E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

A─čr─▒

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 4  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
┼×orbulak, Karakilise, Karak├Âse, Ararat   T├╝rkiye  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
Hititler   
   
┼×ehir No: S-4 Hit : 4258
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti
google map link i├žin t─▒klay─▒n
women cheat on their husbands husband cheated unfaithful wife

Hakk─▒nda Bilgi

A─čr─▒

 

AnadoluÔÇÖnun ─░ranÔÇÖla ba─člant─▒s─▒n─▒ sa─člayan yolun ├╝zerinde bulunmas─▒ ile ├Ânemi artan ilin do─čusunda ─░ran, bat─▒s─▒nda Mu┼č ve Erzurum, kuzeyinde Kars, g├╝neyinde Van ve Bitlis ile kuzeydo─čusunda I─čd─▒r ili bulunmaktad─▒r. Do─ču Anadolu B├ÂlgesiÔÇÖnin Yukar─▒ Murat-Van b├Âl├╝m├╝ i├žinde kalan y├╝ksek Anadolu yaylas─▒n─▒n devam─▒ ├╝zerinde yer almaktad─▒r. Y├╝z├Âl├ž├╝m├╝ 11376 kilometre karedir. Topraklar─▒n─▒n %46ÔÇÖs─▒n─▒ da─čl─▒k alanlar, %29ÔÇÖunu ovalar, %18ÔÇÖini platolar ve %7ÔÇÖsini yaylalar olu┼čturmaktad─▒r.

 

Orta AsyaÔÇÖdan gelen kavimlerin AnadoluÔÇÖya giri┼čleri s─▒ras─▒nda A─čr─▒, bir ge├ži┼č olu┼čturmu┼č, dolay─▒s─▒yla bir ├žok medeniyete sahne olmu┼čtur. Ancak bu medeniyetler A─čr─▒ÔÇÖy─▒ bir giri┼č kap─▒s─▒ olarak g├Ârd├╝klerinden burada ├žok k├Âkl├╝ bir uygarl─▒k olu┼čturamam─▒┼člard─▒r. B├Âlgede egemenlik kurduklar─▒ san─▒lan HititlerÔÇÖin g├╝├žlerini yitirmeleri ├╝zerine, M.├ľ.1340-M.├ľ.1200 tarihleri aras─▒nda Hurriler b├Âlgeye yerle┼čmi┼člerdir. Hurriler krall─▒k merkezi olan UrfaÔÇÖdan uzak olan A─čr─▒ÔÇÖy─▒ ellerinde tutamam─▒┼člard─▒r.


En k├Âkl├╝ uygarl─▒─č─▒ Urartular olu┼čturmu┼čtur. UrartuÔÇÖnun Van G├Âl├╝ÔÇÖn├╝n kuzey ve kuzeydo─čusundaki ├╝lkeler ├╝zerine, Kral ─░spuini (M.├ľ.825-M.├ľ.810) d├Âneminde seferler ba┼člam─▒┼č, Kral Menua (M.├ľ.810-M.├ľ.786) d├Âneminde bu ak─▒nlar daha da a─č─▒rl─▒k kazanm─▒┼čt─▒r. Kuzeye ve kuzeydo─čuya giden yollar ├╝zerinde in┼ča edilen kaleler, buraya yap─▒lan seferlerin ├Ânceden planland─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir.


A─čr─▒ Da─č─▒ÔÇÖn─▒n yama├žlar─▒nda, Karakoyunlu ve Ta┼čburun k├Âylerinin aras─▒nda ele ge├žen bir Urartu yaz─▒t─▒ Kral MenuaÔÇÖn─▒n bu b├Âlgedeki egemenli─činin kesin kan─▒t─▒d─▒r. M.├ľ.712 y─▒llar─▒nda K─▒z─▒l─▒rmak boylar─▒na kadar uzanan Kimmerler, A─čr─▒ÔÇÖda ge├žici de olsa bir hakimiyet kurmu┼člard─▒r. Medler (M.├ľ.708-M.├ľ.555) Asur DevletiÔÇÖnin y─▒k─▒lmas─▒ ile birlikte bir yay─▒lma ├╝recine girmi┼č, bunun sonucu olarakta A─čr─▒ ve ├ževresini topraklar─▒na katm─▒┼člard─▒r. MedlerÔÇÖin y─▒k─▒lmas─▒ ile birlikte Persler; B├╝y├╝k ─░skenderÔÇÖin Pers Kral─▒ III. DariusÔÇÖu (M.├ľ.331) yenerek AnadoluÔÇÖyu ele ge├žirdi─či zamana kadar yakla┼č─▒k iki y├╝zy─▒l kadar b├Âlgede ya┼čam─▒┼člard─▒r. B├╝y├╝k ─░skenderÔÇÖin ├Âl├╝m├╝ ├╝zerine olu┼čan bo┼čluktan faydalanan Ermeniler b├Âlgeyi ele ge├žirmi┼člerdir.


Do─ču AnadoluÔÇÖya gelip yerle┼čen ilk T├╝rk toplulu─ču M.├ľ.680 y─▒l─▒nda b├Âlgeye gelen Sakalard─▒r. Murat Nehri ve Do─čubeyaz─▒t ├ževrelerine k─▒sa s├╝rede yerle┼čmi┼člerdir. Daha sonralar─▒ Arsakl─▒lar ve Artaks─▒yasl─▒ Krall─▒─č─▒, A─čr─▒ ve ├ževresine hakim olmu┼čtur. B├Âlge, Hz. Osman zaman─▒nda ─░slam ordular─▒ taraf─▒ndan fethedilmi┼čtir. 872 y─▒l─▒na de─čin Abbasilerin kontrol├╝ alt─▒nda kalan A─čr─▒, daha sonra BizansÔÇÖ─▒n kontrol├╝ne ge├žmi┼čtir.


1071 Malazgirt Sava┼č─▒ sonras─▒ b├Âlgeye T├╝rk boylar─▒ gelmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. A─čr─▒, y├╝zy─▒la yak─▒n bir s├╝re S├Âkmenli DevletiÔÇÖnin s─▒n─▒rlar─▒ i├žine girmi┼čtir. 1027-1225 y─▒llar─▒ aras─▒nda Ani Atabekleri, 1239ÔÇÖda Cengizliler, 1256-1358 y─▒llar─▒ aras─▒nda ─░lhanl─▒lar ve Celayirliler A─čr─▒ÔÇÖda h├╝k├╝m s├╝rm├╝┼člerdir. ─░lhanl─▒lar bazen kurultaylar─▒n─▒ A─čr─▒ Da─č─▒ÔÇÖnda yapm─▒┼č, Anadolu ve ─░ranÔÇÖ─▒ buradan y├Ânetmi┼člerdir. 1393ÔÇÖde Mo─čol hakan─▒ Aksak Timur, A─čr─▒ b├Âlgesini ele ge├žirmi┼čtir.


1405-1468 tarihleri aras─▒nda A─čr─▒, Karakoyunlu topraklar─▒ i├žinde yer alm─▒┼č, Karakoyunlular y─▒k─▒l─▒nca AkkoyunlularÔÇÖ─▒n egemenli─čine ge├žmi┼čtir. A─čr─▒, Yavuz Sultan Selim taraf─▒ndan ├çald─▒ran Sava┼č─▒ sonras─▒ Osmanl─▒ topraklar─▒na kat─▒lm─▒┼čt─▒r. Osmanl─▒ d├Âneminde ┼×orbulak olarak an─▒lan ilin ad─▒, Ermeniler zaman─▒nda Karakilise olarak de─či┼čtirilmi┼čtir. Kaz─▒m Karabekir Pa┼ča zaman─▒nda Karakilise ismi de─či┼čtirilerek Karak├Âse diye adland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Nuh Tufan─▒ ile ilgisinden dolay─▒ TevratÔÇÖta ad─▒ ge├žen Ararat Da─č─▒ ve ├╝lkesinin, A─čr─▒ ve ├ževresinin oldu─ču san─▒lmas─▒ dolay─▒s─▒yla A─čr─▒ÔÇÖya bat─▒l─▒lar taraf─▒ndan Ararat da denilmektedir. 1834 y─▒l─▒nda bucak, 1869 y─▒l─▒nda il├že olan A─čr─▒, 1927 y─▒l─▒nda il merkezi olmu┼čtur. 5165m. y├╝ksekli─čiyle T├╝rkiyeÔÇÖnin en b├╝y├╝k da─č─▒ olan A─čr─▒ Da─č─▒ÔÇÖndan dolay─▒ da A─×RI ad─▒n─▒ alm─▒┼čt─▒r.

 

─░l ├╝lkemizin en ├Ânemli k├╝lt├╝r turizmi merkezlerinden biridir. Bir bak─▒ma ilklerin ┼čehridir. Medeniyetlerin yol g├╝zergah─▒nda bulunmas─▒ ona ayr─▒ bir de─čer katm─▒┼čt─▒r. AvrupaÔÇÖn─▒n ve ├╝lkemizin en y├╝ksek da─č─▒ olan A─čr─▒ Da─č─▒ (5137 m.) burada bulunmaktad─▒r. D├╝nyan─▒n AlaskaÔÇÖ dan sonra en b├╝y├╝k Meteor ├çukuru ve onun g├╝zergah─▒ ├╝zerindeki NuhÔÇÖun GemisiÔÇÖnin izi k├╝lt├╝r turunuzda mutlaka g├Ârmeniz ├Ânemli iki turizm merkezidir.

DiyadinÔÇÖ deki Meya Ma─čaralar─▒ ve Diyadin Kapl─▒calar─▒, Ele┼čkirt Toprakkale ve Pirabat  H├Ây├╝kleri sizleri tarihin derinliklerine g├Ât├╝r├╝r. Kapl─▒ca alan─▒, A─čr─▒ ilinin g├╝neydo─čusunda bulunan Diyadin il├že merkezine 5 km mesafede yer almaktad─▒r. Kapl─▒ca b├Âlgesi birbirinden kopuk olarak bulunan Y─▒lanl─▒, Davut ve K├Âpr├╝ kapl─▒calar─▒ olmak ├╝zere geni┼č bir alana yay─▒lm─▒┼čt─▒r. Kapl─▒ca alan─▒n─▒n i├žinden ge├žen Murat Nehri, g├Ârsel ve rekreatif a├ž─▒dan ├Ânemli bir do─čal de─čer kazand─▒rmaktad─▒r. Diyadin il├že merkezi Erzurum-─░ran transit yolunun (E 80 Devlet Karayolunun) 7 km. g├╝neyinde konumlanm─▒┼čt─▒r. Diyadin A─čr─▒ il merkezine 60 km., ErzurumÔÇÖa 55 km. uzakl─▒ktad─▒r. Havayolu ula┼č─▒m─▒ ise 70 km mesafedeki A─čr─▒ havaalan─▒  ile sa─članmaktad─▒r. Diyadin kapl─▒ca alan─▒ deniz seviyesinden 1925 m. y├╝ksekliktedir. Do─ču Anadolu B├Âlgesinde bulunan DiyadinÔÇÖde B├Âlgeyi kaplayan y├╝ksek da─člar─▒n bulunmas─▒ sebebiyle karasal iklim h├ókimdir. Yazlar s─▒cak ve kurak, k─▒┼člar so─čuk, karl─▒ ve uzun ge├žmektedir. Yaz─▒n ve k─▒┼č─▒n, gece-g├╝nd├╝z aras─▒ndaki s─▒cakl─▒k farklar─▒ olduk├ža fazlad─▒r. Termal sular─▒n bikarbonat, klor├╝r, s├╝lfat, kalsiyum, karbondioksit gaz─▒ i├žermesi ve toplam mineralizasyonun 1 gr/lt olmas─▒ nedeniyle ┼čifa ├Âzelli─či ta┼č─▒maktad─▒r. Cilt hastal─▒─č─▒, ├Âzellikle romatizma, nevrit n├Âroloji, kad─▒n hastal─▒klar─▒, kemik ve kire├žlenme hastal─▒klar─▒, siyatik ve metabolizma bozuklu─ču gibi hastal─▒klar─▒n─▒n tedavisinde yararlan─▒lmaktad─▒r. S─▒cakl─▒k 72-78 ┬░Cdir. Termal turizmi a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒yan bu yerin etraf─▒na ├ževre d├╝zenlemelerinin yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Basitte olsa konaklama ├╝niteleri mevcuttur. A─čr─▒ Valili─činin 2000 y─▒l─▒nda faaliyete ge├žirdi─či 3 y─▒ld─▒zl─▒ termal otel buraya canl─▒l─▒k kazand─▒rm─▒┼čt─▒r. Bu y─▒l itibariyle ├Âzelle┼čtirilen termal otel ferah bir ortamda m├╝┼čterilerini a─č─▒rlamaktad─▒r.

 

─░lin ├Ânemli inan├ž turizmini merkezi haline getiren iki temel de─čer vard─▒r.  Bunlardan biri d─▒┼č turizme y├Âneliktir. A─čr─▒ Da─č─▒nda varl─▒─č─▒na inan─▒lan NuhÔÇÖun Kay─▒p Kenti ile NuhÔÇÖun Gemisinin ─░zidir. Di─čeri ise y├Âre halk─▒ i├žin ├Ânemli olan Ahmedi Hani Mezar─▒n─▒ bulundu─ču t├╝rbedir.

 

Ahmedi Hani y├Ârenin ├žok ├Ânemli ┼čair ve filozoflar─▒ndand─▒r. 1651 y─▒l─▒nda do─čdu. Babas─▒n─▒n ad─▒ ─░lyas'd─▒r. Han kelimesi Hakkari yak─▒nlar─▒nda bulundu─ču s├Âylenen Han k├Ây├╝nden veya burada ya┼čayan Hani a┼čiretinden yada mensubu oldu─ču Haniyan ailesinden ald─▒─č─▒ tahmin edilmektedir. Ahmedi Hani Do─ču Anadolu'nun bir├žok b├Âlgesini dola┼čarak Arap├ža, belagat ve dini ilimleri okudu; ayr─▒ca astronomi ile ilgilendi. ─░shak Pa┼ča Saray─▒ Camiinde/medresesinde dersler verdi─či s├Âylenilen Ahmedi Hani Mem-u Zin adl─▒ alegorik eserini kaleme ald─▒. Beyaz─▒t'ta vefat etti.Yazma bir eserde 1707 y─▒l─▒nda vefat etti─či ileri s├╝r├╝lmektedir. Halk aras─▒nda Veli olarak kabul edilen Ahmedi Hani'nin Do─čubeyaz─▒t'ta ─░shakpa┼ča Saray─▒'n─▒n yan─▒nda bulunan t├╝rbesi halen ziyaretgaht─▒r. Said Nursi'nin de gen├žli─činde kabrini ziyaret ederek ondan feyz ald─▒─č─▒ nakledilir. Her y─▒l y├╝z binlerin ziyaret etti─či Ahmedi Hani t├╝rbesi askere giden, evlenen gen├ž k─▒z ve erkeklerin ile ┼čifa arayanlar─▒n merkezi haline gelmi┼čtir. Do─čubayaz─▒tÔÇÖta onun ad─▒na yeminler edilir.

 

NuhÔÇÖun Gemisi ise daha ├žok d─▒┼č turizme y├Ânelik olan inan├ž merkezidir.  A─čr─▒ da─č─▒n─▒n g├╝ney kar┼č─▒s─▒ndaki Tel├žeker ile ├ťzengili k├Âyleri aras─▒nda do─čal bir an─▒tt─▒r. Asl─▒nda bu an─▒t, gemi bi├žiminde bir ┼čekil, iz (siluet) dir. Kal─▒nt─▒, T├╝rkiye- ─░ran Transit yoluna 3.5 km. mesafededir.

 

Nuh tufan─▒ sonucunda karaya oturan geminin burada kald─▒─č─▒ ├Âne s├╝r├╝lmektedir. Buran─▒n halk aras─▒ndaki ad─▒, Cudi da─č─▒d─▒r ve Cudi s─▒rada─člar─▒n─▒n son kalkas─▒d─▒r. 1983 y─▒l─▒ndan itibaren kutsal geminin kal─▒nt─▒lar─▒n─▒ burada arama ├žal─▒┼čmalar─▒ h─▒zlanm─▒┼čt─▒r. Ba┼čta James ─░rwin olmak ├╝zeri Amerikal─▒ ara┼čt─▒rmac─▒lar buray─▒ ├žok y├Ânl├╝ incelemi┼člerdir. T├╝rk bilim adamlar─▒ ( Atat├╝rk ├ťniversitesi ve MTA Enstit├╝s├╝ elemanlar─▒) da bu olu┼čumu bilimsel y├Ânden incelemi┼člerdir. K├╝lt├╝r ve Turizm Bakanl─▒─č─▒, Ta┼č─▒nmaz K├╝lt├╝r ve Tabiat Varl─▒klar Y├╝ksek Kurulu 17 Eyl├╝l 1987 tarih ve 3657 say─▒l─▒ karar─▒ ile gemi k├╝tlesinin ÔÇť korunmas─▒ gerekli ta┼č─▒nmaz k├╝lt├╝r ve tabiat varl─▒─č─▒ÔÇŁ ├Âzelli─či g├Âsterdi─čini belirtildi─činden, buras─▒ do─čal sit al─▒n─▒ ve a├ž─▒k hava m├╝zesi olarak koruma alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Geminin kal─▒nt─▒s─▒ ku┼č bak─▒s─▒ g├Ârecek bir yere turistik nitelikli bir kafeterya yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

11 Eyl├╝l 1959 g├╝n├╝ harita y├╝zba┼č─▒s─▒ ─░hsan Durup─▒nar, Do─ču b├Âlgesinin havadan ├žekilmi┼č fotometrik haritalar─▒n─▒ tetkik ederken ilgin├ž bir resmi buldu. Resim b├╝t├╝n d├╝nyay─▒ ilgilendiriyordu. Bunun NuhÔÇÖ un gemisi olma ihtimali vard─▒. Bu tarihten sonra A─čr─▒ da─č─▒ ve Tel├žeker k├Ây├╝ ├╝st├╝ndeki heyelan b├Âlgesinde gemi aramalar─▒ h─▒zland─▒.

Heyelan b├Âlgesi, A─čr─▒ da─č─▒n─▒n tam g├╝ney kar┼č─▒s─▒nda, D. Bayaz─▒t- G├╝rbulak yolunun g├╝neyinde, Tel├žeker ve ├ťzengili k├Âylerinin yama├žlar─▒ndad─▒r. Burada gemi bi├žimli bir ┼čekil vard─▒r ki, harita y├╝zba┼č─▒s─▒n─▒n ├╝zerinde durdu─ču toprak ┼čekil budur. ─░lk bak─▒┼čta ger├žekten gemiye benzeyen bu yap─▒n─▒n heyelan─▒n etkisiyle mi, yoksa NuhÔÇÖ un gemisinin karaya oturdu─ču yer mi oldu─ču hen├╝z tart─▒┼čma konusudur. ┼×ekil NuhÔÇÖ un gemisi olmas─▒ kadar ilgin├ž olmakla beraber, do─čal an─▒t niteli─čindedir. Yer kabu─čunun bir oyunu sonucunda olu┼čsa dahi, ┼čekil yer bilimleri a├ž─▒s─▒ndan da ilgin├žtir.
 

NuhÔÇÖ un Gemisinin Fiziksel ├ľzellikleri:

Gemi k├╝tlesi, s├╝rekli heyelan olan ve ak─▒nt─▒n─▒n b├╝t├╝n ┼čiddetiyle devam etti─či yama├žta oldu─ču halde, yerinde basit kalm─▒┼č, ┼čekil bozulmam─▒┼čt─▒r.

K├╝tlenin bi├žimi, insano─člunun yapt─▒─č─▒ ilk gemilere benzerlik g├Âstermektedir. Ba┼č taraf─▒ ├žok dar, arka k─▒sm─▒ ortaya do─čru daralm─▒┼č haldedir.

Boyut olarak 165 m. x 50 m. x 13 m. ├Âl├ž├╝s├╝ndedir. ( Bu rakamlar, kutsal kitaplarda belirtilen ├Âl├ž├╝lere uymaktad─▒r.)

├çevresini olu┼čturan toprak toprak k─▒yasla; gemi k├╝tlesinin malzemesi kuvvetli bir fiziksel mukavemete sahiptir.

Gemi i├žinde ve y├╝zeyinde ├╝├ž ayr─▒ seviyede dizilmi┼č, e┼čit aral─▒klarla da─č─▒lm─▒┼č ve fiziksel farkl─▒l─▒klar g├Âsteren b├Âl├╝mler mevcuttur.

Geminin muhtelif yerlerinde gemi direklerini and─▒ran bo┼čluk ve t├╝msekler vard─▒r.

 

Yaylac─▒l─▒k ├žok eski y─▒llardan g├╝n├╝m├╝ze kadar devam ede gelen bir gelenektir. Mera arazilerinin otlak olarak kullan─▒lmas─▒ndan dolay─▒ yayalara ├ž─▒k─▒l─▒r. Hem hayvanlar─▒n daha iyi beslenmesi hem de daha sa─čl─▒kl─▒ hayvansal ├╝r├╝nler ya─č, peynir ve ├ž├Âkelek elde edilir. Bug├╝n bile y─▒llar  ├Âncesindeki gibi  b├╝t├╝n canl─▒l─▒─č─▒ ile  yayla ya┼čam─▒ devam etmektedir. Yayla ├ž─▒k─▒┼č zaman─▒ hava ┼čartlar─▒na ba─čl─▒ olarak de─či┼čmekle beraber genel de May─▒s ay─▒ sonu ile Haziran ba┼č─▒d─▒r. Tarih muhtar ve k├Ây heyetleri taraf─▒ndan birlikte belirlenir. Bu tarih, ya─čan kar miktar─▒na ve kar─▒n tahmini kalk─▒┼č zaman─▒na g├Âre tespit edilir. Belirlenen tarihten ├Ânce kimse yaylaya ├ž─▒kmaz. Haz─▒rl─▒klar eskisi kadar aylar ├Âncesinden ba┼člamasa da  yayla zaman─▒ndan bir hafta ├Ânce ba┼član─▒r. Yaylada ya┼čam daha canl─▒ ve daha bereketlidir. Yayla hayat─▒ Haziran ay─▒n─▒n ba┼č─▒ndan Eyl├╝l ay─▒n─▒n ilk haftas─▒na  kadar s├╝r├╝p giden ├╝├ž ayl─▒k bir d├Ânemi kapsar.

            

─░lin en ├Ânemli yaylac─▒l─▒k merkezlerinin ba┼č─▒nda Alada─člar, Sinek ve A─čr─▒ da─č─▒ etekleri gelmektedir. Do─ču AnadoluÔÇÖnun en engebeli, en y├╝ksek ve en geni┼č ovalar─▒ndan biri olan Alada─č Yaylalar─▒, ilin g├╝neyinde bulunmaktad─▒r. Hamur VadisiÔÇÖnden Tend├╝rek Da─č─▒ÔÇÖna kadar olan b├╝y├╝k bir alan─▒ kapsamaktad─▒r. Hayvanc─▒l─▒k a├ž─▒s─▒ndan olduk├ža ├Ânemli bir yer te┼čkil etmektedir. ─░lin Alada─č Yaylas─▒ndan sonra ikinci b├╝y├╝kl├╝─če sahip yaylas─▒ olan Sinek Yaylas─▒, Ahtalar Gedi─či ile Bal─▒k G├Âl├╝ aras─▒nda kalan alan─▒ kapsamaktad─▒r. ─░lde bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda; Mirgemir- ├çakmak ( K─▒l─▒├ž ) Yaylalar─▒, Davul Yaylas─▒, Kraktin Yaylas─▒, Pani Yaylas─▒ ve Katavin Yaylas─▒ bulunmaktad─▒r.Civar illerden Erzurum, Kars, I─čd─▒r dan A─čr─▒ÔÇÖya yayla kiralamak y├Ântemiyle gelenlerde vard─▒r

 

Meya (G├╝nbuld├╝) Ma─čaras─▒: Diyadin il├že merkezine 12 km uzakl─▒ktaki G├╝nbuldu k├Ây├╝ndedir. Antik bir kent g├Âr├╝n├╝m├╝ndeki yerle┼čim yerinde  ma─čaralar ve tarihi kal─▒nt─▒lar k├Ây├╝n 400 m uza─č─▒nda bulunmaktad─▒r. Kayalara oyularak yap─▒lm─▒┼č, bar─▒nma yerleri, tap─▒nak, ibadethane, oda ve ma─čaralar olduk├ža ilgi ├žekicidir. Bar─▒nak ve ibadethanelerde de─či┼čik inan├žlar─▒n izleri g├Âr├╝lmektedir. Olduk├ža tahrip edilmi┼č kentten, g├╝n├╝m├╝ze mihrap, ha├žl─▒ ta┼člar ve mezarlar kalm─▒┼čt─▒r.Buradan ├ž─▒kar─▒lan iki ko├ž heykeli, ┼ču anda il merkezinde bulunmaktad─▒r

 

Buz Ma─čaras─▒: K├╝├ž├╝k A─čr─▒ Da─č─▒ÔÇÖn─▒n g├╝ney ete─činde Halla├ž k├Ây├╝n├╝n yakla┼č─▒k 3 km kuzey do─čusunda, meteor ├žukuru ile ayn─▒ lav t├╝neli sistemi ├╝zerinde bulunan do─čal bir an─▒t ma─čaras─▒d─▒r. Ma─čara, uzun eksenli, elips bi├žiminde, yakla┼č─▒k 100 m. uzunlu─čunda, 50 m. geni┼čli─činde, 8 m. derinli─činde elips bi├žimli bir  ├žukurdur. Ma─čaran─▒n a─čz─▒ esas ├žukura g├Âre biraz yukar─▒da kalmaktad─▒r. ─░├žinde bazalt lavlar, kayalar ve bu kayalar─▒n ├╝zerinde saf ve temiz sular─▒n donmas─▒yla olu┼čmu┼č buz tabakalar─▒n─▒ g├Ârmek m├╝mk├╝n.  Kayalar─▒n ├╝zerinde renk renk g├Âr├╝nen temiz buz tabakalar─▒, sark─▒t ve dikitleri olan buz ma─čaras─▒ mevsimler g├Âre de─či┼čken bir havaya sahiptir.

K─▒┼č─▒n fazla so─čuk olmayan buz ma─čaras─▒, hava ak─▒m─▒n─▒n etkisiyle yukar─▒dan damlayan sular─▒ dondurarak buza ├ževirmektedir. Do─čubeyaz─▒t il├žesinin en s─▒cak b├Âlgesinde b├Âylesine geni┼č bir ├žukurda d─▒┼čar─▒daki z─▒tl─▒k g├Âsteren buzdan sark─▒t ve dikitler, insan─▒ ┼ča┼č─▒rtacak ┼čekildedir. Ma─čaran─▒n a─čz─▒ndan s├╝z├╝len, g├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒, ma─čara i├žindeki buzlar ├╝zerinde ─▒┼č─▒k oyunlar─▒ yapmaktad─▒r. Do─čubayaz─▒t ovas─▒nda ├žok say─▒daki batakl─▒ktan anla┼č─▒laca─č─▒ ├╝zere yer alt─▒ suyu tablas─▒ ├žok y├╝ksektir. Bu durumda hava ak─▒m─▒n─▒n ma─čaraya yak─▒n yerlerden kaynakland─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. A┼ča─č─▒ sinek k├Ây├╝nden ba┼člay─▒p ma─čaraya do─čru uzanan lav arac─▒l─▒─č─▒yla ma─čaran─▒n dip k─▒sm─▒ndan gelip, ma─čaran─▒n i├ž k─▒sm─▒n─▒ so─čutan ve ma─čara tavan─▒ ├╝zerindeki kaya kesimlerinden s├╝z├╝lerek damlayan suyun donmas─▒na yol a├žan bu so─čuk havan─▒n ├Âzel bir bile┼čimi oldu─ču san─▒lmaktad─▒r. Ma─čara i├žinde ku┼člar─▒n yuva yapmas─▒, ┼čimdiye kadar ma─čara i├žinde kimsenin etkilenmemesi ve devaml─▒ buzlu su al─▒nmas─▒, hava bile┼čiminin zehirsiz oldu─čunu g├Âstermektedir. Y├Âre halk─▒n─▒n buzluk olarak adland─▒rd─▒─č─▒ bu ma─čara, ├ževresindeki yerle┼čimlerin su ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamaktad─▒r. I┼č─▒k tutuldu─čunda kristal gibi parlayan ve renkten renge giren buz par├žalar─▒ insanlar─▒ hayretler i├žinde b─▒rak─▒r. Ma─čaran─▒n en ├Ânemli ├Âzelliklerinden biri de yaz─▒n so─čuk, k─▒┼č─▒n s─▒cak olmas─▒d─▒r. Kap─▒s─▒nda s├╝rekli s─▒cak ve so─čuk hava ak─▒m─▒ bulunur.

 

─░shak Pa┼ča Saray─▒: Dogubeyaz─▒tÔÇÖ─▒n 7 km g├╝neydo─čusunda, Eski Do─čubeyaz─▒t'─▒n kayal─▒klar─▒ ├╝zerindedir. Saray─▒n harem giri┼či ├╝zerinde bulunan kitabesinde; ÔÇťBin y├╝z ile doksan dokuz oldu buna tarih, ─░shaka meram ├╝zere kem k─▒l d├╝ cihan─▒ÔÇŁ yaz─▒l─▒d─▒r. Buradan yap─▒n─▒n H.1199 (M.1784) tarihinde yapt─▒r─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. Kitabede ad─▒ ge├žen ─░shak ise, II. ─░shak Pa┼čaÔÇÖd─▒r. Yap─▒ yakla┼č─▒k y├╝z y─▒ll─▒k bir d├Ânem i├žerisinde tamamlanm─▒┼čt─▒r. Dolay─▒s─▒yla 1634-1680 y─▒llar─▒ aras─▒nda Beyaz─▒t Sancakbeyli─čiÔÇÖni yapan ├çolak Abdi Pa┼ča d├Âneminde yap─▒n─▒n imar─▒na ba┼član─▒lm─▒┼č ve 1784 y─▒l─▒nda II. ─░shak Pa┼ča d├Âneminde yap─▒ tamamlanm─▒┼čt─▒r. Yap─▒ 99 y─▒lda tamamlanm─▒┼čt─▒r.

 

─░shak Pa┼ča Saray─▒, Saraydan ├Âte bir k├╝lliyedir. ─░stanbul Topkap─▒ Saray─▒ndan sonra ikinci te┼čkilatl─▒ saray sistemine sahiptir. Ayn─▒ zamanda y├Ârenin en b├╝y├╝k tarihi eseri ve en ├žok gezilen turistik yeridir. Son devirde yap─▒lan saraylar─▒n en ├╝nl├╝s├╝d├╝r. Do─čubeyaz─▒t il├žesinin 5 km. do─čusunda bir yamac─▒n tepesinde kurulan saray Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čunun Lale devrinde yap─▒lm─▒┼č son b├╝y├╝k an─▒t yap─▒s─▒d─▒r. Harem dairesi Topkap─▒ saray─▒ ├Ârnek al─▒narak yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Saray binas─▒n─▒n oturdu─ču zemin vadi yakas─▒nda oldu─čundan kayal─▒k ve sarpt─▒r. Sadece do─ču taraf─▒nda m├╝sait bir d├╝zl├╝k vard─▒r. Bununla saray ├ževreye ba─član─▒r ve saraya giri┼č ├ž─▒k─▒┼č buradan sa─član─▒r. ─░shak Pa┼ča saray─▒n─▒n oturdu─ču b├Âlge arazi olarak do─čudan bat─▒ya do─čru inildik├že kademe kademe al├žal─▒r. Bu nedenle de saray─▒ belli bir eksene yerle┼čtirmek i├žin kuzey ve g├╝ney bat─▒ y├Ânlerinde dolgular. Y├╝ksek terasl─▒ duvarlar ve bodrumlar yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Siyah yontma ta┼člarla alttan yukar─▒ya do─čru d├╝zg├╝n bir meyille ├Âr├╝len teraslar─▒n y├╝ksekli─či 15 metreyi bulur. Saray─▒n plan─▒nda T├╝rk Saraylar Gelene─či esas al─▒nm─▒┼čt─▒r. Kaplad─▒─č─▒ alan 7600 m2 dir. Yap─▒m─▒n─▒n 99 y─▒l s├╝rd├╝─č├╝ s├Âylenmektedir. Bin te┼čkilat─▒ i├ž i├že iki avlu etraf─▒n da toplanm─▒┼č birinci avlu etraf─▒nda bulanan yap─▒lar b├╝y├╝k tahribata u─črad─▒─č─▒ndan ayakta bulunan b├Âl├╝mleri restore edilmi┼čtir. B├Âylece saray─▒n ÔÇťUÔÇŁ ┼čeklindeki iki avlusundan birincisinin yaln─▒z ├ževre duvarlar─▒, ikincisinin ise kar┼č─▒l─▒kl─▒ olmak ├╝zere odalar─▒ ve y─▒k─▒lan temelleri bulunmaktad─▒r. Saray─▒n mimarisinde Osmanl─▒ Fars ve Sel├žuklu medeniyetlerinin ortak etkisi g├Âzlenmektedir. Uzaktan bak─▒ld─▒─č─▒nda arazinin sertli─činden dolay─▒ insana bir sertlik duygusu kazand─▒r maktad─▒r. Bunun sebebi bir zamanlar ├ževresinde kurulmu┼č olan ┼čehrin a┼ča─č─▒ya ta┼č─▒nm─▒┼č olmas─▒ ve ├ževresinin ─▒ss─▒zla┼čmas─▒d─▒r. Ancak t├╝m bu sert ve ─▒ss─▒z g├Âr├╝n├╝m├╝ne kar┼č─▒ saray─▒n i├ž ve d─▒┼č mimarisindeki g├╝zellik y├╝reklere huzur bah┼čeden bir ifade ta┼č─▒maktad─▒r. Y├╝ksek duvarlar ├╝zerine oturtulmu┼č olmas─▒na ra─čmen sulh ve s├╝kunu temsil eden bir havas─▒ vard─▒r. Saray eski kalelerin ├Âzelli─čini kaybetti─či ate┼čli silahlar─▒n geli┼čtirilerek bol kullan─▒ld─▒─č─▒ bir ├ža─čda yap─▒ld─▒─č─▒ndan do─ču y├Ân├╝ndeki tepelerden gelecek bir sald─▒r─▒ya kar┼č─▒ m├╝dafaas─▒ zay─▒ft─▒r. C├╝mle kap─▒s─▒ m├╝dafaa bak─▒m─▒ndan en zay─▒f noktas─▒d─▒r. C├╝mle kap─▒s─▒n─▒n ta┼č ve oymac─▒l─▒─č─▒ muntazamd─▒r. Orjinalleri alt─▒n kaplama olan saray─▒n kap─▒lar─▒ Osmanl─▒-Rus sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda Ruslar taraf─▒ndan g├Ât├╝r├╝lm├╝┼č ve halen Moskova m├╝zesinde sergilenmektedir.

 

C├╝mle Kap─▒s─▒: ─░shak Pa┼ča saray─▒n─▒n gerek plan gerekse cephe ifadesi bak─▒m─▒n dan g├Âsteri┼čli bir varl─▒─č─▒d─▒r. 11 s├╝tunludur. ─░shak Pa┼ča saray─▒ c├╝mle kap─▒s─▒ ├že┼čitli mimarilerin kompozisyonu ┼čeklindedir. Farkl─▒ mimarilerin birbirlerini tamamlayan ├Âzellikleri bir araya toplanarak b├╝t├╝nl├╝k arz eden bir yap─▒t ortaya ├ž─▒kart─▒lm─▒┼čt─▒r. Plan kurulu┼ču bak─▒m─▒ndan Barok olan bir kitleyi Barok-Rokoko, Sel├žuklu ve Osmanl─▒ tenziyat─▒ ve mimari unsurlar─▒ndan al─▒nm─▒┼č ├že┼čitli elementlerle bir araya getirilerek bu unsurlar birbirlerine 1 yak─▒┼čt─▒r─▒lmakla, cepheyi g├Âsteri┼č bak─▒m─▒ndan zenginle┼čti isterken yap─▒c─▒l─▒k unsurlar─▒n─▒n aksat─▒lmamas─▒ da ba┼čar─▒lm─▒┼čt─▒r. C├╝mle kap─▒s─▒nda s├╝s unsuru olarak taban oyu─ču ├╝zerinde, k abartma yapraklarla s├╝sl├╝ madalyonlar vard─▒r. Kap─▒n─▒n i├ž cephesi bir taraf─▒nda ├že┼čme di─čer taraf─▒nda kap─▒c─▒n─▒n oturdu─ču kul├╝be ile avluyu a├ž─▒lmaktad─▒r. Klasik T├╝rk ├že┼čmelerinden olan bu ├že┼čme halen akmaktad─▒r.

 

Hamam: Hamam plan─▒ iki g├Âzden olu┼čmu┼čtur. Bunlardan birisi y─▒kanma di─čeri ise giyinme yeridir. Her ikisinin ├╝st├╝ kubbelidir. Kubbelerin orta tavanlar─▒ ├ž├Âkt├╝─č├╝nde bu hamamlar─▒n ─▒┼č─▒kland─▒r─▒lmas─▒ hakk─▒nda sa─čl─▒kl─▒ bir bilgi bulunmamaktad─▒r.

 

─░shak Pa┼ča Saray─▒ Camii: Harem ile selaml─▒k daireleri aras─▒nda yer almaktad─▒r. Camiye selaml─▒k k─▒sm─▒ndan b├╝y├╝k bir ustal─▒kla yap─▒lm─▒┼č sanat eseri say─▒labilecek bir kap─▒dan giriliyor. Caminin k─▒ble istikameti saray binas─▒n─▒n ilk g├Âze ├žarpan yeri oldu─čundan b├╝t├╝n a─č─▒rl─▒─č─▒n camiye verildi─či kan─▒s─▒ has─▒l olmaktad─▒r. Manevi bir korkudan olsa gerek saray─▒ tahrip edenler camiye fazla dokunmam─▒┼člard─▒r ama kur┼čun ve maden ├žemberlerini s├Âk├╝p g├Ât├╝rmek maksad─▒ ile caminin son cemaat yerindeki ve harem k─▒sm─▒ndaki iki dire─či y─▒km─▒┼člard─▒r. Caminin i├žinde yer alan mihrap, derin bir ini┼č te┼čkil eder. Mihrab─▒n yan─▒nda bir balkon gibi kurulmu┼č plan minbere ├ž─▒k─▒l─▒r. Caminin kubbesi i├žten s─▒val─▒, ayr─▒ca alt k─▒sm─▒nda olduk├ža y├╝ksek bir tanbur bulunmak tad─▒r. ─░├žten kubbenin s─▒valar─▒ ├╝st├╝ne a─ča├ž ve ├ži├žek tasvir eden rokoko tarz─▒nda i┼člemeler yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Camin kubbesi incelenmeye de─čer olup. Kubbenin etraf─▒nda rahat├ža dola┼čmaya m├╝sait bir teras bulunmaktad─▒r. Caminin genel mimarisi plan bak─▒m─▒ndan barok, i┼čleme unsurlar─▒ bak─▒m─▒ndan rokokoyu and─▒rmaktad─▒r. Caminin minaresi ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bir abide g├Âr├╝n├╝m├╝ndedir. Yap─▒l─▒┼č tarz─▒ tamamen T├╝rk ├╝slubu olup kaidesi kare planl─▒d─▒r. Alttan ├╝ste do─čru sekiz k├Â┼čeli bir durumdan yuvarlak bir g├Âvdeye ge├žilmektedir. A├ž─▒k krem ve k─▒rm─▒z─▒ ahlat ta┼čla ├Âr├╝lm├╝┼č petek petek ┼čerefe olup ┼čerefe korkulu─čunun inceli─či minarenin kal─▒n olan havas─▒n─▒ de─či┼čtiriyor. Ta┼č ├Âzg├╝l├╝ k├╝lah ├╝zerine tun├ž bir alem bulunmaktad─▒r. Minareye i├žten 92 basamakla ├ž─▒k─▒lmaktad─▒r.           

 

Selaml─▒k Dairesi: ─░shak Pa┼ča Saray─▒nda selaml─▒k dairesinden pek az k─▒sm─▒ ayakta kalm─▒┼čt─▒r ─░kinci avlunun sa─č taraf─▒nda yer alan cami ile biti┼čik harap b├Âlgeler kalm─▒┼č bulunmaktad─▒r Selaml─▒k dairesinde avlunun sa─č taraf─▒na, yap─▒lm─▒┼č de─čerli bir kap─▒ ile giriliyor. Yedi basamakl─▒ bir merdiven ile ├ž─▒k─▒ld─▒ktan Sonra ├╝zeri tonozlu uzunca bir hole ula┼č─▒yoruz Selaml─▒k dairesindeki salonun uzunlu─ču18 mÔÇÖdir. Bu dairenin en ilgin├ž k─▒sm─▒ cumbal─▒ k├Â┼čk├╝n bulundu─ču yerdir. Bu kap─▒dan kalabilmi┼č ve yerinde bulunan d├Ârt ah┼čap konsol, Urartulardan kalma kal─▒nt─▒lara bakacak bir ┼ček ilde yerle┼čtirilmi┼čtir.  Bu kons├╝llerin ├╝st k─▒sm─▒nda bir kartal tasviri, alt taraf─▒nda bir insan ba┼č ve g├Âvdesi,  Ortas─▒nda ise bir aslan yer almaktad─▒r. Ah┼čap kons├╝llerin bulundu─ču yer itibariyle Tanr─▒n─▒n t├╝m yery├╝z├╝ ve g├Âky├╝z├╝n├╝n sorumlu─čunun insana y├╝klendi─či d├╝┼č├╝ncesinin yan─▒ s─▒ra fig├╝rlerden insan─▒n; akl─▒n ├╝st├╝nl├╝─č├╝n├╝; aslan─▒n; g├╝c├╝, kartal─▒n ise y─▒rt─▒c─▒l─▒─č─▒ ve hava hakimiyetini simgelendi─či ifade edilmektedir. Bu ├Âl├ž├╝l├╝ k├Â┼čk├╝n ah┼čap oldu─ču, kalan  izlerden anla┼č─▒lmaktad─▒r. Selaml─▒k k─▒sm─▒nda ayr─▒ca cami ve biti┼čik d├Ârt oda daha bulunmaktad─▒r.

 

Merasim Ve E─člence Salonu: Dikd├Ârtgen planl─▒ olup salon iki┼čer s├╝tuna bindirilmi┼č ├╝├žer kemerle ├╝├ž k─▒sma b├Âl├╝nm├╝┼čt├╝r. Etraf duvarlar─▒ s├╝sl├╝ ni┼člerle kapl─▒d─▒r. Ni┼člerin ├╝stlerinde saray ahalisini ├Âven kitabeler mevcuttur. Salon ─▒┼č─▒─č─▒n─▒ tavandan almaktad─▒r. Buras─▒n─▒n ayn─▒ zaman da pa┼čan─▒n kabul salonu olarak da kullan─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. Bu salonda plan ve mimari olarak Barok ekol├╝n├╝n ├Âzelliklerini ta┼č─▒maktad─▒r.

 

T├╝rbe Binas─▒: Caminin k─▒ble duvar─▒ d─▒┼č─▒na kurulmu┼čtur. T├╝rbenin ─░shakpa┼čaÔÇÖn─▒n anne ve babas─▒na ait oldu─ču s├Âylenmektedir. T├╝r- benin en ilgin├ž yan─▒, mezar odas─▒ giri┼či sa─člayan sahan─▒n ├╝st├╝n deki k├╝mbettir. K├╝mbet azda olsa Sel├žuklu k├╝mbetlerini and─▒r─▒r. Kaidesi siyah ta┼čtan olup, di─čer k─▒s─▒mlar─▒ krem rengi kalker ta┼č─▒ndand─▒r. Cephe barok sitilindedir. S├╝sl├╝ kitabelerin yan─▒ s─▒ra oyuk i├žlerinde vazolardan ├ž─▒kan ├ži├žekli dallar zengin ve g├Âsteri┼čli bir g├Âr├╝n├╝m vermektedir. Dik bir merdivenle t├╝rbenin mezar odas─▒na inilmektedir.

 

A┼čevi-Mutfak (Daruzziyafet): A┼čevi 100 m2 kadar yer kaplar. ├çat─▒ ├Ârt├╝s├╝ d├Ârt b├╝y├╝k kemerin kar┼č─▒l─▒kl─▒ kurulmas─▒  ile olu┼čmu┼č ilgin├ž bir yap─▒d─▒r. Geni┼č saha i├žerisinde g├╝neye bakan iki penceresi, di─čer duvarlardan ├že┼čitli y├Ânlere a├ž─▒lan kap─▒lar─▒ ile ke├žek bir a┼č oca─č─▒ vard─▒r A┼čevini yan─▒ndan baremin banyolar─▒ buradan da haremin salon ve o dalar─▒na ge├žilebilir.

 

Harem Dairesi: Saray─▒n kuzeyde bir k─▒sm─▒n─▒n bat─▒da tamam─▒n─▒ kaplayacak ┼ček ilde harem odalar─▒ s─▒ralanm─▒┼čt─▒r. Odalar g├╝n├╝m├╝zdeki kal─▒nt─▒lar─▒ ile iki katl─▒ bir g├Âr├╝n├╝me sahiptir. Ancak i├ž k─▒sm─▒ fazlaca y─▒k─▒k oldu─čundan dolay─▒ zemin kattaki b├Âl├╝mleri incelenebilir. ÔÇťLÔÇŁ ┼čeklindeki 12 odan─▒n hemen hepsi ayn─▒ bi├žimdedir. Her birinin d─▒┼č manzaraya bakan iki penceresi ve bunlar─▒n aras─▒nda birer ┼č├Âmine mevcuttur.

 

all wives cheat online women who cheated

K├╝t├╝phaneleri

Yazarlar─▒

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 26.12.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...