E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Medinet├╝zzehra

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 167  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
  End├╝l├╝s  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
   
   
┼×ehir No: S-167 Hit : 5898
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

Medînetüzzehrâ

Endülüs'te ─░slâm mimarisinin önemli bir saray─▒ ve bu saray çevresinde geli┼čen ┼čehir.
316 (929) y─▒l─▒nda halifeli─čini ilân ederek ─░slâm dünyas─▒nda Abbasî ve Fât─▒mîler'den ayr─▒ olarak üçüncü halifeli─či kuran III. Abdurrahman'm. cariyelerinden birinin ölümü üzerine kendisine kalan miras─▒ Frenk ülkelerinde esir olarak bulunan müslümanlar─▒n azat edilmesi için kullanmay─▒ dü┼čündü─čü, ancak bu ülkelerde herhangi bir müslüman esire rastlan─▒lmay─▒nca büyük bir sevgiyle ba─čland─▒─č─▒ cariyesi Zehra'n─▒n, kendi ad─▒yla an─▒lan bir ┼čehir kurmas─▒n─▒ rica etmesi üzerine bu saray- ┼čehri in┼ča ettirdi─či rivayet edilmektedir. Dönemin devletleri aras─▒ndaki siyasî güç dengesini korumak ve kendisini daha kuvvetli göstermek isteyen III. Abdurrahman'─▒n en güçlü rakibi Fât─▒mîler'e nisbet yapmak amac─▒yla bu ┼čehri in┼ča ettirdi─či de söylenir.
Kurtuba'n─▒n (Cordoba) 8 km. kuzeybat─▒s─▒nda, Cebelülarûs (Sierra Morena) da─č─▒n─▒n güney eteklerinde kurulan Medînetüzzehrâ'n─▒n in┼čas─▒na 1 Muharrem 325 tarihinde (19 Kas─▒m 936) ba┼članm─▒┼čt─▒r. III. Abdurrahman'm o─člu II. Hakem'in gözetiminde devam eden in┼čaat─▒n ba┼č mimar─▒ Mesleme b. Abdullah idi. Halifenin 6.250.000 dinar oldu─ču anla┼č─▒lan vergi gelirlerinin üçte birini buraya harcad─▒─č─▒, hiçbir masraftan kaç─▒nmad─▒─č─▒ ve dönemin bütün imkânlar─▒n─▒ seferber etti─či, in┼čaat s─▒ras─▒nda her gün 10.000 i┼čçi, 1500 yük hayvan─▒ çal─▒┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ ve yine her gün 6000 ta┼č yontularak in┼čaata devam edildi─či belirtilmektedir.
┼×erif el-─░drîsî'ye göre üç kademe halinde in┼ča edilen ┼čehrin üst k─▒sm─▒nda III. Abdurrahrnan'─▒n saray─▒, harem dairesi ve kale, orta k─▒sm─▒nda bahçe ve ye┼čil alanlar, en alt k─▒sm─▒nda ise Büyük Cami ile köle ve hizmetçilere mahsus evler bulunuyor, ┼čehrin üst k─▒sm─▒n─▒n taban─▒ orta ┼čehrin, bunun da taban─▒ a┼ča─č─▒ ┼čehrin çat─▒lar─▒ düzeyine dü┼čüyordu.

Medînetüzzehrâ, kuzeyden güneye 750 m. ve do─čudan bat─▒ya 1500 metrelik dikdörtgen bir alan üzerinde kurulmu┼č olup do─ču, bat─▒ ve güney taraflar─▒ kalelerle güçlendirilmi┼č çift bir surla çevrilmi┼č, kuzeyi topograf─▒k sebeplerle bo┼č b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒.
Medînetüzzehrâ'n─▒n en önemli birimi Dârülmülk (Casa Real) olarak adland─▒r─▒lan saray─▒d─▒r. Sarayda bulunan 4300 sütunun 1013'ü Kartaca ve Tunus'tan, 140'─▒ ─░stanbul'dan, on dokuzu Frenk krall─▒klar─▒ndan getirilmi┼č, di─čer sütunlar Endülüs topraklar─▒ndan temin edilmi┼čtir. Sarayda kullan─▒lan mermerler in┼čaat─▒ yapan Abdullah b. Yûnus, Hasan el-Kurtubî ve Ali b. Ca'fer adl─▒ ustalar taraf─▒ndan Tunus ve Afrika'n─▒n di─čer bölgelerinden getirilmi┼čtir.
Önünde geni┼č bir avlusu ve bu avluya bakan üstü kapal─▒ bir taraças─▒ olan saray─▒n üç salonu vard─▒r. Yan taraftaki salonlara her iki taraf─▒nda üçer kemerli birer aç─▒kl─▒k bulunan bir kap─▒dan geçilmekte, salonlar aras─▒nda sa─čdan ve soldan üçer kap─▒ ile ba─člant─▒ kurulmaktad─▒r. Saray─▒n mimari tarz─▒ Kurtuba Ulucamii'ndeki planla benzerlikler göstermekte olup Abbasî saraylar─▒n─▒n eksen simetrisi burada görülmemektedir. Resim, süsleme ve heykel sanatlar─▒n─▒n göze çarpt─▒─č─▒ saray─▒n giri┼činde Zehra'n─▒n bir heykeli yer almaktayd─▒. Saraydaki 15.000 direk alt─▒nla kaplanm─▒┼č, zümrüt, yakut, mermer ve inciyle süslenmi┼č, sütun ba┼čl─▒klar─▒n─▒n tablalar─▒nda kûfîyaz─▒ kullan─▒lm─▒┼č, ta┼č üzerine süs a─č─▒rl─▒k kazanarak renk sanat─▒ bütün inceli─čiyle uygulanm─▒┼čt─▒r.
Saray─▒n yak─▒n─▒nda avlular─▒ kare ┼čeklinde s─▒ralanan binalar─▒n yönetim binalar─▒ oldu─ču san─▒lmaktad─▒r. Sarayda misafirler için yap─▒lm─▒┼č, Do─ču Salonu ve Bat─▒ Salonu diye adland─▒r─▒lan iki yap─▒ bahçelerle birbirlerine ba─članm─▒┼čt─▒r. Salon Rico olarak da bilinen Do─ču Salonu özellikle duvar dekorasyonuyla dikkat çekmektedir. Saray─▒n mimari özellikleriyle benzerlikler ta┼č─▒yan Salon Rico güneye aç─▒lmakta ve önünde enine geni┼člemekte olan üstü örtülü kapal─▒ birtaraça uzanmaktad─▒r. Resmî görü┼čmelere tahsis edilen Salon Rico'nun üç sah─▒nl─▒ iç mekân─▒n─▒n her biri at nal─▒ ┼čeklindeki alt─▒ kemeri ta┼č─▒yan iki dizi sütunla bölünmü┼čtür. Bu kemerlerin d─▒┼č çevresi iç kavise ba─člant─▒l─▒ olarak son derece debdebeli bir görünüm vermektedir. Kemer ta┼član kemere s─▒ra halinde dizilmi┼čtir. Salonun duvarlar─▒ ve tavan─▒ alt─▒n kaplama olup zeminde farkl─▒ ┼čekil ve renklerde çok kal─▒n mermerler kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Salonun ortas─▒ndaki alt─▒n nak─▒┼čl─▒ havuz Ahmed el-Yunânî taraf─▒ndan ─░stanbul'dan getirilmi┼č, havuzun etraf─▒na mücevherlerle süslenmi┼č on iki adet heykel dikilmi┼čtir. Aslan, geyik, timsah, ejderha, kartal, tavuk, çaylak, ördek, ┼čahin, güvercin, akbaba ve horozu temsil eden heykellerin a─č─▒zlar─▒ndan su ak─▒yordu. Burada ayr─▒ca su arklar─▒ ile dört çiçek bahçesi bulunmakta ve bahçe binas─▒n─▒n merkezinde dört havuzla çevrelenmi┼č bir kö┼čk yer almaktad─▒r. Salon Rico'nun do─čusunda beyaz mermerlerle kapl─▒ odalar ve küçük bir hamam vard─▒r.
┼×ehirde mevcut Büyük Cami'nin 21 ┼×aban 329'da (21 May─▒s 941) tamamland─▒─č─▒ kaydedilmekteyse de kaz─▒larda elde edilen kitabesinde 332 (943-44) tarihi görülmektedir. 111. Abdurrahman'─▒n da kat─▒ld─▒─č─▒ camideki ilk cuma namaz─▒ Kad─▒ Ebû Abdullah Muhammed b. Abdullah taraf─▒ndan k─▒ld─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Cami güneydo─čuya do─čru dikdörtgen olarak uzanmaktad─▒r. K─▒ble duvar─▒na dik be┼č sahn─▒ ve ardarda gelen at nal─▒ ┼čeklinde kemerleri vard─▒r. Ayn─▒ zamanda üç yan─▒ revakl─▒ bir iç avlu ile üç simetrik aral─▒kl─▒ kap─▒s─▒ bulunmaktad─▒r. En d─▒┼čta yer alan iki ┼čah─▒n caminin ön taraf─▒na do─čru geni┼člemekte ve yar─▒m ay ┼čeklinde devam etmektedir. Caminin mimarisinde büyük bir ihtimalle Kurtuba Camii'nden etkilenilmi┼čtir. Avluya do─čru ç─▒k─▒nt─▒ yapan minarenin yeri mihrab─▒n eksenine uymas─▒ için de─či┼čtirilmi┼čtir. K─▒rm─▒z─▒ mermerlerle dö┼čenen ve ortas─▒nda bir f─▒skiye bulunan caminin günümüzde sadece duvarlar─▒ ayakta kalabilmi┼čtir.
III. Abdurrahman 13.750 genç, 6314 kad─▒n ve k─▒z çocu─ču, 3750 ki┼čiden olu┼čan kuzey kavimlerden dev┼čirilmi┼č muhaf─▒z k─▒tas─▒ ile birlikte Medînetüzzehrâ'da ya┼čamakta, ayr─▒ca say─▒s─▒ 100.000'i bulan ordusu da kendisine e┼člik etmekteydi. Çe┼čitli ülkelerden gelen elçiler X. yüzy─▒l Avrupa's─▒n─▒n en gözde mekânlar─▒ndan biri olan bu ┼čehirde a─č─▒rlan─▒rd─▒. Buray─▒ görenler yeryüzünde böyle bir ┼čehir daha bulunmad─▒─č─▒n─▒ söylemi┼člerdir. Endülüs halk─▒na göre de Medînetüzzehrâ insanl─▒─č─▒n yeryüzünde yapabildi─či en muhte┼čem eserdi.
Medînetüzzehrâ için yap─▒lan harcamalar kâd─▒lkudât ve caminin imam─▒ Münzir b. Saîd el-Bellûtî'nin tepkisine yol açm─▒┼č, Abdurrahman'─▒n da camide oldu─ču s─▒rada irat etti─či hutbede Kur'an'dan ilgili âyetleri okuyarak böylesine masrafl─▒ bina ve süslemelerin do─čru olmad─▒─č─▒n─▒ ima etmi┼čtir. III. Abdurrahman'─▒n Bellûtî'nin sözlerinden çok etkilendi─či, kendisine kad─▒y─▒ azletmesi tavsiyesinde bulunan o─člu II. Hakem'e k─▒zd─▒─č─▒ ve kad─▒dan övgüyle söz etti─či kaydedilmektedir.
325 (936) y─▒l─▒nda yap─▒m─▒na ba┼članan Medînetüzzehrâ ancak II. Hakem döneminde 366'da (976) tamamlanabilmi┼čtir.
II. Hakem saltanat─▒n─▒n (961-976) çok az bir k─▒sm─▒n─▒ burada geçirmi┼č ve baz─▒ ilâveler yapt─▒rm─▒┼čt─▒r. Medînetüzzehrâ, II. Hi┼čâm ve onun hâcibi ─░bn Ebû Âmir el-Mansûr devrinde de─čerini yitirmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. ─░bn Ebû Âmir, Medînetüzzeh-râ'ya rakip olarak 368 (978-79) y─▒l─▒nda Kurtuba'nm do─čusunda Medînetüzzâhire'yi in┼ča ettirmi┼č ve 371'de (98!) saray─▒n─▒ ve yönetim birimlerini Medînetüzzeh-râ'dan buraya ta┼č─▒m─▒┼čt─▒r. Âmirîler'in ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ndan sonra ya┼čanan karga┼ča ortam─▒nda ┼čehir 401 (1010) y─▒l─▒nda Berberîler taraf─▒ndan ya─čmalanm─▒┼č-t─▒r. Ard─▒ndan özellikle Murâbitlar ve Muvahhidler dönemlerinde harap olmaya devam etmi┼čtir. Aragon Kral─▒ III. Ferdinand 1236'da Kurtuba'y─▒ ele geçirince harabe halinde olan Medînetüzzehrâ Kurtuba yönetimine verilmi┼čtir. Bu tarihten sonra ┼čehrin ta┼č ve sütunlar─▒ çe┼čitli devirlerde yap─▒lan saray, kilise, manast─▒r ve köprü gibi mimari yap─▒larda kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.
Medînetüzzehrâ 1910 y─▒l─▒nda Ricardo Velazquez Bosca adl─▒ ─░spanyol mimar taraf─▒ndan ke┼čfedilmi┼č, Rafael Castejon ve Felix Hernandez onun ba┼člatt─▒─č─▒ kaz─▒lar─▒ sürdürerek baz─▒ sur, avlu, kolon ve duvarlar─▒ gün ─▒┼č─▒─č─▒na ç─▒karm─▒┼člard─▒r. ┼×ehir, döneminde Ortaça─č eczac─▒l─▒k çal─▒┼čmalar─▒n─▒n da önemli bir merkeziydi.

 

click here why men cheat on beautiful women why do married men cheat

E─čitim Kurumlar─▒

K├╝t├╝phaneleri

Yazarlar─▒

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 29.09.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...