E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Kader ─░nanc─▒n─▒n ├ľnemi

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Yener ├ľzt├╝rk Kelam T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 251 Hit : 8050 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Kuran─▒ Hakimde Dirili┼či ─░spat
2 Kader ─░nanc─▒n─▒n ├ľnemi
3 ─░yilikler Allahtan K├Ât├╝l├╝kler Nefistendir
4 ─░man Esaslar─▒ndan Kader
5 Hurma A─ča├žlar─▒n─▒n A┼č─▒lanmas─▒ ─░le ─░lgili Rivayetlerin Tevhidi Rububiyet A├ž─▒s─▒ndan De─čerlendirilmesi
6 Aklen ve Dinen Eksik Olma ─░fadesini Nas─▒l Anlamal─▒y─▒z ?
7 Abese ve Tevella ─░fadelerinin Muhatab─▒ Kimdir ?

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
Baz─▒ kimseler kader inanc─▒n─▒n M├╝sl├╝manlar─▒ olumsuz y├Ânde etkiledi─čini iddia ediyor. Acaba bu m├╝l├óhaza veya iddian─▒n do─čruluk pay─▒ ne kadard─▒r?
G├╝ndeme getirilen bu yakla┼č─▒mlar ├╝zerinde yeniden d├╝┼č├╝nmemiz gerekmektedir. ├ľyle anla┼č─▒l─▒yor ki kader inanc─▒, ÔÇśkadercilikÔÇÖle kar─▒┼čt─▒r─▒lmaktad─▒r. Ger├žek ┼ču ki ─░sl├óm dini kaderi bir inan├ž esas─▒ olarak tespit etmi┼čtir, ama kadercili─či (kaderde ne varsa o olur, deyip ameli terk etmeyi) yasaklam─▒┼čt─▒r. Bu c├╝mleden olarak diyebiliriz ki, e─čer M├╝sl├╝manlar─▒n d├╝nyas─▒nda ya┼čad─▒─č─▒m─▒z zaman diliminde ters giden bir ┼čey varsa bunu kader inanc─▒na de─čil de, tembelliklerine ve ihmalk├órl─▒klar─▒na k─▒l─▒f arayan insanlar─▒n kadercilik yapmalar─▒na ba─člamak daha uygun olacakt─▒r.
women cheat on their husbands husband cheated unfaithful wife
married men affairs why are women unfaithful my boyfriend cheated on me with a guy
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
abortion pill abortion pill abortion pill
lisinopril lisinopril lisinopril
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
gabapentin cost at walgreen gabapentin cost at walgreen gabapentin cost at walgreen
gabapentin use in psych gabapentin use in psych gabapentin use in psych

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Kader ─░nanc─▒n─▒n ├ľnemi

Baz─▒ kimseler kader inanc─▒n─▒n M├╝sl├╝manlar─▒ olumsuz y├Ânde etkiledi─čini iddia ediyor. Acaba bu m├╝l├óhaza veya iddian─▒n do─čruluk pay─▒ ne kadard─▒r?
G├╝ndeme getirilen bu yakla┼č─▒mlar ├╝zerinde yeniden d├╝┼č├╝nmemiz gerekmektedir. ├ľyle anla┼č─▒l─▒yor ki kader inanc─▒, ÔÇśkadercilikÔÇÖle kar─▒┼čt─▒r─▒lmaktad─▒r. Ger├žek ┼ču ki ─░sl├óm dini kaderi bir inan├ž esas─▒ olarak tespit etmi┼čtir, ama kadercili─či (kaderde ne varsa o olur, deyip ameli terk etmeyi) yasaklam─▒┼čt─▒r. Bu c├╝mleden olarak diyebiliriz ki, e─čer M├╝sl├╝manlar─▒n d├╝nyas─▒nda ya┼čad─▒─č─▒m─▒z zaman diliminde ters giden bir ┼čey varsa bunu kader inanc─▒na de─čil de, tembelliklerine ve ihmalk├órl─▒klar─▒na k─▒l─▒f arayan insanlar─▒n kadercilik yapmalar─▒na ba─člamak daha uygun olacakt─▒r.

Bug├╝n peri┼čan bir vaziyette bulunan ─░sl├óm d├╝nyas─▒n─▒n i├žinde bulundu─ču durum, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n bildirdi─či kader akidesinin de─čil, inananlar─▒n i├žinde bulunduklar─▒ ├ža─č─▒ iyi okuyamamalar─▒n─▒n ve iradelerinin hakk─▒n─▒ verememelerinin bir sonucudur.

Kaza ve kadere iman, e─čer M├╝sl├╝manlar─▒n faaliyetlerine engel olmu┼č olsayd─▒, ─░sl├ómiyetÔÇÖin y├╝ksek devirlerindeki o fevkal├óde terakkiler nas─▒l meydana gelebilirdi? Bu dinin hayata hayat k─▒l─▒nd─▒─č─▒ devirlerde, b├Âyle bir akide, M├╝sl├╝manlar─▒n ilerlemesine ve medeniyet ├Ânc├╝leri olmalar─▒na asla mani olmam─▒┼čt─▒r. Mustafa Sabri EfendiÔÇÖnin de ifade etti─či gibi amel├«/pratik y├Ânden bir ara┼čt─▒rma yap─▒ld─▒─č─▒nda, kalblerinde din├« d├╝┼č├╝ncenin etkisi daha fazla olan ├Ânceki M├╝sl├╝manlar─▒n tembel olmad─▒─č─▒, di─čer milletler taraf─▒ndan da ma─čl├╗p edilemedikleri g├Âr├╝lecektir. Onlar─▒n kaza ve kadere inanmad─▒klar─▒n─▒ ise hi├žbir kimse iddia etmemi┼čtir, edemez. (Mustafa Sabri, Mevk─▒fuÔÇÖl-Be┼čer, s. 219.) Bu k─▒sa giri┼čten sonra ┼čimdi do─čru bir kader inanc─▒n─▒n insan hayat─▒ndaki yerini iki a├ž─▒dan ele al─▒p de─čerlendirmeye ├žal─▒┼čaca─č─▒z.

A. K├óinatta H├ókim Olan ─░l├óh├« Program A├ž─▒s─▒ndan
1.
Her ┼čeyden ├Ânce, kadere iman, tesad├╝f d├╝┼č├╝ncesini ortadan kald─▒r─▒r. Materyalizm gibi felsef├« ak─▒mlar─▒n d├╝┼č├╝nceleri, son derece m├╝kemmel bir nizam─▒n h├ókim oldu─ču k├óinat─▒n bir tesad├╝fler zinciri neticesinde bug├╝nk├╝ h├óline geldi─či noktas─▒nda odakla┼čmaktad─▒r. M├╝sl├╝manlar─▒, bu ├že┼čit yanl─▒┼č d├╝┼č├╝ncelerden yaln─▒zca kader inanc─▒ kurtaracakt─▒r.

├ç├╝nk├╝ ÔÇśkadere iman etmekÔÇÖ demek, k├óinatta tesad├╝flere yer olmad─▒─č─▒na iman etmek demektir. Nitekim varl─▒kta hi├žbir ┼čeyin tesad├╝flere ba─čl─▒ olmay─▒p, bir pl├ón ve programa tabi oldu─ču KurÔÇÖ├ónÔÇÖda a├ž─▒k├ža ifade edilen bir ger├žektir: ÔÇťAllahÔÇÖ─▒n yan─▒nda her ┼čey bir ├Âl├ž├╝ye g├Âredir.ÔÇŁ (RaÔÇÖd s├╗resi, 8); ÔÇťMuhakkak ki, biz her ┼čeyi bir kaderle yaratm─▒┼č─▒zd─▒r.ÔÇŁ (Kamer s├╗resi, 49.)

K├óinatta en k├╝├ž├╝─č├╝nden en b├╝y├╝─č├╝ne kadar, her ┼čeyde bir d├╝zen m├╝┼čahede etmekteyiz. Tabiata Y├╝ce Yarat─▒c─▒ taraf─▒ndan konulan kanunlar, il├óh├« kaderin (il├óh├« program─▒n) birer par├žas─▒d─▒r; bu kanunlar─▒n hepsi kader dairesinde cereyan etmekte ve bunlar─▒n kaderlerinde KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n ifadesiyle bir de─či┼čiklik g├Âr├╝lmemektedir: ÔÇťAllahÔÇÖ─▒n yaratmas─▒nda bir de─či┼čiklik bulamazs─▒n.ÔÇŁ (Rum s├╗resi, 30)

2. Kadere iman, kozmolojik a├ž─▒dan ÔÇśher ┼čeyin Allah taraf─▒ndan bir tertip ve ├Âl├ž├╝ye ba─čland─▒─č─▒na imanÔÇÖ m├ón├ós─▒na geldi─činden, insan zihninde, k├óinatta tesad├╝flere yer olmad─▒─č─▒ ┼čuurunu ve bir nizam fikrini yerle┼čtirip insan─▒ devaml─▒ ve programl─▒ bir ├žal─▒┼čmaya sevk eden bir esas olmu┼čtur. (Bkz.: Tabbara, RuhuÔÇÖd-DiniÔÇÖl-─░sl├óm├«, s. 153)

Vak─▒a bu iken, ÔÇśkadere imanÔÇÖ denince, baz─▒ zihinlerde hemen koyu bir cebir d├╝┼č├╝ncesi belirmektedir. H├ólbuki, insanlar─▒n ihtiyar ve irade sahibi h├╝r bir varl─▒k oldu─čunu ├žok ├Ânceden dile getiren ve mutlak cebir fikrini ├ž├╝r├╝tenler kaderi bir iman esas─▒ olarak kabul eden M├╝sl├╝man ├ólimler olmu┼člard─▒r.

3. Bu esasa g├Âre, Cenab-─▒ Hak, k├óinattaki her ┼čeyi ezelde tespit etti─či il├óh├« pl├ón ve y├╝ce nizama g├Âre idare etmektedir. O h├ólde ├ólemde vaki olan madd├«, manev├« her t├╝rl├╝ h├ódise, maksats─▒z ve gayesiz olarak rastgele meydana gelmemektedir. Varl─▒k ve olaylar AllahÔÇÖ─▒n her ┼čeyi ku┼čatan ezel├« ilmi, mutlak irade ve sonsuz kudretiyle il├óh├« nizam ve pl├óna uygun olarak yarat─▒lmaktad─▒r. AllahÔÇÖ─▒n kazas─▒, kaderine daima uygun olarak tecelli etmektedir. Aksi h├ólde, k├óinat─▒n nizam ve d├╝zeni bozulur, varl─▒─č─▒ devam edemezdi. Bu y├Ân├╝yle kaderin ispat─▒, tevhidin ispat─▒ olmaktad─▒r. Nitekim bir hadis-i ┼čerifte de ÔÇťKadere iman tevhidin nizam─▒d─▒r.ÔÇŁ (bkz.: el-Muttak├«, KenzuÔÇÖl-Ummal, 1/106) denilerek, bu esas─▒n, tevhid akidesiyle do─črudan al├ókal─▒ oldu─čuna dikkat ├žekilmi┼čtir.

H├ós─▒l─▒, kader inanc─▒, k├óinatta meydana gelen b├╝t├╝n h├ódiselere, ÔÇśsebeplerin do─čurdu─ču neticelerÔÇÖ nazar─▒yla bakmaya engel olur ve bize her ┼čeyin arkas─▒nda bir hikmet ve kudret elinin daima tasarrufta bulundu─čunu bildirir.

B. ─░nsanla Al├ókal─▒ Takdir A├ž─▒s─▒ndan
Bu hususu da maddeler h├ólinde s─▒ralay─▒p ele ald─▒─č─▒m─▒zda kar┼č─▒m─▒za ┼ču esaslar ├ž─▒kar:

1. ─░man edilmesi gereken esaslar aras─▒na girmesinin ├Ânemli hikmetleri bulunan kader, insan─▒ gaflete ve ink├óra g├Ât├╝rebilecek yolu ba┼čtan kapatan bir set gibidir. ┼×├Âyle ki insan, nefsi cihetiyle, kendisine bir takdirle bah┼čedil

mi┼č olan ├╝st├╝n vas─▒f ve g├╝zelliklerle ├Âv├╝n├╝p iftihar etmek, kusur ve g├╝nahlar─▒na ise bahaneler aray─▒p bulmak, yahut bunlar─▒ ba┼čkalar─▒na y├╝klemek ister. ─░nsan─▒n kendisinde bulunan y├╝ksek istidat ve g├╝zellikleri, Cenab-─▒ HakkÔÇÖ─▒n takdirine dayanan bir ihsan─▒ olarak bilmemesi, gurura ve kibre yol a├žar. Bu gurur damar─▒, insanlardan bir├žo─čunu hemcinslerine kar┼č─▒ b├╝y├╝klenmeye sevk ederken, baz─▒lar─▒n─▒ ise, ÔÇśher ┼čeyi kendinden bilme ve kendine ait g├ÂrmeÔÇÖ saplant─▒s─▒na kadar g├Ât├╝r├╝p, nihayetinde kendi ├╝st├╝nde hi├žbir irade ve kudreti tan─▒mama d├╝┼č├╝ncesine mahkum etmesi s├Âz konusudur.

Esas─▒nda insan f─▒trat─▒nda, meziyetlere ve iradesiyle irtibatl─▒ olarak meydana gelen her bir g├╝zel neticeye sahip ├ž─▒k─▒p, onunla ├Âv├╝nme, iftihar etme, hatta daha da ├Âtesinde gururlan─▒p kendinden ge├žme duygusu vard─▒r. ─░┼čte, yap─▒lan g├╝zel i┼čler kar┼č─▒s─▒nda gurura d├╝┼čmemek i├žin ÔÇśilah├« takdirÔÇÖ kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kar ve ÔÇśAldan─▒p gururlanma, bu i┼čleri bizzat ger├žekle┼čtiren sen de─čilsinÔÇÖ diyerek, insan─▒ kibre, gurura d├╝┼čmekten korur. Ona, hem, iyiliklere vesile olan irade ve istidatlar─▒n─▒n rabbinin bir takdiri/plan─▒ oldu─čunu, hem de, ihtiyac─▒ an─▒nda muhta├ž bulundu─ču g├╝c├╝n kendisine verilmesinin bu takdir ├žer├ževesinde oldu─čunu hat─▒rlat─▒r. ├ç├╝nk├╝ iyiliklerin yap─▒lmas─▒n─▒ isteyen, il├óh├« irade oldu─ču gibi; onlar─▒n yerine getirilmesi i├žin l├óz─▒m olan g├╝c├╝/kuvveti veren de yine o KudretÔÇÖtir. Tam bu noktada insan mesÔÇÖuliyetinin ortadan kalkmamas─▒ i├žin de ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ÔÇśihtiyar prensibi/iradeÔÇÖ devreye girer ve ÔÇśDikkat et, sorumlusun! Zira tercih eden/se├žen sensinÔÇÖ der, ona sorumlulu─čunu hat─▒rlat─▒r. (Bkz. Bedi├╝zzaman, S├Âzler, 26. S├Âz)

KurÔÇÖan-─▒ Hak├«m meselenin her iki yan─▒na da ÔÇťSana gelen her iyilik AllahÔÇÖtand─▒r, her bir k├Ât├╝l├╝k ise nefsindendir/kendindendir.ÔÇŁ (Nisa s├╗resi, 79) ayetiyle dikkat ├žekerek, ÔÇśb├╝t├╝n g├╝zellik ve hay─▒rlar─▒n ger├žek sahibinin insan de─čil, Allah (c.c.) oldu─čunu, buna kar┼č─▒l─▒k b├╝t├╝n k├Ât├╝l├╝k ve g├╝nahlar─▒n ise insan─▒n kendinden kaynakland─▒─č─▒n─▒ÔÇÖ bildirir.

2. Do─čru bir kader inanc─▒ insan─▒ ├╝mitsizlik ve gev┼čekli─če sevk etmez. Sonra kadere inanan insan, ba┼čar─▒ya ula┼čt─▒─č─▒ zaman tevazuu ve al├žak g├Ân├╝ll├╝─č├╝ de elden b─▒rakmaz; zafer sarho┼člu─čuyla kendini kaybetmez. Kadere iman─▒n, insana, gerek maruz kald─▒─č─▒ musibetler kar┼č─▒s─▒nda bir g├╝├ž kayna─č─▒ oldu─ču, gerekse onu gururdan kurtard─▒─č─▒ hususu, ┼ču ├óyet-i kerimede veciz bir ┼čekilde ifade edilmi┼čtir: ÔÇťNe yerde ne de nefislerinizde (gerek ├╝z├╝lmenize gerekse sevinmenize sebep olacak ┼čekilde) ba┼č─▒n─▒za gelen hi├žbir ┼čey yoktur ki, Biz onu yaratmazdan ├Ânce bir kitapta yaz─▒lm─▒┼č olmas─▒n. ┼×├╝phesiz bu AllahÔÇÖa g├Âre kolayd─▒r. Bu, kaybetti─činize ├╝z├╝lmeyesiniz ve AllahÔÇÖ─▒n size verdikleriyle de ┼č─▒marmayas─▒n─▒z diyedir. Allah ├žok ├Âv├╝nen kibirlileri sevmez.ÔÇŁ (Hadid s├╗resi, 22-23)

Kader inanc─▒, s─▒k─▒nt─▒ ve musibetler a├ž─▒s─▒ndan d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde, ├╝mitsizli─čin, h├╝zn├╝n ve bunlar─▒n do─čurdu─ču stresin m├╝essir bir il├óc─▒d─▒r. Her ┼čeyin AllahÔÇÖtan oldu─čunu bilen ve buna iman eden insan, OÔÇÖndan gelen ac─▒ ve tatl─▒ her ┼čeyi r─▒za ile kabul eder. OÔÇÖnun rahmet ve hikmetine itimat eder. Sabretmekle, kederden ve musibetin getirdi─či ├╝z├╝nt├╝den kurtulur. Bir musibet kar┼č─▒s─▒nda, ÔÇśBen AllahÔÇÖ─▒n kuluyum, sonunda yine OÔÇÖna d├Ânece─čim. AllahÔÇÖ─▒n diledi─činde hay─▒r vard─▒r, in┼čallah b├Âylesi hakk─▒mda daha hay─▒rl─▒d─▒r. AllahÔÇÖ─▒m beni sabredenlerden eyle, beni daha b├╝y├╝k musibetlerden koru!ÔÇÖ der, huzur bulur. Nitekim KurÔÇÖ├ónÔÇÖda bu m├ón├ólar─▒ teyit eden ├óyetler mevcuttur: ÔÇťOlur ki, sizin ho┼čunuza gitmeyen bir ┼čeyde Allah bir├žok hay─▒rlar takdir etmi┼č olur.ÔÇŁ (Nisa s├╗resi, 19);ÔÇť Onlar─▒n ba┼č─▒na bir musibet geldi─či zaman, ÔÇśBiz AllahÔÇÖtan geldik ve OÔÇÖna d├Ânece─čiz.ÔÇÖ derler.ÔÇŁ (Bakara s├╗resi, 156).

Musibetlere kaderde yer alan ÔÇśimtihan edilmeÔÇÖ ger├že─či a├ž─▒s─▒ndan bakamayan insan─▒n, her ├╝mit k─▒r─▒c─▒ ve kahredici h├ódise kar┼č─▒s─▒nda ap─▒┼č─▒p kalmas─▒, s├╝rekli h├ólinden ┼čik├óyet etmesi, kafas─▒n─▒ ┼čuraya buraya vurmas─▒ hatta neticede g├╝nah ve isyan batakl─▒─č─▒na d├╝┼čmesi bir bak─▒ma ka├ž─▒n─▒lmaz olur. B├Âyle birisi en k├╝├ž├╝k bir musibet kar┼č─▒s─▒nda dahi ezilir ve d├╝nyay─▒ ÔÇśahÔÇÖ ve ÔÇśofÔÇÖlarla kendine zindan eder. Kadere inanan bir m├╝ÔÇÖmine gelince, o, -KurÔÇÖ├ónÔÇÖda da de─činildi─či gibi- ne d├╝nya i┼člerinden kazand─▒─č─▒yla sevinip gurura kap─▒l─▒r, ne de kaybetti─či ┼čeye mahzun olur. Zira o bilir ki, her ┼čey bu hayat boyutundan/d├╝nyadan ibaret de─čildir; her ┼čeyin en iyisi ve g├╝zeli ahiret hayat─▒ndad─▒r.

3. Kaderin iman esaslar─▒ aras─▒na girmesinin bir di─čer hikmeti de, insan─▒ hayat─▒n a─č─▒r y├╝klerinden kurtar─▒p ruhuna bir rahatl─▒k ve hafiflik vermesidir. ─░nsan, k├óinatla al├ókal─▒ bir varl─▒kt─▒r; nihayetsiz maksatlar─▒ ve arzular─▒ vard─▒r. ─░nsan─▒n kudreti ve iradesi ise ihtiya├žlar─▒n─▒n milyonda birisine dahi k├ófi gelmez. Ayr─▒ca insan ├ževresinde g├Âr├╝p hikmetini anlayamad─▒─č─▒ baz─▒ h├ódiselerin tesirinden kendisini ├žo─ču kere kurtaramaz, huzursuz olur. Mesel├ó, ac─▒kl─▒ bir sahne g├Ârse bir zaman kendisini onun tesirinden alamaz ve hayat─▒ ac─▒la┼č─▒r.
Bu noktada insan─▒n imdad─▒na yeti┼čebilen tek yard─▒mc─▒, hakk─▒ndaki ilah├« takdire imand─▒r. Kadere hakiki m├ón├óda iman eden bir ki┼či, ihtiya├žlar─▒n─▒n ve korkular─▒n─▒n has─▒l etti─či manevi bask─▒lar─▒ ve a─č─▒r y├╝k├╝ zihninden ├ž─▒kar─▒p -tabir yerindeyse- kaderin gemisine kor/b─▒rak─▒r. B├Âylece hem zihni hem de kalbi/ruhu s├╝kun ve rahata kavu┼čur. ┼×├Âyle ki, k├óinatta meydana gelen b├╝t├╝n i┼člerin bir il├óh├« kanun nizam─▒yla cereyan etti─čine, yani her ┼čeyin engin bir rahmet ve sonsuz bir kudretin kontrol├╝nde hikmetle y├╝r├╝d├╝─č├╝ne inanan bir kimse, ya┼čad─▒─č─▒ ├ólemin lezzet ve g├╝zelliklerinden, helal dairesinde, emniyet i├žinde istifade etmeye bakar. Di─čer bir ifadeyle, OÔÇÖnun merhametine, icraat ve kanunlar─▒n─▒n g├╝zelli─čine istinaden her ┼čeyi g├╝zel taraf─▒ndan g├Âr├╝r ve buna ba─čl─▒ olarak hayat─▒n─▒ elemsiz bir lezzet ve saadetle ge├žirir. Bu a├ž─▒dan da kadere iman o kadar huzur vericidir ki, tarif edilemez. Bu m├ón├óda kadere iman eden birisi, kederden ve ├╝z├╝nt├╝den emin olur. Nitekim Peygamber Efendimiz (s.a.s.) bir hadis-i ┼čerifinde bu ger├že─če dikkat sadedinde ÔÇťKadere iman, kayg─▒ ve ├╝z├╝nt├╝y├╝ giderir.ÔÇŁ (M├╝nav├«, FeyzuÔÇÖl-Kad├«r, 3/187) buyurmu┼člard─▒r.
Kadere iman─▒n, bu ├žer├ževede a─č─▒r hastal─▒klara yakalanm─▒┼č insanlar─▒n hayatlar─▒ndaki m├╝spet etkisi a├ž─▒s─▒ndan da doldurulamayacak bir yeri vard─▒r. Onulmaz bir derde d├╝┼čm├╝┼č, elinde hi├žbir ├žaresi olmayan bir m├╝ÔÇÖmin ÔÇśY├╝ce AllahÔÇÖ─▒m! Senin iradene mutlak itaat ediyorum. Senin hikmetlerin sonsuzdur. Sen dilersen beni iyile┼čtirirsin de. Dileyip dilememen de Sana ait bir hikmettir, biz elimizden geleni yapt─▒k, bizden sonrakiler de yapacaklarÔÇŽ ├ľl├╝m ise Senin kanunundur, ├Âlsek ne gam! Zira Sana d├Ân├╝yoruz!ÔÇÖ der, kendini emniyette hisseder. Netice olarak, ÔÇśil├óh├« takdirin/kaderin her ┼čeyi g├╝zeldirÔÇÖ hakikatini kavray─▒p ona teslim olan bir insan, her ┼čeyde il├óh├« kaderin hikmet ve adaletini g├Âr├╝r.

4. Kadere iman─▒n insan ├╝zerindeki di─čer bir etkisi de, onun iradesini g├╝├žlendirmesidir. ├ç├╝nk├╝ kadere inanan bir kul, hadis-i ┼čerifin de ifadesiyle ÔÇśba┼č─▒na gelecek bir musibetin mutlaka gelece─čine, gelmeyecek olan─▒n da asla gelmeyece─čineÔÇÖ (Tirmizi, Kader 10.) inand─▒─č─▒ i├žin cesaretlidir. Bu akide, insan─▒ canl─▒ ve hareketli kalmaya sevk edece─činden b├Âyle bir imana sahip bir ki┼či, zorluklar kar┼č─▒s─▒nda y─▒lmaz, tembellik ve gev┼čeklik g├Âstermez. Ge├žmi┼čte b├╝y├╝k muvaffakiyetlere imza atm─▒┼č insanlar─▒n, bu akidenin temsilcileri olmas─▒, bunun en a├ž─▒k delilidir. Kaza ve kadere iman eden, AllahÔÇÖa dayanm─▒┼č olaca─č─▒ndan hayatta her i┼če giri┼čir ve ├Âmr├╝ boyunca cesaret ve g├╝c├╝n├╝ kaybetmeden ba┼čar─▒dan ba┼čar─▒ya y├╝r├╝r. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča u─črad─▒─č─▒ zamanlar olsa da, ÔÇśbunda bir hikmet olacakÔÇÖ diyerek, ayn─▒ ┼čeyi de─či┼čik yollardan denemeye ├žal─▒┼čacak, bunu da yapamazsa, ÔÇśtakdir bu kadarm─▒┼čÔÇÖ deyip, azmini ve iradesini kaybetmeden yine yoluna devam edecektir.

5. Kadere iman etmi┼č bir m├╝ÔÇÖmin, r─▒zk─▒n─▒n tayin edildi─čini ne yaparsa yaps─▒n ba┼čkas─▒n─▒n k─▒smetini elde edemeyece─čini bildi─či i├žin, ba┼čkas─▒n─▒n hakk─▒na tecav├╝z etmez, h─▒rs g├Âstermez ve haset etmez. Bu itibarla kadere inanan bir kul ÔÇťBir de AllahÔÇÖ─▒n bir k─▒sm─▒n─▒za di─čerinden fazla verdi─či ┼čeyleri temenni etmeyiniz.ÔÇŁ (Nisa s├╗resi, 32) ├óyetinin de i┼čaretiyle ba┼čkas─▒n─▒n elinde bulunana g├Âz dikmez. Zira o, b├Âyle bir g├Âz dikmenin ÔÇśAllahÔÇÖ─▒n kaza ve kaderine k├╝sme, kullar─▒ aras─▒nda taksim etti─či nimetini hor g├Ârme, m├╝lk├╝nde hikmetiyle ikame etti─či adaletini naho┼č tel├ókki etme, dolay─▒s─▒yla tevhidin ├Âz├╝ne kar┼č─▒ i┼členilmi┼č bir su├žÔÇÖ m├ón├ós─▒na geldi─čini bilir ve ondan uzak durur.ÔÇŁ (Bkz. Gazzali, ─░hya-u Ul├╗middin, 3/254; Muhasib├«, er-Ri├óye li Huk├╗killah, s. 490.)

6. Her ┼čeyde kaderin bir h├╝km├╝n├╝n bulundu─čuna inanan bir kimse, kendisine kar┼č─▒ su├ž i┼čleyen birini mesÔÇÖul tutsa bile ona kar┼č─▒ daha m├╝samahal─▒ olur. Ba┼č─▒na gelen bu olay─▒ bir de kader a├ž─▒s─▒ndan de─čerlendiren bir m├╝ÔÇÖminin, muhatab─▒n─▒ affedebilmesi daha kolay olur. ┼×├Âyle ki, o, bir ba┼čkas─▒n─▒n kendine verdi─či ac─▒ veya zararda, kendi g├╝nahlar─▒n─▒n da hissesinin oldu─čunu dikkate al─▒r, yani bu s─▒k─▒nt─▒l─▒ durumun, kendisinin ├Ânceden i┼člemi┼č oldu─ču bir g├╝nah─▒na kar┼č─▒ Allah taraf─▒ndan takdir edilmi┼č bir ceza olabilece─čini de ihtimal d─▒┼č─▒nda tutmaz. Nitekim KurÔÇÖ├ónÔÇÖda, ÔÇťBa┼č─▒n─▒za gelen her bir musibet kendi i┼čledikleriniz y├╝z├╝ndendir. (Bununla beraber,) Allah (g├╝nahlar─▒n─▒z─▒n bir ├žo─čunu) affeder (de onlardan ├Ât├╝r├╝ bir musibet vermez.)ÔÇŁ (┼×├╗r├ó s├╗resi, 30) buyrulur. Buna inanan m├╝ÔÇÖmin b├Âylece muhatab─▒na kar┼č─▒ duydu─ču/duyaca─č─▒ nefret ve kinden daha rahat kurtulabilir.

Netice olarak, bir m├╝ÔÇÖmin, gelecek ve g├╝nahlar s├Âz konusu oldu─čunda, iradesinin tercih ve dahlini d├╝┼č├╝nmeli, mazi ve musibetleri ise kader a├ž─▒s─▒ndan anlamaya ve de─čerlendirmeye ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r.

Kaynaklar:
Gazzali, Eb├╗ Hamid, ─░hya-u Ul├╗middin, el- MektebetuÔÇÖl-Asriyye, Beyrut 1992.
Muhasib├«, Haris b. Esed, er-Ri├óye li Huk├╗killah, Daru K├╝t├╝biÔÇÖl-─░lmiyye, Beyrut tsz.
Mustafa Sabri, Mevk─▒fuÔÇÖl-Be┼čer Tahte SultaniÔÇÖl-Kader (├žev.: ─░sa Do─čan), ─░stanbul 1989.
M├╝nav├«, FeyzuÔÇÖl-Kadir, DaruÔÇÖl-Fikr, Beyrut tsz.
Muttak├«, KenzuÔÇÖl-Ummal, M├╝esseset├╝ÔÇÖr-Risale, Beyrut 1993.
Nursi, S├Âzler, I┼č─▒k yay. ─░stanbul 2005.
Tabbara, A. Abdulfettah, RuhuÔÇÖd-Din├«ÔÇÖl-─░slam├«, Beyrut 1977.
Taftazan├«, ┼×erhuÔÇÖl-Akaid, Salah Bilici Kitabevi, ─░stanbul tsz..
Yaz─▒r, M. Hamdi, Hak Dini KurÔÇÖan Dili, Eser Ne┼čriyat ─░stanbul 1979.

 

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 3.07.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...