f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Kuran─▒ Kerimde K─▒ssalar

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Suat Y─▒ld─▒r─▒m Tefsir T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 219 Hit : 5224 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 TDK nun T├╝rk├že S├Âzl├╝k├╝ Hakk─▒nda Baz─▒ M├╝lahazalar
2 ┼×eytani Ayetler Safsatas─▒ (Garanik K─▒ssas─▒n─▒n Tenkidi )
3 Risalei Nurda M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamada ├ľnemli Esaslar I
4 ├ľmer Nasuhi Bilmenin B├╝y├╝k Tefsir Tarihi Hakk─▒nda Bir De─čerlendirme
5 M├╝te┼čabih Ayetler Hakk─▒nda ├ľnemli Bir Hat─▒rlatma
6 Muhammed Esedin Kuran Mesaj─▒ Adl─▒ Tefsiri Hakk─▒nda
7 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ III
8 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒ II
9 Muas─▒r H─▒ristiyanl─▒─č─▒n ─░slama Bak─▒┼č─▒
10 Misyonerlerin T├╝rkiyeyi De─čerlendirmeleri
11 Mirac Hakikatlerinden
12 Mehmed Akifin Kurana Bak─▒┼č─▒
13 Mehmed Akifin Kuran Anlay─▒┼č─▒
14 Medine Ara┼čt─▒rmalar─▒ Merkezi / ┘ůě▒┘âě▓ ěĘěş┘łěź ┘ł ě»ě▒ěžě│ěžě¬ ěž┘ä┘ůě»┘Ő┘ćěę ěž┘ä┘ů┘ć┘łě▒ěę
15 Mealimiz M├╝nasebetiyle
16 Mealim Hakk─▒nda Hezeyanlar
17 Makbul Tefsirin ┼×artlar─▒
18 Kuveyt Bilimsel ─░caz Sempozyumu
19 Kuran─▒n Tenciminin E─čitici ├ľzelli─či
20 Kuran─▒n Allah Kelam─▒ Oldu─čunu ─░spatta Bedi├╝zzaman Said Nursinin Orijinal Bir Usul├╝
21 Kuran─▒ Kerimin M├╝te┼čabihan Mesani ├ľzelli─či
22 Kuran─▒ Kerime G├Âre Ehli Kitapla Diyalog
23 Kuran─▒ Kerimde K─▒ssalar
24 Kuran─▒ Kerimde Hz. ─░san─▒n H├╝viyeti
25 Kuran ve Alevi (Nazmi N. Sakall─▒o─člunun Kuran ─░simli Derleme ├çevirisinin Ele┼čtirisi)
26 Ki┼činin Kuran─▒ Hakimi ─░le ├ľzel ─░leti┼čimi
27 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler II
28 Kiliseyi ─░slam ─░le Diyalog ─░steme─če Sevk Eden Sebepler
29 ─░slam─▒n Tan─▒tt─▒─č─▒ Allah
30 ─░slam─▒n H─▒ristiyanlara Uygulad─▒─č─▒ Ho┼čg├Âr├╝
31 ─░cazul Kuran ─░lmi
32 Hz. Peygamberin Kuran─▒ Tefsiri
33 Hristiyan Teslisi ve Hz. Meryem
34 Gazalinin Bilimsel Metodu
35 Evrensel Alim Muhammed Hamidullah
36 En M├╝kemmel Ahlak Ba┼čta Gelen Mucizelerdendir
37 Elmal─▒l─▒n─▒n Meali veya Sahipsizli─čin Meali
38 Elmal─▒l─▒ M. Hamdi Yaz─▒r─▒n M├╝te┼čabih Ayetleri Anlamaya Katk─▒s─▒
39 Elmal─▒l─▒ Hamdi Yaz─▒r ve Tefsiri
40 Diyalogda Anahtar ─░sim L. Massignon ve ─░slam
41 Ceza H├╝k├╝mleri A├ž─▒s─▒ndan Tevrat ve Kuran Adl─▒ Kitab─▒n Kriti─či
42 Canan ki Bir Melekti U├žtu
43 Ayetlerin Tertibinde Oryantalist ┼×├╝phesi
44 Ayetlerin Kronolojik S─▒ralanmas─▒
45 Allah─▒n Biz Zamirini Kullanmas─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
Kur'├ónÔÇÖdaki k─▒ssalar─▒n gerek konular─▒nda, gerek anlat─▒mlar─▒nda ve gerekse k─▒ssalardaki olaylar─▒n y├Ânetilmesinde, s─▒rf bir sanat hadisesi s├Âz konusu de─čildir. K─▒ssa, Kur'├ón'─▒n esas hedeflerini ger├žekle┼čtirme vesilelerinden biridir. Kur'├ón-─▒ Kerim, her┼čeyden ├Ânce, bir din├« davet ve tebli─č kitab─▒d─▒r. K─▒ssa da, bu daveti duyurma ve tebli─či benimsetme ara├žlar─▒ndand─▒r. Fakat, k─▒ssalar─▒n din├« gayeye hizmet etmesi, onlar─▒n verilmesinde sanat ├Âzelliklerinin g├Âr├╝nmesine engel olmaz. Kur'├ón'─▒n ifadeleri, ortaya koyduklar─▒ sahnelerde din├« gaye ile edeb├« gayeyi birle┼čtirir ve insan ruhuna, sanat g├╝zelli─či ile hitab ederler.
women cheat on their husbands married men having affairs unfaithful wife
metformin metformin metformin
gabapentin use in psych gabapentin use in psych gabapentin use in psych
bystolic free trial coupon bystolic add on copay card
drug coupon cialis trial coupon

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

KurÔÇÖan-─▒ KerimÔÇÖde K─▒ssalar

 

KISSA NED─░R?
Dildeki anlam kaymas─▒ sebebiyle, "k─▒ssa" kelimesi, Kur'├ón-─▒ Ker├«m'in indirildi─či ├ža─čdaki m├ónas─▒n─▒ az ├žok de─či┼čtirerek, "hik├óye" ile e┼č anlaml─▒ say─▒ld─▒─č─▒ndan, kimi okuyucular─▒n da b├Âyle telakki etmeleri normaldir. Bundan dolay─▒ ├Ânce, "k─▒ssa"n─▒n eski Arap├žada ve ├Âzellikle Kur'├ón'da ta┼č─▒d─▒─č─▒ anlam ├╝zerinde durmam─▒z gerekmektedir.
"Kassa" ve "el-kasas", bir kimsenin izini s├╝r├╝p ard─▒nca gitmek m├ónas─▒na gelir ki, Arap├žadaki "kassa el-eser" s├Âz├╝nde bu anlam vard─▒r.
ÔÇťFertedd├ó al├ó eserihim├ó kasas├óÔÇŁ (Kehf, 18/64) ve ÔÇťVe kalet liuhtih├« kuss├«hiÔÇŁ (Kasas, 28/11) ├óyetlerinde de KSS k├Âk├╝, ayn─▒ anlamda kullan─▒lmaktad─▒r. Kelimenin ikinci m├ónas─▒, "bir adama bir s├Âz├╝ beyan edip bildirme" yi ifade eder. Kur'├ón'da ge├žen ÔÇťNahn├╝ nekussu aleyke ahseneÔÇÖl-kasasiÔÇŁ (Yusuf, 12/ 3) tabirinde bu anlam bulunmakta ve "Biz, sana en g├╝zel bir tarzda a├ž─▒klay─▒p bildiriyoruz" m├ónas─▒na gelmektedir. Kelime, bu son anlamda kullan─▒ld─▒─č─▒nda, normal olarak ÔÇťal├óÔÇŁ edat─▒ ile m├╝teadd├« olur; Kur'├ón'da, ├žo─čunlukla bu ┼čekilde gelmi┼čtir. "Allah, hakk ve hakikati tam bir ┼čekilde bildirir." (En'├óm, 6/ 57) veya peygamberlerin, insanlara Allah Te├ól├ón─▒n ├óyetlerini bildirmelerini ifade eden ÔÇťYekuss├╗ne aleyk├╝m ├óy├ót├«ÔÇŽÔÇŁ (En'├óm, 6/130) gibi ├óyetlerde, kelimenin bu anlam─▒ a├ž─▒k├ža g├Âr├╝l├╝r. B├Âylece, kassa fiili, "bir kimseye veya bir ┼čeye ait h├ódiseleri ad─▒m ad─▒m izleyerek noktas─▒ noktas─▒na bildirdi" demek olur ki, kelimenin ├╝├ž├╝nc├╝ anlam─▒ olan "anlatmak, hik├óye etmek" ┼čeklindeki daha sonraki kullan─▒l─▒┼č─▒, birinci ve ikinci anlamlar s─▒n─▒rlamaktad─▒r. Bu fiilden gelen el-kasas, asl─▒nda isim olup, masdar yerine de kullan─▒lmaktad─▒r; ayn─▒ m├ón├óya gelen k─▒ssa ismi ile onun ├žo─čulu k─▒sas, Kur'├ón'da ge├žmez.
┼×u halde, bu k├Âk├╝n konumuzla ilgili kullan─▒l─▒┼č─▒, Kur'├ón'da ┼čunu anlatmaktad─▒r: Ge├žmi┼č eserleri, izleri a├ž─▒─ča ├ž─▒karmak, bu suretle insanlar─▒n unutmu┼č bulunduklar─▒ veya gafil olduklar─▒ olaylar─▒ dikkatleri ├╝zerlerinde yo─čunla┼čt─▒rmak. ─░┼čte bundan dolay─▒d─▒r ki, bu i┼č i├žin "hik├óye" lafz─▒n─▒ ─▒tlak etmek do─čru olmaz; zira "hik├óye", ger├žekte vaki olmam─▒┼č durumlar i├žin de kullan─▒labilece─či halde, "k─▒ssa" ge├žmi┼čte ger├žekle┼čmi┼č, fakat unutulmu┼č olaylar─▒, do─čru bir bi├žimde bildirerek, ders almalar─▒ i├žin insanlar─▒ o zamanda ya┼čatmay─▒ ama├žlar.
Mesel ile k─▒ssa aras─▒ndaki fark─▒ a├ž─▒─ča ├ž─▒karmak i├žin, k─▒saca diyelim ki: Mesel'den gaye, anlat─▒lmak istenilen durumu, a├ž─▒k├ža hissettirmektir. Meseller, tabi├« hayatta tekrarlan─▒p durdu─čundan, onlar─▒n ayn─▒yla ger├žek olmalar─▒ ┼čart de─čildir. Kur'├ón'da ge├žen k├Âle ile h├╝r (Nahl, 16/75), yahut "biribirine rakip efendilerin aras─▒nda b├Âl├╝nen k├Âle" (Z├╝mer, 39/29) gibi ├Ârnekler, mesellerden ibarettir. Halbuki, mesela enbiya k─▒ssalar─▒ b├Âyle de─čildir.
Kur'├ónÔÇÖdaki k─▒ssalar─▒n gerek konular─▒nda, gerek anlat─▒mlar─▒nda ve gerekse k─▒ssalardaki olaylar─▒n y├Ânetilmesinde, s─▒rf bir sanat hadisesi s├Âz konusu de─čildir. K─▒ssa, Kur'├ón'─▒n esas hedeflerini ger├žekle┼čtirme vesilelerinden biridir. Kur'├ón-─▒ Kerim, her┼čeyden ├Ânce, bir din├« davet ve tebli─č kitab─▒d─▒r. K─▒ssa da, bu daveti duyurma ve tebli─či benimsetme ara├žlar─▒ndand─▒r. Fakat, k─▒ssalar─▒n din├« gayeye hizmet etmesi, onlar─▒n verilmesinde sanat ├Âzelliklerinin g├Âr├╝nmesine engel olmaz. Kur'├ón'─▒n ifadeleri, ortaya koyduklar─▒ sahnelerde din├« gaye ile edeb├« gayeyi birle┼čtirir ve insan ruhuna, sanat g├╝zelli─či ile hitab ederler. Bu y├╝ksek sanat ├Âzelli─čini idrak etmek ise, muhatab─▒, din├« tesiri almaya haz─▒rlar. Fikr├« temaslar─▒n ciddiyeti i├žinde, muhataba mesaj ula┼čt─▒rmak, ekseriya kolay olmaz. ├ç├╝nk├╝ bu durumda muhatap ruhunun b├╝t├╝n savunma mekanizmalar─▒n─▒ harekete ge├žiren bir tav─▒r tak─▒n─▒r, itiraz i├žin bir kedinin av─▒n─▒ kollay─▒┼č─▒ gibi p├╝rdikkat kesilir. Oysa, edebiyat─▒n b├╝y├╝s├╝ ile fikir, duygu i├žinde eritilmi┼č olarak sunulabilir. ├ťst├╝n edebiyat eserleri, ger├žekleri bedahet haline getirirler. Sunulan fikirler, aklen ispatlanmaya l├╝zum kalmaks─▒z─▒n muhataba mal edilir. Frans─▒z ┼čairi Verlaine'in bir m─▒sra─▒n─▒n terc├╝mesi olup, bizde de tekerleme haline gelen "Gerisi edebiyatt─▒r (Et tout le reste est litterature)" s├Âz├╝nde veya "edebiyat yapmak" ve benzeri deyimlerdeki k├╝├ž├╝mseyici ifadeler, baya─č─▒ ve zorlamal─▒ edebiyat ├Ârnekleri i├žin ge├žerlidir. Yoksa, asil edeb├« zevk, insanl─▒─č─▒n, her zaman i├žin vazge├žilmez, b├╝t├╝nleyici unsurlar─▒ndan biri olmu┼čtur. Kur'├ón-─▒ Kerim'in, bu anlamda bir kelam mucizesi oldu─čunu unutmamak gerekir.


KISSALARIN KONULARI
Kur'├ón-─▒ Kerim'de: Hz. ├édem ve iki o─člu, Hz. N├╗h, Hz. H├╗d, Hz. Salih, Hz. ─░brahim, Hz. ─░smail, Hz.─░shak, Hz. L├╗t, Hz. Ya'kub, Hz. Yusuf, Hz. ┼×u'ayb, Hz. M├╗s├ó, Hz. D├óv├╗d, Hz. S├╝leyman, Hz. Eyy├╗b, Hz. Y├╗nus, Hz. Zekeriyya, Hz. Yahya, Hz. ─░s├ó gibi enbiya k─▒ssalar─▒ ├žok geni┼č bir yer tutar. Bunlardan baz─▒lar─▒ ├╝zerinde, daha b├╝y├╝k bir ├Ânemle durulur. Mesela, Hz. ├édem'in yarat─▒lmas─▒, kendisine b├╝t├╝n isimlerin ├Â─čretilmesi, meleklerin ona secde etmeleri, ─░bl├«s'in onunla e┼čini kand─▒rmas─▒ ve onlar─▒n da Cennetten ├ž─▒kart─▒lmalar─▒; Hz. ─░brahim'in babas─▒n─▒ hakka davet etmesi, onunla tart─▒┼čmas─▒, kavminin putlar─▒n─▒ k─▒rmas─▒, Allah'─▒n tek Tanr─▒ oldu─čunu ├Â─čretmek i├žin kavmine istidl├ól yolunu g├Âstermesi, bir kral (Nemrud) ile tart─▒┼čmas─▒, K├óbeyi in┼ča etmesi vb.; Hz. M├╗s├ó'n─▒n do─čumunu ├ževreleyen ortam, do─čumu, ─▒rma─ča b─▒rak─▒lmas─▒. Firavun'un saray─▒nda b├╝y├╝t├╝lmesi, kendisine risalet verilmesi, Firavun'u hakka davet etmesi ve onunla yapt─▒─č─▒ ├že┼čitli m├╝naka┼čalar, Firavun'un sihirbazlar─▒ ile kar┼č─▒la┼čmas─▒, ─░srailo─čullar─▒ ile birlikte M─▒s─▒r'dan ├ž─▒k─▒┼č─▒, altun buza─č─▒ olay─▒. Cenab-─▒ Allah'─▒ g├Ârmek istemesi, ─░srailo─čullar─▒ndan ├žekti─či s─▒k─▒nt─▒lar vb. Hz. ─░s├ó'n─▒n babas─▒z olarak bakire Meryem'den d├╝nyaya gelmesi, be┼čikte iken konu┼čmas─▒, g├Âsterdi─či ├že┼čitli mucizeler, ─░srailo─čullar─▒n─▒ ir┼čad etmesi, M├óide meselesi, ├Âld├╝r├╝lmek istendi─či halde bunun ba┼čar─▒lamamas─▒ vb. k─▒ssalar─▒,
Meryem, Uzeyr, Zulkarneyn, Lokman gibi salih kullar─▒n k─▒ssalar─▒,
Peygamberlerin kavimleri ve ├Âzellikle ─░srailo─čullar─▒, Ashabu'l-Kehf, Ashabu'l-Uhdud, Ash├óbu'l-f├«l gibi topluluklar─▒n k─▒ssalar─▒,
Firavun, K├ór├╗n, ma─črur h├╝k├╝mdar (Nemrud) gibi sap─▒k yola s├╝r├╝kleyenlerin k─▒ssalar─▒.
Ve nihayet Hz. Peygamber Efendimiz'in hayat─▒n─▒n ve n├╝b├╝vvetinin safhalar─▒na ait geni┼č├že bir b├Âl├╝m├╝ kapsayan olaylar─▒n (─░sr├ó', mi'rac, hicret, Bedr, Uhud, Ahz├ób, Hz. Peygamberin i├žtima├« ve ailev├« hayat─▒ vb.) k─▒ssalar─▒ bulunmaktad─▒r.(1)


KISSALARIN GÂYELERİ

K─▒ssan─▒n gayesi, "Kur'├ón'─▒n indirili┼č maksadlar─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmektir"', c├╝mlesinde h├╝l├ósa edilebilirse de, biraz tafsil├ótl─▒ olarak gayelerini s─▒n─▒fland─▒rmak faydal─▒ olacakt─▒r. Bunlar ┼čunlard─▒r:
1- Hz. Muhammed'in n├╝b├╝vvetini isbat etmek. Peygamberimiz gibi kavmi de, ge├žmi┼č peygamberlerin ve ├╝mmetlerinin durumlar─▒na v├ók─▒f de─čildi (Yusuf, 12/102; Kasas, 28/44-46). B├Âyle oldu─ču halde, onlar─▒ Kur'├ón vas─▒tas─▒yla do─čru bir tarzda anlatmas─▒, Allah'─▒n vahyine mazhar oldu─čunu g├Âsterir. Kur'├ón'da anlat─▒lanlar─▒n k─▒smen Tevrat k─▒ssalar─▒na benzemekle beraber, bazan ├Ânemli hususlarda onlardan ayr─▒lmas─▒, hele o ayr─▒ld─▒─č─▒ hususlar─▒n yanl─▒┼č olup yak─▒n zamanlarda (ancak mu├ós─▒r d├Ânemde) yanl─▒┼čl─▒klar─▒n─▒n anla┼č─▒lm─▒┼č olmas─▒, kat'├« olarak vahy oldu─čunu g├Âsterip hi├žbir ┼č├╝pheye yer b─▒rakmaz.
2- B├╝t├╝n peygamberlerin ─░sl├óm'─▒ tebli─č ettiklerini g├Âstermek. Bu ger├že─či peki┼čtirmek i├žin Kur'├ón, peygamberlerin k─▒ssalar─▒n─▒, bir├žok durumda pe┼č pe┼če serdeder. Enbiya s├╗resinin 48-92 pasaj─▒ bunun g├╝zel b├«r ├Ârne─čini te┼čkil eder ve son ├óyet bu uzun anlat─▒m─▒n as─▒l g├óyesini bildirir: "Muhakkak ki bu sizin ├╝mmetiniz bir tek ├╝mmettir (dininiz bir tek dindir); Ben de sizin Rabbinizim. O halde (ba┼čkas─▒na de─čil) yaln─▒z Bana kulluk edin." T├ól├« g├óyelere ise, k─▒ssalar─▒n aras─▒nda temas edilmektedir. A'raf, 7/59-85; H├╗d, 11/25-99; ┼×u'ara, 26/10-191 pasajlar─▒ da bu mahiyettedir.
3- Muhataplar─▒n ders almalar─▒n─▒ sa─člamak. ─░nsan, k─▒ssalarda anlat─▒lan iyi ki┼čileri takdir edip onlara benzemek ister; k├Ât├╝lerden nefret edip huylar─▒ndan sak─▒nmak l├╝zumunu hisseder. ├ç├╝nk├╝ tarihin i┼čleyi┼činin, her iki grubun ├ók─▒betlerini a├ž─▒k├ža ortaya serdi─čini g├Âr├╝r. Toplumlar ├že┼čitli ├Âzellikleriyle, sadece tarihin uzak bir k├Â┼česinde gelip ge├žmi┼č birer kavim de─čil, ├Ârnekleri her zaman bulunabilecek birer tip olarak arzedilmektedirler.
─░bretin bir ba┼čka nevi, ├Âzellikle peygamberlerin m├╗cizelerinde rastlanan, ilm├« geli┼čmeyi te┼čvik edici nitelikteki i┼č├óretlerde tez├óh├╝r eder. Herbir ├óyetin, ├že┼čitli ir┼čad vecihlerini ihtiva edebilece─či, ─░sl├óm ├ólimlerince kab├╗l edilmektedir. ├éyetlerde del├ólet kuvveti farkl─▒ olan ├že┼čitli m├óna tabakalar─▒ bulunabilir. Peygamberlerin manev├« faziletlerinin anlat─▒lmas─▒yla muhatap, onlar─▒n kemallerinden yararlanmaya te┼čvik olundu─ču gibi, onlar─▒n m├╗cizeleri anlat─▒lmakla peygamberleri bu sahada da ├Ârnek almaya z─▒mnen te┼čvik edilmi┼č olabilir. Kur'├ón'─▒n bu z─▒mn├« (gizli) ir┼čad nev'ini baz─▒ misallerle a├ž─▒klayal─▒m:
Sebe', 34/12 ├óyetinde, "Sabah gidi┼či bir ayl─▒k mesafe, ak┼čam d├Ân├╝┼č├╝ bir ayl─▒k mesafe olan r├╝zg├ór─▒, S├╝leyman'a musahhar k─▒ld─▒k ve onun i├žin erimi┼č bak─▒r─▒ da kayna─č─▒ndan sel gibi ak─▒tt─▒k" buyurulur. M. Hamdi Yaz─▒r bu ├óyete g├Âre, Hz. S├╝leyman'─▒n bir g├╝nde asgari 1.800 km. mes├ófe kattetti─čini hesaplar. Bu ├óyetten aero-dinamik kanunlardan faydalanmaya gizli bir te┼čvik sezilebilir. Zira -mucize olmas─▒na ra─čmen- Hz. S├╝leyman bu i┼či v├ós─▒tas─▒z yapm─▒┼č de─čildir, hava (r├«h, r├╝zg├ór) vas─▒tas─▒yla, havan─▒n ├Âzelliklerinden istifade ederek ger├žekle┼čtirmi┼čtir. Havan─▒n hareket kanunlar─▒na dikkat ├žekmek hikmeti olmasayd─▒, Allah Teal├ó onu vas─▒tas─▒z olarak o mesafelerden a┼č─▒rt─▒r ve Kitab─▒nda da havay─▒ sebep k─▒larak bu mucizeyi ger├žekle┼čtirdi─čini bildirmezdi. Ayetin son k─▒sm─▒, bak─▒r─▒ sel gibi ak─▒tmay─▒, Hz. S├╝leyman hakk─▒nda il├óh├« bir l├╝tuf olarak zikretmektedir. Az ├Ânceki 10. ├óyette de Hz. D├óvud'a "demirin yumu┼čat─▒ld─▒─č─▒" bey├ón buyurulur. Muhakkik m├╝fessirimiz M. Hamdi Yaz─▒r, nakletti─či di─čer tefsirleri zay─▒f buldu─čuna i┼č├óret etmek ve ├óyetteki ilm├« ir┼čada dikkati ├žekmek i├žin, "Biz, bunun bir atiyye-i il├óhiyye olan bir ilm u san'atla ak─▒t─▒lm─▒┼č olmas─▒n─▒ daha ehemmiyetli buluyoruz" der.(2) B├Âylece Kur'├ón-─▒ Kerim, demiri i┼čletmeyi ve bak─▒r─▒ eriterek sel gibi ak─▒tmay─▒, bu ├óyette b├╝y├╝k bir il├óh├« l├╝tuf olarak bildirmekle, madenleri bulup i┼čletmenin, san├óyiin ve madd├« kuvvetin esas─▒ oldu─čuna i┼č├óret ve bu nimetten istifadeye te┼čvik etmektedir.
4- K─▒ssalar, Hz. Peygamber'in ve m├╝minlerin kalblerini takviye ederler. Tebli─č k├╝lfetinde kar┼č─▒la┼čt─▒ktan me┼čakkatlere sab─▒r ve hizmette sebat etmelerini kolayla┼čt─▒r─▒rlar. ├çekilen ├žilelerden sonra Allah'─▒n nusrat─▒n─▒n, ├Ânceki peygamberlere ve cemaatlerine geldi─či gibi, Kur'├ón'a t├óbi olanlara da gelece─či anlat─▒lmak istenir.
5- Nimeti bildirip hat─▒rlatmak. Allah'─▒n, nebilerine ve se├žkin kullar─▒na ihsan etmi┼č oldu─ču nimetler de, k─▒ssalarla bildirilir ve hat─▒rlat─▒l─▒r. Hz. ─░brahim, Yunus, M├╗s├ó, D├óv├╗d, S├╝leyman, Zekeriyy├ó, Yahya, ─░sa (onlara salat ve selam olsun) k─▒ssalar─▒nda oldu─ču gibi. Baz─▒ yerlerde, bu peygamberlerin k─▒ssalar─▒ndan birka├ž halka gelir ve oralarda nimet, ├že┼čitli ┼čekillerde ortaya ├ž─▒kar. Orada nimetin meydana ├ž─▒kmas─▒, birinci gayedir; k─▒ssan─▒n ├Âte taraf─▒ ise, bu gayeyi belirtmek i├žin serdolunmu┼čtur. B├Âylece Allah'─▒n, Kendisine olan ba─čl─▒l─▒─č─▒ ve itaati m├╝k├ófats─▒z b─▒rakmayaca─č─▒ bildirilmi┼č ve insanlar da, onlara benzemeye ├Âzendirilmi┼č oluyor.
6-┼×eytandan sak─▒nd─▒rmak. K─▒ssalar─▒n gayelerinden biri, ┼čeytan─▒n aldatmas─▒na kar┼č─▒ ├édemo─čullar─▒n─▒ uyarmak, ┼×eytanla kendilerinin aras─▒nda, i┼čin ba┼č─▒ndan beri s├╝r├╝p gelen d├╝┼čmanl─▒─č─▒ belirtmektir. Bu d├╝┼čmanl─▒─č─▒ k─▒ssa arac─▒l─▒─č─▒ ile g├Âstermek, daha etkili olur. B├Âylece nefiste, ┼čerre ├ža─č─▒ran vesveselerin ├Ân├╝n├╝ almak, daha ├žok m├╝mk├╝n olur. Bu, ebed├« bir mesele oldu─čundan, Hz. ├édem ile ─░bl├«s k─▒ssas─▒ bir ├žok yerde tekrarlanm─▒┼č, b├Âylece ├žarp─▒┼čman─▒n, ba┼čtaki c├╝z'├« hadiseye m├╝nhas─▒r kalmay─▒p, b├╝t├╝n k├óinatta ve her insan─▒n benli─činde her an devam etti─či vurgulanm─▒┼č oluyor.
7- M├╝nferit meselelerin arkas─▒ndaki genel prensipleri ortaya koymak. Kur'├ón k─▒ssalar─▒nda ge├žen baz─▒ hususlar vard─▒r ki, bunlar─▒n c├╝z'├« meseleler oldu─ču san─▒labilir. ─░lk anda, Kur'├ón'─▒n bunlar─▒ nakledi┼činde, tarih├« bir olay─▒ anlatmaktan ba┼čka bir fayda g├Âzetmedi─či d├╝┼č├╝n├╝lebilir; ve o k├╝├ž├╝k mesele ├╝zerinde ─▒srarla durmas─▒na anlam verilemez. ─░srailo─čullar─▒n─▒n ├╝nl├╝ "bakara"s─▒, buna g├╝zel bir misaldir. Kur'├ón-─▒ Kerim bu "bakara"n─▒n ayr─▒nt─▒lar─▒ ├╝zerinde o kadar durmu┼čtur ki, en uzun s├╗re, ad─▒n─▒ bundan alm─▒┼čt─▒r. Halbuki ┼č├Âyle d├╝┼č├╝necek olursak bakaray─▒ (s─▒─č─▒r) kesmek ├╝zerindeki ─▒srar─▒n, olduk├ža hikmetli oldu─čunu anlar─▒z: Eskiden ziraat─▒n ba┼čl─▒ca arac─▒ s─▒─č─▒r cinsi oldu─čundan, M─▒s─▒r'da oldu─ču kadar d├╝nyan─▒n ├Âteki bir ├žok b├Âlgesinde de s─▒─č─▒r cinsi takdis ediliyor ve tanr─▒la┼čt─▒r─▒l─▒yordu. ─░┼čte Kur'├ón, ├Âb├╝r milletler meyan─▒nda ─░srailo─čullar─▒n─▒n da i├žlerinde yer etmi┼č(3) olan bakar'a tapma sap─▒kl─▒─č─▒n─▒n, Hz. M├╗s├ó'n─▒n Allah taraf─▒ndan g├Ânderilmesiyle, bir s─▒─č─▒r─▒n hadiseli bo─čazlan─▒┼č─▒yla ortadan kald─▒r─▒ld─▒─č─▒n─▒, bu sap─▒kl─▒─č─▒n insanl─▒─č─▒n ├Ânemli bir kesiminin istidad─▒nda yer etmi┼č olan ├žok yayg─▒n bir ┼čirk ┼čekli oldu─čunu b├Âylece anlatm─▒┼č oluyor. Bu da g├Âsteriyor ki, Kur'├ón-─▒ Hak├«m'de, tarih├« bir olay g├Âr├╝n├╝m├╝ veren baz─▒ m├╝nferit hadiseler, bazan birtak─▒m genel prensiplerin ipu├žlar─▒ durumundad─▒rlar. Hz. ├édem'in meleklerle olan durumu, meleklerin yery├╝z├╝nde ├édem gibi bir halifenin yarat─▒lmas─▒n─▒ istemeyi┼čleri olay─▒, m├╝te┼čabih, anla┼č─▒lmas─▒ g├╝├ž, s─▒rf gayb├« olan bir meseledir. Kur'├ón, Hz. Adem'in meleklere ├╝st├╝n geli┼čini, "Allah'─▒n ona, b├╝t├╝n isimleri ├Â─čretti─či" (Bakara, 2/3l) c├╝z'├« hadisesine dayand─▒r─▒r. Fakat bu k├╝├ž├╝k olay, asl─▒nda genel bir kanunun habercisidir. Hikmetli Yarat─▒c─▒, insan t├╝r├╝ne s─▒n─▒rs─▒z yetenekler verdi─čini, b├Âylece onun, Allah'─▒n halifesi olmaya hak kazand─▒─č─▒n─▒ bildirmi┼č olmaktad─▒r. ─░┼čte Hz. ├édem'den beri be┼čer├« birikimin meydana getirdi─či ve getirece─či binlerce bilim ve fen, bu ger├že─čin tefsiri durumundad─▒r.
Keza ─░bl├«s'in, ├édem'e secde etmemesi m├╝nferit gayb├« hadisesi, ├že┼čitli yerlerde de─či┼čik ├╝sl├╗plarla tekrar edilir. Bu da insanl─▒k dram─▒nda m├╝┼čahede olunan genel bir ger├že─či i┼čaretlemektedir. Kur'├ón, meleklerin Hz. ├édemin ┼čahs─▒na boyun e─čdiklerini bildirmekle, k├óinat─▒n madd├« nevilerinin oldu─ču gibi onlara m├╝vekkel olan manev├« temsilcilerinin de insana inkiyad etti─čini anlatmaktad─▒r. Ayr─▒ca, ┼×eytan─▒n Hz. ├édem'in ├╝st├╝nl├╝─č├╝n├╝ kabul etmedi─čini bildirmesiyle de, ├édemo─čullar─▒n─▒n yeteneklerini ve f─▒tratlar─▒n─▒ bozan, onlar─▒ yanl─▒┼č yollara g├Ât├╝ren madd├« ve manev├« ┼čer unsurlar─▒n─▒n, insanl─▒─č─▒n m├╝mk├╝n ve mukadder kemaline ne b├╝y├╝k bir engel ve d├╝┼čman olduklar─▒n─▒ hat─▒rlatmaktad─▒r. B├Âylece Kur'├ón, yaln─▒z ├édem ile ─░bl├«s'in m├╝nferit bir hadisesini anlat─▒yor g├Âr├╝n├╝rken, ger├žekte b├╝t├╝n k├óinatla ve b├╝t├╝n ├édemo─čullar─▒yla konu┼čmaktad─▒r. Firavunun, vezirine: "Ey H├óm├ón, bana y├╝ksek bir kule yap!" (G├ófir, 40/36) s├Âz├╝nden, M─▒s─▒r firavunlar─▒n─▒n da─čs─▒z bir d├╝zl├╝kte ya┼čad─▒klar─▒ndan da─člar─▒n ├Âzlemini duyduklar─▒n─▒, adlar─▒n─▒ ebedile┼čtirmeyi, bu muazzam piramitleri in┼ča ettirmekte sand─▒klar─▒n─▒; "Bug├╝n senin bedenini kurtar─▒p koruyaca─č─▒z" (Y├╗nus, 10/92) ayetinden de, tenas├╝h fikrine saplanan firavunlar─▒n, cesetlerini mumyalatt─▒klar─▒n─▒ ├ž─▒karmak m├╝mk├╝nd├╝r.
Bu t├╝r misaller ├žo─čalt─▒labilir. K─▒ssalar─▒n belli ba┼čl─▒ ama├žlar─▒n─▒ b├Âylece s─▒ralad─▒ktan sonra, birtak─▒m tali gayelerinin de bulundu─čunu, sadece hat─▒rlatmakla yetiniyor ve k─▒ssalar─▒n ├Âzelliklerine ge├žmek istiyoruz.


KISSALARIN ├ľZELL─░KLER─░

Kur'├ón k─▒ssalar─▒, asl─▒nda, insanlara h├╝kmeden ilah├« kanunlar─▒n icraat─▒ndan ibaret olan birtak─▒m hareketler, g├Âr├╝nt├╝ler ve sesler halindeki tarih manzaralar─▒d─▒r. Hik├óye ve romanlarda eserin kahraman─▒, zaman ve mek├ón unsurlar─▒ b├╝y├╝k ├Ânemi h├óizdir. Halbuki Kur'├ón k─▒ssalar─▒n─▒n ger├žek kahraman─▒, olaylar─▒n kendi etraf─▒nda d├Ând├╝─č├╝ ┼čah─▒s de─čildir. K─▒ssan─▒n, ger├žek kahraman─▒ insan─▒n inan├ž, ahl├ók ve davran─▒┼člar─▒na s─▒k─▒ bir ┼čekilde ba─čl─▒ olan tarih├« kanundur. K─▒ssan─▒n kahraman─▒, mesel├ó Hz. ─░brahim ve muhatablar─▒ de─čil, tevh├«d ve ┼čirk, tarih├« realiteleridir. Yahut Hz. Yusuf ile ev sahibesi de─čil, Yusuf'taki iffet ve em├ónet ile, kad─▒ndaki ┼čehvet ve h─▒y├ónettir. Ger├ži Kur'├ón'da hayat, unutamayaca─č─▒m─▒z baz─▒ ┼čahsiyetlerde hareket eder, fakat Kur'├ón ├╝sl├╗bu, k─▒ssa kahramanlar─▒n─▒, olay─▒n mihveri yapmaya l├óy─▒k bulmam─▒┼čt─▒r. K─▒ssalar tezli k─▒ssalard─▒r, g├╝d├╝ml├╝ hik├óyeler de─čildir. Kur'├ón h├ódiseye dikkati ├žekti─činden, zaman ve mek├ón unsurlar─▒na zikre de─čer bir yer vermez, onlar─▒ bildirmez. Zira h├ódiselerin, ibret vermek g├óyesine hizmet etmeyen ayr─▒nt─▒lar─▒na girmek, meseleyi teferruata bo─čarak k─▒ssadan ├ž─▒kacak hisseye g├Âlge d├╝┼č├╝rebilirdi.

K─▒ssalar─▒n en ├žok dikkati ├žeken ├Âzellikleri ┼čunlard─▒r:
1- Tekrar hususiyeti: Muhatap ├édem, N├╗h, Mus├ó aleyhim├╝ssel├óm ile ilgili baz─▒ k─▒ssalar─▒n tekrar edildi─čine ┼čahid olur. Asl─▒nda tam bir tekrar yoktur. S├╗renin genel havas─▒ ve siyak m├╝n├ósebetiyle ayn─▒ k─▒ssa, her seferinde de─či┼čik ayr─▒nt─▒lar eklenerek farkl─▒ ├╝sl├╗pla ele al─▒n─▒r ve bu farkl─▒ detaylar, de─či┼čik ibretlere medar olurlar.
Tekerr├╝r, esas din├« maksad─▒n farkl─▒ ├╝sl├╗plarla tebli─či durumundad─▒r. S─▒radan meseleler tekerr├╝r etmez. Mesel├ó Hz. Musa'n─▒n do─čumunu ├ževreleyen ┼čartlar, gen├žli─či, evlenmesi tekrarlanmaz, ama Firavun'la kar┼č─▒la┼čmas─▒, sihirbazlara s├Âyledi─či s├Âzler, ris├óletin hedefi y├Ân├╝nden ├žok m├╝him oldu─čundan, din├« maksad, tekrarlanmalar─▒n─▒ gerektirmi┼čtir.
Keza ayn─▒ ┼čah─▒sla ilgili k─▒ssan─▒n, ├že┼čitli yerlerde zikredilen unsurlar─▒, ihtil├óf veya z─▒tl─▒k olmaks─▒z─▒n, bir tek konu te┼čkil eder. De─či┼čik pasajlar bir araya getirildi─činde, konunun b├╝y├╝k ve detayl─▒ bir tablosu elde edilir.(4) Yaln─▒z unutmamak gerekir ki k─▒ssan─▒n eklem yerleri durumunda olan baz─▒ halkalar─▒n─▒ tekrar etmekten ka├ž─▒nmak m├╝mk├╝n de─čildir.
2- Kur'├ón k─▒ssay─▒ hangi maksad i├žin serdediyorsa, h├ódisenin sadece o mikdar─▒n─▒ zikreder. Din├« g├óyeyi if├óde etmesine ├Ânem verildi─činden, tarih s─▒ras─▒ g├Âzetilmeksizin ba┼č─▒ndan, ortas─▒ndan veya sonundan anlat─▒labilir.
3- Muhatap k─▒ssadaki olaylar i├žinde dal─▒p gitmeye b─▒rak─▒lmaz, arada din├« ir┼čad ve tevcihler serpi┼čtirilir.

K─▒ssalarda ┼ču sanat ├Âzellikleri bulundu─ču g├Âr├╝l├╝r:
1- Muhatab─▒ s├╝r├╝kleyen bir girizg├óhla ba┼član─▒r.
2- Temsil├« anlat─▒m tercih edilir, yani ├Ânemli sahneler g├Âsterilip bir├žok teferruat muhayyileye b─▒rak─▒l─▒r.
3- H├ódiseler kuru, didaktik if├ódelerle s─▒ralanmaz, canl─▒l─▒k ve hareket dolu bir tasvirle m├╝┼čahhas h├óle getirilir.

Dipnotlar:

(1) Kur'an'da ge├žen k─▒ssalar─▒ bir araya getiren kitaplar i├žerisinde, ├Âzellikle M. Ahmed C├ódu'l-Mevl├ó, M. Eb├╗'l-Fadl ─░br├óh├«m, A. M. el-Bec├óv├«, S. ┼×eh├óle taraf─▒ndan m├╝┼čtereken yaz─▒lan "K─▒sasu'l-Kur'├ón" b├╝y├╝k ilgi g├Ârm├╝┼čt├╝r (onuncu bas─▒m, Kahire, el-Mektebe et-Tic├óriyye el-Kubr├ó, 1389/1969, B. boy, 480 s.).
(2) M. Hamdi Yaz─▒r, Hak Dini Kur'an Dili, VI. 355-56 (─░st, 1993, Zaman)
(3) Kur'├ón. el-Bakara,2/93'te buna de─čindi─či gibi Eski Ahit'in Ho┼čea, 8, 5-6 ─░le I. Krallar, 12, 26-32 c├╝mleleri de bunu g├Âsterir.
(4) M. Mahmûd Hicazı, el-Vahdetü'l-Mevdû'ıyye fi'l-Kur'âni'l-Kerîm, s.325-398.

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 4.07.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...