f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Allah─▒n Biz Zamirini Kullanmas─▒

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Suat Y─▒ld─▒r─▒m Tefsir T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 245 Hit : 5952 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 TDK nun T├╝rk├že S├Âzl├╝k├╝ Hakk─▒nda Baz─▒ M├╝lahazalar
2 ┼×eytani Ayetler Safsatas─▒ (Garanik K─▒ssas─▒n─▒n Tenkidi )
3 Risalei Nurda M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamada ├ľnemli Esaslar I
4 ├ľmer Nasuhi Bilmenin B├╝y├╝k Tefsir Tarihi Hakk─▒nda Bir De─čerlendirme
5 M├╝te┼čabih Ayetler Hakk─▒nda ├ľnemli Bir Hat─▒rlatma
6 Muhammed Esedin Kuran Mesaj─▒ Adl─▒ Tefsiri Hakk─▒nda
7 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ III
8 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ II
9 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒
10 Misyonerlerin T├╝rkiyeyi De─čerlendirmeleri
11 Mirac Hakikatlerinden
12 Mehmed Akifin Kurana Bak─▒┼č─▒
13 Mehmed Akifin Kuran Anlay─▒┼č─▒
14 Medine Ara┼čt─▒rmalar─▒ Merkezi / ┘ůě▒┘âě▓ ěĘěş┘łěź ┘ł ě»ě▒ěžě│ěžě¬ ěž┘ä┘ůě»┘Ő┘ćěę ěž┘ä┘ů┘ć┘łě▒ěę
15 Mealimiz M├╝nasebetiyle
16 Mealim Hakk─▒nda Hezeyanlar
17 Makbul Tefsirin ┼×artlar─▒
18 Kuveyt Bilimsel ─░caz Sempozyumu
19 Kuran─▒n Tenciminin E─čitici ├ľzelli─či
20 Kuran─▒n Allah Kelam─▒ Oldu─čunu ─░spatta Bedi├╝zzaman Said Nursinin Orijinal Bir Usul├╝
21 Kuran─▒ Kerimin M├╝te┼čabihan Mesani ├ľzelli─či
22 Kuran─▒ Kerime G├Âre Ehli Kitapla Diyalog
23 Kuran─▒ Kerimde K─▒ssalar
24 Kuran─▒ Kerimde Hz. ─░san─▒n H├╝viyeti
25 Kuran ve Alevi (Nazmi N. Sakall─▒o─člunun Kuran ─░simli Derleme ├çevirisinin Ele┼čtirisi)
26 Ki┼činin Kuran─▒ Hakimi ─░le ├ľzel ─░leti┼čimi
27 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler II
28 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler
29 ─░slam─▒n Tan─▒tt─▒─č─▒ Allah
30 ─░slam─▒n H─▒ristiyanlara Uygulad─▒─č─▒ Ho┼čg├Âr├╝
31 ─░cazul Kuran ─░lmi
32 Hz. Peygamberin Kuran─▒ Tefsiri
33 Hristiyan Teslisi ve Hz. Meryem
34 Gazalinin Bilimsel Metodu
35 Evrensel Alim Muhammed Hamidullah
36 En M├╝kemmel Ahlak Ba┼čta Gelen Mucizelerdendir
37 Elmal─▒l─▒n─▒n Meali veya Sahipsizli─čin Meali
38 Elmal─▒l─▒ M. Hamdi Yaz─▒r─▒n M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamaya Katk─▒s─▒
39 Elmal─▒l─▒ Hamdi Yaz─▒r ve Tefsiri
40 Diyalogda Anahtar ─░sim L. Massignon ve ─░slam
41 Ceza H├╝k├╝mleri A├ž─▒s─▒ndan Tevrat ve Kuran Adl─▒ Kitab─▒n Kriti─či
42 Canan ki Bir Melekti U├žtu
43 Ayetlerin Tertibinde Oryantalist ┼×├╝phesi
44 Ayetlerin Kronolojik S─▒ralanmas─▒
45 Allah─▒n Biz Zamirini Kullanmas─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
Y├╝ce Allah tek oldu─ču halde KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖin pek ├žok ayetinde "Biz" diyerek ├žo─čul zamiri kullanmaktad─▒r. T├╝rk├žemizde bu ├╝slubun fazla kullan─▒lmamas─▒ sebebiyle bu konu ciddi bir meseleymi┼č gibi ├žok├ža dile getirildi─činden bu hususu ele alma ihtiyac─▒ duydum. Bu makalemizin, konuyu merak edenleri tatmin edece─čini umar─▒m. Cenab-─▒ AllahÔÇÖ─▒n "biz" buyurmas─▒, azametini ifade eden bir ├╝sluptur. Bu ├╝slup, bilhassa, ├╝lkenin tamam─▒nda h├╝km├╝n├╝ y├╝r├╝ten ve icraatta bulunan h├╝k├╝mdarlar─▒n kulland─▒klar─▒ bir ifade tarz─▒d─▒r.
husbands who cheat website dating for married men
read here read read
free abortion pill dilatation & curettage pro life abortion
doxycycline doxycycline doxycycline

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

AllahÔÇÖ─▒n "Biz" Zamirini Kullanmas─▒

Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n Z├ót-─▒ z├╝lcelaline mahsus mevzular anlat─▒l─▒rken b├╝y├╝k ekseriyetle m├╝tekellim-i vahde s├«gas─▒ se├žilmekte ve "Ben" diye hitap edilmektedir.

Fakat, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n saltanat-─▒ ├ómme hesab─▒na hitapta bulundu─ču hususlarda,azamet ifade eden "Biz" s├Âz├╝yle mesele ele al─▒nmaktad─▒r.
 
Y├╝ce Allah tek oldu─ču halde KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖin pek ├žok ayetinde "Biz" diyerek ├žo─čul zamiri kullanmaktad─▒r.

T├╝rk├žemizde bu ├╝slubun fazla kullan─▒lmamas─▒ sebebiyle bu konu ciddi bir meseleymi┼č gibi ├žok├ža dile getirildi─činden bu hususu ele alma ihtiyac─▒ duydum.

Bu makalemizin, konuyu merak edenleri tatmin edece─čini umar─▒m.

Cenab-─▒ AllahÔÇÖ─▒n "biz" buyurmas─▒, azametini ifade eden bir ├╝sluptur. Bu ├╝slup, bilhassa, ├╝lkenin tamam─▒nda h├╝km├╝n├╝ y├╝r├╝ten ve icraatta bulunan h├╝k├╝mdarlar─▒n kulland─▒klar─▒ bir ifade tarz─▒d─▒r. Arap├žada birinci ├žo─čul ┼čah─▒s "n├╗n" zamiri ile yap─▒l─▒r. Fail tek olmas─▒na ra─čmen ├žokluk belirten ve "n├╗nuÔÇÖl-azame" denilen bu zamirin kullan─▒lmas─▒na Arap belagatinde ├žok rastlan─▒r.

Bu ├╝slubun; failin azametine, yap─▒lan icraatlar─▒n ehemmiyetine, sebeplik y├Ân├╝nden s├Âz konusu icraatlarda ├žok vas─▒talar─▒n rol oynamas─▒na, AllahÔÇÖ─▒n onlara de─čer vermesine, ├žoklukta tezah├╝r eden birli─če yani AllahÔÇÖ─▒n ehadiyyetine, bazen Cenab-─▒ HakkÔÇÖ─▒n herhangi bir meseleyi teÔÇÖkid etmesine delalet etmek gibi fonksiyonlar─▒ bulunmaktad─▒r.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde bir├žok ayette Cenab-─▒ HakkÔÇÖ─▒n birli─či, zat─▒nda fiillerinde ve s─▒fatlar─▒nda ┼čeriki olmad─▒─č─▒ tasrih edildikten sonra iltifat ├╝slubu ile, zaman zaman ┼čah─▒s de─či┼čikli─či yap─▒l─▒r.

─░ltifattan burada kast─▒m, bir belagat terimi olarak iltifat sanat─▒d─▒r. ─░ltifatta, mesela birinci tekil ┼čah─▒stan birinci ├žo─čul ┼čahsa ge├žerek, "O ┼č├Âyle yapt─▒." dedikten hemen sonra, "Biz ┼č├Âyle takdir ettik." gibi bir c├╝mle kullan─▒l─▒r. Zira, AllahÔÇÖ─▒n birli─či, AllahÔÇÖ─▒n vahdaniyyeti art─▒k hi├ž ┼č├╝phe ve teredd├╝de mahal olmayacak bir ┼čekilde a┼čikard─▒r. Kullan─▒lan azamet cemÔÇÖinden ├žok ki┼činin de─čil de, tek ki┼činin kastedildi─činde en ufak bir teredd├╝t bile yoktur. AllahÔÇÖ─▒n birli─či zaten y├╝zlerce ayette a├ž─▒klanm─▒┼čt─▒r.

Ayn─▒ ayette bile Allah Teala hakk─▒nda birinci tekil ┼čah─▒s (O) ile birinci ├žo─čul ┼čah─▒s (Biz) kullan─▒lmas─▒n─▒n say─▒lamayacak kadar ├Ârne─či vard─▒r. Bunlardan rastgele baz─▒lar─▒n─▒ a┼ča─č─▒da zikredelim:

"Sizi bir tek candan yaratan OÔÇÖdur (ÔÇŽ) Biz ayetlerimizi anlayan kimseler i├žin a├ž─▒k├ža bildirdik." (EnÔÇÖ├óm s├╗resi, 98)
"G├Âkten bir ├Âl├ž├╝ye g├Âre su indiren de OÔÇÖdur. Biz onunla ├Âl├╝ bir ├╝lkeye hayat veririz. ─░┼čte siz de mezarlar─▒n─▒zdan ├Âyle ├ž─▒kar─▒lacaks─▒n─▒z." (Zuhruf s├╗resi, 11)
"┼×ayet Biz, peygamber gelmeden kendilerini azap ile helak edecek olsayd─▒k onlar: 'Ey Y├╝ce Rabbimiz, nÔÇÖolurdu bize bir el├ži g├Ânderseydin de biz b├Âyle zelil ve rezil olmadan ├Ânce SenÔÇÖin ayetlerine uysayd─▒k.' derlerdi." (Taha s├╗resi, 134)
"OÔÇÖdur ki yeri size be┼čik yapt─▒. Orada sizin i├žin yollar ve ge├žitler a├žt─▒. G├Âkten size ya─čmur indirdi. ─░┼čte o su ile t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ bitkilerden ├žiftler ├ž─▒kard─▒k." (Taha s├╗resi, 53).
"O nesneler mi ├╝st├╝n, yoksa g├Âkleri ve yeri yaratan ve g├Âkten sizin i├žin ya─čmur indiren mi? ├ľyle bir su ki Biz onunla g├Âzleri ve g├Ân├╝lleri a├žan pek g├╝zel bah├želer bitirmekteyiz. Halbuki siz onun bir tek a─čac─▒n─▒ bile bitiremezdiniz. Hi├ž Allah ile beraber ba┼čka tanr─▒ m─▒ olur? Elbette olmaz, ama onlar haktan sapan bir g├╝ruhtur." (Neml s├╗resi, 60)
"O, g├Âkleri g├Ârd├╝─č├╝n├╝z gibi, direksiz yaratt─▒. Yere de sizi sarsmamas─▒ i├žin sa─člam da─člar koydu ve orada her t├╝rl├╝ canl─▒y─▒ ├╝retip yayd─▒. G├Âkten de ya─čmur indirdik, orada her t├╝rl├╝ ├žifti yeti┼čtirdik." (Lokman s├╗resi, 10). Ayr─▒ca EnÔÇÖ├óm 5, 38, 99, 106; F├ót─▒r 27 ve daha bir├žok ayete de bak─▒labilir.

Zaten bu ├╝slubu pek iyi bildikleri i├žindir ki Cahiliyye Arap m├╝┼črikleri de bu kullan─▒┼čtan ┼čirke asla bir yol bulabileceklerini d├╝┼č├╝nmemi┼člerdir. Dilde b├Âyle bir imk├ón olsayd─▒ onlar ┼čirklerine buradan bir cevaz ├ž─▒karmaya te┼čebb├╝s ederlerdi.

Yaln─▒z, Necran H─▒ristiyanlar─▒ndan baz─▒lar─▒n─▒n -teslise bir delil bulamad─▒klar─▒ndan- bu ifadeyi bahane ettiklerine dair bir rivayet vard─▒r. Bu da i┼čaret etti─čimiz gibi, teslis akidesine akli delil bulmakta zorlanmalar─▒ sebebiyle ileri s├╝rd├╝kleri zay─▒f bir bahaneden ibarettir.

Bu azamet ├╝slubu, hitab─▒ ├ólem┼č├╝mul olan KurÔÇÖ├ón-─▒ HakimÔÇÖe pek uygun d├╝┼čmektedir. ├ç├╝nk├╝ bu ├╝slup ┼čunu ifade ediyor: "Nerede insan varsa, nerede mahluk varsa orada Biz var─▒z. Biz her an ve her yerde i┼čba┼č─▒nday─▒z."
G├Âkte g├╝ne┼či g├Ârmek onun varl─▒─č─▒n─▒n delilidir. G├Â─če bakan, g├Âkte g├╝ne┼či g├Âr├╝nce hemen g├╝ne┼čin bir oldu─čuna h├╝kmeder. Fakat cam gibi her bir ┼čeffaf ┼čeyde, her bir kar tanesinde, her bir su damlas─▒nda adeta bir g├╝ne┼čin yerle┼čmesi, b├╝t├╝n bu tecellilerin hep ayn─▒, tek bir g├╝ne┼čin tecellileri olmas─▒ onun varl─▒─č─▒n─▒ ├žok daha ├žarp─▒c─▒ bir ┼čekilde g├Âsterir. Kesrette tezah├╝r eden bu birli─če "vahdet" yerine "ehadiyyet" demek daha yerinde olur.

Aynen bunun gibi, Cenab-─▒ HakkÔÇÖ─▒n iradesiyle, kudretiyle, merhametiyle ilmiyle, ihsan─▒yla, konu┼čmas─▒yla tek tek her bir mahlukun yan─▒nda olmas─▒, onlarla ilgilenmesi, onlara ihtimam g├Âstermesi, yani ehadiyyetinin tecellisi, bu ├╝slupla daha net ve daha kapsaml─▒ ┼čekilde anlat─▒l─▒r. Pek ├žok ├Ârnekten yaln─▒z ┼ču b├Âl├╝m├╝ zikredelim:
"Hi├ž ├╝zerlerindeki g├Â─če bakmazlar m─▒? Bak─▒p da Bizim onu nas─▒l sa─člamca bina edip s├╝sledi─čimizi, onda en ufak bir dengesizlik olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmezler mi? Yeri de d├Â┼čedik. Oraya dengeyi sa─člayacak sa─člam ulu da─člar yerle┼čtirdik. Orada g├Ân├╝ller, g├Âzler a├žan her t├╝rl├╝ bitkiden ├žiftler bitirdik. B├╝t├╝n bunlar─▒, AllahÔÇÖa y├Ânelecek her kula, YaradanÔÇÖ─▒n kudretini hat─▒rlatmas─▒, dersler veren birer basiret ni┼čanesi ve ibret n├╝munesi olmas─▒ i├žin yapt─▒k. G├Âkten bereketli bir ya─čmur indirdik. Onunla bah├želer ve bi├žilen ekinler, salk─▒m salk─▒m meyveleriyle ulu hurma a─ča├žlar─▒ yeti┼čtirdik. B├╝t├╝n bunlar kullar─▒m─▒za r─▒z─▒k vermek i├žindir. Hem o ya─čmur ile topra─ča hayat verdik. ─░┼čte ├Âlm├╝┼č insanlar─▒n mezarlar─▒ndan ├ž─▒k─▒┼č─▒ da b├Âyle olacakt─▒r." (Kaf s├╗resi, 6-11) Bu pasajda g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi, AllahÔÇÖ─▒n rub├╗biyyetinin ve ehadiyyetinin k├óinat─▒n her taraf─▒n─▒ dolduran say─▒s─▒z icraatlar─▒ s─▒ralanm─▒┼č ve bunlar 10 (on) yerde azamet cemÔÇÖi ile ifade edilmi┼č, b├Âylece bu harika icraata m├╝nasip bir ha┼čmet ├╝slubu giydirilmi┼čtir.

Di─čer taraftan azamet cemÔÇÖi, ifadeye daha bir tesir kazand─▒r─▒r. Zira yap─▒lan icraatlar─▒n hadde hesaba gelmez ┼čahitler taraf─▒ndan m├╝┼čahede edildi─čine delalet eder. Misal olarak NebeÔÇÖ s├╗resinden ┼ču pasaj─▒ alal─▒m: "Biz yeri bir d├Â┼ček yapmad─▒k m─▒? Da─člar─▒ da arz─▒ tutan birer destek (kaz─▒k) yapmad─▒k m─▒? Hem sizi ├žift yaratt─▒k. Uykunuzu da dinlenme yapt─▒k. Geceyi bir ├Ârt├╝, g├╝nd├╝z├╝ ge├žiminiz i├žin ├žal─▒┼čma zaman─▒ k─▒ld─▒k. ├ťst├╝n├╝zde yedi sa─člam g├Âk bina ettik. Orada p─▒r─▒l p─▒r─▒l yanan bir lamba koyduk. Size hububat, tohumlar, bitkiler ve a─ča├žlar─▒ birbirine sarma┼č dola┼č bah├želer ├ž─▒karal─▒m diye s─▒k─▒┼č─▒p yo─čunla┼čm─▒┼č bulutlardan bol bol ya─čmur indirdik." (Nebe' s├╗resi, 6-16) G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi bu k─▒sa pasajda Allah Teala insanlar─▒n her birini tek tek yaratmas─▒n─▒, arz─▒ d├Â┼ček k─▒lmas─▒n─▒, onlar─▒ r─▒z─▒kland─▒rmak i├žin ya─čmur indirmesini, bah├želer, meyveler, mahsuller ├ž─▒karmas─▒n─▒ vb. her an milyarlarca insan ve mahluk taraf─▒ndan m├╝┼čahede edilen trilyonlarca icraatlar─▒n─▒ zikretmekte, insanlar─▒n bunlarla ha┼čir ne┼čir olduklar─▒n─▒, bunlar─▒n nefes al─▒p vermeleri kadar bir yo─čunlukla b├╝t├╝n insanlarca her an ya┼čand─▒─č─▒n─▒ ├žarp─▒c─▒ bir ├╝slupla dile getirmektedir. Bu da azamet cemÔÇÖi ile olmaktad─▒r. "Biz ├Âyle takdir ettik.", "Biz biliriz" gibi ifadeler kullan─▒lmakla "Ey muhataplar! Tek tek g├Âr├╝p bildi─činiz gibi b├╝t├╝n bunlar─▒ biz yapt─▒k." manalar─▒n─▒ ifade eder.

Cenab-─▒ Hak KurÔÇÖ├ónÔÇÖda bazen "Ben" der. "Ben cinleri ve insanlar─▒, ancak bana kulluk etsinler diye yaratt─▒m." (Zariyat s├╗resi, 56) ayeti gibi.

Bazen ona "Sen" diye hitap ederiz. "T├Âvbeleri ├žok├ža kabul eden ancak SenÔÇÖsin" (Bakara s├╗resi, 128), "Muhakkak sen azizsin, hakimsin" (Bakara s├╗resi, 129) gibi.

Bir├žok defa ├╝├ž├╝nc├╝ tekil ┼čah─▒s olarak kullan─▒l─▒r. "O yapt─▒, O yaratt─▒, O takdir etti." ┼čeklinde kullan─▒l─▒r.

Nadiren, Allah Teala tek oldu─ču halde tazim ifade etmek ├╝zere Kendisine hitap ederken Siz denir. Nitekim ┼ču ayette bu durum vard─▒r: "Ahireti inkar edenlerden birine ├Âl├╝m gelip ├žat─▒nca, i┼čte o zaman: "Ya Rabbi" der, "ne olur beni d├╝nyaya geri g├Ânderin, ta ki zayi etti─čim ├Âmr├╝m├╝ telafi edip yararl─▒ i┼čler yapay─▒m." (M├╝ÔÇÖminun s├╗resi, 99-100).

B├╝t├╝n bu be┼č t├╝rl├╝ ┼čah─▒s zamiri kullan─▒ld─▒─č─▒ halde, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖin hi├žbir yerinde Cenab-─▒ Hak i├žin "onlar" zamiri kullan─▒lmaz.

─░┼čte b├╝t├╝n bunlardan ┼č├Âyle bir i┼čaret bulunabilir; Uluhiyyet, be┼čer dilindeki dar siga ve formlara s─▒─čmaz. Bu kullan─▒mlar ile lisan─▒n s─▒n─▒rlar─▒ zorlanmakta, Allah Teala'n─▒n s─▒fatlar─▒n─▒, fiillerini ve icraatlar─▒n─▒ ifadeye dilin imk├ónlar─▒n─▒n yetmedi─či anlat─▒lmak istenmektedir.1
Biz ifadesinin kullan─▒lmas─▒n─▒n bir y├Ân├╝ de ┼čudur: Cenab-─▒ Allah icraat─▒na bazen mahlukat─▒n─▒ perde yapmak suretiyle onlara de─čer verdi─čini g├Âstermek i├žin de bu ibareyi kullanmak istemi┼č olabilir. Mesela: "Hi├ž ┼č├╝phe yok ki o zikri, KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ Biz indirdik, onu koruyacak olan da Biziz." (Hicr s├╗resi, 9)

Bir ba┼čka y├Ân├╝ne de bir misalle temas edeyim; Cenab-─▒ Hak Bakara s├╗resinde "bir halife yarataca─č─▒m"2 dedikten biraz sonra "kuln├ó" (dedik)3 buyuruyor. ┼×imdi burada Cenab-─▒ Allah yaratma fiilinin yaln─▒z kendisinin oldu─čundan, yaratmada hi├žbir sebeb, hi├žbir vas─▒ta bulunmad─▒─č─▒ndan dolay─▒ orada "Ben yaratt─▒m" diyor.
Fakat, "dedik" ifadesinde, Cenab-─▒ AllahÔÇÖ─▒n kelam─▒n─▒ insanlara tebli─čde Vahy mele─činin, Hz. Peygamberin ve daha ba┼čka vas─▒talar─▒n sebepli─či s├Âz konusu oldu─čundan Cenab-─▒ Allah orada cemi sigas─▒yla "Biz dedik" buyuruyor.4 Bunun daha ba┼čka a├ž─▒k misalleri vard─▒r, ama bu kadarla iktifa edelim.

Cenab-─▒ AllahÔÇÖ─▒n k├╝lli rub├╗biyyetinin tezah├╝r├╝ olarak insanl─▒─č─▒n tamam─▒n─▒ ilgilendiren hususlarda azamet zamirinin kullan─▒lmas─▒ pek m├╝nasip d├╝┼čmektedir. Mesela: "┼×u kesindir ki Biz TevratÔÇÖtan sonra ZeburÔÇÖda da: 'D├╝nyaya ehil kullar─▒m varis olacaklar (d├╝nya onlara kalacak)' diye yazd─▒k." (Enbiya s├╗resi, 105) "Ehil kullar─▒m" diye ├ževirdi─čimiz kelimenin Arap├ža asl─▒ "Salih├«n"dir. Elmal─▒l─▒ M. Hamdi Yaz─▒r bu ayetin tefsirinde ├Âzetle ┼čunlar─▒ yazar: "Yery├╝z├╝ fitne fesat ├ž─▒karanlardan al─▒n─▒r, halifeli─če ehil ve salahiyetli olan Cenab-─▒ HakkÔÇÖa kulluk yapanlara verilir. Yani uzunca ya┼čama s─▒rr─▒, d├╝r├╝st olma prensibine dayan─▒r, bozuk olanlara ya┼čama hakk─▒ yoktur. ZeburÔÇÖda oldu─ču gibi Allah KurÔÇÖ├ónÔÇÖda da bildiriyor ki d├╝nyan─▒n varisli─či, tevhide ba─čl─▒, ┼čirkten ve tefrikadan uzak olup en g├╝zel ve sa─člam i┼čler i┼čleyen kullara aittir."5

Bu ayet azamet ├╝slubundaki ├že┼čitli ├Âzelliklere ├Ârnek te┼čkil eder: Evvela: Ayn─▒ ayetin ayn─▒ c├╝mlesi i├žinde Allah, Kendisini hem "Ben" (kullar─▒m) hem de "Biz" olarak (yazd─▒k) nitelendirmektedir. 2. Zat─▒n─▒ "Biz" olarak tavsif etti─či gibi o kullar─▒n─▒ da ├žo─čul ┼čekli ile "salih├«n" diye nitelendirmesi g├╝zel bir mutabakat te┼čkil etmektedir. 3. Mekan ve zaman bak─▒m─▒ndan evrensel, d├╝nya ve insanl─▒k ├žap─▒nda bir tezah├╝rden bahsedilmektedir.
Azamet sigas─▒ bazen Allah TealaÔÇÖn─▒n muhataplar─▒na ihtimam g├Âstermesinin, onlara de─čer vermesinin ifadesi olmaktad─▒r. Mesela: "Hi├ž ┼č├╝phe yok ki o Zikri (KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒) Biz indirdik, onu koruyacak olan da BizÔÇÖiz." (Hicr s├╗resi, 9) Bu ifade bize ┼čunu d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir: Cenab-─▒ Hak KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n sahibidir, bu s├Âz├╝n tek sahibi OÔÇÖdur. Fakat bu kelam─▒ Cebrail (a.s) ile g├Ândermi┼čtir. Muhatap Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi vesellem)ÔÇÖdir. Peygamberimiz de, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖin metninin muhafazas─▒ i├žin o kadar tedbirler alm─▒┼č, o kadar geni┼č bir uygulama yapm─▒┼čt─▒r ki, ayr─▒nt─▒lar─▒ kitaplar doldurur.
Pek iyi bilindi─či ├╝zere, insanl─▒k tarihinin en b├╝y├╝k hadisesi, KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n yani evrensel risaletin g├Ânderilmesidir. KurÔÇÖ├ón AllahÔÇÖ─▒n halk ├╝zerindeki h├╝ccetidir. Dolay─▒s─▒yla bu metin, k─▒yamete kadar baki kalmal─▒, hem de yery├╝z├╝n├╝n her taraf─▒nda hemen ula┼č─▒lacak ┼čekilde bulunmal─▒d─▒r. KurÔÇÖ├ón metninin korunmas─▒nda; CebrailÔÇÖin okumas─▒, Hz. Peygamber (a.s.)ÔÇÖ─▒n bellemesi, tebli─č etmesi, k├ótiplere yazd─▒rmas─▒, sonra vahyi tamamlanan s├╗releri cem ettirmesi, her Ramazan ay─▒nda Cebrail ile mukabele etmesi, ashab─▒ndan KurÔÇÖ├ón muallimleri yeti┼čtirip onlar vas─▒tas─▒yla ├╝mmetine KurÔÇÖ├ón ├Â─čretmesi, ashabdan KurÔÇÖ├ón metnini ezberleyen haf─▒zlar─▒n yeti┼čmesi, tabi├«n neslinden itibaren her nesilde kurr├ólar, haf─▒zlar yeti┼čmesi, gele gele ┼ču anda bile her nesilde ─░sl├óm ├╝mmeti i├žinde milyonlarca haf─▒z, KurÔÇÖ├ón ├Â─čreten ve ├Â─črenen m├╝ÔÇÖminler, KurÔÇÖ├ón metninin bir kelimesi bile de─či┼čmeksizin d├╝nyan─▒n y├╝z binlerce k├Â┼česinde bulunmas─▒nda rol oynam─▒┼člard─▒r. Allah Teala d├╝nya ├žap─▒ndaki bu i┼čte KurÔÇÖ├ón okuyan ve okutanlar─▒ istihdam ettirdi─činden hem azamet sigas─▒ ile "Biz indirdik" buyurmu┼č, di─čer taraftan "koruyucular" (hafiz├╗n) s─▒fat─▒n─▒ da cemi getirerek o milyarlarca m├╝ÔÇÖminin gayretlerine de telmihte bulunmu┼č, b├Âylece onlara de─čer verdi─čini g├Âstermi┼čtir.

"Biz sana a┼čikar bir zafer ihsan ettik. Bu da AllahÔÇÖ─▒n senin ge├žmi┼č ve gelecek kusurlar─▒n─▒ affetmesi (ÔÇŽ) i├žindir" (Fetih s├╗resi, 1-2) ayetinde kullan─▒lan azamet cemÔÇÖi, zafer kazanmada Allah Teala'n─▒n istihdam etti─či m├╝ÔÇÖminlere de─čer vermesini ifade eder. Nitekim ├él├╗s├« bu konuda ┼č├Âyle demektedir: "Allah Teala'n─▒n azamet cemÔÇÖi ile zaferi Kendisine isnad ettikten sonra affetme i┼čini ism-i aÔÇÖzam olan Allah lafz-─▒ celiline isnad etmesi ┼čuna i┼čaret edebilir: Ma─čfiret etmede hi├žbir sebebin dahli yoktur. Ama zaferi Allah baz─▒ vas─▒talar─▒ kullanarak verir. Baz─▒ ├ólimler ┼č├Âyle demi┼člerdir: B├╝y├╝klerin ├ódeti, konu┼čmalar─▒nda birinci ├žo─čul ┼čahs─▒ kullanmad─▒r. ├ç├╝nk├╝ ekseriya yapt─▒klar─▒ icraatlar─▒, g├Ârevlilerini ├žal─▒┼čt─▒rarak ger├žekle┼čtirirler."6

Azamet cemÔÇÖi bazen ┼ču ayet-i kerimede oldu─ču gibi teÔÇÖkid belirtir: "Ahirette Allah nezdinde olan nimet, e─čer bilirseniz, sizin i├žin elbette daha hay─▒rl─▒d─▒r. Sizin elinizdekiler t├╝kenir ama AllahÔÇÖ─▒n elinde olanlar bakidir. Biz sabredenleri, i┼čledikleri en g├╝zel i┼čleri esas alarak ├Âd├╝llendirecek, k├Ât├╝l├╝klerini ba─č─▒┼člayaca─č─▒z." (Nahl s├╗resi, 95-96). ├él├╗s├« bu ayeti ┼č├Âyle a├ž─▒kl─▒yor: "ve lenecziyenneh├╝m (├Âd├╝llendirece─čiz) ifadesinde ├╝├ž├╝nc├╝ tekil ┼čah─▒stan birinci ├žo─čul ┼čahsa ge├žilmesi, "ahirette Allah nezdinde olan nimet, e─čer bilirseniz sizin i├žin elbette daha hay─▒rl─▒d─▒r" c├╝mlesinde yer alan vaadi teÔÇÖkid i├žin olup s├Âz├╝nde durman─▒n ehemmiyetini hat─▒rlatmak gayesine y├Âneliktir."7

Bazen azamet cemÔÇÖi, failin b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ hat─▒rlatman─▒n yan─▒ s─▒ra, ayn─▒ zamanda mefÔÇÖul├╝n ehemmiyetini de g├Âstermek gayesine y├Âneliktir. "─░man edip yararl─▒ i┼čler yapanlar─▒n m├╝k├ófatlar─▒n─▒ ise tam tam─▒na ├Âdeyece─čiz. Allah zalimleri sevmez" (Al-i ─░mran s├╗resi, 57) ayetinin tefsirinde ─░bn ├é┼čur ┼č├Âyle der: "N├╝veffihim diye azamet nununa izafe etmek, failin yapt─▒─č─▒ i┼čin azametine dikkat ├žekmek i├žindir. Zira B├╝y├╝─č├╝n ba─č─▒┼č─▒ da b├╝y├╝k olur."8
Buna bir ba┼čka ├Ârnek de ┼ču ayet-i kerimedir: "AllahÔÇÖa itaat edin, Resul├╝ne itaat edin! E─čer y├╝z ├ževirirseniz bilin ki El├žimizin g├Ârevi sadece a├ž─▒k bir tebli─čden ibarettir." (Te─čab├╝n s├╗resi, 12) ├él├╗s├« bu ayetin tefsirinde ┼č├Âyle der: "Zamirle ifade ederek "onun g├Ârevi" denmesi beklenirken azamet cemÔÇÖine muzaf olarak "El├žimiz" buyurulmas─▒, Hz. Peygamber (a.s)ÔÇÖ─▒ ┼čereflendirmek gayesiyledir. Ayr─▒ca h├╝km├╝n medar─▒na yani tebli─č g├Ârevine, bir de ondan y├╝z ├ževirmenin ne derece b├╝y├╝k bir vebal oldu─čuna (adeta AllahÔÇÖtan y├╝z ├ževirme oldu─čuna) dikkat ├žekmek i├žindir."9

G├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere azamet ├╝slubunun kullan─▒lmas─▒nda failin azametini veya yap─▒lan icraatlar─▒n ehemmiyetini yahut o icraatlar─▒n her tarafta ├žoklukla bulundu─čunu, ayr─▒ca ├žok say─▒da ki┼činin onlar─▒ ger├žekle┼čtirmede sebeplik a├ž─▒s─▒ndan rol oynad─▒─č─▒n─▒, Allah Teala'n─▒n onlara de─čer verdi─čini g├Âstermek gibi ├že┼čitli fonksiyonlar bulunmaktad─▒r. Bu ├╝slubun kullan─▒lmas─▒ AllahÔÇÖ─▒n kapsaml─▒ rub├╗biyyetini ve KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖin evrensel risaletini pek g├╝zel yans─▒tmakta ve AllahÔÇÖ─▒n birli─čine en ufak bir g├Âlge d├╝┼č├╝rmemektedir. ├çok say─▒daki ├Ârnek tahlil edilerek ayr─▒nt─▒lara girilecek olursa, KurÔÇÖ├ón-─▒ Hak├«mÔÇÖde Allah Teala'n─▒n azamet cemÔÇÖini kullanmas─▒nda daha farkl─▒ inceliklerin de bulunaca─č─▒ muhakkakt─▒r. Bu makalemizde bu kadarla yetiniyoruz.

Dipnotlar:
1.Suat Y─▒ld─▒r─▒m, KurÔÇÖ├ónÔÇÖda Uluhiyyet, ─░stanbul, 1997, s.57.
2.Bakara s├╗resi, 30.
3.Bakara s├╗resi, 35.
4.B. Said Nursi, ─░┼čaratuÔÇÖl-─░ÔÇÖcaz, Bakara 30 tefsirinde (s. 297, ─░hsan Kas─▒m ne┼čri, 1409/1989).
5.Elmal─▒l─▒ M. Hamdi Yaz─▒r, Hak Dini KurÔÇÖ├ón Dili, Enbiya s├╗resi, 105 tefsirinde.
6.RuhuÔÇÖl-Meani, Fetih s├╗resi, 1-2 tefsirinde (26/91).
7.RuhuÔÇÖl-Meani, Nahl s├╗resi, 95-96 tefsirinde (14/225).
8.TefsiruÔÇÖt-Tahrir veÔÇÖt-Tenvir, ├él-i ─░mran s├╗resi, 57 tefsirinde (1/761).
9.RuhuÔÇÖl-Meani, Te─čab├╝n s├╗resi, 12 tefsirinde (28/125).

 

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 4.07.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...