f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Risalei Nurda M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamada ├ľnemli Esaslar I

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Suat Y─▒ld─▒r─▒m Tefsir T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 229 Hit : 7870 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 TDK nun T├╝rk├že S├Âzl├╝k├╝ Hakk─▒nda Baz─▒ M├╝lahazalar
2 ┼×eytani Ayetler Safsatas─▒ (Garanik K─▒ssas─▒n─▒n Tenkidi )
3 Risalei Nurda M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamada ├ľnemli Esaslar I
4 ├ľmer Nasuhi Bilmenin B├╝y├╝k Tefsir Tarihi Hakk─▒nda Bir De─čerlendirme
5 M├╝te┼čabih Ayetler Hakk─▒nda ├ľnemli Bir Hat─▒rlatma
6 Muhammed Esedin Kuran Mesaj─▒ Adl─▒ Tefsiri Hakk─▒nda
7 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ III
8 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ II
9 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒
10 Misyonerlerin T├╝rkiyeyi De─čerlendirmeleri
11 Mirac Hakikatlerinden
12 Mehmed Akifin Kurana Bak─▒┼č─▒
13 Mehmed Akifin Kuran Anlay─▒┼č─▒
14 Medine Ara┼čt─▒rmalar─▒ Merkezi / ┘ůě▒┘âě▓ ěĘěş┘łěź ┘ł ě»ě▒ěžě│ěžě¬ ěž┘ä┘ůě»┘Ő┘ćěę ěž┘ä┘ů┘ć┘łě▒ěę
15 Mealimiz M├╝nasebetiyle
16 Mealim Hakk─▒nda Hezeyanlar
17 Makbul Tefsirin ┼×artlar─▒
18 Kuveyt Bilimsel ─░caz Sempozyumu
19 Kuran─▒n Tenciminin E─čitici ├ľzelli─či
20 Kuran─▒n Allah Kelam─▒ Oldu─čunu ─░spatta Bedi├╝zzaman Said Nursinin Orijinal Bir Usul├╝
21 Kuran─▒ Kerimin M├╝te┼čabihan Mesani ├ľzelli─či
22 Kuran─▒ Kerime G├Âre Ehli Kitapla Diyalog
23 Kuran─▒ Kerimde K─▒ssalar
24 Kuran─▒ Kerimde Hz. ─░san─▒n H├╝viyeti
25 Kuran ve Alevi (Nazmi N. Sakall─▒o─člunun Kuran ─░simli Derleme ├çevirisinin Ele┼čtirisi)
26 Ki┼činin Kuran─▒ Hakimi ─░le ├ľzel ─░leti┼čimi
27 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler II
28 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler
29 ─░slam─▒n Tan─▒tt─▒─č─▒ Allah
30 ─░slam─▒n H─▒ristiyanlara Uygulad─▒─č─▒ Ho┼čg├Âr├╝
31 ─░cazul Kuran ─░lmi
32 Hz. Peygamberin Kuran─▒ Tefsiri
33 Hristiyan Teslisi ve Hz. Meryem
34 Gazalinin Bilimsel Metodu
35 Evrensel Alim Muhammed Hamidullah
36 En M├╝kemmel Ahlak Ba┼čta Gelen Mucizelerdendir
37 Elmal─▒l─▒n─▒n Meali veya Sahipsizli─čin Meali
38 Elmal─▒l─▒ M. Hamdi Yaz─▒r─▒n M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamaya Katk─▒s─▒
39 Elmal─▒l─▒ Hamdi Yaz─▒r ve Tefsiri
40 Diyalogda Anahtar ─░sim L. Massignon ve ─░slam
41 Ceza H├╝k├╝mleri A├ž─▒s─▒ndan Tevrat ve Kuran Adl─▒ Kitab─▒n Kriti─či
42 Canan ki Bir Melekti U├žtu
43 Ayetlerin Tertibinde Oryantalist ┼×├╝phesi
44 Ayetlerin Kronolojik S─▒ralanmas─▒
45 Allah─▒n Biz Zamirini Kullanmas─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
click open what makes husbands cheat
treatment of aids early hiv symptoms in men aids pictures
abortion pill abortion pill abortion pill
amoxicillin amoxicillin amoxicillin
sumatriptan injection sumatriptan injection sumatriptan injection

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Risale-i Nur'da M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamada ├ľnemli Esaslar I

Yaz─▒m─▒z, KurÔÇÖ├ón ilimlerinin en ├žetrefil konular─▒ndan biri olan muhkem-m├╝te┼čabihi konu edinmektedir. M├╝te┼čabihleri anlama ve Bedi├╝zzaman Hazretlerinin bu konuya bak─▒┼č─▒n─▒ de─čerlendirmek ├╝zere kaleme al─▒nm─▒┼čt─▒r. M├╝te┼čabihler hakk─▒nda bilinmesi gerekenleri topluca vermektedir. Yaz─▒m─▒z iki k─▒s─▒md─▒r. Bu ilk k─▒s─▒mda m├╝te┼čabihler hakk─▒ndaki, KurÔÇÖ├ón ilimleri eserleri yazanlar─▒n nakilleri ├Âzetlenmi┼čtir. Risale-i N├╗rÔÇÖda Bedi├╝zzaman Hazretlerinin m├╝te┼čabih hakk─▒ndaki fikirleri ve yazd─▒klar─▒ndan ├Ârnekler ise yaz─▒m─▒z─▒n ikinci k─▒sm─▒nda yer alacakt─▒r.

KurÔÇÖ├ónÔÇÖa dair ilimlerin en ├Ânemlilerinden biri de KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖdeki m├╝te┼č├óbih ├óyetler meselesidir. Cen├ób-─▒ Allah ┼ču ├óyet-i kerimede KurÔÇÖ├ónÔÇÖdaki ├óyetlerin, bir itibara g├Âre ÔÇťMuhkem ve M├╝te┼čabihÔÇŁ olarak iki k─▒sma ay─▒r─▒r. ÔÇťSana bu kitab─▒ indiren OÔÇÖdur. Kitab─▒n bir k─▒s─▒m ├óyetleri muhkem olup bunlar onun esas─▒n─▒ te┼čkil ederler. Di─čer k─▒s─▒mlar ise m├╝te┼čabihtirler. Kalplerinde e─črilik olan kimseler onun sadece m├╝te┼čabihleri ile me┼čgul olurlar. Bundan maksatlar─▒, s─▒rf fitne ├ž─▒karmak ve kendi anlay─▒┼člar─▒na g├Âre yorumlamakt─▒r. Halbuki onlar─▒n ger├žek m├ón├ólar─▒n─▒ yaln─▒z Allah bilir. ─░limde derinle┼čmi┼č olanlar ise, onlar─▒n m├ón├ólar─▒n─▒ anlamaya ├žal─▒┼čmakla beraber, as─▒l maksat ve m├ón├ólar─▒n─▒ Allah Teal├óÔÇÖya havale edip; AllahÔÇÖ─▒n maksad─▒ ne ise biz ona inand─▒k. Gerek muhkemi, gerek m├╝te┼čabihi hepsi Rabbimiz taraf─▒ndan g├Ânderilmi┼čtir...ÔÇÖ derler. Bunu ancak kamil ve ├Âz ak─▒l sahipleri d├╝┼č├╝nebilirler... Ve onlar s├Âzlerini ┼ču duayla bitirirler: Ey bizim y├╝ce Rabbimiz! Do─čru yola erdirdikten sonra kalplerimizi yanl─▒┼ča sapt─▒rma, y├╝ce kat─▒ndan bize rahmet ba─č─▒┼čla. ┼×├╝phesiz sonsuz l├╝tuf sahibi olan ancak Sensin.ÔÇÖÔÇŁ ├ľnce bu ├óyet-i kerimede varid olan muhkem ve m├╝te┼čabih kelimelerinin m├ón├ólar─▒ ├╝zerinde dural─▒m. ┼×ibh: Dilde misilÔÇÖ, yani benzer demektir.

Bu k├Âkten gelen te┼čab├╝h ve i┼čtibah mastarlar─▒, biri di─čerine benzedi─činden ├Ât├╝r├╝, ÔÇťbirbirine kar─▒┼čma ve teredd├╝de yol a├žmaÔÇŁ m├ón├ós─▒na gelir. M├╝te┼čabih te┼čab├╝hten ism-i f├óil olup bu vasfa haiz olan kelimeye denir. Bu y├Ân├╝yle ÔÇťm├╝te┼čabih├ót: m├╝temasil├ót ve m├╝┼čkilatÔÇŁ anlam─▒na gelir. Bunun mukabili ÔÇťmuhkem: sa─člam, kesin, v├óz─▒h ve netÔÇŁ demektir. M├╝te┼čabih lafz─▒ (Z├╝mer, 39/23) ├óyetinde de ge├žmektedir. Ancak bu ├óyeti anlamada m├╝fessirlerin ihtilaf─▒ yoktur. Bu ├óyet, KurÔÇÖ├ón ├óyetlerinin hak ve ger├žek olma, iÔÇÖcaz vasf─▒n─▒ ta┼č─▒ma, bel├ógatta m├╝kemmel olmada birini di─čerine tercih etme g├╝├žl├╝─č├╝ y├Ân├╝nden birbirine m├╝te┼čabih yani benzer olduklar─▒n─▒ bildirir. Farkl─▒ g├Âr├╝┼čler demin zikretti─čimiz ├él-i ─░mr├ón, 7 ├óyetinde ge├žen m├╝te┼čabih kelimesi hakk─▒nda ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. KurÔÇÖ├ón ilimlerine dair yaz─▒lan kitaplarda terim olarak bu iki kelimenin a┼ča─č─▒ yukar─▒ ayn─▒ maksad─▒ ifade eden de─či┼čik tarifleri yap─▒lm─▒┼čt─▒r. K─▒saca muhkem: ÔÇťTek m├ón├ós─▒ olanÔÇŁ, m├╝te┼čabih ise: ÔÇťBirden fazla m├ón├óya gelebilenÔÇŁ, yahut muhkem: ÔÇťAnla┼č─▒lmas─▒ i├žin ba┼čka bir delile ihtiyac─▒ olmayanÔÇŁ, m├╝te┼čabih: ÔÇťAnla┼č─▒lmas─▒ i├žin kendi d─▒┼č─▒nda bir delile ihtiya├ž hissettirenÔÇŁ demektir.1 ├élimlerin g├Âr├╝┼čleri i┼čin sonunda ┼čuna raci olur: Muhkem, herhangi bir m├╝phemlik, bir kapal─▒l─▒k olmaks─▒z─▒n, m├ón├ós─▒na a├ž─▒k├ža del├ólet eden; m├╝te┼čabih ise, m├ón├ós─▒na racih, yani a─č─▒r basan bir del├óleti bulunmayan kelimedir. B├Âylece usul-i f─▒k─▒hta nasÔÇÖ ve zahirÔÇÖ denilen k─▒s─▒m muhkem k─▒sm─▒na dahildir. Zira nasÔÇÖ: Maksada bizzat kendi s─▒gas─▒ ile del├ólet edenÔÇÖ, zahirÔÇÖ ise: ba┼čka bir karineye ihtiya├ž duyulmaks─▒z─▒n bizzat kendi ibaresi ile maksada del├ólet etmekle beraber mefhumu esas maksat olmayan kelimeye denir. M├╝cmel, m├╝evvel, m├╝┼čkil ise m├╝te┼čabih k─▒sm─▒na dahildir. Zira m├╝cmel; tafsil edilmeye, a├ž─▒klanmaya muhta├žt─▒r. M├╝evvel; ancak teÔÇÖvil edildikten sonra del├ólet etti─či m├ón├ó bilinen kelimedir. M├╝┼čkil ise; m├╝phemlik ihtiva edip del├óleti gizli olan kelimeye denir.ÔÇÖ2 ├éyetin, Verr├ósih├╗nÔÇÖ kelimesinin ba┼č─▒ndaki vavÔÇÖ─▒n at─▒f veya istinaf i┼člevi bildirmesi ├žok ├Ânemli bir m├ón├ó fark─▒ ortaya ├ž─▒karmaktad─▒r. At─▒f i├žindir diyenler, rasih ├ólimlerin de m├╝te┼čabihlerin yorumunu yapabileceklerini ileri s├╝rerler. ─░stinaf i├žindir diyenler m├╝te┼čabihlerin m├ón├ólar─▒n─▒ yaln─▒z AllahÔÇÖ─▒n bildi─čini, rasih ├ólimlerin ise yorumlamay─▒p sadece ÔÇťAllah ne murad etmi┼čse inand─▒kÔÇŁ deyip teslimiyet g├Âstermeleri gerekti─čini ileri s├╝rerler. Demin zikretti─čimiz ikinci g├Âr├╝┼č├╝ ┼č├Âyle ifade etmek daha isabetlidir: ÔÇťRasih ├ólimler m├╝te┼čabihleri yorumlar, bununla beraber teslimiyet g├Âsterir ve Amenna, Rabbimiz ne murad etmi┼čse inand─▒kÔÇÖ derler.ÔÇŁ ─░bnu Abbas (r.a) ve M├╝cahidÔÇÖden bu g├Âr├╝┼č nakledilir.3 M├╝cahid: ÔÇťRasih ├ólimler, teÔÇÖvillerini bilir ve bununla beraber AmennaÔÇÖ derlerÔÇŁ der. Dahhak: ÔÇťRasih ├ólimler m├╝te┼čabihlerin teÔÇÖvillerini bilirler. ┼×ayet bilmeselerdi n├ósihini ve mens├╗hunu, hel├ól ve haram─▒n─▒, muhkem ve m├╝te┼čabihini de bilemezlerdi.ÔÇŁ Bu fikri benimseyen en ├Ânemli isim ─░mam el-E┼čÔÇÖar├« olup ona g├Âre ├él-i ─░mr├ón, 7 ├óyetinde vak─▒f yeri 
Verr├ósih├╗ne fiÔÇÖl ilmiÔÇÖ kelimesindedir. Bu g├Âr├╝┼č├╝ a├ž─▒klayan Ebu ─░shak e┼č-┼×iraz├« (├ľ. 476/1088) ┼č├Âyle der: ÔÇťAllah Teal├óÔÇÖn─▒n KurÔÇÖ├ónÔÇÖda ilmini yaln─▒z Kendisine mahsus k─▒ld─▒─č─▒ k─▒s─▒m yoktur. Allah, ├ólimleri KurÔÇÖ├ónÔÇÖa muttali eylemi┼čtir. Zira Allah bu c├╝mleyi, ├ólimleri ├Âvmek ├╝zere beyan buyurmu┼čtur. ┼×ayet onlar da bilemeselerdi avama dahil olurlard─▒.ÔÇŁ4 Nevev├«, ┼×erhu Sahih-i M├╝slimÔÇÖde bu m├ón├óy─▒ tercih edip der ki: ÔÇťEn do─čru izah budur. Zira AllahÔÇÖ─▒n mahlukat─▒n─▒n bilemeyecekleri ┼čekilde onlara hitap etmesi ak─▒ldan uzak bir i┼čtir. Bu g├Âr├╝┼če kat─▒lan daha bir├žok zat vard─▒r. Selefin ekserisinin m├╝te┼čabihlerin teÔÇÖvillerinin bilinemeyece─či fikrinde olduklar─▒ nakledilir. Onlar─▒n bundan maksatlar─▒ ┼ču idi: ÔÇťM├╝te┼čabihlerin kesin m├ón├ólar─▒n─▒ bilmek, onlardan murad-─▒ il├óhi budurÔÇÖ demek do─čru de─čildir. Yoksa onlar ├ólimlerin o ├óyetleri teÔÇÖvil etmeye te┼čebb├╝s etmeleri do─čru de─čildir, o ├óyetlerden hi├žbir ┼čey anlamam─▒z m├╝mk├╝n de─čildirÔÇŁ demek istememi┼člerdir. Zira bu kabil ├óyetler hakk─▒nda kendileri taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼č izahlar nakledilmi┼čtir. M├╝te┼čabihleri bir itibarla, hakiki m├╝te┼čabih ve izaf├« m├╝te┼čabih olmak ├╝zere ikiye ay─▒rabiliriz. Hakiki m├╝te┼čabihleri anlamak hayli zor, ├ódeta imk├óns─▒zd─▒r. Baz─▒ s├╗relerin ba┼č─▒ndaki hur├╗f-u mukattaÔÇÖa bu k─▒sma girer. Buna ra─čmen m├╝fessirler bunlar hakk─▒nda bile izah getirmeye ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r.5 Kanaatimize g├Âre, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde hakiki m├╝te┼čabihin tek ├Ârne─či hur├╗f-u mukattaÔÇÖalard─▒r. Muas─▒r ├ólimlerden Mahmut ┼×eltut da bu fikirdedir.6 Baz─▒ ├ólimler, m├╝te┼čabihuÔÇÖs-s─▒fat denilen ve Allahu Teal├óÔÇÖn─▒n baz─▒ ┼čuunat─▒na dair KurÔÇÖ├ónÔÇÖda varit olan baz─▒ laf─▒zlar─▒ da bu k─▒s─▒mdan sayarlar. Asl─▒nda bunlar─▒n m├ón├ólar─▒ anla┼č─▒lmakla beraber ger├žek mahiyetlerini idrak etmek zordur. Buna mukabil izaf├« m├╝te┼čabihler ├žok fazla olup m├╝fessirler kendi ilimleri nisbetinde bu ├óyetleri farkl─▒ ┼čekilde tefsir ederler.

├élimler, Allah Teal├óÔÇÖn─▒n baz─▒ ┼čuunatlar─▒ hakk─▒ndaki m├╝te┼čabihler konusunda ┼ču hususlarda ittifak etmi┼člerdir.
1. ─░mk├óns─▒z olan zahiri m├ón├ólar─▒ ┼×ariÔÇÖ taraf─▒ndan kastedilmemi┼čtir. Zira bunlar hem bizzat ┼×ariÔÇÖ Teal├óÔÇÖn─▒n di─čer kel├ómlar─▒ndan hem de akl├« delillerden anla┼č─▒lmaktad─▒r.
2. M├╝te┼čabihin makul ve akla yak─▒n tek anla┼č─▒lma ┼čekli varsa, onu kabul etmek gerekir. Mesel├ó ÔÇťVe h├╝ve meak├╝m eynem├ó k├╝nt├╝mÔÇŁ (Hadid, 57/4) ├óyetinde AllahÔÇÖ─▒n zat─▒yla de─čil ilmi, kudreti, iradesi, i┼čitme ve g├Ârmesi ile beraber oldu─čunun anla┼č─▒lmas─▒ gibi. ├élimler bunun d─▒┼č─▒ndaki hususlarda ise ihtilaf etmi┼člerdir.

a) Selef: AllahÔÇÖ─▒, m├╝te┼čabihlerin imk├óns─▒z olan zahiri m├ón├ólar─▒ndan tenzih ederek, onlar─▒n ger├žek m├ón├ólar─▒n─▒ AllahÔÇÖa havale etme yolunu tutmu┼člard─▒r.

b) Halef: M├╝te┼čabih laf─▒zlar─▒ l├╝gatte yeri olan ve ┼čerÔÇÖan ve aklen AllahÔÇÖa lay─▒k bulunan bir m├ón├óya hamletmek yolunu tutmu┼člard─▒r. Bunlar─▒n delili ┼čudur: ─░mk├ón nisbetinde ┼čerÔÇÖ├« laf─▒zlar─▒ iÔÇÖmal etmek, yani onlara i┼člerlik kazand─▒rmak matluptur. Zira aksi yap─▒l─▒p ihmal edilir, yani laf─▒zlara i┼člerlik kazand─▒r─▒lmazsa hayrete, ┼ča┼č─▒rmaya ve onlar─▒ tamamen anlams─▒z b─▒rakmaya yol a├žar.
┼×ariÔÇÖ Teal├óÔÇÖn─▒n kel├óm─▒na sahih bir m├ón├ó verme imk├ón─▒ bulundu─ču m├╝ddet├že, bu gerekli olur. Zira Al├«m-i Hak├«mÔÇÖden gelen kel├ómdan faydalanmak gerekir. Onu m├ón├ós─▒z, k─▒s─▒r, verimsiz s├Âz s├Âylemekten tenzih etmek gerekir.
c) Orta yolu tutanlar─▒n mezhebi:
Suy├╗t├«, ─░bnu Dak├«kiÔÇÖl-IydÔÇÖten nakleder: ÔÇťTeÔÇÖvil, Arap dilinin mant─▒─č─▒na yak─▒n ise ink├ór edilemez. Uzak olursa tevakkuf eder, Allah Teal├óÔÇÖy─▒ tenzih ederek hangi m├ón├ó kastedilmi┼čse ona iman ederiz. Bu teÔÇÖvillerden, Araplar─▒n kel├óm ve konu┼čmalar─▒ndan anla┼č─▒lan m├ón├ólar─▒ olursa, hi├ž teredd├╝t ve tevakkuf etmeksizin bunlar─▒ kabul ederiz. Mesel├ó ├óyette ge├žen     CenbillahÔÇÖ (Z├╝mer, 39/56) tabirini Allah hakk─▒nda,     Onun ┼čan─▒na lay─▒k olmaÔÇÖ diye teÔÇÖvil etmek gibi.7

M├╝te┼čabihleri bir itibarla, hakiki m├╝te┼čabih ve izaf├« m├╝te┼čabih olmak ├╝zere ikiye ay─▒rabiliriz. Hakiki m├╝te┼čabihleri anlamak hayli zor, ├ódeta imk├óns─▒zd─▒r. Baz─▒ s├╗relerin ba┼č─▒ndaki hur├╗f-u mukattaÔÇÖa bu k─▒sma girer. Buna ra─čmen m├╝fessirler bunlar hakk─▒nda bile izah getirmeye ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r.

M├ťTE┼×AB─░H ├éYETLER─░N KURÔÇÖ├éNÔÇÖDA BULUNMASININ H─░KMETLER─░

KurÔÇÖ├ón ilimlerine dair kitap yazan ├ólimlerimiz, ┼ču hikmetleri zikrederler:

1. ─░r┼čad halkas─▒n─▒ ├žok geni┼č tutmak

Fahreddin R├óz├« ┼č├Âyle der: ÔÇťKurÔÇÖ├ón hem havass─▒ hem avam─▒ dine davet eder. Geni┼č kitlenin mizac─▒ m├╝cerred hakikatleri idrak etmeye yatk─▒n de─čildir. Onlar daha i┼čin ba┼č─▒nda; cisim olmayan bir mek├ónda bulunmayan hatta kendisine i┼čaret bile edilemeyen bir varl─▒─ča inanmaya davet edilecek olurlarsa bunu kabule yana┼čmazlar, kendilerinden     yokÔÇÖ olan bir ┼čeye inanmalar─▒ istendi─čini d├╝┼č├╝n├╝rler. Ve ink├óra d├╝┼čerler. Dolay─▒s─▒yla onlara en m├╝nasip olan ├╝sl├╗p, kendilerinin d├╝┼č├╝nce yap─▒lar─▒na uygun baz─▒ laf─▒zlar─▒ kullanmak fakat bunlar─▒n aralar─▒na a├ž─▒k ger├že─či ihtiva eden ifadeleri de yerle┼čtirmektir. ─░┼čte birinci k─▒s─▒m m├╝te┼čabih, ikinci yani a├ž─▒k ger├že─či bildiren ifadeler ise muhkem k─▒s─▒md─▒r. Bu hikmet, bilhassa il├óh├« s─▒fat ve ┼čuunat hakk─▒nda ├ó┼čik├órd─▒r.ÔÇŁ

2. AllahÔÇÖ─▒n l├╝tfedip zay─▒f insanlara tahamm├╝l edebilecekleri ┼čekilde tecelli etme iradesi.

Zira Allah Teal├ó ger├žek s─▒fatlar─▒yla tecelli etseydi insan helak olurdu. Hazreti Musa Aleyhisselam gibi peygamberlerin en b├╝y├╝klerinden biri bile AllahÔÇÖ─▒n bir tecellisine tahamm├╝l edemeyip d├╝┼č├╝p bay─▒lm─▒┼č, bu tecelli da─č─▒ parampar├ža etmi┼čti (AÔÇÖr├óf, 7/143).

3. Akl─▒n ├Ânemine dikkat ├žekme

KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n hem muhkem hem m├╝te┼čabih ├óyetleri ihtiva etmesi sebebiyle okuyucu, akl├« delillere ba┼čvurma ihtiyac─▒ hisseder. B├Âylece taklit karanl─▒─č─▒ndan kurtulur. Bu, akl─▒n mevkiini y├╝celtme ve ├Ânemine dikkat ├žekmedir. KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n hepsi muhkem olsayd─▒ insan akl├« delillere ihtiya├ž duymaz, dolay─▒s─▒yla ak─▒l m├╝hmel kal─▒rd─▒.8

4. Akl─▒ ve anlay─▒┼č─▒ mahdut olan insana mutlak hakikatleri anlatma ihtiyac─▒

Allah m├╝te┼čabih ├óyetleri bizi hidayet ve ir┼čat etmek i├žin vesile k─▒lm─▒┼čt─▒r. M├╝te┼čabih laf─▒z, hakikate tam tam─▒na mutab─▒k olmasa da, ├že┼čitli vecihlerden bir vechi ile ona tetabuk eder, yani benzer. Mesel├ó bir toplulu─ča hi├ž g├Ârmedikleri bir ┼čeyi anlat─▒rken onlara o ┼čey ger├žek ┼čekliyle de─čil, bildikleri bir ┼čeye benzetilerek anlat─▒l─▒r. ─░nsan─▒n, m├╝te┼čabih laf─▒zlardan ger├že─či b├╝t├╝n y├Ânleriyle anlamas─▒ pek zordur. M├╝ÔÇÖmin ├ólim, m├╝te┼čabih ├óyetlerin Allah kat─▒ndan geldiklerini ve bildirdikleri hakikate tam m├ón├ós─▒yla del├ólet ettiklerini bilir. Allah taraf─▒ndan gelen ger├žek olduklar─▒na iman eder ve laf─▒zlar─▒ zorlamaks─▒z─▒n, kendisi i├žin bir fikir ve bilgi edinir.9

5. ─░lm├« ara┼čt─▒rmay─▒ te┼čvik

├élimler KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n sakl─▒ taraflar─▒n─▒, gizli g├╝zelliklerini ara┼čt─▒r─▒p ├Â─črenmeye b├Âylece te┼čvik edilmi┼člerdir. Bu sayede ├ólimlerin maharetleri ortaya ├ž─▒kar, fikirler dondurulmaktan kurtar─▒l─▒r, fazilet dereceleri tezah├╝r eder. KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n hepsi muhkem olsayd─▒ ├ólimler ve s─▒radan insanlar─▒n farklar─▒ kalmazd─▒.

6. Kullar─▒ il├óh├« ilim kar┼č─▒s─▒nda hadlerini bilmeye y├Âneltme

Allah Teal├ó insanlar─▒ tevazua y├Âneltmek, Kendi mutlak ilmi kar┼č─▒s─▒nda aczlerini ve kulluklar─▒n─▒ hat─▒rlatmak, onlar─▒ imtihan edip denemek, teslimiyet g├Âstermeye y├Âneltmek istemektedir. AllahÔÇÖ─▒n ilminde ve kitab─▒nda olan her ┼čeyi ├ólimlerin bilmeleri gerekmez. ─░lim ehlinin, tek tek bilemedikleri nice ┼čeyler bulunur. Muhammed Abduh, bu konuda ┼č├Âyle der: ÔÇťAllah m├╝te┼čabihleri, Kendisini tasdik konusunda kalplerimizi imtihan etmek i├žin indirmi┼čtir. Kitapta varid olan her ┼čey zeki olsun, aptal olsun hi├ž kimsenin teredd├╝t etmeyece─či tarzda vaz─▒h ve anla┼č─▒l─▒r olsayd─▒, onlara iman etmede AllahÔÇÖ─▒n emrine itaat ve res├╗llerine teslimiyet g├Âsterme m├ón├ós─▒ kalmazd─▒.ÔÇŁ10

Kendi bildikleri dil ile inmesine ra─čmen ├ólimlerin bu aczleri, KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n Allah kat─▒ndan indi─činin bir delili olur. Bu hikmetlerin ├žo─čunu Fahreddin R├óziÔÇÖden nakleden Zerk├ón├«, sonunda der ki: ÔÇťBu hikmetlerin bir k─▒sm─▒, m├╝te┼čabihlerin muayyen bir k─▒sm─▒nda tahakkuk eder. Fakat yek├╗n├╝, ancak yek├╗nde tahakkuk eder. Bu da, verilen bu izahat─▒n ge├žerlili─či i├žin yeterlidir.ÔÇŁ11
(Devam─▒ var)


Dipnotlar:
1) ez-Zerke┼č├«, el-Burh├ón fi Ul├╗miÔÇÖl-KurÔÇÖ├ón,1/70.
2) Suy├╗t├«, el-─░tk├ón f├« Ul├╗miÔÇÖl-KurÔÇÖ├ón, 2/3; Dr. Subhi Salih, Meb├óhis, 282.
3) Zerke┼č├«, a.g.e., 1/73; Suy├╗t├«, a.g.e., 2/4.
4) Subhi Salih, a.g.e., 282.
5) Bunlar hakk─▒nda yap─▒lan ├že┼čitli yorumlar i├žin bak─▒n─▒z: ─░smail Cerraho─člu, Tefsir Us├╗l├╝, Ank. 1976, s: 134-138.
6) Mahmut ┼×eltut, TefsiruÔÇÖl KurÔÇÖ├óniÔÇÖl Kerim, Kahire, 2. b. 1960, s. 68-69.
7) Suy├╗t├«, a.g.e., 2/ 8; Abdulaz├«m ez-Zerk├ón├«, Men├óhiluÔÇÖl-─░rf├ón f├« Ul├╗miÔÇÖl-KurÔÇÖ├ón, Kahire 1980, 2/286-290.
8) Zerkânî, a.g.e., 2/284.
9) Abdulmecid Zendan├«, TevhiduÔÇÖl Hal─▒k, Cidde, Tarihsiz, s. 413.
10) Tefs├«ruÔÇÖl-Men├ór, 3/170.
11) Menâhil, 2/285.


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 4.07.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...