f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

G├╝m├╝┼čhane

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 35  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
Argyropolis   T├╝rkiye  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
   
   
┼×ehir No: S-35 Hit : 8791
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

G├╝m├╝┼čhane

 

Do─ču Karadeniz B├Âlgesinde yer alan il do─čusunda Bayburt, bat─▒s─▒nda Giresun, kuzeyinde Trabzon ve g├╝neyinde Erzincan ile kom┼čudur. Yery├╝z├╝ ┼čekilleri bak─▒m─▒ndan K├Âse, Kelkit ve ┼×iran il├želerinin yer ald─▒─č─▒ g├╝ney kesimi y├╝ksek bir plato ├Âzelli─či g├Âsterirken, Merkez, Torul ve K├╝rt├╝n il├želerini kapsayan kuzey kesimi olduk├ža engebelidir. Dar ve derin vadilerle birbirinden ayr─▒lm─▒┼č y├╝ksek da─člar kuzeyin belirleyici ├Âzelli─čidir. G├╝m├╝┼čhaneÔÇÖnin ├╝nl├╝ yaylalar─▒ da bu kesimde yer al─▒r. ─░lin en y├╝ksek noktas─▒ 3.331 metre ile Abdal Musa Tepesidir. G├╝m├╝┼čhaneÔÇÖnin i├žinden ge├žen Har┼čit ile Kelkit vadisini boydan boya kat eden Kelkit ├çay─▒ ilin ba┼čl─▒ca akarsular─▒d─▒r.

 

Roma ve Bizans d├Ânemlerinde y├Ârede kurulu kente Argyropolis (Yunanca argyros: ÔÇťg├╝m├╝┼čÔÇŁ ve polis: "kent" demektir.) ad─▒ verilmi┼čtir. Y├Âredeki sava┼člar─▒n as─▒l sebepleri tarihi bir ticaret yolu ├╝zerinde bulunmas─▒ ve madenleriyle ├╝n yapm─▒┼č olmas─▒d─▒r.

7. y├╝zy─▒l sonlar─▒ ile 8. y├╝zy─▒l ba┼člar─▒nda b├Âlge Emevi-Bizans ve Abbasi-Bizans aras─▒nda birka├ž defa el de─či┼čtirmi┼čtir. Halife Hz. ├ľmer zaman─▒nda (634-644) Erzincan ve Erzurum Araplar─▒n eline ge├žince G├╝m├╝┼čhaneÔÇÖde bu egemenli─či tan─▒d─▒. Ancak bu egemenlik fazla s├╝rmeden b├Âlgede yeniden Bizans egemenli─či sa─čland─▒. Halife Hz. Osman zaman─▒nda (644~656) G├╝m├╝┼čhane, Bayburt, Erzurum ve Erzincan Emir Habib Bin Mesleme taraf─▒ndan Bizansl─▒lardan geri al─▒nd─▒. Halife Hz. Ali zaman─▒nda (656-661), Muaviye ile olan m├╝cadeleler ile i├ž isyanlarla u─čra┼č─▒lmas─▒ sebebiyle b├Âlgede yeniden Bizans egemenli─či ba┼člad─▒.

Emevi Halifesi Abd├╝lmelik zaman─▒nda (685-705) b├Âlge tekrar Emevi y├Ânetimi alt─▒na girdi. Ancak Halife Velid zaman─▒nda (705-715) Araplar ile Hazarlar aras─▒ndaki ├žat─▒┼čmalarda Hazarlar ba┼čar─▒ g├Âsterince b├Âlge yeniden bu durumdan istifade eden Bizansl─▒lar─▒n eline ge├žti.

Abbasiler zaman─▒nda Bizans-Arap ├žat─▒┼čmalar─▒ devam etmi┼čtir. Bu d├Ânemde G├╝m├╝┼čhane y├Âresi ile ilgili fazla bilgi bulunmamaktad─▒r. Ancak Bayburt'un Bizans egemenli─činde kald─▒─č─▒ bilindi─čine g├Âre G├╝m├╝┼čhane de Bizans egemenli─činde kalm─▒┼čt─▒r diyebiliriz.

├ça─čr─▒ Bey'in 1016 y─▒l─▒nda Anadolu'ya yapt─▒─č─▒ ilk ak─▒n s─▒ras─▒nda G├╝m├╝┼čhane'ye kadar geldi─či bilinmektedir. 1058'de Tu─črul Bey'in ordusu ─░brahim Yinal komutas─▒nda Trabzon'a kadar ak─▒n yaparken G├╝m├╝┼čhane'yi de ekonomik y├Ânden ├Ânem arzetti─či i├žin fethetmi┼čtir.

T├╝rkmen ak─▒nlar─▒ olmadan ├Ânce Hazarlar ve Pe├ženekler ile ├çepni T├╝rk oymaklar─▒ b├Âlgeye yerle┼čmi┼člerdir. ├çepniler 24 O─čuz boyundan biri olup Anadolu'nun fethi ve T├╝rkle┼čmesinde ├Ânemli rol oynam─▒┼člard─▒r.

13. y├╝zy─▒l─▒n ikinci yar─▒s─▒nda Sel├žuklular Mo─čol istilas─▒ alt─▒nda ezilirken G├╝m├╝┼čhane ve ├ževresinin m├╝dafaas─▒ ├çepni T├╝rklerine kalm─▒┼čt─▒r. Rum vakayinamecisi (tarih├žisi) Pataretos 14. y├╝zy─▒lda ├çepnilerin Tirebolu'ya vard─▒klar─▒n─▒ s├Âyler ki, bunlar G├╝m├╝┼čhane taraf─▒ndan gelmi┼člerdir. Anadolu'nun fethinden sonra bir├žok imaret kurulmu┼čtur. G├╝m├╝┼čhane ve Kelkit, Emir Meng├╝cek Gazi taraf─▒ndan kurulan Erzincan imaretine ba─članm─▒┼čt─▒r. 1164'te II. K─▒l─▒├žarslan Meng├╝cekli topraklar─▒n─▒ Anadolu Sel├žuklu Devleti'ne ba─člad─▒. Anadolu Sel├žuklu Devleti'nde ticarete b├╝y├╝k ├Ânem verildi─činden tarihi bir ticaret yolu ├╝zerinde bulunan G├╝m├╝┼čhane ve ├ževresi de ├Ânemini devam ettirmi┼čtir.1243 K├Âseda─č Sava┼č─▒'nda ─░lhanl─▒lar, Sel├žuklular─▒ yenerek buralar─▒ zaptettiler.

Fatih Sultan Mehmet (1451-1481), Trabzon ├╝zerine y├╝r├╝d├╝─č├╝ s─▒rada Trabzon Rum ─░mparatorlu─čunun s─▒n─▒rlar─▒ Giresun'dan Batum'a kadar ve g├╝ney hudutlar da Bayburt ve G├╝m├╝┼čhaneÔÇÖnin kuzeyinden ge├žen da─č silsilesi ile ├ževriliydi. Osmanl─▒larÔÇÖ─▒n aleyhte hareketleri nedeniyle Trabzon Rum ─░mparatorlu─ču, Akkoyunlu h├╝k├╝mdar─▒ Uzun Hasan'la i┼čbirli─či i├žine girmi┼čtir.

1461 y─▒l─▒nda Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon Rum ─░mparatorlu─čuna son vermesiyle b├Âlgede Osmanl─▒ etkisi g├Âr├╝lmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r. G├╝m├╝┼čhane, Trabzon Rum ─░mparatorlu─čunun fethedilmesinden sonra Osmanl─▒ hakimiyetine girmi┼č ve bu hakimiyet 1461'den 1467'ye kadar s├╝rm├╝┼čt├╝r. Bu tarihten sonra G├╝m├╝┼čhane AkkoyunlularÔÇÖ─▒n hakimiyetine girmi┼čtir. Bu hakimiyet 1473 y─▒l─▒nda Fatih ile Uzun Hasan aras─▒nda vuku bulan Otlukbeli Sava┼č─▒yla sona ermi┼čtir. G├╝m├╝┼čhane ilinin kuzeyindeki "Khar┼čit" ilk Osmanl─▒ belgelerinde "Khas-Rudu ├žay─▒ orta ve yukar─▒lar─▒ndaki Torul ve Can─▒ca (G├╝m├╝┼čhane'nin eski ad─▒) kesiminde Akkoyunlular'a ba─čl─▒ Ortodoks-Apkazl─▒ (Abaza) "Torul Beyli─či" 1474'de (veya 1478) Fatih'in Amasya'dan g├Ânderdi─či bir ordu kolu taraf─▒ndan fethedilmi┼čtir.

Yavuz 1508'de Trabzon valisi iken Anadolu'da ba┼člayan ┼×ii ayaklanmalar─▒ y├╝z├╝nden Trabzon'dan Bayburt'a kadar uzanan bir sefer yapm─▒┼čt─▒r. Bu b├Âlgede Safeviler lehinde ayaklanma ve kar─▒┼č─▒kl─▒k ├ž─▒karanlar ├çepni T├╝rkleridir. 16. y├╝zy─▒lda onlardan bir b├Âl├╝m├╝ Halep T├╝rkmenleri, muhim bir k├╝mede Sivas, Tokat ve Amasya b├Âlgesindeki Ulu Y├Âr├╝k aras─▒nda ya┼čad─▒─č─▒ gibi yine bu boya mensup pek kalabal─▒k bir topluluk da Trabzon, G├╝m├╝┼čhane, Bayburt, Giresun ve Canik (Ordu ve Samsun) b├Âlgesinde oturuyordu. ─░┼čte Safevilerin hizmetindeki ├çepniler de bu say─▒lan topluluk ve b├Âlgeden idiler.

Bu kar─▒┼č─▒k durumdan sonra b├Âlgedeki s├╝kunet ancak ┼×ah ─░smail ile Yavuz Sultan Selim (1512-1520) aras─▒nda meydana gelen ├çald─▒ran Sava┼č─▒yla sona ermi┼čtir. B├Âlge tamamen "Anadolu T├╝rk Birli─či"ne kat─▒lm─▒┼čt─▒r. (A─čustos 1514) Yavuz buraya vali olarak B─▒y─▒kl─▒ Mehmet Pa┼čay─▒ b─▒rakm─▒┼čt─▒r. Kanuni Sultan S├╝leyman (1520-1566) ─░ran seferi s─▒ras─▒nda Har┼čit Vadisi'nden ge├žerken g├╝m├╝┼č madeninin bulundu─ču Eski G├╝m├╝┼čhane y├Âresinin imar edilmesini emretmi┼č, b├Âylece buraya ev ve S├╝leymaniye Camii yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

1647'de G├╝m├╝┼čhane'yi ziyaret eden Evliya ├çelebi, buralarda g├╝m├╝┼č madeninin ├žok oldu─čunu, ├žal─▒┼č─▒r ve bo┼čalt─▒lm─▒┼č durumda 70 kadar ocak bulundu─čunu bildirir. Yine bu ocaklardan 7 koldan kur┼čunsuz g├╝m├╝┼č cevheri ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve bu ┼čehirde Emin Mahallesinde darphane oldu─čunu yazarak ├╝zerinde "Azze nasrahu daraba fi catha" (Canca'da bas─▒lm─▒┼čt─▒r) yaz─▒l─▒ birka├ž ak├ženin kendisinde oldu─čunu bildirir.

 G├╝m├╝┼čhane'de do─čan her ├žocu─čun g├╝m├╝┼čten ka┼č─▒─č─▒n─▒n, ├žatal─▒n─▒n ve taba─č─▒n─▒n oldu─ču rivayet edilir. ┼×ehrin n├╝fusunun her ge├žen g├╝n artmas─▒nda co─črafi konumunun, tarihi ipek Yolu ├╝zerinde bulunmas─▒n─▒n ve madenlerinin ├Ânemli rol├╝ olmu┼čtur.

Katip ├çelebi, Cihann├╝ma's─▒nda "Kaza-i Urla" diye adland─▒rd─▒─č─▒ G├╝m├╝┼čhane i├žin "Urla bir g├╝zel kazad─▒r, yak─▒n─▒nda g├╝m├╝┼č olmakla G├╝m├╝┼čhane dahi derler" demektedir.

Maden ocaklar─▒ IV. Murad zaman─▒nda (1623-1640) en canl─▒ d├Ânemini ya┼čam─▒┼čt─▒r. Bir ara kapanan ocaklar 1839 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan bir hatt-─▒ h├╝mayunla tekrar i┼čletmeye a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. Ocaklar m├╝lki amirin tayini, padi┼čah─▒n onay─▒ ile atanan ve Matah Efendi denilen ki┼čilerce y├Ânetilirdi.

G├╝m├╝┼čhane 19. y├╝zy─▒lda TrabzonÔÇÖa ba─čl─▒ bir sancakt─▒. Do─ču Karadeniz'in i├ž kesimlerinde yer alan G├╝m├╝┼čhane Sanca─č─▒ kuzeyde Trabzon merkez sanca─č─▒, do─čuda ve g├╝neyde Erzurum Vilayeti, bat─▒da Sivas Vilayeti ile ├ževriliydi. 19. y├╝zy─▒la kadar rahat bir hayat s├╝rd├╝ren G├╝m├╝┼čhane y├Âresi, sava┼člar nedeniyle tedirginlik i├žine d├╝┼čm├╝┼č, madenlerin yeterince i┼čletilmemesi sebebiyle de g├Â├ž ba┼člam─▒┼čt─▒r. B├Âylece ┼čehir harap olmaya ve n├╝fus azalmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. 1829 ve 1877-1878 Osmanl─▒-Rus Sava┼č─▒ ile 7 Temmuz 1916 tarihlerinde Ruslar─▒n Do─ču Anadolu ve Do─ču Karadeniz'de yapt─▒klar─▒ i┼čgaller ve bunun sonucundaki g├Â├žler G├╝m├╝┼čhaneÔÇÖde hayat b─▒rakmam─▒┼čt─▒r.

Ruslar 16 Temmuz 1916'da Bayburt'u ald─▒ktan sonra yollar─▒na devam ederek 19 (20) Temmuz 1916 g├╝n├╝ G├╝m├╝┼čhaneÔÇÖye girmi┼člerdir. T├╝rk birlikleri fazla kar┼č─▒ koyamay─▒nca Ruslar ayni g├╝n Torul'a girmi┼člerdir. B├Âylece Trabzon yolu Ruslara a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. 22 Temmuz 1916 g├╝n├╝ Kelkit ├╝zerine y├╝r├╝yen Rus ordusu ak┼čama do─čru buray─▒ ele ge├žirmi┼čtir.

G├╝m├╝┼čhane ve ├ževresi bu i┼čgaller kar┼č─▒s─▒nda ve ├Âzellikle Ermeni zulm├╝ alt─▒nda ezilirken Rusya'da Bol┼čevik ─░htilali'nin ├ž─▒kmas─▒ ve i├ž ├žalkant─▒lar sebebiyle Ruslar 18 Aral─▒k 1917'de Erzincan M├╝tarekesi'ni imzalam─▒┼č ve ordular─▒n─▒ geri ├žekmeyi kabul etmi┼čtir. Ancak Ermeniler katliamlar─▒na devam etmi┼člerdir. Bunun ├╝zerine m├╝tareke ge├žersiz say─▒larak yeniden sava┼č ba┼člat─▒lm─▒┼č ve bu suretle Torul 14 ┼×ubat, G├╝m├╝┼čhane 15 ┼×ubat ve Kelkit 17 ┼×ubat 1918'de Rus i┼čgalinden kurtar─▒lm─▒┼čt─▒r.

Milli M├╝cadele y─▒llar─▒nda k─▒y─▒ ile i├ž kesimler aras─▒nda ge├ži┼č b├Âlgesi olmas─▒ sebebiyle co─črafi ├Ânem arz eden G├╝m├╝┼čhane, bu d├Ânemde Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti'nin faaliyet alan─▒ i├žinde bulunmu┼čtur.

Osmanl─▒ hakimiyetinin ilk zamanlar─▒nda Erzurum Eyaletine ba─čl─▒ iken sonralar─▒ Trabzon'a ba─članan G├╝m├╝┼čhane sanca─č─▒ 20 Nisan 1924 ve 491 say─▒l─▒ kanunun 89.maddesinde "Vilayet" ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒ndaki kanunla 1925 y─▒l─▒nda il olmu┼čtur.

 

G├╝m├╝┼čhane ili madencilik y├Ân├╝nden olduk├ža zengindir. Alt─▒n, mermer, granit i┼čletilmeyi beklemektedir.

G├╝m├╝┼čhane ilinde hayvanc─▒l─▒k potansiyeli mevcut kaba yem durumuna g├Âre fazlad─▒r. Mevcut hayvanlar─▒n ├žo─čunlu─čunu yerli hayvanlar olu┼čturmaktad─▒r. Yap─▒lan ─▒slah ├žal─▒┼čmalar─▒ ve daha ├Ânceki y─▒llar uygulanan te┼čvikler sayesinde ilde hayvanc─▒l─▒k konusunda olumlu geli┼čmeler g├Âzlenmektedir.

G├╝m├╝┼čhane ─░li su y├Ân├╝nden olduk├ža zengindir. ─░lde temelde, iki akarsu vard─▒r. Bunlar Har┼čit ├çay─▒ ve Kelkit ├çay─▒'d─▒r. Her iki ├žay─▒nda il i├žindeki uzunlu─ču yakla┼č─▒k olarak 100 km.dir. Bu ├žaylara ba─čl─▒ onlarca dere mevcuttur. Mevcut sular, ├Âzellikleri itibariyle alabal─▒k yeti┼čtiricili─čine olduk├ža uygundur. Zaten ├žo─čunda alabal─▒k tabii olarak yeti┼čmektedir. 

─░lde alabal─▒k ├╝retimi son y─▒llarda h─▒zl─▒ bir geli┼čme g├Âstermi┼čtir. Halen bir k─▒sm─▒ yap─▒lma a┼čamas─▒nda olan 30 adet alabal─▒k i┼čletmesi mevcuttur. Bunlar─▒n toplam kapasitesi 320 tondur. Bunun yan─▒ s─▒ra aynal─▒ sazan ├╝retimine uygun dere ve g├Âletlerin bal─▒kland─▒rma ├žal─▒┼čmalar─▒ devam etmektedir.

 

Gezilebilecek Mekanlar:

Karaca Ma─čaras─▒: Torul ─░l├žesine ba─čl─▒ Cebeli K├Ây├╝ s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ Karaca Ma─čaras─▒ ┼čehir merkezine 17 km. mesafede, denizden 1550 m. y├╝kseklikte olan ve G├╝m├╝┼čhane turizminin lokomotifi durumunda bir mekand─▒r.

Ma─čara G├╝m├╝┼čhane-Trabzon karayolunun yani ana g├╝zergah─▒n─▒n 12.km.'nde kuzeye ayr─▒lan 4 km.'lik yolu takiben ula┼č─▒l─▒r. Ana tur g├╝zergah─▒ndan sonraki 4 km.'lik yol ├žift ┼čerit ve asfaltlanm─▒┼č, tur otob├╝slerinin rahat├ža gitti─či bir yoldur. Ma─čaran─▒n bulundu─ču yerde k─▒r kahvesi, dinlenme tesisleri gibi ziyaret├žilerin ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒layabilecekleri ├Ânc├╝l tesisler mevcuttur.

Ma─čara damlata┼č─▒ ┼čekillerinin en g├╝zel ve en g├Ârkemli, g├Ârenleri b├╝y├╝leyici ├Ârneklere sahiptir.

 Ma─čara g├Ârenlerin tekrar g├Ârmek istedikleri, UNESCO'nun D├╝nya Miras Listesine girecek g├╝zellikte ve de─čerde bir mekand─▒r. Bu nedenle G├╝m├╝┼čhane turizminin adeta dinamosu durumundad─▒r. Sa─čl─▒k turizmi y├Ân├╝nden ├Âzellikle solunum rahats─▒zl─▒klar─▒na (ast─▒m gibi) iyi gelmektedir. Karaca Ma─čaras─▒ 1996 y─▒l─▒nda turizme a├ž─▒lm─▒┼č ve bu g├╝ne kadar ma─čara 600.000'in ├╝zerinde yerli ve yabanc─▒ turist taraf─▒ndan ziyaret edilmi┼čtir.

 

Tomara ┼×elalesi: ┼×elale Do─ču Karadeniz B├Âlgesi G├╝m├╝┼čhane ─░li ┼×iran ─░l├žesine 25 km mesafede bulunan Seydibaba K├Ây├╝ndedir.

Tomara ┼×elalesi adeta kayalar─▒ patlatarak 15-20 m. geni┼čli─činde bir alandan ├ž─▒karak yakla┼č─▒k 25-25 metre y├╝kseklikten kar veya s├╝t rengini alm─▒┼č bir su varl─▒─č─▒ ┼čeklinde 2 km uzakl─▒ktan duyulan su ninnileri sesleri ile yata─č─▒na d├Âk├╝lmektedir. Suyun ak─▒┼č vadisi i├žerisinde olu┼čturdu─ču ak─▒┼č k─▒vr─▒mlar─▒, ak─▒┼č rejimi vadinin rafting yap─▒labilecek konumda olmas─▒n─▒ sa─člamaktad─▒r.

 

Zigana Da─č─▒: G├╝m├╝┼čhane -Trabzon yolunun 50. km.'nde bulunan Zigana t├╝nelini ge├žtikten sonra do─čaya 3,5 km stabilize yolla ula┼č─▒lan Zigana Turizm Merkezi 2032 m. y├╝ksekliktedir. 

Zigana Turizm Merkezi, elektrik, i├žme suyu, 800 m. teleski kayak e─čitimi tesisi ve telsiz-telefon haberle┼čme sistemine sahip olup, otel, lokanta, k─▒r kahvesi, et lokantas─▒, bakkal, kasap, manav i┼čletilmektedir. Zigana, yaz aylar─▒nda ├žim kaya─č─▒, k─▒┼č aylar─▒nda kayak turizmine elveri┼čli ender beldelerimizden biridir. Nemli deniz iklimi ile kara iklimi aras─▒nda ├žok ilgin├ž bir b├Âlgemizidir. Zigana'da   k─▒r kahvesinin bah├žesinde otururken kuz sisi bulutu, g├╝neyde p─▒r─▒l p─▒r─▒l g├╝ne┼či g├Ârebilirsiniz.

 

Santa Harabeleri: 17. yy'dan beri dini, ticari ve k├╝lt├╝rel ├Ânem ta┼č─▒yan bir yerle┼čim yeridir. Santa Harabeleri bug├╝nk├╝ Dumanl─▒ k├Ây├╝ s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer almaktad─▒r. 7 adet mahallesi vard─▒r. ─░l Merkezine uzakl─▒─č─▒ 80 km.'dir. Ula┼č─▒m Ya─čmurdere Buca─č─▒ ├╝zerindedir.

Her mahalle t├╝m├╝yle ta┼čtan in┼ča edilmi┼č tek katl─▒ konutlar, ta┼č cepheli 1 veya 2 kilise, her sokak ba┼č─▒nda 1 ├že┼čme vard─▒r. Tarihi eserler y├Ân├╝nden zengin olan Santa do─čal konumlar─▒ itibariyle de yayla ├Âzelli─či ta┼č─▒maktad─▒r.

 

Olucak (─░mera) Manast─▒r─▒: ─░l merkezine 38 km. uzakl─▒kta Olucak K├Ây├╝ s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde yer almaktad─▒r. Antik kentte kubbeli ve kubbesi tonozlarla ├Ârt├╝l├╝ manast─▒r bulunmaktad─▒r.

Kitabesinden 1350'de yap─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. ├çok say─▒da tarihi ve k├╝lt├╝rel de─čeri bulunan antik ┼čehir arkeolojik sit alan─▒ ilan edilmi┼čtir.

 

Sadak Harabeleri: Satala olarak bilinen Antik Kent Do─ču Karadeniz B├Âlgesi G├╝m├╝┼čhane ─░li Kelkit ─░l├žesinin 17 km. G├╝neydo─čusundad─▒r. Bu g├╝n├╝n Sadak K├Ây├╝ Antik Devirde Satala ad─▒n─▒ ta┼č─▒yordu. Eski Roma ─░mparatorlu─čunun do─čudaki en ├Ânemli askeri ordugah─▒ Anadolu ve Kapadokya 'dan Karadeniz'e ge├žen askeri yollar─▒n birle┼čti─či bir kenttir.

Kent ├ževresinde tiyatro, opera ve yap─▒ kal─▒nt─▒lar─▒, motifli tu─člalar, prezeler, s├╝tun ba┼čl─▒klar─▒, hayvan heykelcikleri, m├╝h├╝rler, sikkeler, y├╝z├╝kler, pi┼čmi┼č topraktan yaz─▒tlar, Roma ve Erken Bizans d├Ânemine aittir. Antik kentin Su Kemerleri, ├╝nl├╝ Yunan heykelt─▒ra┼č─▒ Fidyes taraf─▒ndan yap─▒lan ve ┼ču anda Londra Brithis Museum da bulunan g├╝zellik tanr─▒├žas─▒ Afrodit'in heykeli, antik havuz, mezar sikkeleri, g├╝n├╝m├╝ze ula┼čan tarihi kal─▒nt─▒lard─▒r.

 

├ça─č─▒rgan Baba T├╝rbesi: G├╝m├╝┼čhane'ye ba─čl─▒ Tekke K├Ây├╝'nde, ana yol kenar─▒nda yer alan ├ça─č─▒rgan Baba T├╝rbesi, i├ž kap─▒s─▒ ├╝zerindeki kitabeye g├Âre Recep - 990 Temmuz - 1582'de yap─▒lm─▒┼čt─▒r. III. Murat'─▒n (1574-1595) ─░ran seferi s─▒ras─▒nda g├Ârd├╝─č├╝ bir r├╝ya ├╝zerine yap─▒ld─▒─č─▒ ve G├╝m├╝┼čhane, Samsun ve Tokat'ta vak─▒flar─▒ bulundu─ču bilinmektedir.

T├╝rbenin as─▒l mekan─▒ kare bir plan ├╝zerine ta┼čtan yap─▒lm─▒┼č, sonradan bat─▒s─▒na dikd├Ârtgen planlu bir b├Â1├╝m daha eklenmi┼čtir. Her iki b├Â1├╝m├╝n de i├žinde birer sanduka yer almaktad─▒r. T├╝rbenin as─▒l mekan─▒n─▒n ├╝zerindeki kubbe, d─▒┼čtan sekizgen bir piramit k├╝lahla ├Ârt├╝l├╝d├╝r.

T├╝rbeye kuzey cephesinden girilmektedir. ├ça─č─▒rgan Baba'n─▒n yatt─▒─č─▒ odan─▒n giri┼č kap─▒s─▒ ├╝zerinde 41x30 cm boyutlar─▒nda mermer ├╝zerine iki sat─▒r s├╝l├╝sle yap─▒lm─▒┼č kitabesi yer almaktad─▒r.T├╝rbe son y─▒llarda onar─▒m g├Ârm├╝┼čt├╝r.

 

Pirahmet T├╝rbesi: G├╝m├╝┼čhane-Erzurum yolu ├╝zerinde Pir Ahmet K├Ây├╝'nde yer alan bu t├╝rbe, Karamano─člu Pir Ahmed Bey'e aittir. Kare bir plan ├╝zerine ta┼čtan yap─▒lm─▒┼č olup, ├ťzerine yine ta┼čtan piramidal bir ├žat─▒yla kapat─▒lm─▒┼čt─▒r.

Mezar, t├╝rbenin alt─▒nda olup buraya be┼č basamakl─▒ ta┼č merdivenle inilmektedir. T├╝rbeye kuzey cephesindeki yuvarlak kemerli al├žak bir kap─▒dan girilmektedir. G├╝ney cephesinde ├žok k├╝├ž├╝k bir penceresi vard─▒r. Kubbesi i├ž taraftan kademeli tromplara oturtulmu┼čtur.

T├╝rbenin i├žinde bat─▒ duvar─▒nda ├žok grift bir s├╝l├╝sle yaz─▒l─▒ ancak, ├╝zeri onar─▒m s─▒ras─▒nda ├žimento ve kumla yer yer kapat─▒lm─▒┼č, baz─▒ kelimeleri se├žilebilen bir kitabesi vard─▒r. T├╝rbe 1550 y─▒l─▒nda Kanuni Sultan S├╝leyman zaman─▒nda (1520-1566) yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Gelin Ebe T├╝rbesi: ┼×iran'a ba─čl─▒ Seydi Baba K├Ây├╝'nde yer alan bu t├╝rbe, dikd├Ârtgen plan ├╝zerine kesme ta┼čtan yap─▒lm─▒┼č olup ├╝zeri k─▒rma ├žat─▒ ile ├Ârt├╝l├╝d├╝r. T├╝rbe 120 cm y├╝ksekli─činde, 230 cm eninde ve 365 cm boyunda bir kaide ├╝zerine, 330 cm boyunda 190 cm eninde ve 105 cm y├╝ksekli─činde duvarlarla y├╝kselmektedir. ├çat─▒s─▒ onar─▒m g├Ârm├╝┼čt├╝r. Bat─▒ cephesi ta┼člar─▒ yer yer s├Âk├╝lm├╝┼čt├╝r.

T├╝rbenin kuzey cephesi duvar─▒nda iki ayr─▒ kitabe vard─▒r. Bunlardan sa─čdakinde t├╝rbenin 1227/1812 y─▒l─▒nda imar edildi─či ifade edilmektedir. T├╝rbede yatan ki┼či hakk─▒nda elde belgeye dayanan bilgi bulunmamaktad─▒r. K├Âyl├╝ler t├╝rbeyi "Gelin Ebe T├╝rbesi" diye adland─▒rmaktad─▒r.

 

Firdevs Hatun T├╝rbesi: ┼×iran'a giderken ├çilhoroz Da─č─▒ ├╝zerinde, yoldan 20 m solda yer alan Firdevs Hatun T├╝rbesi, kesme ta┼čtan sekizgen bir plan ├╝zerine yap─▒lm─▒┼čt─▒r. T├╝rbenin kuzey cephesinde giri┼č kap─▒s─▒, di─čer cephelerde birer penceresi vard─▒r. Kubbesi ve sa├žaklar─▒ onar─▒m g├Ârm├╝┼čt├╝r.

Kuzey cephesinde giri┼č kap─▒s─▒ ├╝zerinde kitabeleri yer alan t├╝rbe, 1556-1557 tarihinde yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Halen Yunus Emre ilk├Â─čretim Okulu bah├žesinde bulunan k├Âfeki ta┼č─▒na yaz─▒l─▒ kitabenin de buradan s├Âk├╝ld├╝─č├╝ anla┼č─▒lmaktad─▒r.

 

 

all wives cheat my boyfriend cheated on me quotes women who cheated
why do people cheat why women cheat on men redirect

E─čitim Kurumlar─▒
1.G├╝m├╝┼čhane Meslek Y├╝ksekokulu (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
2.G├╝m├╝┼čhane Sa─čl─▒k Hizmetleri Meslek Y├╝ksekokulu (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
3.Kelkit Ayd─▒n Do─čan Meslek Y├╝ksekokulu (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
4.G├╝m├╝┼čhane ├ťniversitesi -
5.M├╝hendislik Fak├╝ltesi (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
6.─░ktisadi Ve ─░dari Bilimler Fak├╝ltesi (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
7.─░leti┼čim Fak├╝ltesi (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
8.Fen Bilimleri Enstit├╝s├╝ (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
9.Sosyal Bilimler Enstit├╝s├╝ (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
10.Kelkit Sa─čl─▒k Hizmetleri Meslek Y├╝ksekokulu (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
11.┼×iran Meslek Y├╝ksekokulu (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -
12.Sa─čl─▒k Y├╝ksekokulu (G├╝m├╝┼čhane ├ťniv.) -

K├╝t├╝phaneleri

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 26.12.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...