E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Kandiye

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 147  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
Herakleion   Yunanistan  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
   
   
┼×ehir No: S-147 Hit : 4721
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi
Kandiye
 
Girit adas─▒nda bug├╝n Iraklion (Herakleion) ad─▒yla bilinen tarih├« ┼čehir.
Girit'in kuzey k─▒y─▒s─▒nda bulunmakta olup adan─▒n en b├╝y├╝k ┼čehridir. Minos uygarl─▒─č─▒n─▒n merkezi olan Knossos ┼čehrin hemen yak─▒n─▒nda yer almaktad─▒r. ┼×ehir, Girit'in Araplar taraf─▒ndan fethinden sonra eski yerle┼čme yerinin hemen yak─▒n─▒nda bir kale olarak kurulmu┼čtur. Araplar'─▒n buraya verdikleri Rabazulhendek veya Hendek ad─▒ daha sonra Grek├že ve ─░talyanca'ya Kandaka, Kandika ┼čeklinde girmi┼čtir. Venedik kaynaklar─▒nda bu ad XIII. y├╝zy─▒lda Candica, Cantiga, XV. y├╝zy─▒lda Candida, Avrupa kaynaklar─▒nda ise Candia Candie olarak ge├žer.
Adada 827y─▒l─▒ndan itibaren ba┼člayan Arap h├ókimiyetine son veren Bizansl─▒lar 6 Mart 961'de Kandiye'yi ald─▒lar. Bu d├Ânemde Bizansl─▒lar Hendek yerine "b├╝y├╝k, muhkem kale" anlam─▒nda Megalokastron veya Kastron ad─▒n─▒ kullanmaya ba┼člad─▒lar. IV. Ha├žl─▒ Seferi'nin ard─▒ndan Venedikli-ler'in eline ge├žen ┼čehir (12 A─čustos 1204) Osmanl─▒ h├ókimiyeti de dahil Kandiye ad─▒yla an─▒ld─▒. Venedik idaresi alt─▒nda umumi valilik haline getirilen ve d├Ârt b├Âlgeye ayr─▒lan Girit adas─▒n─▒n merkezi Kandiye oldu. Osmanl─▒lar, Girit seferi s─▒ras─▒nda yakla┼č─▒k yirmi ├╝├ž y─▒l s├╝ren bir abluka ve ku┼čatman─▒n ard─▒ndan anla┼čma yoluyla ┼čehri teslim ald─▒lar.
Osmanl─▒ muhasaras─▒ ba┼člad─▒─č─▒nda m├╝stahkem bir kale-┼čehir durumunda olan Kandiye tabyal─▒ tahkimat sistemine g├Âre korunuyordu. Kalenin do─čusunda en b├╝y├╝kve en m├╝stahkem tabya Ak Tabya idi. Her tabyan─▒n ayr─▒ cephaneli─či vard─▒ ve bunlarda ├žok say─▒da top bulunuyordu. ├ľnlerinde olduk├ža geni┼č ve derin hendekler kaz─▒lm─▒┼čt─▒. Bir yerle┼čim yeri olmaktan ├žoK asker├« bir ├╝s ├Âzelli─či ta┼č─▒yan Kandiye, Osmanl─▒ idaresi kurulduktan sonra sivil isk├ón─▒n etkisiyle bir yerle┼čim merkezi haline geldi.
Kandiye'nin teslim al─▒n─▒┼č─▒ s─▒ras─▒nda orada oldu─čunu belirten Evliya ├çelebi eserinde kale, tabyalar, din├« m├╝esseseler, ├žar┼č─▒ ve pazarlar─▒ etrafl─▒ca tan─▒tmaktad─▒r. F─▒nd─▒kl─▒l─▒ Mehmed A─ča muhasaralar ba┼člamadan ├Ânce ┼čehirde 250.000 evin bulundu─čunu, ku┼čatma s─▒ras─▒nda bunlar─▒n b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n tabya haline getirildi─čini ve top ate┼čiyle y─▒k─▒lanlarla birlikte geride 80.000 kadar evin kald─▒─č─▒n─▒ yazarsa da bu rakamlar─▒n hayli abart─▒l─▒ oldu─ču resm├« kay─▒tlardan anla┼č─▒lmaktad─▒r. Fetihten sonra d├╝zenlenen 1080 (1669) tarihli tahrir defterlerinden biri do─črudan do─čruya ┼čehre ait olup ev, d├╝kk├ón, cami, kilise, mahzen vb. binalarla bah├že ve bostanlar─▒n say─▒m─▒n─▒ ihtiva etmektedir. Bu deftere g├Âre Kandiye'de elli alt─▒ mahallede 1051 ev, 313 d├╝kk├ón, altm─▒┼čalt─▒ manast─▒r, be┼č kilise, otuz yedi mahzen, on iki cami, on bah├že, on sekiz bostan, d├Ârt k─▒┼čla, d├Ârt cephanelik, yedi de─čirmen, iki karakol, birer hapishane, debb├ó─čh├óne ve ambar binas─▒ bulunuyordu. ─░├žerisinde bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒ binalara g├Âre en b├╝y├╝k mahalleler s─▒ras─▒yla Hr─░sto ─░skuludi, Evdime Ter-ya, Kera Ispato Polyotisa ve Hristo Kefale mahalleleriydi.
Girit seferleri ba┼člamadan hemen ├ľnce (1644) adada yap─▒lan say─▒ma g├Âre Kandiye'de 14.500 ki┼či ya┼č─▒yordu. Osmanl─▒lar ┼čehri teslim ald─▒klar─▒nda sakinlerinin ├žo─ču ┼čehri terketmi┼čti. Paul Reycaufnun belirtti─čine g├Âre burada kalan Venedikliler sadece be┼č ki┼či olup ya┼čl─▒ yahudi ve Rumiar'la birlikte bu say─▒ otuza kadar ├ž─▒kmaktayd─▒. ┼×ehrin Osmanl─▒lar'─▒n eline ge├žmesinden on bir y─▒l sonra Girit'e u─črayan Bernard Randolph da benzer ifadeler kullanmaktad─▒r. Evliya ├çelebi, ┼čehirdeki Venedikli ve Rum ahaliden hi├ž bahsetmezken 300 h├óne yahudinin gitmeyerek burada kald─▒─č─▒n─▒ yazmaktad─▒r. K├Âpr├╝l├╝-z├óde F├óz─▒l Ahmed Pa┼ča'n─▒n Kandiye seferini ba┼čtan sona kaleme alan Erzurumlu Osman Dede fethin ard─▒ndan kalede sadece yetmi┼č seksen yahudinin kald─▒─č─▒n─▒ belirtir. Bu bilgiler resm├« olarak da do─črulanmaktad─▒r. Fetihten sonra d├╝zenlenen cizye defterine g├Âre Kandiye'de 1670'te on ├╝├ž h─▒ristiyan, yirmi alt─▒ yahudi hanesi bulunuyordu. H─▒ristiyanlar─▒n de─či┼čik mahallelerde yaz─▒ld─▒klar─▒ g├Âzlenirken yahu-dilerin hepsi Hristo ─░skuludi mahallesinde kaydedilmi┼čti.
F├óz─▒l Ahmed Pa┼ča fethi m├╝teakip Kandiye'de geni┼č ├žapl─▒ bir imar faaliyeti ba┼člatt─▒ ve ka!e onar─▒ld─▒. Ancak daha ├Ânceleri uygulanan s├╝rg├╝n metoduyla sistemli bir isk├ón hareketine Girit'te ba┼čvurulmad─▒. ┼×ehre yerle┼čen ilk T├╝rk n├╝fusu buraya tayin edilen memurlar, vak─▒flarda g├Ârev alan ki┼čiler ve kale muhaf─▒zl─▒─č─▒ yapan kumandan ve askerlerden olu┼čmaktayd─▒. Bunlara ┼čehirden eml├ók sat─▒n al─▒p yerle┼čenler de eklenince toplam h├óne say─▒s─▒ 1947'ye y├╝kseidi.
Kandiye al─▒nd─▒ktan sonra ┼čehirdeki on iki manast─▒r IV. Mehmed, Sadrazam F├óz─▒l Ahmed Pa┼ča, Valide Turhan Sultan, orduda bulunan di─čer vezir ve kumandanlar ad─▒na camiye ├ževrildi. Kerahusti mahallesindeki Saint Francesco Manast─▒r─▒, IV. Mehmed ad─▒na camiye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝. Solunda minaresi yer alan caminin d├Ârt divanhanesi, ├╝├ž sarn─▒c─▒, d├Ârt sundurmas─▒, d├Ârt ├že┼čmesi ve bir mutfa─č─▒ bulunuyordu. Caminin bir d├ór├╝lkurr├ós─▒ vard─▒, sol taraf─▒nda da iki katl─▒ bir ev yer al─▒yordu. Venedikliler zaman─▒nda manast─▒r talebelerinin ikametine ayr─▒lm─▒┼č olan bu evin alt kat─▒nda yirmi ├╝├ž, ├╝st kat─▒nda otuz oda mevcuttu. ├ť├ž taraf─▒ndan kale duvarlar─▒na biti┼čik olan k├╝lliye 164 x 80 zira ebad─▒ ndayd─▒.
Valide Turhan Sultan Camii Ayos Anariyiros mahallesindeydi ve Saint Salvador Manast─▒r─▒ndan camiye ├ževrilmi┼čti. Caminin yan─▒nda ├╝├ž divanhane, altl─▒ ├╝stl├╝ on bir oda, ├Ân├╝nde b├╝y├╝k├že bir meydan ve ├╝├ž taraf─▒nda bah├žesi vard─▒. Camiye ait iki ├že┼čme ve d├Ârt kuyu bulunuyordu. B├╝t├╝n bunlar 156 x 90 zir├ól─▒k bir alana yay─▒lm─▒┼čt─▒. Kilisenin ├žan kulesi ┼čerefe ve k├╝lah il├óvesiyle minare haline getirilmi┼čti. Hristo ─░skuludi mahallesindeki eski yerlerine yerle┼čen yahudilere ait ev ve d├╝kk├ónlar bu camiye vak─▒f kaydedilmi┼čti. Bunlardan ba┼čka F├óz─▒l Ahmed Pa┼ča Camii (Vezir Camii) Aya Ana mahallesinde, Defterdar Ahmed Pa┼ča Camii (Defterdar Camii) Hristo Kefale mahallesinde, Sultan ─░brahim Camii Hristo ─░skuludi mahallesinde, Defterdar Mehmed Pa┼ča Camii Kera Panaya mahallesinde. Sad├óret Keth├╝das─▒ Mah-mud A─ča Camii Kera Katromiti mahallesinde, Ankeb├╗t Ahmed Pa┼ča Camii Aya ─░leya mahallesinde. Re├«s├╝lk├╝tt├ób H├╝seyin Efendi ve Z├╝lfikar A─ča camileri Kera Angelo mahallesinde, ┼×i┼čman ─░brahim Pa┼ča Camii Aya Nikola Za─čro mahallesinde, Abdurrahman A─ča Camii Kera Katromiti mahallesindeydi. Kaplan Mustafa Pa┼ča Camii ise limanda yer al─▒yordu.
Venedikliler d├Âneminde Kandiye Anadolu ve Uzakdo─ču, Hindistan mallar─▒n─▒n Avrupa'ya aktar─▒lmas─▒nda bir ara iskele g├Ârevi yap─▒yordu. Venedik tacirleri Suriyelimanlar─▒na gidi┼č geli┼člerinde gemi kon-voylar─▒yla Kandiye'de dururlard─▒. Ayr─▒ca ada ├╝r├╝nlerinden ihra├ž ettikleri ┼čarap, ya─č, peynir ve bal da Venedik ekonomisinde ├Ânemli bir yer tutuyordu. Avrupa'n─▒n her ├╝lkesinde aranan, Kandiye ve ├ževresinde ├╝retilen ┼čaraplar ihracat├ž─▒lar─▒na b├╝y├╝k kazan├žlar sa─čl─▒yordu. XVI. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda ─░ngiltere, ├╝lkesine bu ┼čaraplar─▒n ihracat─▒n─▒ emniyet alt─▒nda tutmak maksad─▒yla Kandiye'de bir temsilci bulunduruyordu.
Kandiye Osmanl─▒lar─▒n eline ge├žtikten sonra yava┼č yava┼č eski ├Ânemini yitirdi. Uzun ku┼čatma sebebiyle terkedilen ┼čehir eski canl─▒l─▒─č─▒na ve ticaret hacmine kavu┼čamad─▒. F├óz─▒l Ahmed Pa┼ča'n─▒n ┼čehrin imar─▒ i├žin ba┼člatt─▒─č─▒ hummal─▒ faaliyet i├žerisinde ┼čehirde say─▒m─▒ yap─▒lan 313 d├╝kk├óndan 292'si F├óz─▒l Ahmed Pa┼ča. Sad├óret Keth├╝das─▒ Mahmud A─ča, Yeni├žeri Oca─č─▒ Keth├╝das─▒ Z├╝lfikar A─ča. Re├«s├╝lk├╝tt├ób H├╝seyin Efendi, Valide Turhan Sultan ve Defterdar Ahmed Pa┼ča taraf─▒ndan sat─▒n al─▒narak tamir ettirilmi┼č ve camilerine vakfedilmi┼čti. Bu d├╝kk├ónlar─▒n yer ald─▒─č─▒ ├žar┼č─▒lar Aya Ana, Hristo Kefale, Hristo ─░s-kuludi. Ayo Yani Hrsosetimo. Aya Kiryaki, Argistratiko, Kera Katromiti, KeraAngelo ve Aya Pandelimo mahallelerinde bulunuyordu. Pazarlar ise ─░├žkale kap─▒s─▒ndan K─▒z─▒l tabya'y a kadar uzanan anayol ├╝zerinde kuruluyor ve at, koyun, s─▒─č─▒r, esir pa-zariar─▒ olarak s─▒ralan─▒yordu. B├╝t├╝n ├žal─▒┼čmalara ra─čmen Osmanl─▒lar Kandiye'de ticaretle u─čra┼čan ┼čehirli bir s─▒n─▒f olu┼čturamad─▒lar. Bunda liman─▒n giderek dolmas─▒n─▒n da etkisi vard─▒. Bu alanda Hanya daha ├žok ├Ânem kazand─▒ ve adaya yerle┼čecek insanlar daha ziyade bu ┼čehri tercih ettiler.
XVIII. y├╝zy─▒lda Kandiye bir asker├« ├╝s olma durumunu s├╝rd├╝rd├╝. XIX. y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒na do─čru (1889) Kandiye'de toplam 24.600 ki┼či ya┼č─▒yordu. Bunun 17.000'ini T├╝rkler olu┼čtururken geri kalan─▒ 7500 Ortodoks Rum, elli Katolik ve elli de ya-hudiden ibaretti. 1310 (1892) tarihli salnameye g├Âre buras─▒ etraf─▒ son derece m├╝stahkem surlarla ├ževrili, ├╝zerinde b├╝y├╝k binalar─▒ bulunan ve limandan ┼čehre do─čru ├žok meyilli olarak ├ž─▒kan bir ana caddeye, yirmi cami, iki mescid, d├Ârt sebilhane, on dokuz ├že┼čme, iki medrese ve gemilerin yana┼čmas─▒na pek elveri┼čli olmayan k├╝├ž├╝k limana sahip bir ┼čehirdi.
Osmanl─▒lar, Girit sava┼člar─▒ devam ederken 1647'den itibaren adada ald─▒klar─▒ yerleri bir eyalet olarak d├╝zenlemi┼člerdi. Buna g├Âre Kandiye sanca─č─▒na yedi nahiye ve 297 k├Ây ba─čl─▒yd─▒. Kandiye al─▒nd─▒ktan sonra eyaletin beylerbeyi ligi ne Ankeb├╗t Ahmed Pa┼ča tayin edildi. Bu tarihte Kandiye sanca─č─▒ alt─▒ nahiyeden olu┼čuyordu ve bu birimlere 315 k├Ây ba─čl─▒yd─▒. 18S0'de vil├óyetin merkezi Kandiye'den Hanya'ya nakledildi. Osmanl─▒ ─▒slahatlar─▒ ├žer├ževesinde 1864 gene! vil├óyet d├╝zenlemesinin ard─▒ndan 1868'de Girit'te il├ón edilen ferman gere─čince Girit vil├óyeti be┼č liva ve yirmi kazaya taksim edilmi┼čti. Bu d├╝zenlemeye g├Âre Kandiye livas─▒ Pediye. Menufa├ž ve Rizo. Kenuryo ve Piryotice, Maloviz olmak ├╝zere d├Ârt kaza halinde te┼čkil├ótlanm─▒┼čt─▒. Bu b├Âl├╝┼č├╝mde livaya ba─čl─▒ 334 k├Ây bulunuyordu. Kandiye livas─▒n─▒n bu idar├« taksimat─▒ k├Ây say─▒s─▒ndaki baz─▒ k├╝├ž├╝k de─či┼čikliklerle 131 7 (1899) y─▒lma kadar devam etmi┼čtir. Bu de─či┼čiklikler 1266-1317 (1850-1899) tarihleri aras─▒ndaki devlet salnamelerinden ve 1293 (1876), 1310 (1892) tarihli Girit vil├óyet salnamelerinden takip edilebilir- Girit'in muhtariyetinin tan─▒nd─▒─č─▒ 1317 (1899) y─▒l─▒ndan itibaren deviet salnamelerinde Girit vil├óyeti sadece isim olarak zikredilmekte ve ba┼čka bir bilgi yer almamaktad─▒r. Kandiye, Girit'in konumuna ba─čl─▒ olarak Balkan sava┼člar─▒n─▒n ard─▒ndan 1913'te resmen Os-manl─▒lar'─▒n elinden ├ž─▒kt─▒. ┼×ehir yo─čun m├╝sl├╝man n├╝fusa sahip olma ├Âzelli─čini 1923'teki n├╝fus m├╝badelesinden sonra tamam─▒yla yitirdi. G├╝n├╝m├╝zde Girit'in en ├Ânemli sanayi ve tar─▒m ├╝r├╝nleri ticareti merkezi olan Kandiye'nin n├╝fusu 100.000'i ge├žmi┼čtir.
why do people cheat why women cheat on men redirect

E─čitim Kurumlar─▒

K├╝t├╝phaneleri

Yazarlar─▒

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 22.09.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...