f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Makbul Tefsirin ┼×artlar─▒

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Suat Y─▒ld─▒r─▒m Tefsir T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 232 Hit : 7554 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 TDK nun T├╝rk├že S├Âzl├╝k├╝ Hakk─▒nda Baz─▒ M├╝lahazalar
2 ┼×eytani Ayetler Safsatas─▒ (Garanik K─▒ssas─▒n─▒n Tenkidi )
3 Risalei Nurda M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamada ├ľnemli Esaslar I
4 ├ľmer Nasuhi Bilmenin B├╝y├╝k Tefsir Tarihi Hakk─▒nda Bir De─čerlendirme
5 M├╝te┼čabih Ayetler Hakk─▒nda ├ľnemli Bir Hat─▒rlatma
6 Muhammed Esedin Kuran Mesaj─▒ Adl─▒ Tefsiri Hakk─▒nda
7 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ III
8 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ II
9 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒
10 Misyonerlerin T├╝rkiyeyi De─čerlendirmeleri
11 Mirac Hakikatlerinden
12 Mehmed Akifin Kurana Bak─▒┼č─▒
13 Mehmed Akifin Kuran Anlay─▒┼č─▒
14 Medine Ara┼čt─▒rmalar─▒ Merkezi / ┘ůě▒┘âě▓ ěĘěş┘łěź ┘ł ě»ě▒ěžě│ěžě¬ ěž┘ä┘ůě»┘Ő┘ćěę ěž┘ä┘ů┘ć┘łě▒ěę
15 Mealimiz M├╝nasebetiyle
16 Mealim Hakk─▒nda Hezeyanlar
17 Makbul Tefsirin ┼×artlar─▒
18 Kuveyt Bilimsel ─░caz Sempozyumu
19 Kuran─▒n Tenciminin E─čitici ├ľzelli─či
20 Kuran─▒n Allah Kelam─▒ Oldu─čunu ─░spatta Bedi├╝zzaman Said Nursinin Orijinal Bir Usul├╝
21 Kuran─▒ Kerimin M├╝te┼čabihan Mesani ├ľzelli─či
22 Kuran─▒ Kerime G├Âre Ehli Kitapla Diyalog
23 Kuran─▒ Kerimde K─▒ssalar
24 Kuran─▒ Kerimde Hz. ─░san─▒n H├╝viyeti
25 Kuran ve Alevi (Nazmi N. Sakall─▒o─člunun Kuran ─░simli Derleme ├çevirisinin Ele┼čtirisi)
26 Ki┼činin Kuran─▒ Hakimi ─░le ├ľzel ─░leti┼čimi
27 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler II
28 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler
29 ─░slam─▒n Tan─▒tt─▒─č─▒ Allah
30 ─░slam─▒n H─▒ristiyanlara Uygulad─▒─č─▒ Ho┼čg├Âr├╝
31 ─░cazul Kuran ─░lmi
32 Hz. Peygamberin Kuran─▒ Tefsiri
33 Hristiyan Teslisi ve Hz. Meryem
34 Gazalinin Bilimsel Metodu
35 Evrensel Alim Muhammed Hamidullah
36 En M├╝kemmel Ahlak Ba┼čta Gelen Mucizelerdendir
37 Elmal─▒l─▒n─▒n Meali veya Sahipsizli─čin Meali
38 Elmal─▒l─▒ M. Hamdi Yaz─▒r─▒n M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamaya Katk─▒s─▒
39 Elmal─▒l─▒ Hamdi Yaz─▒r ve Tefsiri
40 Diyalogda Anahtar ─░sim L. Massignon ve ─░slam
41 Ceza H├╝k├╝mleri A├ž─▒s─▒ndan Tevrat ve Kuran Adl─▒ Kitab─▒n Kriti─či
42 Canan ki Bir Melekti U├žtu
43 Ayetlerin Tertibinde Oryantalist ┼×├╝phesi
44 Ayetlerin Kronolojik S─▒ralanmas─▒
45 Allah─▒n Biz Zamirini Kullanmas─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
Baz─▒lar─▒, s─▒─č bir anlay─▒┼čla bu ger├že─čin kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒k─▒p derler ki: "Allah, Kur'an'─▒n 'm├╝bin' oldu─čunu bildiriyor. M├╝bin: a├ž─▒k, a┼čikar, ayd─▒nl─▒k, manas─▒ vaz─▒h demektir. ├ľyle ise, Allah'─▒n b├Âyle nitelendirdi─či Kitab─▒n─▒, anla┼č─▒lmas─▒ zor g├Âstermenin savunulur taraf─▒ olamaz". Oysa Kur'an'─▒n m├╝bin olmas─▒: Allah taraf─▒ndan g├Ânderildi─činin apa├ž─▒k olmas─▒, bir ├žok hakikatleri a├ž─▒klamas─▒, hakk─▒ bat─▒ldan, do─čruyu e─čriden ay─▒rmas─▒, m├╝'minlerin muhta├ž olduklar─▒ h├╝k├╝mleri bildirmesi, demektir. Yoksa, ondaki her ┼čeyin, biteviye ayan beyan ve hi├ž ├Â─črenim g├Ârmemi┼č bir insanla bir ├╝niversite profes├Âr├╝n├╝n ayn─▒ ┼čekilde anlayabilece─či bir kitap olmas─▒ demek de─čildir. Bu iddia sahiplerinin, v├╝cudlar─▒nda bir operasyona muhta├ž olmalar─▒ halinde, bir t─▒p kitab─▒n─▒ okuyan herhangi bir ki┼čiye kendilerini ameliyat etme iznini vereceklerini hi├ž kimse d├╝┼č├╝nemez. Oysa bir doktor nezdinde o kitab─▒n manas─▒ a├ž─▒kt─▒r. Aynen bunun gibi, insanlar Kur'an'─▒n mealini okuyarak, kapasiteleri nisbetinde ondan istifade etmeye ├žal─▒┼č─▒rlar. Fakat onun say─▒s─▒z inceliklerini anlayabilmek, ondan isabetli h├╝k├╝mler ├ž─▒karabilmek, a┼ča─č─▒da yazaca─č─▒m─▒z baz─▒ ilimleri bilmeyi gerektirir.
what are aids symptoms hiv early symptoms new hiv treatment
cialis coupon cialis coupon cialis coupon

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Makbul Tefsirin ┼×artlar─▒

 

Hangi bilim dal─▒nda olursa olsun, ilmi bir metni tahlil ve tefsir etmek, o alanda ihtisas─▒ gerektirir. ─░htisas ise, uzun bir ├Â─črenim neticesinde elde edilir. Rabb├╝lalemin taraf─▒ndan insanl─▒─ča akaid, ibadet, ahlaki prensipler, ameli h├╝k├╝mler ve daha bir ├žok talimatlar bildirmek ├╝zere g├Ânderilen Kur'an-─▒ Kerim'den h├╝k├╝mler ├ž─▒karmak da, elbette b├╝y├╝k bir ilmi birikim ister.

Baz─▒lar─▒, s─▒─č bir anlay─▒┼čla bu ger├že─čin kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒k─▒p derler ki: "Allah, Kur'an'─▒n 'm├╝bin' oldu─čunu bildiriyor. M├╝bin: a├ž─▒k, a┼čikar, ayd─▒nl─▒k, manas─▒ vaz─▒h demektir. ├ľyle ise, Allah'─▒n b├Âyle nitelendirdi─či Kitab─▒n─▒, anla┼č─▒lmas─▒ zor g├Âstermenin savunulur taraf─▒ olamaz". Oysa Kur'an'─▒n m├╝bin olmas─▒: Allah taraf─▒ndan g├Ânderildi─činin apa├ž─▒k olmas─▒, bir ├žok hakikatleri a├ž─▒klamas─▒, hakk─▒ bat─▒ldan, do─čruyu e─čriden ay─▒rmas─▒, m├╝'minlerin muhta├ž olduklar─▒ h├╝k├╝mleri bildirmesi, demektir. Yoksa, ondaki her ┼čeyin, biteviye ayan beyan ve hi├ž ├Â─črenim g├Ârmemi┼č bir insanla bir ├╝niversite profes├Âr├╝n├╝n ayn─▒ ┼čekilde anlayabilece─či bir kitap olmas─▒ demek de─čildir. Bu iddia sahiplerinin, v├╝cudlar─▒nda bir operasyona muhta├ž olmalar─▒ halinde, bir t─▒p kitab─▒n─▒ okuyan herhangi bir ki┼čiye kendilerini ameliyat etme iznini vereceklerini hi├ž kimse d├╝┼č├╝nemez. Oysa bir doktor nezdinde o kitab─▒n manas─▒ a├ž─▒kt─▒r. Aynen bunun gibi, insanlar Kur'an'─▒n mealini okuyarak, kapasiteleri nisbetinde ondan istifade etmeye ├žal─▒┼č─▒rlar. Fakat onun say─▒s─▒z inceliklerini anlayabilmek, ondan isabetli h├╝k├╝mler ├ž─▒karabilmek, a┼ča─č─▒da yazaca─č─▒m─▒z baz─▒ ilimleri bilmeyi gerektirir.

Kuran'─▒ hakk─▒yla anlama ve ondan h├╝k├╝m istinbat─▒ i├žin gereken ilimler

1- L├╝gat ilmi.

Kur'an Arap dilinde nazil oldu─čundan, onun manalar─▒n─▒ a├ž─▒klayacak ki┼činin bu dili iyi bilmesi gerekir. Kelimeler, bazen ilk hat─▒ra gelen anlamda de─čil de, daha tali anlamlar─▒ndan birinde kullan─▒lm─▒┼č olabilirler. M├╝fessir lisana iyi vak─▒f olunca, kelimelerin hangi manalarda kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ daha isabetli olarak anlayabilir.

2- Nahiv ve Sarf (Gramer, Dil bilgisi).

3- Bedi', Beyan, Meani bilimlerini kapsayan Belagat ─░lmi.

Bir kimsenin, binlerce edebi sanat ve edebi ├╝slup ihtiva eden metni, hi├žbir yanl─▒┼č anlay─▒┼ča yer vermeyecek ┼čekilde anlayabilmesi i├žin, hakiki ve mecazi manalar, te┼čbih, temsil, istiare, kinaye, te'kid, takdim, te'hir, hazf, icaz, itnab, kasr, iltifat, m├╝┼čakele ilh. gibi terimlerle tarif edilen ├╝slup ├Âzelliklerine vak─▒f olmas─▒ gerekir. ─░nsan, Arap dilinde yaz─▒lm─▒┼č ├╝st├╝n ├╝sluplarla me┼čgul olup onlar─▒n inceliklerine vukuf peyda ederse, kendisinde s├Âz├╝ anlama ve idrak melekesi geli┼čir. Allah Teala'n─▒n maksatlar─▒n─▒ kemal ve├žhile ihata edemezsek de, yine de be┼čer takati nisbetinde onu anlaman─▒n ba┼čl─▒ca vas─▒tas─▒, Arap diline ve belagat ├╝sluplar─▒na vak─▒f olmakt─▒r. Bu ise, sadece Belagat ilminin kurallar─▒n─▒ ├Â─črenmekle elde edilmez. Bildi─čimiz ├╝zere Araplar, Nahiv ve Belagat ilimleri ortaya ├ž─▒kmadan ├Ânce de d├╝zg├╝n ve g├╝zel s├Âz s├Âylemede mahir idiler. Bunun tabii oldu─čunu s├Âylemek makul de─čildir. Bu ancak, g├╝zel s├Âzleri ├Â─črenip onlara benzer s├Âzler s├Âyleye s├Âyleye kazan─▒lm─▒┼č bir meleke idi. B├Âyle oldu─čunun g├Âzle g├Âr├╝l├╝r delili ┼čudur ki, ba┼čka topluluklara kar─▒┼čmalar─▒n─▒ m├╝teakip Araplar, bu ├Âzelliklerini hicretten 50 y─▒l kadar sonra kaybetmeye ba┼člam─▒┼člard─▒r.1

4- K─▒raat ─░lmi.

Baz─▒ kelimelerin, bizzat Hz. Peygamber (aleyhisselam) taraf─▒ndan tebli─č edilen farkl─▒ okunu┼člar─▒n─▒ g├Âsteren ilim. ├ç├╝nk├╝ Kur'an'─▒n bir ├žok kelimeleri farkl─▒ k─▒raatlerde okunabilmekte ve bu da manalarda baz─▒ farkl─▒l─▒klar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒na sebep olmaktad─▒r.

5- Akaid ve Kelam ─░lmi.

Allah Teala hakk─▒nda caiz, vacib ve imkans─▒z olan s─▒fatlar, n├╝b├╝vvet, ahiret gibi konulardaki do─čru inan├ž esaslar─▒, b├╝t├╝n ayet ve hadisleri birlikte de─čerlendirdikten sonra bu ilim dal─▒ taraf─▒ndan ortaya konulmu┼čtur. M├╝te┼čabih ayetleri muhkem ayetlerin ─▒┼č─▒─č─▒nda anlamak ve a├ž─▒klamak i├žin b├╝y├╝k gayretlerin sarf edildi─či bu ilme ba┼čvurulmad─▒─č─▒ takdirde, dinin en temel esaslar─▒nda yanl─▒┼čl─▒k yap─▒labilir.

6- Usul-i F─▒kh ─░lmi.

Ayetlerden dini h├╝k├╝mlerin nas─▒l ├ž─▒kar─▒laca─č─▒na dair kurallar─▒ bildiren bu ilim de, kavramlar─▒n m├╝cmel (toplu halde, ├Âzet), mufassal (detayl─▒), umum, husus (genel veya s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č anlam), mutlak (herhangi bir s─▒n─▒rla s─▒n─▒rland─▒r─▒lmam─▒┼č ve dolay─▒s─▒yla ├žok mana ve vecihlere ihtimali bulunan), mukayyed, mensuh, m├╝evvel (tevil edilmi┼č) vb. olup olmamas─▒ konusunda yol g├Âsterir.

7- Usul-i Tefsir ─░lmi.

Ayetlerin hangi ortamlarda indirildi─čini bildiren Esbab-─▒ N├╝zul, baz─▒ ayetler aras─▒nda yanl─▒┼č yere var san─▒lan ├želi┼čkileri ├ž├Âz├╝p gideren M├╝┼čkil├╝'lÔÇöKur'an, Mekki-Medeni, Muhkem-M├╝te┼čabih, huruf-i mukatta'a, Nasih-Mensuh, Kur'an k─▒ssalar─▒, Kur'an meselleri, Kur'an'daki kasemler gibi bir ├žok konuyu ihtiva ile, Kur'an tefsir metodolojisinin ad─▒d─▒r.

8- Usul-i Hadis ve Hadis ─░lmi.

Hz. Peygamber'den nakledilen ve Kur'an'─▒ a├ž─▒klay─▒c─▒ mahiyette olan hadislerden istifadeyi sa─člar.

9-Tarih ve Sosyoloji gibi, be┼čer toplumlar─▒n─▒n maruz kald─▒klar─▒ durumlar─▒ konu edinen ilimler. Allah Teala, insanl─▒─ča g├Ânderdi─či bu son Kitab─▒nda, daha ├Ânceki kitaplarda bildirmedi─či ┼čeyleri bildirmi┼čtir. Ezc├╝mle, ├že┼čitli ├╝mmetlerin k─▒ssalar─▒n─▒ nakletmi┼č, onlar hakk─▒nda cereyan eden ─░lahi s├╝nnetlerini (kanunlar─▒n─▒) beyan etmi┼č, toplumlar─▒ y├╝kselten ve al├žaltan sebeplerden, onlar─▒n iman ve inkar, ilim ve cehalet, kuvvet ve zay─▒fl─▒k gibi hallerinden bahsetmi┼čtir. Kur'an, bir ├žok ger├že─či pek m├╝cmel ve ├Âzl├╝ bir tarzda bildirir. Fakat bu bildirme, her ┼čeyi bilen Allah'─▒n m├╝cmel bildirmesidir. Bu bak─▒mdan, kendisini, verdi─či bilgileri tafsilatl─▒ olarak anlamalar─▒ i├žin insanlar─▒ d├╝┼č├╝nmeye, incelemeye, seyahat etmeye, tecr├╝beler yapmaya ├ža─č─▒r─▒r. E─čer kainat kitab─▒n─▒n zahiri ile yetinecek olursak, bu takdirde, bir kitab─▒n cildine ve rengine bak─▒p da, ihtiva etti─či ilim ve hikmetlerden haberi olmayan ├╝mmi kimseler durumuna d├╝┼čeriz.

10- Be┼čeriyetin Kur'an hidayetiyle do─čru yolu buldu─čunu ve Kur'an'─▒n esas gayesinin de insanlar─▒ hidayet etmek oldu─čunu bilmek.

Bunun i├žin de, Kur'an nazil olmadan ├Ânceki cahiliye topluluklar─▒n─▒n durumlar─▒ndan haberdar olmak gerekir. Hz. ├ľmer (r.a.), buna i┼čaret etmek ├╝zere ┼č├Âyle demi┼čtir: "─░slami d├Ânemde yeti┼čen insanlar, Cahiliye'deki halleri bilmedikleri takdirde, ─░slam elbisesi d├╝─č├╝m d├╝─č├╝m ├ž├Âz├╝l├╝r." ├ça─čda┼č medeni toplumda yeti┼čen bir insan el, y├╝z ve ayak y─▒kama, di┼č temizli─či, t─▒rnak kesme gibi ┼čeyleri ├žok tabii davran─▒┼člar kabul edebilir. Oysa Kur'an'─▒n nazil oldu─ču zaman ve zeminde, bunlar─▒ bile benimsetmek ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bir ink─▒lapt─▒. Kald─▒ ki, bu gibi adetleri yeni nesillere benimsetmek i├žin ne kadar gayret g├Âstermek gerekti─či hepimizce bilinmektedir. Ayr─▒ca, en k├╝├ž├╝klerini misal verdi─čimiz bu ink─▒laplar i├žinde ┼čirk, kan davas─▒, ─▒rk ├╝st├╝nl├╝─č├╝, k├Âlelere yap─▒lan haks─▒zl─▒klar, ├žok e┼člilik, zina, haram i├žki, ├╝mmilik, kad─▒nlar─▒ mirastan mahrum b─▒rakma, kad─▒n─▒ say─▒s─▒z bo┼čama hakk─▒, cariyeleri fuh┼ča zorlama ve bu yolla para kazanmay─▒ meslek edinme (randevu evi i┼čletme) gibi y├╝zlerce k├Ât├╝ adeti k├Âk├╝nden kald─▒rarak, yerlerine ─░slam'─▒n g├╝zelliklerini yerle┼čtirme gibi muazzam ink─▒laplar─▒ unutmak m├╝mk├╝n de─čildir.

11- Tabii bilimlerde kesin (veya kesine yak─▒n) say─▒lan bir tak─▒m sonu├žlar─▒ ve bu bilimlerin prensiplerini bilmek.

Onlar─▒n alanlar─▒na giren konulara temas eden y├╝zlerce ayeti yorumlamakta sahip olunmas─▒ gereken formasyonu kazand─▒r─▒r.

12- Mevhibe ─░lmi.

Bundan maksat, ilmi ile amil olanlara, Allah Teala'n─▒n ilham edece─či basiret ve kavrama g├╝c├╝d├╝r. Allah Teala: "Allah'a itaatsizlikten sak─▒n─▒n. (Siz bunu yap─▒nca,) Allah size ilim ├Â─čretir. Allah her ┼čeyi bilir."2 buyurur. Hz. Peygamber (s.a.s.), buna i┼čaret olarak: "Kim bildi─či ile amel ederse, Allah onu bilmedi─či ilimlere de varis k─▒lar." buyurmu┼čtur. S├╝yuti, m├╝fessire laz─▒m gelen ilimlerin sonuna mevhibe ilmini yerle┼čtirdikten sonra der ki: "Aziz okuyucu! Anla┼č─▒lan sen, mevhibe ilmini ┼čart ko┼čmam─▒zda teredd├╝t edip diyorsun ki: "Bu, insan─▒n elinde olan bir ┼čey de─čildir." Ama, meselede senin g├Ârd├╝─č├╝n g├╝├žl├╝k yoktur. Zira bunu kazanma yolu var olup, o da, o neticeye g├Ât├╝ren amel ve z├╝hd├╝ uygulamakt─▒r (yani davran─▒┼člar─▒n─▒ ilmine g├Âre yap─▒p, ge├žici d├╝nya menfaatlerini kalbine koymamakt─▒r)."3 Bu konuda Zerke┼či de ┼č├Âyle der: "Biliniz ki, kalbinde bid'at, kibir, hevaya uyma, d├╝nya sevgisi olan, yahut bir g├╝nahta ─▒srar eden, tahkiki iman sahibi olmayan veya tahkiki zay─▒f olan, yahut kuvvetli ilme sahip bulunmayan bir m├╝fessire dayanan, veya kendi akl─▒na ve anlay─▒┼č─▒na itimat eden kimse vahyin manalar─▒n─▒ anlayamaz ve vahyin esrar─▒ ona a├ž─▒lmaz. Zira b├╝t├╝n bunlar, Kur'an'─▒ anlamaya perde olan manilerdir. Bu konuda Allah Teala: "D├╝nya'da haks─▒z yere b├╝y├╝kl├╝k taslayanlar─▒, ayetlerimi gere─či gibi anlamaktan uzakla┼čt─▒r─▒r─▒m."4 buyurmu┼čtur.

Kur'an'─▒ tefsirde m├╝racaat edilmesi gereken kaynaklar
Bunlar─▒ belirttikten sonra, Kur'an'─▒ tefsir ederken m├╝fessirin ba┼čvuraca─č─▒ kaynaklara ge├žebiliriz.

1- ├ľnce bizzat Kur'an-─▒ Kerimi iyi inceleyip, bir ayeti tefsir eden di─čer ayetleri toplamaya ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r. Zira ayetlerin birbirlerini a├ž─▒klamalar─▒ me┼čhur bir keyfiyettir. B├Âylece m├╝fessir, bir ayeti hatal─▒ olarak veya eksik bir ┼čekilde anlay─▒p, konuyu Kur'an'─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝nden uzak tutmak tehlikesinden kurtulur.

2- Ayetleri A├ž─▒klayan Hadislere Ba┼čvurmak. Zira Kur'an'─▒ esas itibariyle tefsir yetkisini Allah Teala, Peygamberine vermi┼čtir. Bu husustaki ayetlerden sadece birini zikredelim: "Biz sana zikri indirdik. Ta ki, kendileri i├žin indirilen Kur'an'─▒ insanlara a├ž─▒klayas─▒n ve ta ki onlar da fikirlerini iyice kullans─▒nlar."5

3- Sahabe'nin tefsiri de, ├Â─črendiklerini bizzat Rasulullah'tan (s.a.s.) ├Â─črenmi┼č olmalar─▒ ihtimali, Kur'an'─▒n nazil oldu─ču d├Ânemde onun kelimelerinin manalar─▒n─▒ en iyi bilme durumunda olmalar─▒, keza vahyin indi─či ortamlar─▒ bizzat ya┼čamalar─▒, derin kavrama g├╝├žleri ve h├╝k├╝mleri uygulama alan─▒na koymadaki ┼čevk ve ba┼čar─▒lar─▒ gibi meziyetleri sebebiyle son derecede ├Ânemlidir. ├ľzellikle ilk d├Ârt halife, ─░bn Mes'ud, ─░bn Abbas, Hz. ai┼če, ├ťbey ─░bn Ka'b, Zeyd ─░bn Sabit (radiyallahu teala anh├╝m) gibi sahabilerin tefsirlerini bilmek gereklidir.

4- Kelam'─▒n manas─▒ndan ve Usul├╝'d-Din'de sabit olan esaslardan ortaya ├ž─▒kan neticeye g├Âre tefsir etmek. Hz. Peygamber (s.a.s.), ─░bn Abbas hakk─▒nda: "Ya Rabbi, onu dinde fakih k─▒l ve ona tefsiri ├Â─čret." diye dua etti─činde, bu kabil tefsiri kasdetmi┼čtir. Hz. Ali de (r.a.), m├╝sl├╝man─▒n ├žaba sarfederek ula┼čt─▒─č─▒ ┼čahsi Kur'an anlay─▒┼č─▒n─▒ onun esas miras─▒, ba┼čl─▒ca sermayesi saym─▒┼čt─▒r. Sahabe'nin tefsirde bazen her birinin farkl─▒ farkl─▒ a├ž─▒klamalar─▒, bu kabilden say─▒l─▒r.6

M├╝essirin sak─▒nmas─▒ gereken haller
┼×u hallerden ise m├╝fessirin sak─▒nmas─▒ ┼čartt─▒r: Arap diline, Usul├╝'d-Din'e ve zikretti─čimiz ilimlere vak─▒f olmadan Allah'─▒n murad─▒n─▒ a├ž─▒klamaya giri┼čmek do─čru de─čildir. Baz─▒ hakiki m├╝te┼čabihler gibi, Allah'─▒n, kesin ilmini Zat─▒na tahsis etti─či meselelere dalmak, bu hususlar─▒ uzatmak yersizdir. Keza m├╝fessir, kendi hevas─▒na, pe┼čin fikrine veya M├╝sl├╝manlar─▒n cumhuruna ayk─▒r─▒ olan mezhebine g├Âre tefsirden ka├ž─▒nmal─▒d─▒r. Di─čer taraftan, iltizam etti─či S├╝nni bir mezhep varsa, mezhebinin i├žtihad─▒n─▒ ve yorumunu, S├╝nnilik i├žinde tek do─čru yorum olarak iddia etmemelidir. Ve nihayet sonunda, "vallahu a'lem" demesini bilmeli, tefsirinin murad-─▒ ─░lahi oldu─ču hususunda kesin bir iddiada bulunmamal─▒d─▒r.

Matlup tefsir tarz─▒
Bunlar─▒ da belirttikten sonra, m├╝fessirin uygulamas─▒ gerekli olan matlup tefsir tarz─▒n─▒ ┼č├Âylece hulasa edebiliriz:

1- Tefsir edilen kavram ile tefsir aras─▒nda mutabakat, yani uygunluk olmal─▒. Manay─▒ a├ž─▒klama y├Ân├╝nden eksik taraf kalmad─▒─č─▒ gibi, maksada uygun olmayan gereksiz fazlal─▒k da bulunmamal─▒. Hele hele, anlam─▒ ba┼čka y├Âne kayd─▒ran ├žabalardan sak─▒nmal─▒d─▒r.

2- Hakiki mana da, mecazi mana da g├Âzetilmelidir. Mecazi mana kasdedilmi┼čse, hakiki manaya hamletmekten veya bunun aksinden ka├ž─▒nmal─▒d─▒r.

3- Kelimeleri izah ederken,siyak ve sibak─▒n ─▒┼č─▒─č─▒nda a├ž─▒klamaya ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r.

4- ayetler aras─▒nda bazen gizli kalan m├╝nasebet ve irtibatlar─▒ ortaya koymal─▒d─▒r ki, ayetler aras─▒nda anlam kopuklu─ču oldu─ču san─▒lmas─▒n.

5- ayetin indirilmesine vesile te┼čkil eden sebeb-i n├╝zul varsa o hadiseyi bildirmeli ki, ayetteki h├╝km├╝n maksad─▒ daha iyi anla┼č─▒labilsin.

6- L├╝gat, Nahiv ve Belagat ilimlerine g├Âre kelime ve terkipler hakk─▒nda gerekli a├ž─▒klamay─▒ yapt─▒ktan sonra, ─░slam'─▒n temel kaideleri ├žer├ževesinde ayetlerden h├╝k├╝mler ├ž─▒karmaya gayret etmelidir.

7- ─░mkan nisbetinde Kur'an'da tekrar oldu─ču iddias─▒ndan ka├ž─▒nmal─▒d─▒r
. Zira ilk anda tekrar veya m├╝teradif gibi g├Âr├╝nen kelimelerin, iyice dikkat edildi─činde ve ara┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda, aralar─▒ndaki n├╝anslar─▒n fark edilece─či anla┼č─▒lacakt─▒r.

8- Tefsirle do─črudan ilgisi olmayan, dilbilgisi, F─▒k─▒h ve Kelam'a ait tafsilattan, k─▒ssa veya ├že┼čitli bilimsel ayr─▒nt─▒lardan ka├ž─▒nmal─▒d─▒r. Zira o meselelerin tafsilat─▒, zaten o ilimlere mahsus kitaplarda bulunmaktad─▒r. Bunlara dalmak, muhatab─▒ Kur'an'─▒n esas maksatlar─▒ndan uzakla┼čt─▒rabilir.

9- M├╝fessir, gerekti─činde tercih k─▒staslar─▒na g├Âre hareket etmesini bilmeli, ayet-i kerime birden fazla manaya muhtemel ise, en kuvvetli olan taraf─▒ tercih edebilmelidir. Bu konuda Zerke┼či ┼č├Âyle der: "─░ki veya daha fazla ihtimal olan hususta, alimlerden ba┼čkas─▒ i├žtihad edemez. Onlar da ┼čahsi g├Âr├╝┼člerine de─čil, delillere dayanmak zorundad─▒rlar. Manalardan biri daha zahir ise, ona g├Âre tefsir edilmelidir. ┼×ayet, hafi (gizli) manan─▒n kasd edildi─čine delil olursa, bu takdirde, hafi manaya g├Âre tefsir edilir." Her iki mana e┼čit durumda olup, birinde l├╝gavi hakikat, ├Âb├╝r├╝nde ┼čer'i hakikat anlam─▒ a─č─▒r basarsa, bu durumda ┼čer'i manaya ├Âncelik verilir. Fakat l├╝gavi manan─▒n kasd edildi─čine dair bir karine bulunursa, bu takdirde buna g├Âre tefsir edilir.

Onlar─▒n mallar─▒ndan zekat al ki, bununla onlar─▒ temizleyesin ve ar─▒nd─▒ras─▒n, onlar i├žin dua da et. ├ç├╝nk├╝ senin onlar lehinde duan, onlar i├žin b├╝y├╝k bir huzur kayna─č─▒d─▒r. Allah her┼čeyi hakk─▒yla i┼čitir ve bilir." ayetinde7, salat'─▒n ┼čer'i manas─▒ namaz olmakla birlikte, burada l├╝gavi manas─▒ olan "dua"n─▒n murad edildi─čine karine mevcut oldu─čundan dua manas─▒na tefsir edilir. Zira bir ├Ânceki c├╝mlede zekat verme s├Âz konusu edilmekte olup, mali fedakarl─▒kta bulunan kimseye, bundan dolay─▒ dua edilir. Ama iki manan─▒n bir arada d├╝┼č├╝n├╝lmesi imkans─▒z ise, kendi imkanlar─▒na g├Âre delillere bakarak i├žtihad eder, kendi nezdinde a─č─▒r basan manan─▒n, kendisi hakk─▒nda, Allah'─▒n maksad─▒ oldu─čuna kani olur. E─čer bir ba┼čka m├╝├žtehid, ondan bir ba┼čka mana ├ž─▒kar─▒rsa, bu da onun hakk─▒nda Allah'─▒n maksad─▒ olur. Zira o da, bu sonuca i├žtihad─▒ neticesinde ula┼čm─▒┼čt─▒r. E─čer manalar nezdinde e┼čit olursa, istedi─čini tercih etme veya daha a─č─▒r h├╝km├╝ yahut daha kolay h├╝km├╝ al─▒p almamas─▒ gerekti─či ┼čeklinde.. ayn─▒ ┼čekilde ge├žerli g├Âr├╝┼čler vard─▒r. ┼×ayet iki mana birbirini nefy etmezse, muhakkiklere g├Âre, her iki manaya g├Âre yorumlamas─▒ gerekir ve bu i'caz ve fesahat bak─▒m─▒ndan daha matlub olur."8

B├Âylece, klasik d├Ânem alimlerinin, muteber tefsir i├žin arad─▒klar─▒ ┼čartlar─▒ g├Âstermeye ├žal─▒┼čt─▒k. As─▒rlar─▒n tecr├╝besinden ve imtihan─▒ndan ge├žmi┼č bu makul ├Âl├ž├╝ler ├žer├ževesinde kalmakla beraber m├╝fessir, ya┼čad─▒─č─▒ asr─▒n ihtiya├žlar─▒ ve tesbitleri a├ž─▒s─▒ndan elbette Kur'an'a y├Ânelebilir ve onun ilham edece─či farkl─▒ inceliklere, yeni anlamlara ula┼čabilir. Zira yine klasik d├Ânem alimlerinin kabul ettikleri ├╝zere, tefsir ilmi, geli┼čmesini ve olgunla┼čmas─▒n─▒ tamamlam─▒┼č ve yenilip i├žilmi┼č ilimlerden say─▒lmaz. Bilakis o, belirip ortaya ├ž─▒kmakla beraber, hen├╝z olgunla┼čmam─▒┼č meyveye benzetilir.


Dipnotlar:
1 Muhammed Abduh, Tefsiru'lÔÇöMenar, Mukaddime.
2 Bakara, 2/282.
3 el-─░tkan fi ulumi'l-Kur'an, Kahire, 1951, 2/182.
4 A'raf, 7/146.
5 Nahl, 16/44.
6 B. Zerke┼či, el-Burhan fi ulumi'l-Kur'an, Kahire, 1957, 2/161; S├╝yuti, el-─░tkan, 2/178-179.
7 Tevbe 9/103.
8 S├╝yuti, el-─░tkan, 2/182. (S├╝yuti, bu k─▒sm─▒ Zerke┼či, el-Burhan, 2/166-167'den ├Âzetleyerek nakl eder) ; M. H. ez-Zehebi, et-Tefsir ve'l-M├╝fessirun, 1/277-280.

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 4.07.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...