sultan Selim'in M─▒s─▒r Seferi'nden sonra Akdeniz egemenli─čini ele ge├žirmek i├žin denizcili─če ve dolay─▒s─▒yla donanmaya b├╝y├╝k ├Ânem veriyordu. Bu maksatla Halic Ters├ónesi geni┼čletildi ve ba┼čka ters├óneler de kurulup kapasiteleri artt─▒r─▒ld─▒.
Gemi yap─▒m ve onar─▒m ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n en ├Ânemli ana malzemelerinden biri olan keresteye Ters├óne-i Amire her zaman ihtiya├ž duymu┼čtur. ├çok eski d├Ânemlerden beri bu ihtiyac─▒ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de kar┼č─▒layan b├Âlge, Kocaeli liv├ós─▒ndaki ormanlar─▒ i├žine alan ─░znikmid (─░zmit), ─░znik, Yalak├óbad, Sar─▒├žay─▒r, Pazark├Ây, Ab─▒s├óf├«, Karam├╝rsel, Akhisar (Pamukovva), Geyve, Akyaz─▒ ve Sabanca kazalar─▒ndan te┼čekk├╝l etmekteydi. Bu bak─▒mdan y├Âredeki "orman denizi", Ters├óne-i Amire i├žin "Kereste Ocakl─▒─č─▒" olarak t├óyin edilmi┼čti. Yani, y─▒lda belli bir miktar─▒n alt─▒nda olmamak kayd─▒yla bu b├Âlgeler kereste temin etmekle y├╝k├╝ml├╝ idiler.
Kocaeli ve Sakarya "orman denizi" k─▒z─▒l├žam, sar─▒├žam, kara├žam, di┼čbudak, kay─▒n, g├╝rgen, k├Âknar, defne, ard─▒├ž, me┼če, ceviz, ─▒hlamur vb. a─ča├žlar─▒yla y├╝zy─▒llarca hem gemi kerestesi ve hem de di─čer sanayi ├╝r├╝nleri imal├ót─▒ yan─▒nda, ─░stanbul'un yakacak ihtiyac─▒n─▒ da kar┼č─▒lamak i├žin a┼č─▒r─▒ ┼čekilde kullan─▒ld─▒.

Sakarya y├Âresinde yol yap─▒m hareketlerinin Romal─▒lar d├Âneminde ba┼člad─▒─č─▒n─▒ biliyoruz. ─░stanbul'dan Anadolu' ya gelen anayol, Sakarya k├Âpr├╝lerinden ge├žerek bir k─▒sm─▒ do─čuya (Do─ču Bithynia ve Bolu dolaylar─▒), bir k─▒sm─▒ ise Sakarya Bo─čaz─▒'ndan ge├žerek Orta Anadolu'ya uzan─▒yordu.
Osmanl─▒lar d├Âneminde Rumeli ve Anadolu birtak─▒m kollara taksim edilmi┼čti. Bu durum, i├ž d├╝zen ve emniyetin sa─članmas─▒ ve ekonomik bak─▒mdan ├žok ├Ânemli idi. Bir yol ve g├╝zerg├óh ├╝zerinde bulunan kasaba ve ┼čehirlere "kol" ad─▒ verilirdi. Bunlar, "sa─č kol", "orta kol" ve "sol kol" gibi isimlerle birbirinden ayr─▒l─▒rd─▒. Bu ay─▒rma, bir nevi co─čraf├« taksimat─▒ da ifade etmekteydi. XVI. yy.da ─░stanbul'un Anadolu ile irtibat─▒n─▒ temin eden yollar─▒n ilk dura─č─▒ ├ťsk├╝dar idi. Buradan hareketle:

a) Sa─č kol: Gebze-─░zmit ve oradan Lefke-S├Â─č├╝t-Eski┼čehir-Bolvadin-Ak┼čehir-Konya-Ere─čli-Uluk─▒┼čla-G├╝lek Bo─čaz─▒-├çak─▒d-Adana-Kurd Kula─č─▒-Payas g├╝zerg├óh─▒ndan devam ederdi.

b) Sol kol: Gebze-─░zmit ve oradan D├╝zce-Bolu-Ko├žhisar-Tosya-Hac─▒Hamza-Merzifon-Niksar-┼×ebinkarahisar-Bayburd-Tercan-Erzurum-Kars ├╝zerinden ge├žerek ─░ran'a kadar uzan─▒rd─▒.

c) Orta kol: Gebze-─░zmit ve oradan Sapanca-Geyve-G├Âyn├╝k ve buradan da Bolu-Gerede-Tosya-Hac─▒ Hamza ve oradan Amasya-Tokat-Sivas-Malatya-Harput-Diyarbekir ve Musul ├╝zerinden Ba─čdad'a ula┼č─▒rd─▒.

Bu g├╝zerg├óhlar ├╝zerinde konaklama yerleri olan hanlar ve posta menzilleri kurulmu┼čtu. Bunlar─▒n i┼čleyi┼či veya aksayan y├Ânleriyle ilgili g├╝n├╝m├╝ze pek ├žok belge ula┼čm─▒┼čt─▒r. Mesel├ó, 1228 (1813) tarihli bir h├╝k├╝mde Kocaeli ve H├╝d├óvendig├ór sancaklar─▒ beyine g├Ânderilen bir yaz─▒da, Sabanca menzilh├ónesinde menzil beygiri bulmak hususunda ulaklar─▒n ├žektikleri zorluk sebebiyle ├ócil i┼člerin gecikmesine yola├žan menzil eminlerinin ve Kocaeli sanca─č─▒ d├óhilindeki s├óir menzilcilerin uyar─▒larak ─░stanbul' dan Ba─čdad'a ├ócil emirler g├Ât├╝ren ulaklara kolayl─▒k g├Âsterilerek s├╝r'atle beygir sa─članmas─▒ isteniyordu. ─░stanbul ve ─░zmit'den ge├žerek Anadolu i├žlerine uzanan yolun, Sapanca ├╝zerinden ge├žti─či g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nacak olursa han, hamam, cami, imaret, posta menzili gibi d├«n├« ve sosyal tesislerle s├╝sl├╝ olan Sapanca' n─▒n ├Ânemli bir menzil (durak, konak yeri) oldu─ču kolayca anla┼č─▒l─▒r.
Sapanca, Geyve, Tarakl─▒, G├Âyn├╝k ve Beypazar─▒ ├╝zerinden Kayseri'ye kadar uzanan Adapazar─▒ ba─člant─▒l─▒ Ankara yolu, bug├╝n oldu─ču gibi, zaman─▒n en i┼člek yollar─▒ndan biri idi. Bu karayolu ├╝zerindeki fes fabrikas─▒n─▒, Arslanbey K├Ây├╝'ndeki kuma┼č fabrikas─▒n─▒, Yalova n├óhiye merkezini Da─čhamam Kapl─▒calar─▒'na ba─člayan yollar ise ikinci derecede ├Ânem ta┼č─▒yan k─▒sa ba─člant─▒lard─▒.
Ormanl─▒k bir b├Âlge olan Kocaeli sanca─č─▒ndaki k├Âpr├╝lerin ├žo─ču ah┼čap oldu─čundan onar─▒mlar─▒ daha s├╝r'atli yap─▒labiliyordu; t├ómir i├žin gerekli hammadde kolayl─▒kla sa─članabiliyordu. Mesel├ó 906 (1501) tarihli "Ni┼č├ón-─▒ H├╝m├óy├╗n"da, Akyaz─▒ tev├óbi'inden Dinsor Suyu ve Bal─▒kl─▒ Suyu ├╝zerindeki k├Âpr├╝lerin bak─▒m, onar─▒m ve g├Âzetimi i├žin iltiz├óm usul├╝yle t├óyin olunan ki┼čilerin ├Ârf├« vergilerden "muaf ve m├╝sellem" olduklar─▒na dair h├╝k├╝m verildi─či kay─▒tl─▒d─▒r.
K├Âpr├╝lerin, ├Âzellikle kurulu┼č ve y├╝kseli┼č devirlerinde yap─▒lm─▒┼č olmas─▒, ┼č├╝phesiz o zamanlar devletin mal├« g├╝c├╝n├╝n ve gelirinin fazla olu┼ču ile ilgilidir. Bu devirlerde yap─▒lan k├Âpr├╝ler i├žin pek ├žok ├Ârnek vard─▒r. Bug├╝nk├╝ Sakarya ili s─▒n─▒rlar─▒ i├žinde Sultan Orhan'─▒n yapt─▒rm─▒┼č oldu─ču b├╝y├╝k k├Âpr├╝ ile II. Bayezid'in Osmanc─▒k kasabas─▒nda yapt─▒rm─▒┼č oldu─ču k├Âpr├╝, sadece Sakarya nehri ├╝zerindeki ├Ârneklerden ikisidir.
Sakarya Nehri'nin trafik bak─▒m─▒ndan yo─čun oldu─ču ve k├Âpr├╝ bulunmayan yerlerinde "gemicilik" yani ta┼č─▒mac─▒l─▒k hizmetleri yap─▒l─▒yordu. Bu hizmet sayesinde can, mal ve zaman kayb─▒ ├Ânlenirdi.
Sakarya Nehri a─čz─▒nda ─░ncirli ─░skelesi vard─▒ ve nehir ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒nda ├Ânemli bir ula┼č─▒m noktas─▒ g├Ârevini ├╝slenirdi.
1883 y─▒l─▒nda Sakarya nehrinin ta┼čmas─▒ sonucu halk─▒n bir k─▒sm─▒ zarar g├Ârd├╝. Bu zarar─▒n kar┼č─▒lanmas─▒ amac─▒yla y├Âreye memur ve m├╝hendisler g├Ânderildi.
1869 y─▒l─▒nda belediye te┼čkil├ót─▒n─▒n kurulmas─▒yla ┼čehir i├ži yollar, o d├Ânemin gelene─či olarak "Arnavut kald─▒r─▒m─▒" ┼čeklinde ta┼člarla d├Â┼čenmi┼čtir.
XIX, yy.─▒n ikinci yar─▒s─▒nda ├Ânem kazanmaya ba┼člayan demiryolu ula┼čt─▒rma ve ta┼č─▒mac─▒l─▒─č─▒ sonucu ─░stanbul - ─░zmit hatt─▒ in┼ča edildi (1 A─čustos 1873). Bundan 17 y─▒l sonra, ├╝lkeye n├╝fuz etmeye ba┼člayan Alman sermayesiyle ─░stanbul-Ankara hatt─▒ projesinin bir k─▒sm─▒ olan ─░zmit-Arifiye hatt─▒ 9 Haziran 1890'da birle┼čtirildi. 1898'de ise Arifiye-Adapazar─▒ hatt─▒ in┼ča edilerek 1899'da hizmete a├ž─▒ld─▒. B├Âylece Adapazar─▒, ─░stanbul ve Ankara'ya demiryolu v├ós─▒tas─▒yla da ba─čland─▒.

Sakarya, orman─▒n, denizin, g├Âllerin ve akarsular─▒n bir araya geldi─či, e┼čsiz do─čal g├╝zelliklere sahip bir yurt k├Â┼česidir. Kuzeyden deniz, g├╝neyden s─▒rada─člar─▒n aras─▒nda kalan bir d├╝zl├╝k ├╝zerine kurulan ┼čehir, var olan b├╝t├╝n yer y├╝z├╝ ┼čekillerinin yaratt─▒─č─▒ g├╝zelliklere sahiptir. Denizden ─▒rma─ča, g├Âlden kapl─▒caya, yayladan vadiye kadar, do─čan─▒n sundu─ču t├╝m zenginlikleri bar─▒nd─▒ran bir yer olarak Sakarya, Marmara B├ÂlgesiÔÇÖne ve t├╝m T├╝rkiyeÔÇÖye hitap edecek kadar ├že┼čitli do─čal varl─▒─ča sahiptir.
Kuzeyinden Karadeniz ile ├ževrilen ┼×ehre, kuruldu─ču topraklar─▒n tam ortas─▒ndan ge├žen Sakarya ─▒rma─č─▒ can verir. Orman─▒n ve a─ča├žl─▒k alan─▒n ku┼čatt─▒─č─▒ Sakarya topraklar─▒ ├╝zerinde serpilen, ba┼čta Sapanca g├Âl├╝ olmak ├╝zere b├╝y├╝kl├╝ k├╝├ž├╝kl├╝ g├Âller ve akarsular, kimi yerde da─čla, kimi yerde ise ormanla i├ž i├že ge├žerek ayr─▒ bir g├╝zellik olu┼čturur.

 


E─čitim Kurumlar─▒
1.Sakarya ├ťniversitesi -
2.M├╝hendislik Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
3.Fen Edebiyat Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
4.─░ktisadi Ve ─░dari Bilimler Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
5.Teknik E─čitim Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
6.E─čitim Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
7.─░lahiyat Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
8.G├╝zel Sanatlar Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
9.T─▒p Fak├╝ltesi (Sakarya ├ťniv.) -
10.Fen Bilimleri Enstit├╝s├╝ (Sakarya ├ťniv.) -
11.Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ (Sakarya ├ťniv.) -
12.Beden E─čitimi Ve Spor Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
13.Sa─čl─▒k Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
14.Devlet Konservatuvar─▒ (Sakarya ├ťniv.) -
15.Sakarya Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
16.Hendek Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
17.Akyaz─▒ Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
18.Geyve Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
19.Sapanca Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
20.Karasu Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
21.Adapazar─▒ Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
22.Pamukova Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
23.Ali Fuat Cebesoy Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
24.Ferizli Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
25.Sa─čl─▒k Hizmetleri Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -
26.Kaynarca Seyfettin Selim Meslek Y├╝ksekokulu (Sakarya ├ťniv.) -

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 26.12.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...