f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Muhammed Esedin Kuran Mesaj─▒ Adl─▒ Tefsiri Hakk─▒nda

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Suat Y─▒ld─▒r─▒m Tefsir T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
Ehli S├╝nnet Anlay─▒┼ča Uygun  
       
Makale No: 35 Hit : 7125 Hata Bildirimi Tavsiye Et
Tan─▒t─▒lan Kitab─▒n Bilgileri
Kitap Ad─▒ Kuran Mesaj─▒ / The Message of the Quran
 
Yazar─▒n─▒n Ad─▒ Muhammed Esed
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 TDK nun T├╝rk├že S├Âzl├╝k├╝ Hakk─▒nda Baz─▒ M├╝lahazalar
2 ┼×eytani Ayetler Safsatas─▒ (Garanik K─▒ssas─▒n─▒n Tenkidi )
3 Risalei Nurda M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamada ├ľnemli Esaslar I
4 ├ľmer Nasuhi Bilmenin B├╝y├╝k Tefsir Tarihi Hakk─▒nda Bir De─čerlendirme
5 M├╝te┼čabih Ayetler Hakk─▒nda ├ľnemli Bir Hat─▒rlatma
6 Muhammed Esedin Kuran Mesaj─▒ Adl─▒ Tefsiri Hakk─▒nda
7 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ III
8 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ II
9 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒
10 Misyonerlerin T├╝rkiyeyi De─čerlendirmeleri
11 Mirac Hakikatlerinden
12 Mehmed Akifin Kurana Bak─▒┼č─▒
13 Mehmed Akifin Kuran Anlay─▒┼č─▒
14 Medine Ara┼čt─▒rmalar─▒ Merkezi / ┘ůě▒┘âě▓ ěĘěş┘łěź ┘ł ě»ě▒ěžě│ěžě¬ ěž┘ä┘ůě»┘Ő┘ćěę ěž┘ä┘ů┘ć┘łě▒ěę
15 Mealimiz M├╝nasebetiyle
16 Mealim Hakk─▒nda Hezeyanlar
17 Makbul Tefsirin ┼×artlar─▒
18 Kuveyt Bilimsel ─░caz Sempozyumu
19 Kuran─▒n Tenciminin E─čitici ├ľzelli─či
20 Kuran─▒n Allah Kelam─▒ Oldu─čunu ─░spatta Bedi├╝zzaman Said Nursinin Orijinal Bir Usul├╝
21 Kuran─▒ Kerimin M├╝te┼čabihan Mesani ├ľzelli─či
22 Kuran─▒ Kerime G├Âre Ehli Kitapla Diyalog
23 Kuran─▒ Kerimde K─▒ssalar
24 Kuran─▒ Kerimde Hz. ─░san─▒n H├╝viyeti
25 Kuran ve Alevi (Nazmi N. Sakall─▒o─člunun Kuran ─░simli Derleme ├çevirisinin Ele┼čtirisi)
26 Ki┼činin Kuran─▒ Hakimi ─░le ├ľzel ─░leti┼čimi
27 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler II
28 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler
29 ─░slam─▒n Tan─▒tt─▒─č─▒ Allah
30 ─░slam─▒n H─▒ristiyanlara Uygulad─▒─č─▒ Ho┼čg├Âr├╝
31 ─░cazul Kuran ─░lmi
32 Hz. Peygamberin Kuran─▒ Tefsiri
33 Hristiyan Teslisi ve Hz. Meryem
34 Gazalinin Bilimsel Metodu
35 Evrensel Alim Muhammed Hamidullah
36 En M├╝kemmel Ahlak Ba┼čta Gelen Mucizelerdendir
37 Elmal─▒l─▒n─▒n Meali veya Sahipsizli─čin Meali
38 Elmal─▒l─▒ M. Hamdi Yaz─▒r─▒n M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamaya Katk─▒s─▒
39 Elmal─▒l─▒ Hamdi Yaz─▒r ve Tefsiri
40 Diyalogda Anahtar ─░sim L. Massignon ve ─░slam
41 Ceza H├╝k├╝mleri A├ž─▒s─▒ndan Tevrat ve Kuran Adl─▒ Kitab─▒n Kriti─či
42 Canan ki Bir Melekti U├žtu
43 Ayetlerin Tertibinde Oryantalist ┼×├╝phesi
44 Ayetlerin Kronolojik S─▒ralanmas─▒
45 Allah─▒n Biz Zamirini Kullanmas─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
Merhum M. Esed, bu eserini islami tefsir kaynaklar─▒na ba┼č vurarak dikkatli ve uzun bir ├žal─▒┼čma neticesinde haz─▒rlam─▒┼čt─▒r. Arap├žaya ve ─░slami literat├╝re vukufu olduk├ža iyidir. KurÔÇÖan─▒n anla┼č─▒lmas─▒ konusunda tutarl─▒ g├Âr├╝┼čleri vard─▒r. Genel olarak klasik tefsir kaynaklar─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmak, onlara sayg─▒ g├Âstermekle beraber, kendisine mahsus bir ├╝slubu, belirli bir metodu ve prensipleri de vard─▒r. A├ž─▒klamalar─▒n─▒ yaparken herhangi bir mezhep sistemine dahil olmaks─▒z─▒n m├╝stakil olarak tefsir etmi┼čtir. ├ťslubu, okuyucunun zihnini biraz yorsa da, muhtevas─▒ dolgun oldu─čundan, k├╝lt├╝rl├╝ kesimin ├žo─čuna cazip gelmektedir. Fakat bir├žok mucizeyi ve baz─▒ h├╝k├╝mleri rasyonalist bir tutumla tevil etmesini kabul etmek m├╝mk├╝n de─čildir. Bilakis ciddi bir hata te┼čkil eden ve b├╝t├╝n S├╝nni tefsirlere ayk─▒r─▒ olan bu tevillerini a├ž─▒k├ža reddetmek gerekir.
click women cheat on men what makes husbands cheat
what are aids symptoms hiv aids facts new hiv treatment
prescription discount coupon survivingediscovery.com discount coupons for cialis
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
gabapentin use in psych gabapentin use in psych gabapentin use in psych
cialis discount coupon cialis coupon coupons for prescription drugs

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi Tarihi Osmani Enc├╝meni Mecmuas─▒
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Muhammed Esed'in "Kur'an Mesaj─▒" Adl─▒ Tefsiri Hakk─▒nda


Muhammed Esed kitab─▒n─▒ ─░ngilizce yazm─▒┼č olup orijinal ismi The Message of the QurÔÇÖanÔÇÖd─▒r. Eser, tamamlanm─▒┼č ┼čekliyle 1980 y─▒l─▒nda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r . T├╝rk├že terc├╝mesi ise ilkin 1996 y─▒l─▒nda tamamlanm─▒┼č, m├╝teakip y─▒llarda birka├ž defa daha bas─▒lm─▒┼čt─▒r . ─░┼čaret Yay─▒nevinin ve m├╝tercimlerin, esere ihtimam g├Âsterdikleri, kitab─▒n g├╝zel ve sa─člam bir T├╝rk├že ile yaz─▒lmas─▒ndan, g├╝ven veren ├ževiri prensiplerinden dizgi, bask─▒, ka─č─▒t, cilt gibi hususlardaki kaliteden anla┼č─▒lmaktad─▒r. .├çevirenleri ve Yay─▒nevi yetkililerini dikkatli ve g├╝zel bir i┼č ortaya koymalar─▒ndan ├Ât├╝r├╝ tebrik ederim.

Kitab─▒n Yazar─▒ Muhammed Esed  Kimdir?:

Kitab─▒n yazar─▒ M. Esed, 1900 y─▒l─▒nda, o zaman Avusturya Macaristan ─░mparatorlu─čunun n├╝fuzu alt─▒nda olan ┼čimdiki UkraynaÔÇÖda yer alan Lvov ┼čehrinde d├╝nyaya geldi.
Yahudi bir aileden olup, gelenekleri icab─▒ ├Âzel dini e─čitim ald─▒.
On├╝├ž ya┼č─▒nda iken ─░branice ve AramiceÔÇÖyi iyi bilen bir ├Â─črenci olarak Tevrat, Talmud, Mi┼čna ve GameraÔÇÖy─▒ okuyordu.

Viyana ├ťniversitesinde iki y─▒l sanat tarihi ve felsefe okudu.

Gazetecilik ve film y├Ânetmenli─či sevdi─či bir i┼č idi.

1921ÔÇÖden itibaren ilerledi─či gazetecilik kariyerinde M─▒s─▒r, ├ťrd├╝n, S. Arabistan , Suriye vb. ─░slam ├╝lkelerinde kalma f─▒rsat─▒ buldu.
Siyonist idealleri temelsiz ve ahlaka ayk─▒r─▒ buldu─čundan Siyonizmi reddediyordu.
1926ÔÇÖda e┼či Elsa ile birlikte M├╝sl├╝man olmaya karar verdiler.

Daha sonra Cidde, Medine, Pakistan gibi ─░slam beldelerinde ikamet etti.
Devlet yetkilileriyle iyi ili┼čkileri olup, ├Ânemli mevkilerde bulundu.

Mesela Pakistan D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ Ortado─ču Dairesi Ba┼čkan─▒ , keza ─░slami Tecdit Kurumu ├╝yeli─či gibi g├Ârevler yapt─▒,
MekkeÔÇÖye Giden Yol, ( Tr. Trc. ─░stanbul, Ya─čmur Yay., 1967) ,
Yollar─▒n Ayr─▒l─▒┼č Noktas─▒nda ─░slam, (Tr, trc. ─░stanbul, Nesil Yay., 1965),
─░slamda Y├Ânetim Bi├žimi,Tr.trc. ─░stanbul, D├╝┼č├╝nce Yay., 1977) ,
Sahih Al- Buhari: The Early Years of Islam (Tr. Trc. Mustafa Arma─čan, :Sahih-i Buhari: ─░slam─▒ÔÇÖ─▒n ─░lk Y─▒llar─▒, ─░stanbul, ─░┼čaret Yay., 2001) gibi kitaplar─▒n yazar─▒d─▒r.
En ├Ânemli eseri ise ├╝zerinde fazlaca duraca─č─▒m─▒z KurÔÇÖan Mesaj─▒ÔÇÖd─▒r.
M├╝ellifimiz 1992 senesinde ─░spanyaÔÇÖda Hakk TealaÔÇÖn─▒n rahmetine kavu┼čmu┼čtur.

KurÔÇÖan Mesaj─▒ Tefsirinin  Yaz─▒lma Metodu :

M. Esed sekiz sayfal─▒k ├Âns├Âz├╝nde tefsir hakk─▒ndaki g├Âr├╝┼člerini ve izledi─či metodu ├Âzetler. O s─▒radan bir tefsir ve terc├╝me yapmaz, ├ža─č─▒n k├╝lt├╝r├╝yle yeti┼čmi┼č bir insan─▒n KurÔÇÖana bak─▒┼č─▒n─▒, ona soru sorup ondan cevap aray─▒┼č─▒n─▒, ondan nas─▒l istifade edece─čini ortaya koymaya ├žal─▒┼č─▒r.
Yazar, ├Âns├Âz├╝nde KurÔÇÖan─▒n ehemmiyetine ve insanl─▒k tarihinde ger├žekle┼čtirdi─či ink─▒laba de─činnip onun Bat─▒da lay─▒k─▒yla de─čerlendirilememesinin sebeplerini tahlil eder. Yap─▒lan terc├╝melerinin ÔÇťkas─▒tl─▒ olarak sapt─▒r─▒ld─▒─č─▒ÔÇŁ ┼čeklindeki kolayc─▒ iddia ile a├ž─▒klanmas─▒n─▒ yerinde bulmaz. Ona g├Âre meselenin temelinde zihniyet fark─▒ bulunmaktad─▒r. KurÔÇÖan imana g├Ât├╝ren en ge├žerli yol olarak akla ├Ânem verir ve insan─▒ ruhsal, fiziksel ve toplumsal y├Ânleriyle par├žalara b├Âl├╝nemez bir b├╝t├╝n kabul eder. Dini hayat─▒, entelekt├╝el kavray─▒┼č─▒n ├Âtesinde, gizli ┼čeylerin ├Ân├╝ndeki esrarl─▒ bir hu┼ču ile ├Âzde┼čle┼čtirmeye al─▒┼čk─▒n olan Bat─▒l─▒ okuyucu, KurÔÇÖan─▒n bu telakkisini anlamakta zorluk ├žeker. ÔÇťK─▒saca bir Bat─▒l─▒, AllahÔÇÖ─▒n yaratt─▒─č─▒ hayat─▒n bir b├╝t├╝n oldu─ču ve beden ile zihin, cinsellik ile ekonomi, bireysel d├╝r├╝stl├╝k ile sosyal adalet gibi meselelerin insan─▒n ├Âl├╝m├╝nden sonraki hayat hakk─▒nda besledi─či ├╝mitler ile ciddi bir ba─člant─▒ i├žinde bulundu─ču ┼čeklindeki KurÔÇÖan tezini kolayca kabul edemez (...) Fakat KurÔÇÖan─▒n hen├╝z hi├žbir Avrupa diline hala do─čru kavranabilir bir ┼čekilde ├ževrilmedi─či ger├že─či de di─čer ÔÇô ve belki daha belirleyici- bir sebep olabilirÔÇŁ.
Muhammed EsedÔÇÖin eserinin ve benzeri tefsirlerin ├Ânemi, i┼čte bundan ileri gelmektedir.

KurÔÇÖan─▒n anla┼č─▒lmas─▒nda siyak ve sibaka ├Âzel ├Ânem verir. N├╝zul sebeplerine ba─čl─▒ kalmaktan ziyade, h├╝k├╝mlerin evrensel olu┼čuna dikkat ├žeker. Ayr─▒ca KurÔÇÖan metninin b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ esas alarak, ayetleri tek tek ele almak yerine, ilgili di─čer ayetlerin ─▒┼č─▒─č─▒ alt─▒nda inceler.
Yazar ayr─▒ca KurÔÇÖan-─▒ Kerimi yabanc─▒ dile ├ževirmede kar┼č─▒la┼č─▒lan ba┼čl─▒ca g├╝├žl├╝kler ├╝zerinde durur.
M├╝te┼čabih (allegorik) kavramlar, icaz ├╝slubu (ellipticism), bir├žok durumda ayetler aras─▒ndaki irtibat─▒n gizli kalmas─▒ gibi durumlara yer verir. K├Â┼čeli parantez i├žinde g├Âsterdi─či bu gizli m├╝nasebetler, pek yerinde olmu┼čtur.Bunlardan ba┼čka , kendi ifadesiyle ÔÇťKurÔÇÖan─▒n ba┼čka bir dilde ger├žekten anl─▒┼č─▒l─▒r k─▒l─▒nmas─▒ isteniyorsa, KurÔÇÖan mesaj─▒, daha sonraki islami geli┼čmelerin kavramsal imajlar─▒yla zihinleri hen├╝z bulanmam─▒┼č insanlar i├žin ta┼č─▒d─▒─č─▒ anlama m├╝mk├╝n oldu─ču kadar yak─▒n bir anlam verecek ┼čekilde ├ževrilmelidirÔÇŁ .
Buna ┼čahsen pek kat─▒lm─▒yorum. Zira b├Âyle bir iddia, n├╝zul asr─▒ndan sonra geli┼čen islami d├╝┼č├╝ncenin, KurÔÇÖana yabanc─▒ oldu─ču anlam─▒na gelir. Oysa ilk nesiller, KurÔÇÖan─▒n manalar─▒n─▒n de─či┼čikli─če u─črayaca─č─▒ ihtimaline kar┼č─▒ duyarl─▒k g├Âsterip harekete ge├žmi┼čler ve bundand─▒r ki sahabe neslinden itibaren l├╝gat, nahiv gibi bilim dallar─▒n─▒n tohumlar─▒ sa├ž─▒lm─▒┼č, mesela Ibn Abbas (r.a.) ,─×aribuÔÇÖl-KurÔÇÖanÔÇÖ─▒ telif etmi┼č, ikinci as─▒rda ise ─░slam medeniyeti Halil bn Ahmed taraf─▒ndan yaz─▒lm─▒┼č KitabuÔÇÖl-Ayn gibi m├╝kemmel bir s├Âzl├╝─če sahib olmu┼čtur.
KurÔÇÖan─▒n manalar─▒n─▒ muhafaza gayreti sebebiyle, Arap l├╝gat├žili─či , m├╝velled ve ami diye niteleyerek, ilk y├╝zy─▒ldan sonra ortaya ├ž─▒kan kelime ve manalara l├╝gat kitaplar─▒nda yer vermemi┼člerdir. Onun i├žindir ki KitabuÔÇÖl-AynÔÇÖda verilen manan─▒n ve yap─▒lan a├ž─▒klamalar─▒n yirminci as─▒rda haz─▒rlanan s├Âzl├╝klerde de aynen yer ald─▒─č─▒n─▒ g├Ârebiliyoruz. Bu y├╝zden, ├ža─čda┼č d├Ânemde bir k─▒s─▒m kimseler, klasik arap s├Âzl├╝klerini realiteden uzakta kalmak, hayat─▒n ak─▒┼č─▒n─▒ takip edememekle itham etmi┼člerdir.
─░bn Teymiyye, M. Abduh, Emin el-Havli , hele hele m├╝ste┼čriklerin bu konudaki m├╝bala─čalar─▒na kap─▒lmamak gerekir. Zira m├╝ste┼črikler KurÔÇÖan─▒n, b├╝t├╝n kainat─▒ en gizli y├Ânleriyle kapsayan Allah Tealan─▒n ilminden geldi─čine inanmad─▒klar─▒ndan, KurÔÇÖan─▒n manalar─▒n─▒ yedinci as─▒rdaki herhangi bir arab─▒n anlay─▒┼č─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ g├Ârmek ister ve KurÔÇÖandan kaynaklanan ve daha sonra geli┼čen anlay─▒┼člar─▒n ÔÇťMuhammedÔÇÖin fikrinde bulunmad─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ iddia ederler.

KurÔÇÖan Mesaj─▒ Tefsirinin Kaynaklar─▒ :

De─čerli yazar, ├ľns├Âz├╝n├╝n sonunda tefsirinin kaynaklar─▒n─▒ da belirtmi┼čtir. Kaynaklar─▒ aras─▒nda ─░bn TeymiyyeÔÇÖnin ÔÇťsahih-i menkul ve sarih-i makul ÔÇŁ ├žizgisinin ├Ân plana ├ž─▒kt─▒─č─▒ g├Âzlemleniyor.
K├╝t├╝b-i Sitte ba┼čta olarak hadis kitaplar─▒, Ibn Hazm, Be─čavi, bn R├╝┼čd, Ibn Teymiyye , ─░bn Kayyim el-Cevziyye, Ibn Kesir, ┼×evkani, M. Abduh, M. Re┼čid R─▒da .
Ayr─▒ca l├╝gat kitaplar─▒ da ├Ânemli kaynaklar─▒ndand─▒r: CevheriÔÇÖnin S─▒hahÔÇÖ─▒, IbnuÔÇÖl-EsirÔÇÖin en-NihayeÔÇÖsi, EsasuÔÇÖl-bela─ča, M├╝fredat, el-KamusuÔÇÖl-Muhit, LisanuÔÇÖl-Arab, Mu─čniÔÇÖl-lebib, TacuÔÇÖl-arus, E. LaneÔÇÖnin Arabic-English Lexicon adl─▒ eseri.
Taberi, Zemah┼čeri, Beyzavi ve Razi tefsirleri. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒ndaki (mesela :Nesefi, Ibn Atiyye, Ku┼čeyri, Nisaburi, EbuÔÇÖs-suud, Alusi gibi bir├žok tefsire ba┼čvurmad─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r).
KurÔÇÖan Mesaj─▒ Tefsirin  Yaz─▒l─▒┼č Mant─▒─č─▒ , Yazar─▒n─▒n  ─░lmi Y├Âneli┼či  :
Bu kaynak├ža onun izledie─či fikir sistemi konusundaki tercihini yans─▒tmaktad─▒r. Ger├žekten, tefsiri okuyan herkes, m├╝fessirimizin; ─░bn Hazm, ─░bn Teymiyye, ─░bn Kayyim el-Cevziyye, ┼×evkani, M. Abduh, M. Re┼čid R─▒da gibi zahiri ├Ân plana alan ve bir mezhep sistemi i├žine girmeyen bir ├žizgi izledi─čini g├Âzlemler.

M├╝fessirimizin en fazla dikkat ├žeken ├Âzelli─či, mucizeleri ve baz─▒ h├╝k├╝mleri , ├ža─čda┼č akl─▒n anlayabilece─či tarzda a├ž─▒klamaya gayret etmesidir. Asl─▒nda muhatab─▒ ayd─▒nlatma endi┼česi , takdire de─čer. Fakat maalesef, bir├žok durumda bu, ikna edici izahlar─▒ ortaya koymaktan ├žok, rasyonalist bir tevile kayma ┼čeklinde tezah├╝r etmi┼čtir. Bir makale ├žer├ževesinde bu eseri b├╝t├╝n y├Ânleriyle incelemek kolay olmad─▒─č─▒ndan, biz daha ├žok bu y├Ân├╝ ├╝zerinde duraca─č─▒z.


I-─░NAN├çLA ─░LG─░L─░ KONULARDAK─░  G├ľR├ť┼×LER─░


├ľrnekler :
1-Cinlerle ─░lgili  Yorumlar─▒na ├ľrnekler:

a-ÔÇťNitekim i├žinizde sebt g├╝n├╝n├╝n kutsall─▒─č─▒n─▒ ihlal edenleri biliyorsunuz; bu davran─▒┼člar─▒ndan ├Ât├╝r├╝ onlara: ÔÇťA┼ča─č─▒l─▒k maymunlar gibi olun!ÔÇŁ dedikÔÇŁ
ayetini m├╝fessirler genel olarak, ger├žek anlamda maymuna d├Ân├╝┼čt├╝rme ┼čeklinde anlam─▒┼člard─▒r.
M. Esed buradaki ifadenin mecazi anlamda kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âyler ve bunu M├╝cahidÔÇÖden nakl edilen bir yoruma, Ra─č─▒b el-sfehaniÔÇÖye ve M. AbduhÔÇÖa dayand─▒r─▒r. Tabiin m├╝fessirlerinden M├╝cahidÔÇÖden ┼č├Âyle dedi─či rivayet edilir: ÔÇťOnlar─▒n yaln─▒z kalpleri maymuna d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝, yani ruhen maymunla┼čt─▒lar, bedenen de─čil. Bu, AllahÔÇÖ─▒n, onlar─▒n durumunu ttasvir etmek i├žin irad etti─či bir meselden, bir benzetmeden ba┼čka ba┼čka bir ┼čey de─čildir; t─▒pk─▒ s─▒rt─▒na kitaplar y├╝klenmi┼č merkep (62, 5) ifadesinde oldu─ču gibiÔÇŁ . M. Esed ayet mealinde ÔÇťmaymunlar olunÔÇŁ yerine (maymunlar gibi olunÔÇŁ demekle, bu mecazi yorumunu ger├žekle┼čtirir.

2-Sihirle ─░ligi G├Âr├╝┼čleri :
-M├╝fessirimiz sihir hususunda da akli izaha temay├╝l eder. Bakara, 102 ayetinde ge├žen ÔÇťma tetl├╝ÔÇÖ-┼čeyatin├╝ÔÇŁ k─▒sm─▒na ÔÇť┼čeytanca niyetler ta┼č─▒yan Kimselerin telkin edegeldiklerine uyarlarÔÇŁ diye anlam verir.
Genel olarak m├╝fessirlerin sihir ┼čeklinde anlad─▒klar─▒: ÔÇťma yuferrikune bihi beyneÔÇÖl-merÔÇÖi ve zevcihiÔÇŁ k─▒sm─▒n─▒ ise : ÔÇťVe onlar bu ikiliden , kar─▒ koca aras─▒nda nas─▒l huzursuzluk ├ž─▒kar─▒laca─č─▒n─▒ ├Â─čreniyorlard─▒ÔÇŁ ┼čeklinde yorumlar.
Bu ayetten, sihrin ger├žek bir y├Ân├╝n├╝n oldu─čunun ├ž─▒kar─▒lamayaca─č─▒n─▒ ┼č├Âyle ifade eder: ÔÇťYukar─▒daki pasaj, kabaca ÔÇťsihirÔÇŁ olarak tan─▒mlanan esrarengiz olguda objektif bir ger├žeklik olup olmad─▒─č─▒n─▒ veya buna ba┼čvuranlar─▒n kendi kendini kand─▒rma (self-deception) i├žinde bulunup bulunmad─▒klar─▒n─▒ sorgulamaz. Burada maksat, olaylar─▒n seyrini ÔÇôen az─▒ndan buna te┼čebb├╝s eden ki┼činin zihninde- ÔÇť tabiat-├╝st├╝ÔÇŁ bir mahiyet ta┼č─▒yan ara├žlarla etkilemeye ├žal─▒┼čman─▒n manevi bir su├ž oldu─ču ve buun yapanlar─▒n ruhsal konumlar─▒nda ├žok ciddi zararlar ile sonu├žlanaca─č─▒ konusunda insan─▒ uyarmaktan ba┼čka bir ┼čey de─čildirÔÇŁ .

Keza Felak suresinin tefsirinde ┼č├Âyle der: ÔÇťZemah┼čeri, yukar─▒daki ayet ile ilgili yorumunda, bu t├╝r uygulamalar─▒n ve ayn─▒ ┼čekilde ÔÇťsihirÔÇŁ kavram─▒n─▒n ger├žekli─čine ve etkilerine inanmay─▒ kesinlikle reddeder. Benzer g├Âr├╝┼č Muhammed Abduh ve Re┼čid R─▒za taraf─▒ndan ÔÇôdaha ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde ve mevcut psikolojik bulgulara da dayanarak- ifade edilmi┼čtir bkz. Menar, 1,398 vd.).A├ž─▒k├ža ak─▒l d─▒┼č─▒ bulunmalar─▒na ra─čmen, m├╝minin bu t├╝r uygulamalardan ÔÇťAllahÔÇÖa s─▒─č─▒nmaÔÇŁ s─▒n─▒n emredilmesinin sebebi, -Zemah┼čeriÔÇÖye g├Âre- bu t├╝r me┼čguliyetlerin g├╝nah olu┼čunda (bkz. Sure 2, not 84) ve bununla u─čra┼čanlar i├žin zihinsel bir tehlike ta┼č─▒mas─▒nda yatmaktad─▒rÔÇŁ

Bakara 14 ayetinde ÔÇť ve iza halev ila ┼čeyatinihimÔÇŁ k─▒sm─▒n─▒ ÔÇťAma ┼čeytani d├╝rt├╝leriyle ba┼čba┼ča kald─▒klar─▒nda , ÔÇťAsl─▒nda biz sizin yan─▒n─▒zday─▒z, onlarla sadece e─členiyoruzÔÇŁ derlerÔÇŁ diye ├ževirir. Oysa ayette ÔÇť┼čeytanlar─▒yla ba┼č ba┼ča kald─▒klar─▒ndaÔÇŁ ┼čeklindedir. Fakat , ayete g├Âre bu son s├Âz├╝n muhataplar─▒ ┼čeytanlar oldu─čundan, ÔÇťd├╝rt├╝lerÔÇŁin muhatap olmalar─▒n─▒ anlamak m├╝mk├╝n olmamaktad─▒r. Bu hitap etme bo┼člukta kald─▒─č─▒ndan, m├╝fessir bariz bir tutars─▒zl─▒─ča d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Bu k─▒s─▒m ile ilgili a├ž─▒klamada ┼č├Âyle der: ÔÇťKurÔÇÖanda ├žo─čunlukla insan─▒n ruhundaki ÔÇť┼čeytaniÔÇŁ (yani son derece k├Ât├╝) e─čilimleri ve ├Âzellikle, hakikata ve maneviyata d├╝┼čman olan b├╝t├╝n d├╝rt├╝leri (Ra─č─▒b) tan─▒mlamak i├žin kullan─▒lm─▒┼čt─▒rÔÇŁ .
Nas suresindeki cinneh kelimesi hakk─▒nda da ┼č├Âyle der: ÔÇťYukar─▒daki ba─člamda terim, muhtemelen insan b├╝nyesinin kar┼č─▒ kar┼č─▒ya bulundu─ču ve do─čru ile yanl─▒┼č aras─▒nda ayr─▒m yapmam─▒z─▒ zaman zaman g├╝├žle┼čtiren g├Âr├╝nmez, esrarl─▒ tabiat g├╝├žlerini g├Âstermektedir. Ancak, KurÔÇÖan─▒n son suresinin bu son ayeti ─▒┼č─▒─č─▒nda bak─▒ld─▒─č─▒nda, kendilerinden AllahÔÇÖa s─▒─č─▒nmam─▒z emredilen ÔÇťg├Âr├╝nmez g├╝├žlerÔÇŁin, kendi kalplemizin k├Ârl├╝─č├╝nden, ihtiras─▒m─▒zdan ve atalar─▒m─▒zdan bize ge├žen sakat anlay─▒┼č ve bat─▒l de─čerlerden kaynaklanan ┼čeytani e─čilimler oldu─ču sonucuna var─▒r─▒zÔÇŁ . Keza cinler hakk─▒nda ┼č├Âyle der: ÔÇťBunun d─▒┼č─▒nda, KurÔÇÖan─▒n cine, ak─▒l sahibi organizmalar i├žin kullan─▒lan terimlerle at─▒fta bulundu─ču bir├žok yerde bu ifade, ya insan─▒n ÔÇť┼čeytani g├╝├žlerÔÇŁ (┼čeyatin) ile ili┼čkisinin sembolik olarak ÔÇťki┼čiselle┼čtirilmesineÔÇŁ i┼čaret eder (ÔÇŽ) yahut bir kimsenin, genel olarak ÔÇťesrarl─▒ g├╝├žlerÔÇŁ ┼čeklinde tan─▒mlanan ger├žek ya da yan─▒lsama ├╝r├╝n├╝ g├╝├žlerin etkisi alt─▒na girmesinin (ÔÇŽ) sihirbazl─▒k, falc─▒l─▒k, astroloji, vb. gibi uygulamalar─▒n bir sembol├╝ olarak kullan─▒l─▒rÔÇŁ. ÔÇťSon olarak, cine yap─▒lan at─▒flar bazen, KurÔÇÖan─▒n ilk olarak hitab etti─či halk─▒n bilincine derin ┼čekilde n├╝fuz etmi┼č bulunan baz─▒ efsaneleri hat─▒rlatmak amac─▒ ta┼č─▒r (ÔÇŽ) bunda ama├ž ÔÇôb├╝t├╝n ├Ârneklerde ele al─▒nan efsane olmay─▒p- onunla ama├žlanan manevi/ahlaki veya ruhi hakkatin tasviridirÔÇŁ . Bu ifadelerden , onun M├╝sl├╝manlar─▒n ┼čimdiye kadar anlad─▒klar─▒ manada cinleri kabul etmedi─či anla┼č─▒lmaktad─▒r.

3-Mucizelerle ─░lgili Yorumlar─▒ :
a-Bakara 63ÔÇÖde ÔÇťve refeÔÇÖna fevkak├╝m├╝ÔÇÖt-turÔÇŁ k─▒sm─▒n─▒ , da─č─▒n yukar─▒ya kald─▒r─▒lmas─▒ ┼čeklinde anlamay─▒p ┼č├Âyle a├ž─▒klar: ÔÇťVe da─č─▒ ├╝zerinize y├╝kselttikÔÇŁ: yani y├╝ksek da─č─▒n, a┼ča─č─▒da 83. ayette dile getirilen ciddi ve samimi taahh├╝tlerinize ┼čahitlik yapmas─▒n─▒ sa─člad─▒kÔÇŁ .

M. Esed, akli tevilde bu kadarla yetinmeyerek daha ileri gider. Baz─▒ mucizeleri de tevil eder. Bu c├╝mleden olarak:
b-Hz. Musa (a.s.)ÔÇÖ─▒n ─░srailo─čullar─▒ ile denizden ge├žmesi konusuna bakal─▒m. M├╝fessir bu mucizeye de─činen Bakara, 50 ve Taha, 77-78 ayetlerini yorumlamay─▒p, ┼×uara suresi tefsirinde bu konuyu ele alarak ┼č├Âyle der: ÔÇťTevratÔÇÖtaki muhtelif at─▒flara bak─▒lacak olursa (├Âzellikle ├ç─▒k─▒┼č,xiv, 2 ve 9), K─▒z─▒l DenizÔÇÖi ge├žme mucizesinin, bu denizin bug├╝n S├╝vey┼č kanal─▒ olarak bilinen kuzeybat─▒ ucunda vuku buldu─ču anla┼č─▒lmaktad─▒r. K─▒ssan─▒n ge├žti─či ├že─člarda buras─▒ ┼čimdiki kadar derin de─čildi ve baz─▒ bak─▒mlardan Kuzey DenizÔÇÖinin ana k─▒tayla Firisan adalar─▒ aras─▒nda kalan s─▒─č b├Âl├╝m├╝ gibiydi; y├╝ksek cezir (geri ├žekilme) hallerinde bu gibi yerlerde s─▒─č b├Âlgeler ├ž─▒plak kalmakta ve ge├žici olarak ge├žilebilir hale gelmekte; ama bu durumdayken , ani ve ┼čiddetli bir med dalgas─▒yla b├╝t├╝n├╝yle sulara g├Âm├╝lmektedirÔÇŁ .

c-Hz. Musa (a.s.) ile ─░srailo─čullar─▒n─▒ pe┼člerinden yakalamaya ├žal─▒┼čan FiravunÔÇÖun bedeninin, as─▒rlarca sonra gelecek insanlara ibret olmak ├╝zere geriye b─▒rak─▒laca─č─▒n─▒ bildiren ayet hakk─▒nda da ┼č├Âyle der: ÔÇť(Imdi) bug├╝n senin sadece bedenini kurtaraca─č─▒z ki , senden sonra gelecek olanlar i├žin (uyar─▒c─▒) bir i┼čaret olsun; ├ž├╝nk├╝ ger├žek ┼ču ki , insanlar─▒n ├žo─ču ayetlerimize kar┼č─▒ umursamazl─▒k g├Âsteriyor!ÔÇŁ ÔÇťLafzen, ÔÇťSeni bedensel olarak kurtaraca─č─▒zÔÇŁ: Bununla muhtemelen, eski M─▒s─▒rl─▒lar─▒n, krallar─▒n─▒n ve se├žkinlerinin cesetlerini mumyalayarak gelecek ku┼čaklar i├žin saklamak yolundaki gelenekleri ima ediliyor.ÔÇŁ .

d-M├╝fessirlerin ekserisi taraf─▒ndan, Hz. Peygamber (a.s.)ÔÇÖ─▒n zaman─▒nda ayÔÇÖ─▒n yar─▒lmas─▒ olarak tefsir edilen Kamer, 1 ayetine ┼č├Âyle meal verip ┼ču a├ž─▒klamay─▒ yapar: ÔÇťSon saat yakla┼čacak ve ay yar─▒lacak!ÔÇŁ ÔÇťBir├žok m├╝fessire g├Âre, bu ayet, Hz. PeygamberÔÇÖin ├ža─čda┼člar─▒n─▒n ├žo─ču tarafndan g├Âzlendi─či rivayet edilen bir olguyu kasdetmektedir. Baz─▒ sahabilere kadar uzanan bir├žok rivayette anlat─▒ld─▒─č─▒ ├╝zere, bir gece ay sanki iki par├žaya ayr─▒lm─▒┼č gibi g├Âr├╝nd├╝. Bu rivayetlerin s├╝bjektif ger├žekli─činden ku┼čkulanmak i├žin bir sebep yoksa da, ger├žekte meydana gelen ┼čeyin, al─▒┼č─▒lmam─▒┼č optik bir yan─▒lsamaya yol a├žan, yine ayn─▒ ├Âl├ž├╝de al─▒┼č─▒lmam─▒┼č bir t├╝r k─▒smi ay tutulmas─▒ olmas─▒ muhtemeldir. Fakat o olay─▒n mahiyeti ne olursa olsun, yukar─▒daki ayetin ona de─čil de, gelecekteki bir olaya, yani Son Saat yakla┼č─▒rken meydana geleceklere ili┼čkin oldu─ču kesin gibidir. (KurÔÇÖan, ├žo─čunlukla ge├žmi┼č zaman kipini gelece─či g├Âstermek i├žin kullan─▒r; Son SaatÔÇÖin ve K─▒yamet G├╝n├╝ÔÇÖn├╝n gelece─činden bahseden pasajlarda da b├Âyledir; ge├žmi┼č zaman kipinin bu ┼čekilde kullan─▒lmas─▒, fiilin ili┼čkin oldu─ču olay─▒n kesinli─čini vurgulamak i├žindir. B├Âylece Ra─č─▒b, in┼čekkaÔÇÖl-kamer (ÔÇťay yar─▒ld─▒ÔÇŁ) ifadesinin, K─▒yamet G├╝n├╝ÔÇÖnden ├Ânce vuku bulacak olan kozmik felaketi ÔÇôd├╝nyan─▒n sonu olarak bildi─čimiz vak─▒ay─▒- g├Âsterdi─či ┼čeklinde yorumlanmas─▒n─▒ hakl─▒ bulmu┼čtur (bkz. M├╝fredatÔÇÖta ┼čekka maddesi). Zemah┼čeri taraf─▒ndan zikredildi─či gibi, bu yorum baz─▒ ilk d├Ânem m├╝fessirler taraf─▒ndan desteklenmi┼čtir ve bana, yukar─▒daki ayette ay─▒n ÔÇťyar─▒lmas─▒ÔÇŁ ile Son SaatÔÇÖin yakla┼čmas─▒ aras─▒nda ilgi kurulmu┼č olmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan ikna edici g├Âr├╝nmektedir. (Bu ba─člamda, Son SaatÔÇÖin ve K─▒yamet G├╝n├╝ÔÇÖn├╝n ÔÇťyak─▒nl─▒─č─▒ÔÇŁna yap─▒lan hi├žbir KurÔÇÖani at─▒f─▒n be┼čeri ÔÇťzamanÔÇŁ kavram─▒na dayal─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ akl─▒m─▒zdan ├ž─▒karmamal─▒y─▒z.) .
Ba┼čka baz─▒ ayetlerde, gelecekte vuku bulacak hadiseler hakk─▒nda KurÔÇÖanda ge├žmi┼č zaman kipinin kullan─▒ld─▒─č─▒na dair M. EsedÔÇÖin s├Âyledi─či ge├žerli olmakla beraber, burada bir mucizeden bahsedildi─či ve kafirlerin ise bu mucizeleri g├Ârmezden geldikleri ve b├╝y├╝ye yorduklar─▒ meydandad─▒r. Hemen 2. ayet bunu bildirmektedir: ÔÇťAma o (m├╝┼črikler) her ne zaman bir mucize g├Ârseler s─▒rtlar─▒n─▒ d├Âner, ÔÇťBu, kuvvetli ve devaml─▒ bir b├╝y├╝d├╝rÔÇŁ derlerÔÇŁ. K─▒yametin kopaca─č─▒ s─▒rada b├Âylesi hadiseler art─▒k normal say─▒l─▒r ve o zaman kafirlerin inkar ve tevilleri s├Âzkonusu olmaz.
Ustelik, bn Kesir gibi baz─▒ muhaddislerin ÔÇťm├╝tevatirÔÇŁ derecesine ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ s├Âyledikleri, kesin nakiller de Asr-─▒ saadette b├Âyle bir hadisenin vuku buldu─čunu g├Âstermektedir. Hatta M.Hamdi Yaz─▒r ┼č├Âyle der: ÔÇťM├╝tevatir olan KurÔÇÖan, ay─▒n yar─▒ld─▒─č─▒ hakk─▒nda en kuvvetli delil iken ba┼čka m├╝tevatir haber aramaya da ihtiya├ž yokturÔÇŁ .

e-┼×imdi, Hz. ─░sa (a.s.)ÔÇÖ─▒n do─čumu ile ilgili ┼ču ayetlere verdi─či meale bakal─▒m: ÔÇťVe bir s├╝re sonra ├žocu─čuyla beraber, kavmine d├Ând├╝. ÔÇťEy Meryem!ÔÇŁ dediler, ÔÇťSen ger├žekten tuhaf bir i┼č yapt─▒n! Ey HarunÔÇÖun k─▒zkarde┼či! Senin baban k├Ât├╝ bir adam de─čildi; ne de annen iffetsiz bir kad─▒nd─▒ÔÇŁ Bunun ├╝zerine Meryem ├žocu─ča i┼čaret etti. ÔÇťDaha be┼čikteki bir ├žocukla biz nas─▒l konu┼čabiliriz ki!ÔÇŁ diye ├ž─▒k─▒┼čt─▒lar. (Fakat ├žocuk: ÔÇťBak─▒nÔÇŁ dedi, ÔÇťAllahÔÇÖ─▒n kuluyum ben. O bana ilahi mesaj bah┼četti ve beni peygamber yapt─▒, ve nerede bulunursam bulunay─▒m beni kutlu ve erdemli k─▒ld─▒; ya┼čad─▒─č─▒m s├╝rece bana salat─▒, ar─▒nmak i├žin vermeyi emretti ve anam─▒ sayg─▒yla g├Âzetmemi; ve beni merhametten yoksun bir zorba k─▒lmad─▒. Bunun i├žindir ki, do─čdu─čum g├╝n selam benim ├╝zerimdeydi; ├Âlece─čim g├╝n ve hayata (yeniden) d├Ând├╝r├╝lece─čim g├╝n (yine benim ├╝zerimde olacakt─▒r)ÔÇŁ.
Bu hadiseye dair yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klama ise ┼č├Âyledir: ÔÇťKurÔÇÖan her ne kadar 3,46ÔÇÖda, Hz. ─░saÔÇÖn─▒n daha be┼čikte iken insanlarla konu┼čtu─čunu, yani, daha erken ├žocukluk ├ža─člar─▒nda hikmetle donat─▒ld─▒─č─▒n─▒ ifade ediyor ise de, 30-32. ayetler, gelecekte ger├žekle┼čecek bir ┼čeyi ifade i├žin, tekid amac─▒yla, ge├žmi┼č zaman kipini kullanarak olacak ┼čeylerin tasavvurunu sa─člayan bir mecaz ├Âzelli─či g├Âsterir gibidir. ÔÇť ÔÇťBir insana, o insan zihinsel planda ve hayat tecr├╝besi olarak tam bir olgunlu─ča eri┼čmeden ├Ânce ilahi vahiy tevdi edilerek peygamberlik g├Ârevi verilmesi d├╝┼č├╝n├╝lemeyece─či i├žin, TaberiÔÇÖnin nakletti─čine g├Âre, ÔÇťIkrime ve Dehhak bu pasaj─▒ ÔÇťAllah bana kitap bah┼četmeyi h├╝kme ba─člam─▒┼čt─▒r (kada) ... ilh.ÔÇŁ ┼čeklinde tefsir etimi┼čler ve dolay─▒s─▒yla bu ayeti gelecekle ilgili bir at─▒f, bir ima olarak de─čerlendirmi┼člerdir.
TaberiÔÇÖnin kendisi de ayn─▒ tefsiri sonraki ayete uygulayarak ona ┼ču anlam─▒ vermi┼čtir: ÔÇťO bana salat─▒ ve ar─▒nmak i├žin vermeyi (zekat─▒) emretmeyi h├╝kme ba─člam─▒┼čt─▒rÔÇŁ. Bununla birlikte, b├╝t├╝n bu pasaj─▒n (30-33. ayetler), Hz. ─░sa taraf─▒ndan ├žok daha sonraki bir ├ža─čda, yani yeti┼čkinli─če ula┼čt─▒─č─▒ ve kendisine fiilen peygamberlik g├Ârevi tevdi edildikten sonra dile getirildi─či de s├Âylenebilir. Bir ba┼čka deyi┼čle, bu ayetlerin, yeti┼čkinlik d├Âneminde Hz. ─░saÔÇÖn─▒n hayat─▒na hakim olacak olan manevi ve ahlaki ilkelerin ve ├Âzellikle de Hz. ─░saÔÇÖn─▒n yaln─▒zca ÔÇťAllahÔÇÖa kul olmaÔÇŁ konusundaki derin bilin├ž ve duyarl─▒─č─▒n─▒n gelecekteki tezah├╝rleriyle ├Ânceden ifadesi olarak anla┼č─▒lmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝rÔÇŁ

f-Hz. ─░sa (a.s.)ÔÇÖ─▒n baz─▒ mucizelerine dair Al-i ─░mran 49 ayeti hakk─▒nda garip teviller yapar Bu ayeti hemen b├╝t├╝n tefsirler ┼č├Âyle anlarlar: ÔÇťBen size ├žamurdan ku┼č ┼čekline benzer bir ┼čey yapar, i├žine ├╝flerim, o da AllahÔÇÖ─▒n izniyle hemen ku┼č oluverir. Keza ben anadan do─čma k├Âr├╝ ve c├╝zaml─▒y─▒ iyile┼čtirir, hatta AllahÔÇÖ─▒n izniyle ├Âl├╝leri diriltirim (ÔÇŽ)ÔÇŁ. M. Esed ayette ÔÇťku┼čÔÇŁ manas─▒nda olan ÔÇťtayrÔÇŁ ÔÇśa ÔÇťkaderÔÇŁ anlam─▒ vererek ┼č├Âyle ├ževirir: ÔÇťSizin i├žin ├žamurdan, adeta kaderinizin suretini yapaca─č─▒m ve sonra ona ├╝fleyece─čim ki AllahÔÇÖ─▒n izniyle (sizin) kaderiniz olsunÔÇŁ .
Ayetin di─čer k─▒sm─▒n─▒ a├ž─▒klarken ┼č├Âyle der: ÔÇťHz. ─░saÔÇÖn─▒n ÔÇť├Âl├╝leri yeniden hayata d├Ând├╝rmesiÔÇŁ, muhtemelen, ruhen ├Âlm├╝┼č olan topluma yeniden hayat veri┼činin mecazi ifadesidir (ÔÇŽ) E─čer bu yorum do─čruysa, o zaman ÔÇťk├Ârleri ve c├╝zaml─▒lar─▒ iyile┼čtirmeÔÇŁ de benzeri bir anlam kazan─▒r: yani ruhen hasta ve hakikate kar┼č─▒ k├Âr olan insanlar─▒n deruni olarak yeniden yarat─▒lmalar─▒ÔÇŁ anlam─▒na gelir .

g-Hz. Yusuf (a.s.)ÔÇÖ─▒n , g├Âmle─čini karde┼čleri ile babas─▒na g├Ânderip y├╝z├╝ne s├╝rmesi halinde g├Âzlerinin a├ž─▒laca─č─▒n─▒ s├Âyledi─čini ifade eden ┼ču ayeti yorumlamas─▒na bakal─▒m: ÔÇť(┼×imdi art─▒k) gidin ve bu benim g├Âmle─čimi de yan─▒n─▒za al─▒n; onu babam─▒n y├╝z├╝ne s├╝r├╝n; (o zaman) yeniden ─▒┼č─▒─ča kavu┼čacakt─▒r. Ve sonra hepiniz ailenizle birlikte bana gelinÔÇŁ. ÔÇťLafzen, ÔÇť(tekrar) g├Ârmeye ba┼člayacakt─▒rÔÇŁ yani, ÔÇťbenim i├žin g├Âzya┼č─▒ d├Âkmeyi b─▒rakacak; ya┼čad─▒─č─▒m─▒ ├Â─črenince ├╝z├╝nt├╝n├╝n, s├╝rekli g├Âzya┼č─▒n─▒n g├Ârme duyusunda yol a├žt─▒─č─▒ zay─▒fl─▒k, bulan─▒kl─▒k kaybolacakt─▒rÔÇŁ. Yukar─▒daki c├╝mle i├žin RaziÔÇÖnin yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klama b├Âylece ├Âzetlenebilir. Ad─▒ ge├žen m├╝fessire g├Âre, Hz. YakubÔÇÖun ├╝z├╝nt├╝den tamamen k├Âr oldu─čunu s├Âylemek i├žin ortada pek ├Âyle zorlay─▒c─▒ bir sebep yoktur. Ayr─▒ca ÔÇťG├Âmle─čimi babam─▒n y├╝z├╝ne s├╝r├╝nÔÇŁ ifadesi, ÔÇťG├Âmle─čimi babam─▒n ├Ân├╝ne koyunÔÇŁ ┼čeklinde de aktar─▒labilir; ├ž├╝nk├╝ vech (lafzen, ÔÇťy├╝zÔÇŁ) terimi, klasik Arap├žaÔÇÖda ├žo─ču zaman mecaz olarak ki┼činin ┼čahsiyeti ya da zat─▒ anlam─▒nda kullan─▒l─▒rÔÇŁ

4- M├╝te┼čabih Ayetlerle ─░lgili G├Âr├╝┼čleri :

O, m├╝te┼čabih ayetleri de akla uygun a├ž─▒klamaya ├žal─▒┼č─▒r. Mesela Bakara 255 ayetindeki ÔÇťVesiÔÇÖa kursiyyuhuÔÇÖs-semavatiÔÇŁ hakk─▒nda ÔÇťOÔÇÖnun sonsuz kudreti ve egemenli─či g├Âkleri ve yeri kaplarÔÇŁ der.

III. HAD─░SLER─░N D─░NDEK─░ YER─░ HAKKINDAK─░ G├ľR├ť┼×LER─░ :


M├╝fessirimiz, hadislerin ─░slam dinindeki yerini ve dinin ikinci ana kayna─č─▒ oldu─čunu kabul etmekle beraber, bazan ┼čahsi tercihlerine dayanarak ilgili hadislere yer vermez.
Mesela Felak ve Nas surelerinin tefsirinde m├╝fessirlerce yer verilen sihir rivayetine, yani Hz. Peygamber (a.s.m.) ÔÇś─▒n sihre maruz kal─▒p bu sureleri okumakla onun tesirinden kurtuldu─čuna dair hadise, keza Fatiha suresindeki ma─čdub hakk─▒ndaki ÔÇťOnlar YahudilerÔÇÖdirÔÇŁ ve dallin hakk─▒ndaki ÔÇťH─▒ristiyanlarÔÇÖd─▒rÔÇŁ hadisine hi├ž temas etmez.

IV-D─░N─░  KAVRAMLARIN ─░├çER─░─×─░N─░  FARKLI MANALARLA  A├çIKLAMASI :


KurÔÇÖan Mesaj─▒ yazar─▒n─▒n bir ├Âzelli─či de, terim de─čeri olan al─▒┼č─▒lm─▒┼č kelimeleri kullanma yerine, onlar─▒ yeniden tan─▒mlamay─▒ tercih etmesidir. Mesela, kafirler ÔÇťhakikati inkar eden herkesÔÇŁ , zalimler : ÔÇťzul├╝m yapmaya ┼čartlanm─▒┼č olanlarÔÇŁ , Fas─▒klar : ÔÇťyoldan ├ž─▒km─▒┼č olanlarÔÇŁ , m├╝ttakiler : ÔÇťAllahÔÇÖa kar┼č─▒ sorumluluklar─▒n─▒n bilincinde olanlarÔÇŁ , zekat : ÔÇťar─▒nd─▒r─▒c─▒ mali y├╝k├╝ml├╝l├╝kÔÇŁ ┼čeklinde ├ževrilir.
Bu usul├╝ bilerek ve bir yenilik olmas─▒ gayesiyle uygulad─▒─č─▒ a┼čikard─▒r. Bunda, kal─▒pla┼čm─▒┼č kelimelerin monotonlu─čunda anlamlar─▒n kaybolma tehlikesini azaltma d├╝┼č├╝ncesi de yer alm─▒┼č olmal─▒d─▒r. Bu gayeyi anlay─▒┼čla kar┼č─▒lamak m├╝mk├╝nd├╝r. Fakat bu ├╝slubun , anlamay─▒ zorla┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ ve zihni yorulan okuyucuyu usand─▒rabilece─čini de s├Âylemek m├╝mk├╝nd├╝r. Ayr─▒ca zaman zaman maksad─▒ anlatmaktan uzak d├╝┼čt├╝─č├╝ de s├Âylenebilir.
Mesela, kafir : ÔÇťDini ger├žekler olan, AllahÔÇÖ─▒n varl─▒─č─▒n─▒, birli─čini, vahyi, ahiretin varl─▒─č─▒ gibi hakikatleri inkar eden, dinsizÔÇŁ anlam─▒ndad─▒r. Bu kelimeyi duyar duymaz bu manay─▒ anlar─▒z. Oysa bunun yerine ÔÇťhakikati inkar edenÔÇŁ denilirse, normal kullan─▒l─▒┼čta, bundan ÔÇťherhangi bir konuda hakikati inkar edenÔÇŁ manas─▒ da anla┼č─▒labilir. Mesela: ÔÇť(...)Hakikati inkar eden S├╝leyman de─čildi, ama o ┼čeytanca niyetler ta┼č─▒yan ki┼čiler halka sihir ├Â─čreterek hakikati inkar ettilerÔÇŁ c├╝mlesini, bir├žok ki┼či ÔÇťS├╝leyman kafir de─čildi, ama o ┼čeytanca niyet ta┼č─▒yan kimseler kafir olup halka sihir ├Â─čretiyorlard─▒ÔÇŁ tarz─▒nda anlamayabilir.

V-KURÔÇÖAN MESAJI  K─░TABIYLA ALAKALI D─░─×ER M├ťLAHAZALAR :

A-Basite indirgeyerek, KurÔÇÖan─▒n kapsaml─▒ deruni anlamlar─▒ndan uzakla┼čt─▒rd─▒─č─▒ G├Âr├╝┼č├╝:

Yazar, ├Âns├Âz├╝nde , mutad kar┼č─▒l─▒klar─▒n, ÔÇťbasite indirgeyerek, KurÔÇÖan─▒n kapsaml─▒ deruni anlamlar─▒ndan uzakla┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ÔÇŁ ├Âne s├╝rer . Bu konuda bir de kitab ├Ârne─čini verip, bunun mushaf manas─▒nda anla┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒, bunun ise do─čru olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyler ve ┼č├Âyle devam eder: ÔÇťOysa KurÔÇÖan─▒n vahyedildi─či d├Ânemde (ki bu vahiy tam yirmi ├╝├ž y─▒l devam etti) onun okunu┼čunu dinleyenler, onu bir ÔÇťmushafÔÇŁ olarak alg─▒lamad─▒lar. ├ç├╝nk├╝ KurÔÇÖan, Hz. PeygamberÔÇÖin vefat─▒ndan ancak y─▒llar sonra tek bir ciltte toplanm─▒┼čt─▒ . Aksine, kitab kelimesi, ketebe (ÔÇťyazd─▒ÔÇŁ veya mecazi olarak ÔÇťh├╝k├╝m verdiÔÇŁ) fiilinden t├╝retilmi┼č olmas─▒ndan dolay─▒, ÔÇťilahi kelamÔÇŁ veya ÔÇťvahiyÔÇŁ olarak anla┼č─▒lmaktayd─▒.
Ayn─▒ ┼čey, bu terimin, daha ├Ânce vahyedilmi┼č metinler i├žin kullan─▒lmas─▒nda da ge├žerlidir (...) Bu sebeple, ehluÔÇÖl-kitab tamlamas─▒n─▒n, ÔÇťkitap ehliÔÇŁ olarak terc├╝me edilmesi fazla anlaml─▒ de─čildir. Bana g├Âre bu terim, ÔÇťge├žmi┼č vahiylerin izleyicileriÔÇŁ olarak ├ževrilmelidirÔÇŁ . Yazar─▒n bu m├╝lahazas─▒, bir bak─▒ma do─čru olmakla birlikte, bildi─čimiz ├╝zere, Hz. Peygamber (a.s.m.) ba┼čta olarak sahabe (r.a.) Allah Tealan─▒n, KurÔÇÖana ÔÇťkitabÔÇŁ (yani ÔÇťyaz─▒lan ┼čey, yaz─▒l─▒ metinÔÇŁ s─▒fat─▒n─▒ vermesini, onun yaz─▒lmas─▒ gerekti─čine dair bir emir telakki etmi┼čler, her vahyi m├╝teakip, Hz. Peygamber vahiy katipleri vas─▒tas─▒yla, onu hemen yaz─▒ ile kay─▒t alt─▒na alm─▒┼čt─▒. Ehl-i kitabÔÇÖ─▒n da elinde yaz─▒l─▒ metinlerin oldu─ču tarihen sabittir. Oysa ÔÇťge├žmi┼č vahiylerin izleyicileriÔÇŁ, yaz─▒l─▒ metin kavram─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝rmez.

B-Li Ma Beyne YedeyhaÔÇŁ Tabirine Verdi─či Anlam
M. Esed, bazan, ├╝zerinde d├╝┼č├╝nmeye de─čer izahlarda bulunur. Mesela: ÔÇťli ma beyne yedeyhaÔÇŁ tabirine verdi─či anlam bunlardand─▒r. ÔÇťVe onlar─▒, hem kendi zamanlar─▒, hem de b├╝t├╝n gelecek zamanlar i├žin uyar─▒c─▒ ├Ârnek k─▒ld─▒kÔÇŁ der. Oysa m├╝fessirler genel olarak, ÔÇťkendi zamanlar─▒ÔÇŁ yerine ÔÇťge├žmi┼č zamanlarÔÇŁ olarak anlam─▒┼člard─▒r.Keza Al-i Imran 2 ayetindeki musaddiken li ma beyne yedeyhi k─▒sm─▒na ┼č├Âyle mana verir: ÔÇť(Ge├žmi┼čte vahyedilenlerden) bug├╝ne ula┼čan do─čru haberleri tasdik eden bu ilahi kelam─▒ sana safha safha indiren OÔÇÖdurÔÇŁ.
O bu konuda ┼č├Âyle diyor: ÔÇťM├╝fessirlerin ├žo─ču, ma beyne yedeyhi ─░baresiyle ÔÇôlafzen, ÔÇťelleri aras─▒ndakiÔÇŁ- burada ÔÇťondan (yani, KurÔÇÖandan) ├Ânce gelen vahiylerÔÇŁin kasdedildi─či g├Âr├╝┼č├╝ndedirler. Ancak bu yorum, fazla ikna edici de─čildir. Her ne kadar ma zamirinin, bu ba─člamda, daha ├Ânceki vahiylere ve ├Âzellikle Kitab-─▒ MukaddesÔÇÖe i┼čaret etti─činde en k├╝├ž├╝k bir ┼č├╝phe yoksa da, ma beyne yedeyhi deyimi, bizatihi, ÔÇťondan ÔÇôzaman olarak- ├Ânce gelenÔÇŁ de─čil, tersine, (2. surenin 247. notunda i┼čaret etti─čim gibi) ÔÇťonun ├Ân├╝ne konulmu┼č olanÔÇŁ anlam─▒na gelir. ├ç├╝nk├╝ ÔÇťoÔÇŁ zamiri burada KurÔÇÖana y├Ânelik oldu─čundan, ÔÇťonun elleri aras─▒ndaÔÇŁ veya ÔÇťondan ├ÂnceÔÇŁ mecazi ifadesi, ÔÇťbilgiÔÇŁye i┼čaret ediyor olamaz (2, 255ÔÇÖde oldu─ču gibi). Ama KurÔÇÖan─▒n ÔÇťkar┼č─▒ kar┼č─▒ya bulundu─čuÔÇŁ bir nesnel ger├žekli─če, yani KurÔÇÖan─▒n nazil oldu─ču d├Ânemde onunla bir arada ya┼čayan ┼čeylere i┼čaret etti─či a├ž─▒kt─▒r. ┼×imdi bunu, (a) KurÔÇÖanda s─▒k s─▒k vurgulanan ve objektif bilimsel ara┼čt─▒rmalar─▒n da tesbit etti─či gibi, Kitab-─▒ MukaddesÔÇÖin, binlerce y─▒ll─▒k zaman ak─▒┼č─▒ i├žinde b├╝y├╝k ve ├žo─ču zaman keyfi de─či┼čikliklere maruz kald─▒─č─▒ ger├že─či, ve (b) KurÔÇÖanda ├Âng├Âr├╝len kanunlar─▒n ├žo─čunun Kitab-─▒ MukaddesÔÇÖin kanunlar─▒ndan farkl─▒ oldu─ču ger├že─či ile birlikte ele ald─▒─č─▒m─▒zda zorunlu olarak ┼ču sonuca var─▒r─▒z: Kitab-─▒ MukaddesÔÇÖin KurÔÇÖan taraf─▒ndan ÔÇťtasdikÔÇŁi, yaln─▒zca, ├Âncekinde ge├žerlili─čini hala s├╝rd├╝ren temel hakikatleri kapsar, yoksa onun zamanla kay─▒tl─▒ d├╝zenlemelerini yahut ┼čimdiki metnini de─čil- ba┼čka bir deyi┼čle, onun temel hakikatlerinden, KurÔÇÖan─▒n nazil oldu─ču d├Ânemde ge├žerlili─či devam edenlerin tasdiki: i┼čte, ma beyne yedeyhi ibaresinin, bu ba─člamda ve 5:46-48 yahut 61:6ÔÇÖda ifade etti─či anlam budur (ki burada Hz. IsaÔÇÖn─▒n ÔÇťTevratÔÇÖtan kendi ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânemde ge├žerlili─čini hala s├╝rd├╝ren k─▒s─▒mlar─▒nÔÇŁ do─črulu─čunu tasdik ettirmesine i┼čaret edilmektedirÔÇŁ . Bu, nazar-─▒ dikkate al─▒nmas─▒ gereken bir m├╝talaad─▒r.

C-ÔÇťVe (┼čunu hat─▒rlay─▒n:) Rabbi,─░brahimÔÇÖi buyruklar─▒yla s─▒nad─▒─č─▒nda ve ─░brahim de bunlar─▒ yerine getirdi─činde, ona: ÔÇťSeni insanlara ├Ânder yapaca─č─▒m!ÔÇŁ demi┼čti. ─░brahim de sormu┼čtu: ÔÇťBenim neslimden de mi ├Ânderler ├ž─▒karacaks─▒n)?ÔÇŁ Allah cevap vermi┼čti: ÔÇťBenim ahdim zalimleri kapsamazÔÇŁ,  Ayetine getirdi─či Yorum:

M. Esed, ┼ču ayeti de,m├╝fessirlerin ekserisinden farkl─▒ yorumlar: ÔÇťVe (┼čunu hat─▒rlay─▒n:) Rabbi,─░brahimÔÇÖi buyruklar─▒yla s─▒nad─▒─č─▒nda ve ─░brahim de bunlar─▒ yerine getirdi─činde, ona: ÔÇťSeni insanlara ├Ânder yapaca─č─▒m!ÔÇŁ demi┼čti. ─░brahim de sormu┼čtu: ÔÇťBenim neslimden de mi ├Ânderler ├ž─▒karacaks─▒n)?ÔÇŁ Allah cevap vermi┼čti: ÔÇťBenim ahdim zalimleri kapsamazÔÇŁ. Di─čer m├╝fessirler Hz. ─░brahim (a.s.)ÔÇÖ─▒n s├Âz├╝n├╝ ┼č├Âyle yorumlarlar: ÔÇťBenim neslimden de ├Ânderler ├ž─▒kar, ya RabbiÔÇŁ.

Hz. ─░brahimÔÇÖin ailesini MekkeÔÇÖye yerle┼čtirmesi ve orada zemzem kuyusunun kaynamas─▒ konusunda M. Esed, kendisine has bir yorum yapmaktad─▒r. ┼×├Âyle ki: ÔÇťO zaman Biz MaÔÇÖbedi insanlar─▒n tekrar tekrar y├Ânelece─či bir hedef ve bir kutsal s─▒─č─▒nak yapm─▒┼čt─▒k:├ľyleyse ─░brahim i├žin vaktiyle belirlenen yeri ibadet mahalli edinin. ÔÇťVe Ibrahim: ÔÇťEy Rabbim!ÔÇŁ diye yalvard─▒, ÔÇťBuray─▒ emin bir b├Âlge yap ve halk─▒ndan AllahÔÇÖa ve ahiret g├╝n├╝ne iman edenlere bereketli r─▒z─▒klar ba─č─▒┼čla.ÔÇŁ . O,bu ayetle ilgili yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada ┼č├Âyle diyor: ÔÇťHacer ve Hz. ─░smail, terk edildikleri yerde ┼čimdi Zemzem kuyusu olarak bilinen su kayna─č─▒n─▒ ke┼čf ettikten sonra daimi olarak oraya yerle┼čtiler. G├╝ney ArabistanÔÇÖ─▒n (Kahtani) C├╝rh├╝m kabilesine mensup bir bedevi aileler grubunun zamanla oraya yerle┼čmesini te┼čvik eden, belki de bu su kayna─č─▒ olmu┼čtuÔÇŁ . Burada, hadis kitaplar─▒nda yer alan ZemzemÔÇÖin mucizevi ┼čekilde kaynamas─▒ hakk─▒ndaki rivayetlere temas etmez. Bu ├žok me┼čhur meseleyi, ├╝stelik Sahih-i BuhariÔÇÖyi terc├╝me eden m├╝fessirin bilmemesi m├╝mk├╝n de─čildir. ├ľyle anla┼č─▒l─▒yor ki rasyonel bulmad─▒─č─▒ndan zikr etmemi┼č, ÔÇťHacerÔÇÖin ke┼čf etti─čiÔÇŁ ┼čeklinde izah getirmi┼čtir.


D- Ve Li K├╝llin Vichetun Huve Muvelliha Ayetine Getirdi─či Yorum

Ve li k├╝llin vichetun huve muvelliha ayetine ┼č├Âyle mana verir: ÔÇť├ç├╝nk├╝ her topluluk, merkezinde OÔÇÖnun, (AllahÔÇÖ─▒n) bulundu─ču kendisine ait bir istikamete y├Ânelir. ├ľyleyse, iyi ve g├╝zel i┼člerde birbirinizle yar─▒┼č─▒n. Nerede olursan─▒z olun, Allah sizi kendi kat─▒nda toplayacakt─▒r: ├ž├╝nk├╝ Allah her ┼čeye kadirdirÔÇŁ . Bu yorum,mu─člakt─▒r. M. Esed, di─čer m├╝fessirlerin makul tefsirlerini kabul etmezken, kendisi, anla┼č─▒lmas─▒ ├žok daha zor bir yorum getirmi┼čtir. O ┼č├Âyle diyor: ÔÇťLafzen, ÔÇťherkesin (...) bir istikameti vard─▒rÔÇŁ. Hz. Peygamberin ashab─▒ ile sonraki d├Ânemlerde ya┼čam─▒┼č hemen hemen b├╝t├╝n klasik m├╝fessirler bunu, ├že┼čitli dini topluluklara ve onlar─▒n ibadetlerindeki farkl─▒ ÔÇťAllahÔÇÖa y├Âneli┼čÔÇŁ bi├žimlerine bir at─▒f olarak g├Âr├╝rler (...) ÔÇťHer toplumunÔÇŁ AllahÔÇÖa teslimiyetini ifade ederken, ÔÇťkendi istikametine g├Âre y├Ânelece─čiÔÇŁ ifadesi, ilk olarak, insan─▒n namazda AllahÔÇÖa yakla┼čma niyetinin ├že┼čitli zamanlarda ve ├že┼čitli toplumlarda farkl─▒ bi├žimler ald─▒─č─▒na (...) ikinci olarak, namaz─▒n hangi y├Âne do─čru k─▒l─▒nd─▒─č─▒n─▒n ÔÇôsembolik anlam─▒ ne kadar ├Ânemli de olsa- inanc─▒n ├Âz├╝n├╝ te┼čkil etmedi─čine i┼čaret ederÔÇŁ .
M. EsedÔÇÖin, bu ayeti, ÔÇťGer├žek erdemlilik, y├╝z├╝n├╝z├╝ do─čuya veya bat─▒ya ├ževirmeniz ile ilgili de─čildirÔÇŁ (2, 177) ve ÔÇťDo─ču da bat─▒ da AllahÔÇÖ─▒nd─▒rÔÇŁ (2, 115 ve 142) ayetleri ile irtibatland─▒rmas─▒ takdire de─čer. Fakat g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere ÔÇťmerkezinde OÔÇÖnun (AllahÔÇÖ─▒n) bulundu─ču kendisine ait bir istikamete y├ÂnelirÔÇŁ yorumu hayli mu─člak kalmaktad─▒r.


E-Cehennem Azab─▒n─▒n Ebedi Oldu─čuna Dair Ayetlere Getirdi─či Yorum :

M. Esed, cehennem azab─▒n─▒n ebedi oldu─čuna dair ayetleri de tevil eder. Zariyat suresi 13. ayetinin tefsirini yaparken ┼č├Âyle der: ÔÇťBu ÔÇťate┼čle denenme (fitne)ÔÇŁ, ├Âteki d├╝nyada ÔÇťcehennemÔÇŁ olarak tan─▒mlanan azab─▒n ebedi olmayaca─č─▒n─▒ belirten ├že┼čitli KurÔÇÖani i┼čaretler ile uyum i├žindedir: bu ba─člamda bkz 6: 128, not 114; 40: 12, not 10 ve 43: 74, not 53ÔÇŁ .


F- Hz. Z├╝lkarneynÔÇÖin Tarihi Bir ┼×ahsiyet Olmad─▒─č─▒ ┼×eklindeki Yorumu
Hz. Z├╝lkarneynÔÇÖin tarihi bir ┼čahsiyet olmad─▒─č─▒ ┼čeklinde bir yorum yapar. O ┼č├Âyle diyor: ÔÇťKurÔÇÖanda bahsi ge├žen Z├╝lkarneynÔÇÖin tarihi ya da menk─▒bevi bir ki┼čilik olmad─▒─č─▒ ve onunla ilgili anlat─▒m─▒n da, d├╝nyevi g├╝├ž ve iktidar problemi ├žer├ževesinde iman ve ahlaka ili┼čkin temsili bir s├Âylem irad etme amac─▒na matuf oldu─ču sonucunu ├ž─▒karabilirizÔÇŁ . Kehf suresinin giri┼č k─▒sm─▒nda da bu konuya de─činirken, Z├╝lkarneyn k─▒ssas─▒n─▒n sonu├žta d├╝nyevi iktidar ile ruhani selamet ikilemine dair bir temsil olup , gayenin bu iki kavram─▒n birbirine z─▒t olmad─▒─č─▒n─▒ anlatmak oldu─čunu ├Âne s├╝rer.


G-Alak, 17 Ayetinde Ge├žen Ve ÔÇťMeclisÔÇŁ ÔÇťGrupÔÇŁ Anlam─▒na Gelen ÔÇťNadiÔÇŁ Kelimesini ÔÇťKibirÔÇŁ Diye Tevil Etmesi
Alak, 17 ayetinde ge├žen ve ÔÇťmeclisÔÇŁ ÔÇťgrupÔÇŁ anlam─▒na gelen ÔÇťnadiÔÇŁ kelimesini ÔÇťkibirÔÇŁ diye tevil eder. Asl─▒nda ÔÇťmeclisÔÇŁ manas─▒na geldi─čini yazmakla birlikte ┼č├Âyle der: ÔÇťBu gibi ayetleri tamamen tarihi bir bak─▒┼čla a├ž─▒klamaya e─čilmli olan m├╝fessirlere g├Âre bu ifade, m├╝┼črik MekkeÔÇÖdeki geleneksel ihtiyarlar meclisine (daruÔÇÖn-nedve) bir i┼čarettir; ama bana g├Âre, b├╝y├╝k ihtimalle insan─▒ ÔÇťkendi kendine yeterli ÔÇť g├Ârmesine yol a├žan k├╝stahl─▒─ča ve kibire bir at─▒ft─▒rÔÇŁ . ├ľns├Âz├╝nde n├╝zul devri manalar─▒yla tefsir etmenin ┼čart oldu─ču ├╝zerinde ├žok titizlikle duran merhum m├╝fessirin buralardaki tutumu bir ├želi┼čki g├Âstermektedir.

VI-FIKH─░ KONULAR A├çISINDAN  KURÔÇÖAN MESAJI K─░TABI :

M├╝fessirimiz f─▒khi konularda da bir tak─▒m teviller yapmaktad─▒r. Buna dair bir iki ├Ârnek vererek, zaten uzam─▒┼č bulunan makalemizi tamamlamak istiyoruz.
1-├ľrt├╝rme  Emri ve Ayeti Hakk─▒ndaki   G├Âr├╝┼čleri:
Bu y├Ân├╝ ba┼čl─▒ ba┼č─▒na incelenmeye de─čer. Mesela evlerinden ├ž─▒kan kad─▒nlar─▒n ├Ârt├╝nmelerine dair Ahzab 59 ayetini tarihsel bir yoruma tabi tutar. A├ž─▒klamas─▒nda ┼č├Âyle der: ÔÇťYukar─▒daki ayetin spesifik ve zamanla kay─▒tl─▒ ifade tarz─▒ (ki Hz. Peygamberin e┼člerine ve k─▒zlar─▒na at─▒fta bulunmas─▒ndan a├ž─▒k├ža bellidir) kad─▒nlar─▒n toplum i├žine ├ž─▒kt─▒klar─▒nda ÔÇťd─▒┼č k─▒yafetleriniÔÇŁ (min celabibihinne) ├╝zerlerine almalar─▒ÔÇŁ tavsiyesindeki bilin├žli m├╝phemlik, bu ayetin, terimin genel, zaman ve mekan ├╝st├╝ anlam─▒yla , bir h├╝k├╝m ifade etmekten ├žok, zaman─▒n ve sosyal ├ževrenin s├╝rekli de─či┼čmesi kar┼č─▒s─▒nda uyulmas─▒ gerekli ahlaki bir rehber anlam─▒ ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ g├Âsterir. Ayetin sonunda , Allah─▒n affedicili─čine ve rahmetine yap─▒lan at─▒f da bu g├Âr├╝┼č├╝ desteklemektedirÔÇŁ . Burada, Hz. Peygamberin e┼č ve k─▒zlar─▒ ile kay─▒tlarken, ayetin devam─▒ndaki, kendi terc├╝mesinde de yer alan ÔÇťve b├╝t├╝n m├╝min kad─▒nlaraÔÇŁ ┼čamil oldu─čunu g├Âzden ka├ž─▒rmas─▒ hayret vericidir. Nur 31 ayetinin tefsirinde de , kad─▒nlar─▒n ├Ârtmeleri gereken k─▒s─▒m hakk─▒nda: ÔÇť(ÔÇŽ) ─░lla ma zahara minhaÔÇÖn─▒n anlam─▒ bizce ├žok daha geni┼čtir. Nitekim kullan─▒lan ifadedeki kasdi belirsizlik (yahut ├žok anlaml─▒l─▒k) da bu hususta, insan─▒n ahlaki ve toplumsal geli┼čiminin gere─či olarak ortaya ├ž─▒kan zamana ba─č─▒ml─▒ de─či┼čikliklerin g├Âz ├Ân├╝nde bulunduruldu─čunu g├ÂstermektedirÔÇŁ . G├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere m├╝fessirimiz, ├Ârt├╝lmesi gereken yerlerin zamana g├Âre de─či┼čebilece─čini iddia etmektedir.
2-ZinaÔÇÖn─▒n Cezas─▒  ile ─░lgili  G├Âr├╝┼čleri :
Zina haddine dair Nur,2 ayetinin tefsirinde hadislerle ve Hz. Peygamber (a.s.m.)ÔÇÖ─▒n uygulamas─▒yla sabit olan recm h├╝km├╝ne yer vermemektedir.
3-H─▒rs─▒zl─▒k ve Cezas─▒yla ─░lgili Yorumu :
H─▒rs─▒zl─▒kla ilgili h├╝km├╝n, ÔÇťtam olarak i┼čleyen bir sosyal g├╝venlik program─▒n─▒n bulunmad─▒─č─▒ s├╝receÔÇŁ uygulanamayaca─č─▒n─▒ ├Âne s├╝rer .

VII-SONUÇ :

Sonu├ž olarak, merhum M. Esed, bu eserini islami tefsir kaynaklar─▒na ba┼č vurarak dikkatli ve uzun bir ├žal─▒┼čma neticesinde haz─▒rlam─▒┼čt─▒r. Arap├žaya ve ─░slami literat├╝re vukufu olduk├ža iyidir. KurÔÇÖan─▒n anla┼č─▒lmas─▒ konusunda tutarl─▒ g├Âr├╝┼čleri vard─▒r. Genel olarak klasik tefsir kaynaklar─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmak, onlara sayg─▒ g├Âstermekle beraber, kendisine mahsus bir ├╝slubu, belirli bir metodu ve prensipleri de vard─▒r. A├ž─▒klamalar─▒n─▒ yaparken herhangi bir mezhep sistemine dahil olmaks─▒z─▒n m├╝stakil olarak tefsir etmi┼čtir.
├ťslubu, okuyucunun zihnini biraz yorsa da, muhtevas─▒ dolgun oldu─čundan, k├╝lt├╝rl├╝ kesimin ├žo─čuna cazip gelmektedir. Fakat bir├žok mucizeyi ve baz─▒ h├╝k├╝mleri rasyonalist bir tutumla tevil etmesini kabul etmek m├╝mk├╝n de─čildir. Bilakis ciddi bir hata te┼čkil eden ve b├╝t├╝n S├╝nni tefsirlere ayk─▒r─▒ olan bu tevillerini a├ž─▒k├ža reddetmek gerekir.
Cenab-─▒ AllahÔÇÖtan , KurÔÇÖan─▒n anla┼č─▒lmas─▒ hususundaki saÔÇÖyini me┼čkur k─▒l─▒p hatalar─▒ndan dolay─▒ taksirat─▒n─▒ affetmesini ve bizleri her t├╝rl├╝ yanl─▒┼čtan, ├Âzellikle Kitab─▒n─▒ hatal─▒ yorumlamaktan korumas─▒n─▒ niyaz ederiz.

1992 y─▒l─▒nda vefat eden merhum M. EsedÔÇÖin ÔÇťKurÔÇÖan Mesaj─▒ÔÇŁ ad─▒ ile terc├╝me edilip 1996ÔÇÖda yay─▒nlanm─▒┼č olan eserinden haberdar olmakla beraber, yeterli vakit ay─▒r─▒p eseri inceleme f─▒rsat─▒n─▒ ancak ┼čimdi bulabildim. Bu kitab─▒ okumaya ba┼člad─▒─č─▒mda, onun hakk─▒nda yap─▒lm─▒┼č herhangi bir de─čerlendirmeye muttali olmad─▒m. B├Âyle bir eser yay─▒nland─▒ktan sonra yank─▒s─▒z kalm─▒┼č ise, ilmi ├ževrelerin bunun bir noksan te┼čkil etti─čini kabul etmeleri gerekir. Zira eser ciddi bir emek mahsul├╝ olmas─▒, ├ža─čda┼č d├╝nyada en yayg─▒n dil olan Ingilizce ile yay─▒nlanmas─▒, m├╝sl├╝manlar─▒n ise bu dilde yaz─▒lm─▒┼č KurÔÇÖan tefsirine ciddi ihtiya├ž duymalar─▒, bu kitaba ilgi duymak i├žin yeterli sebepler say─▒l─▒r.

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 22.06.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...