f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Saray

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 175  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
   
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
Batu Han    
   
┼×ehir No: S-175 Hit : 3347
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

Saray
 
Alt─▒n Orda Hanl─▒─č─▒ÔÇÖn─▒n ba┼čkenti, tarih├« bir ┼čehir.
Cengiz HanÔÇÖ─▒n o─člu Batu Han taraf─▒ndan II. K─▒p├žak seferi d├Ân├╝┼č├╝nde ─░dil (Volga) nehrinin sol k─▒y─▒s─▒ndaki bir d├╝zl├╝kte kurulmu┼čtur. ┼×ehir Alt─▒n Orda DevletiÔÇÖnin ortas─▒nda ve b├╝y├╝k ticaret yolu ├╝st├╝nde bulundu─čundan ├žok k─▒sa zaman i├žerisinde geli┼čmi┼č ve ─░dil BulgarlanÔÇÖn─▒n ba┼č┼čehri BulgarÔÇÖ─▒n yerini alarak b├Âlgenin en ├Ânemli siyas├« merkezi olmu┼č, ayn─▒ zamanda T├╝rkistan, ─░ran, Anadolu, Bizans, Rus knezlikleri, Ceneviz ve Orta AvrupaÔÇÖdan gelen t├╝ccarlar─▒n bulu┼čtu─ču bir yer olmas─▒ sebebiyle b├╝y├╝k bir ticar├« merkez haline gelmi┼čtir. D├Ânemin kaynaklar─▒nda Batu HanÔÇÖa atfen Sar├óy-─▒ Batu diye zikredilen ┼čehir ayr─▒ca Sar├óy-─▒ Berke ve Sar├óy-─▒ Ced├«d adlar─▒yla da an─▒l─▒r. Bu husus Saray ┼čehriyle ilgili farkl─▒ g├Âr├╝┼člerin ortaya ├ž─▒kmas─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒r. Sar├óy-─▒ Batu ile Sar├óy-─▒ BerkeÔÇÖnin ayn─▒ ┼čehir oldu─ču, Sar├óy-─▒ Ced├«dÔÇÖin ise yeni bir ┼čehir olup ├ľzbek Han zaman─▒nda (1313-1340) kuruldu─ču ileri s├╝r├╝ld├╝─č├╝ gibi (Morgan, s. 142) Sar├óy-─▒ BerkeÔÇÖnin Sar├óy-─▒ Ced├«d oldu─čunu s├Âyleyenler de vard─▒r (Fedorov-Dav─▒- dov, s. 79; Muhamadiyev, s. 158-159; Yakubovskiy, s. 84) Bununla birlikte Sar├óy-─▒ BatuÔÇÖnun zamanla Sar├óy-─▒ Berke ad─▒n─▒ alm─▒┼č olma ihtimali y├╝ksektir. Zira buran─▒n tam bir ┼čehre d├Ân├╝┼čmesi Berke Han zaman─▒na (1256-1266) rastlar. Kesin bilinen nokta ise gerek Sar├óy-─▒ Batu'nun gerekse Sar├óy-─▒ Berke ve Sar├óy-─▒ Ced├«dÔÇÖin Alt─▒n OrdaÔÇÖn─▒n ba┼č┼čehri olmas─▒d─▒r.
Saray ┼čehrinin ad─▒n─▒ ilk defa 1254ÔÇÖte Fransisken rahibi VVilliam Rubruck zikreder. Ona g├Âre buras─▒ Batu Han taraf─▒ndan yeni in┼ča edilmi┼č olup ad─▒ da buradaki saraya dayan─▒r. Hanlar─▒n oturdu─ču bu saraya Altunta┼č denmektedir. ├ľmer├«ÔÇÖye g├Âre bu muhte┼čem saray─▒n ├╝zerinde 2 M─▒s─▒r kantar─▒ a─č─▒rl─▒─č─▒nda bir alt─▒n hil├ól bulunmaktayd─▒. Saray ihata duvarlar─▒ ve baz─▒ bi-nalarla ├ževriliydi. Bu binalarda k─▒┼č─▒n hanl─▒─č─▒n ileri gelen emirleri oturur, yaz─▒n ise hanla birlikte Hanl─▒k Ordas─▒ÔÇÖna ge├žerlerdi (Tie- senhausen, s. 386-388). Berke HanÔÇÖ─▒n ─░sl├ómiyetÔÇÖi kabul etmesi ve ─░sl├óm ├╝lkeleriyle ili┼čkiler geli┼čtirmesi ├╝zerine ┼čehirde cami, medrese, t├╝rbe, kervansaray, hamam vb. yap─▒lar in┼ča edilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r (Yego- rov, s. 74) H├órizm mimarisinin etkisi alt─▒nda kalan Saray ayn─▒ zamanda ilim merkezi haline gelmi┼čtir. Saray ┼čehrinde Rus Ortodoks kilise ve piskoposlu─ču da vard─▒ (Gumil├Âv, s. 485).
─░bn Batt├╗ta'n─▒n nakline g├Âre Sar├óy-─▒ Ber- ke'nin ├žar┼č─▒lar─▒ ve sokaklar─▒ m├ómur olup evlerin aras─▒nda viran yerler yoktu. ┼×ehir o kadar geni┼č sahaya yay─▒lm─▒┼čt─▒ ki seyyah etraf─▒n─▒ atla sabahtan ak┼čama kadar ancak dola┼čabilmi┼čti. Etnik gruplar (T├╝rk, Mo─čol, As, ├çerkez, Rum, Rus) ayr─▒ semtlerde yerle┼čmi┼čti; on ├╝├ž cuma camisi, her semtin ├žar┼č─▒, pazar ve imal├óthaneleri mevcuttu. SarayÔÇÖda bak─▒r e┼čya imal eden maden at├Âlyeleri vard─▒. 1922'de Ballod ve Tere┼čenkoÔÇÖnun SarayÔÇÖda yapt─▒klar─▒ kaz─▒da kiremit ve kerpi├ž sobalar bulunmu┼čtur. Bu
da SarayÔÇÖda seramik ve maden sanat─▒n─▒n bu devirde geli┼čti─čini g├Âstermektedir Ayr─▒ca ┼čehirde terzihane ve deri i┼čleme at├Âlyelerinin oldu─ču ispatlanm─▒┼čt─▒r (Tere┼čen- ko, II 11854], s. 89-105). Yap─▒lan kaz─▒lar sonucu ┼čehrin 10 kmzÔÇÖlik bir alan─▒ kaplad─▒─č─▒ tesbit edilmi┼čtir.
Berke Han ile birlikte Alt─▒n OrdaÔÇÖda ba┼člayan ┼čehircili─čin geli┼čme s├╝reci XIV. y├╝zy─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒nda ├ľzbek ve Canbeg hanlar zaman─▒nda da s├╝rd├╝. Baz─▒ kaynaklara g├Âre Sar├óy-─▒ Ced├«d 1330ÔÇÖlarda in┼ča edildi ve Canbeg Han zaman─▒nda (1342-1357) en erken 1340ÔÇÖl─▒ y─▒llarda yeni ba┼č┼čehir haline geldi. Buras─▒ 75.000 n├╝fusu ve yay─▒ld─▒─č─▒ alanla XIV. y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda AvrupaÔÇÖn─▒n en b├╝y├╝k ┼čehirlerinden biriydi (Yegorov, s. 74-75). 1360ÔÇÖta Alt─▒n OrdaÔÇÖda ba┼člayan ve yirmi y─▒l s├╝ren taht m├╝cadeleleri ┼čehirlerin geli┼čmesini engelledi. 1395-1396ÔÇÖda vuku bulan TimurÔÇÖun seferi Saray dahil olmak ├╝zere bir├žok Alt─▒n Orda ┼čehrinin sonunu getirdi (Niz├ómeddin ┼×├óm├«, s. 199). Alt─▒n Ordal─▒lar, B├╝y├╝k Mo─čol ─░mparatorlu─ču ve di─čer v├órisleri gibi ┼čehirleri u├žsuz bucaks─▒z bozk─▒rlar─▒n ve s├╝vari birliklerinin korudu─čuna inand─▒klar─▒ndan ┼čehirlerin etraf─▒ surlarla ├ževrili de─čildi.
TimurÔÇÖun seferlerinden sonra Sar├óy-─▒ Ced├«d harabeye d├Ânerken Sar├óy-─▒ Batu varl─▒─č─▒n─▒ 1578 y─▒l─▒na kadar devam ettirdi. Bu tarihte Korkun├ž ─░vanÔÇÖ─▒n o─člu FedorÔÇÖun emriyle Saray ┼čehri tamamen y─▒k─▒ld─▒ (Yegorov, s. 75). Saray ┼čehirlerinin kal─▒nt─▒s─▒ olarak VolgaÔÇÖdan ayr─▒lan Akt├╝be (Aktepe) suyu kenar─▒nda yer alan iki ┼čehir harabesi kabul edilmektedir ki bunlar bug├╝nk├╝ Tsarev ve SelitrennoyeÔÇÖd─▒r (─░A, X, 206-207). Bu kal─▒nt─▒lardan ─░kincisinin AstarhanÔÇÖdan yakla┼č─▒k 125 km. uzakl─▒kta olup Eski SarayÔÇÖa (Ba- tu-Saray) i┼čaret etti─či belirtilir. Sar├óy-─▒ Ced├«d ise Eski SarayÔÇÖ─▒n yakla┼č─▒k 125 km. kuzeyindedir.

 

women cheat on their husbands husband cheated unfaithful wife

E─čitim Kurumlar─▒

K├╝t├╝phaneleri

Yazarlar─▒

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 17.11.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...