E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Niyaz Ayini

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Erdo─čan Ate┼č M├╗sik├« T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 1846 Hit : 6942 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 T├╝rk M├╝zik K├╝lt├╝r├╝nde Ba─člaman─▒n Ser├╝veni ve Alevi Bekta┼či M├╝zi─čindeki Yeri
2 ┼×ark─▒larda G├╝l
3 Niyaz Kavram─▒ ve Mevlevilikte Niyaz ─░lahisine G├╝fte Beste A├ž─▒s─▒ndan Bak─▒┼č
4 Niyaz Ayini
5 ─░slam Sonras─▒ T├╝rk Musikisinde Olu┼čan Formlar─▒n ─░badet Hayat─▒nda Olu┼čturdu─ču Estetik De─čerler
6 ─░badet Esteti─či Genel ├ľzellikleri ─░le Cami Musikisi
7 Ge├žmi┼čten G├╝n├╝m├╝ze Mevlit ─░cralar─▒ ve ├ľnemli Mevlithanlar
8 Dedeyi Tan─▒r m─▒s─▒n─▒z?
9 Cumhuriyetin ─░lk D├Ânemlerinde T├╝rk Musikisi ve Atat├╝rk├╝n Musiki Anlay─▒┼č─▒
10 Alevi Bekta┼či Musikisine G├╝fte Melodi ve Ritim A├ž─▒s─▒ndan Bir Bak─▒┼č

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
husbands who cheat open dating for married men
cheats women who cheat on husbands married woman looking to cheat
married men affairs why are women unfaithful my boyfriend cheated on me with a guy
treatment of aids hiv treatments aids pictures
bystolic coupon coupons for bystolic
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
doxycycline doxycycline doxycycline

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar T├╝rkiye Diyanet Vakf─▒ ─░slam Ansiklopedisi
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki http://erdoganates.net/niyazayini.html

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Niyaz Âyini:
Mevlevi M├╗sik├«si. Mevlev├« ├éyinlerinin sonunda istek ├╝zerine okunan ├óyin. Niyaz ─░l├óhisi olarak da ge├žer.

 

Dua, yalvarma, tevazu g├Âsterme gibi anlamlara gelen niyaz kavram─▒n─▒n l├╝gat manas─▒na uygun olarak Niyaz ├éyini de bir istek ilahisidir. Mevlevi ├óyini icras─▒ esnas─▒nda dinleyiciler ├╝zerinde meydana gelen manevi zevklerden dolay─▒, sema meclisinin biraz daha uzat─▒lmas─▒ i├žin seman─▒n sonuna do─čru istek ├╝zerine yap─▒lan ├óyine denir. Semahanede bulunanlardan biri bu hazz─▒n bir m├╝ddet daha devam etmesini arzu edip istekte bulunabilece─či gibi, ┼čeyh efendi de do─črudan icra edilmekte olan ├óyinin uzat─▒lmas─▒n─▒ isteyebilir. Bu uzatma iste─činde Niyaz ├éyini icra edilir.

Bazen ┼čeyh, yahut canlardan, muhiblerden, veyahut mukabeleyi seyreden ve tarikat usul├╝n├╝ bilen ziyaret├žilerden biri, canlara bir niyaz, yani para g├Ânderir. Mevlevilerde niyaz say─▒s─▒ dokuz ve dokuzun katlar─▒ndan olu┼čur. (Dokuz, on sekiz, yirmi yedi...gibi) G├Ânderilen para semazenba┼č─▒ya verilir. Bu para son selam bitmeden mutr─▒ba (saz heyetine) g├Ât├╝r├╝lerek kud├╝mzenba┼č─▒n─▒n kud├╝m├╝n├╝n ├╝zerine b─▒rak─▒l─▒r.

Mevlevi Ayininin bitiminde son pe┼črev ├žal─▒nmadan ├Ânce neyzen ba┼č─▒ icra edilen ├óyin-i ┼čerifin makam─▒ndan Seg├óh makam─▒na k─▒sa bir ge├ži┼č taksimi yapar ve Niyaz ├éyini ba┼člar. Niyaz ├éyininin makam─▒ Seg├óh, usul├╝ ise Devri Revan ve Y├╝r├╝k Semai olarak de─či┼čmeli icra edilir. Eserin ilk b├Âl├╝m├╝n├╝ olu┼čturan ve Devr-i Rev├ón usul├╝ ile icra edilen k─▒sm─▒ gayet a─č─▒rca s├Âylendikten sonra, ritim de─či┼čerek Y├╝r├╝k Semai'ye d├Âner ve icra birden h─▒zlanarak devam eder. Mukabele son Y├╝r├╝k Semai ├žal─▒narak bir taksimle sona erer.

Ayr─▒ca;

 

─░y ├ó┼čik├ón iy ├ó┼čik├ón men h├ókr├ó govher kunem

─░y mutr─▒b├ón iy mutr─▒b├ón deff-i ┼čum├ó pur zem kunem.

 

Yani Ey ├ó┼č─▒klar ey ├ó┼č─▒klar, ben topra─č─▒ inci yapar─▒m, ey s├ózendeler ey s├ózendeler, definizi alt─▒nla doldururum anlam─▒ndaki beyitle ba┼člayan H├╝seyn├« Makam─▒ndaki ├óyin okundu─ču zaman ┼čeyh, saz heyetine bir miktar para yollar. Bu da ├óyinin uzat─▒laca─č─▒ anlam─▒na gelir ve H├╝seyn├« ├óyinin sonunda niyaz mukabelesi yap─▒l─▒r.

G├╝n├╝m├╝z icralar─▒nda ve matbu nota yay─▒nlar─▒nda d├Ârt k─▒ta olarak bilinen Niyaz ├éyininin g├╝ftesini Abd├╝lb├óki G├Âlp─▒narl─▒ alt─▒ k─▒ta olarak vermektedir. G├╝fte ┼č├Âyledir:

 

┼×em'i ruhuna cismimi perv├óne d├╝┼č├╝rd├╝m

Evr├ók-─▒ d├«li ├óte┼či s├╗z├óna d├╝┼č├╝rd├╝m

Bir katre iken kendimi umm├óna d├╝┼č├╝rd├╝m

Mevl├ó'y─▒ seversen beni s├Âyletme g├óm─▒m var.

Dinle s├Âz├╝m├╝ sana direm ├Âzge edad─▒r

Dervi┼č olana laz─▒m olan a┼čk-─▒ Huda'd─▒r

├é┼č─▒k─▒n nesi var ise m├ó┼č├╗ka fedad─▒r

Semâ safâ câna vefa rûha gıdadır.

İy sofu bizim sohbetimiz câna safâdır

Bir cur'am─▒z─▒ n├╗┼č edeg├Âr derde devad─▒r

Hakk ile bizim eti─čimiz ahde vefad─▒r

Semâ safâ câna vefa rûha gıdadır.

I┼čk ile gelin t├ólib-i c├╗yende olal─▒m

Zevk ile safâlar sürelim zinde olalım

Hazret-i Mevlânâ'ya gelin bende olalım

Semâ safâ câna vefa rûha gıdadır.

Ben bilmez idim gizli iyan hep sen imi┼čsin

Tenlerde v├╝ canlarda nihan hep sen imi┼čsin

Senden bu cih├ón i├žre ni┼č├ón ister idim ben

├éhir bunu bildim ki cihan hep sen imi┼čsin

İy ki hezâr-âferin bû nice sultan olur

Kulu olan ki┼čiler husrev u h├ók├ón olur

Her kim bu g├╝n Velee inanuben y├╝z s├╝re

Yoksul ise bây olur, bây ise sultan olur.

 

G├╝n├╝m├╝zde icra edilen ┼čekli ile Niyaz ├éyininin g├╝fte ve bestek├ór─▒n─▒n kim oldu─ču hususunda baz─▒ teredd├╝tler mevcuttur. M├╗sik├« ├ževrelerinde bu eserin Mevl├ón├ó Celaleddin Ruminin o─člu Sultan Veled'e ait oldu─ču g├Âr├╝┼č├╝ hakimdir. Matbu notal─▒ eserlerin ba┼č─▒nda veya icradan ├Ânceki takdimlerde bestesi ve g├╝ftesi Sultan Velede ait olan diye ifade edilmekte, bazen de g├╝ftesi Sultan Veled'e ait olup bestek├ór─▒ bilinmemektedir, ┼čeklinde verilmektedir. Halbuki eserin bestelenme ┼čekline, melodik ak─▒┼č─▒na ve g├╝fteye, biraz dikkatle bak─▒ld─▒─č─▒ zaman Sultan Veled'in ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânemin ├╝slubuna dolay─▒s─▒yla da Sultan Veled'e ait olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lecektir. Bu g├╝fte ve bestenin Sultan Veled'e aittir denilmesindeki en ├Ânemli sebep, ┼čiirin son d├Ârtl├╝─č├╝n├╝n ├╝├ž├╝nc├╝ sat─▒r─▒nda ge├žen Her kim bu g├╝n Velede inanuben y├╝z s├╝re beytindeki Velede kelimesidir. Bunun d─▒┼č─▒nda eserin Sultan Velede ait oldu─čuna dair hi├žbir bilgi mevcut de─čildir. G├╝fte, zaman i├žinde birka├ž ┼čairin ┼čiirlerinin bir araya getirilerek olu┼čturuldu─ču intiba─▒n─▒ vermektedir.

Bu konudaki en ├Ânemli bilgi ise, Niyaz ├éyininin Devr-i Revan usul├╝ ile bestelenmi┼č olan ilk m─▒sralar─▒n─▒n, XVI. Y├╝zy─▒lda AfyonÔÇÖda ya┼čam─▒┼č olan Sultan D├«v├ón├« mahlasl─▒ Mehmet ├çelebiÔÇÖye ait oldu─čudur. Sultan D├«v├óninin ┼čiirleri aras─▒nda bulunan g├╝ftenin Devri Revan usul├╝ ile icra edilen ilk b├Âl├╝m├╝ k├╝├ž├╝k bir iki de─či┼čiklikle ┼ču ┼čekilde verilmi┼čtir:

 

┼×emi ruyina cismimi perv├óne d├╝┼č├╝rd├╝m

Evr├ók-─▒ d├«li ├óte┼či s├╗z├óna d├╝┼č├╝rd├╝m

Bir katre iken kendimi umm├óna d├╝┼č├╝rd├╝m

Eyvah yolumu vadi-i h├╝srana d├╝┼č├╝rd├╝m

Takrîr edemem, derd-i derûnum elemim var

Mevl├óy─▒ seversen beni s├Âyletme g├óm─▒m var.

 

Kuvvetle muhtemeldir ki, eserin g├╝fte yazar─▒ olan Sultan D├«v├ón├« ismi zaman i├žerisinde Sultan kelimesi benzerli─činden dolay─▒ Sultan Veled olarak de─či┼čmi┼čtir. Ayr─▒ca, g├╝n├╝m├╝zde icra edilen Niyaz ├éyiniÔÇÖnin g├╝ftesinde Eyvah yolumu vadi-i h├╝srana d├╝┼č├╝rd├╝m ifadesi bulunmamaktad─▒r. G├╝ftenin yukar─▒da verilen ┼čeklinin daha do─čru oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.

Eserin bestesinin kime ait oldu─ču hususunda bir kay─▒t mevcut de─čildir. Ancak XVI. Y├╝zy─▒ldan sonra bestelendi─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.

 

 

B─░BL─░YOGRAFYA
Abd├╝lb├ók├« G├Âlp─▒narl─▒, Mevl├ón├ódan Sonra Mevlev├«lik, ─░stanbul 1983, s.379
Cinu├žen Tanr─▒korur, Osmanl─▒ D├Ânemi T├╝rk M├╗sik├«si, ─░stanbul 2003, s.113-114
Erdo─čan Ate┼č, "Niyaz Kavram─▒ ve Mevlevilikte Niyaz ─░l├óhisi" Uluslar aras─▒ Mevl├ón├ó, Mesnev├« Mevlevihaneler Sempozyumu, 19-20-21 Aral─▒k 2005 Manisa (Bas─▒ma haz─▒rlan─▒yor)
M.Nazmi ├ľzalp, T├╝rk M├╗sik├«si Beste Formlar─▒, Ankara 1992, s. 50-51
Onur Akdo─ču, T├╝rk M├╝zi─činde T├╝rler ve Bi├žimler, ─░zmir 1996, s. 451 (Dipnot 589)
Sultan Baba, http://ehlitevhid.de/elemin/evliyalar/S/SULTAN BABA.html,eri┼čim 12-12-2005


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 13.01.2010



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...