E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Tarihsel Muhammed ─░le Menkabevi Muhammedi Ay─▒rman─▒n ├ľnemi

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
S├Ânmez Kutlu Siyer T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 1820 Hit : 5602 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 ┘ů┘ćě▓┘äě¬ ě»┘Ő┘ć┘Ő ě╣┘ä┘ł┘Őěž┘ć-ě»┘Ő┘ćěî ┘ůě░┘çěĘěî ěĚě▒┘Ő┘éě¬ěî ┘â┌śěóěŽ┘Ő┘ć┘Őěî ě»ě▒ě│ě¬ ┘ż┘ćě»ěžě▒┘Ő ┘Őěž ┘üě▒ěž┘ż┘ćě»ěžě▒┘Ő
2 Yeni D├╝nya D├╝zeni Kar┼č─▒s─▒nda Alternatif Bir ─░slam Medeniyeti M├╝mk├╝n m├╝?
3 Tarihsel S├╝re├žte Alevili─čin Yaz─▒l─▒ Kaynaklar─▒nda Yap─▒lan Metin Tahrifat─▒
4 Tarihsel Muhammed ─░le Menkabevi Muhammedi Ay─▒rman─▒n ├ľnemi
5 Maturidi Ak─▒lc─▒l─▒─č─▒ ve G├╝n├╝m├╝z Sorunlar─▒n─▒ ├ç├Âzmeye Katk─▒s─▒
6 Kurana G├Âre Bar─▒┼č
7 ─░slam Mezhepleri Tarihinde Usul Sorunu
8 ─░slam D├╝┼č├╝ncesinde Tarihsel Din S├Âylemleri Olgusu
9 Imam al Maturidi and H─▒s Ep─▒stemology
10 Farkl─▒ ─░nan├ž Gruplar─▒ ve Din E─čitimi
11 Ehli Beyt Sembolik Kapitalinin Tarihi S├╝re├ž ─░├žinde Semerelendirilmesi
12 De─či┼čim S├╝recinde M├╝sl├╝manlar─▒ Bekleyen Baz─▒ Muhtemel Sorunlar
13 Cemaatlerin ─░slam─▒ Tebli─č Sorunu
14 Bilinen ve Bilinmeyen Y├Ânleriyle ─░mam Maturidi
15 Bar─▒┼č ├ľzg├╝rl├╝k ve Merhamet Peygamberi Hz. Muhammed
16 Alevilik Din mi Mezhep mi Tarikat m─▒?
17 39 Soruda T├╝rkiyede Alevilik Bekta┼čilik

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
click here dating for married men married affairs
read here wifes that cheat unfaithful wives
read here read read
free abortion pill abortion pictures pro life abortion
amoxicillin amoxicillin amoxicillin
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
gabapentin and alcohol addiction gabapentin and alcohol addiction gabapentin and alcohol addiction
gabapentin cost at walgreen gabapentin cost at walgreen gabapentin cost at walgreen
bystolic coupon 2013 bystolic add on copay card bystolic generic alternative

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Hz. PeygamberÔÇÖi Anlayabilmede Tarihsel Muhammed ─░le Menkabev├« MuhammedÔÇÖi Birbirinden Ay─▒rman─▒n ├ľnemi

 

Muhterem Hazirun!

Konu┼čmama ba┼člamadan ├Ânce hepinizi sayg─▒yla selaml─▒yorum. D├╝nya tarihini derinden etkileyen ┼čahsiyetlerden birisi olan Hz. Muhammed hakk─▒nda, M├╝sl├╝man ve M├╝sl├╝man olmayan pek ├žok ara┼čt─▒rmac─▒ taraf─▒ndan say─▒s─▒z eser yaz─▒lm─▒┼č; pop├╝ler veya akademik d├╝zeyde onlarca, belki y├╝zlerce bilimsel toplant─▒ d├╝zenlenmi┼čtir. Daha nice ilmi toplant─▒lar─▒n konusu olmaya devam edecektir. B├╝t├╝n bunlara ra─čmen, tarihsel bir ┼čahsiyet olarak Hz. MuhammedÔÇÖi ortaya koyabilmi┼č de─čiliz. Bir ┼čahsiyet hakk─▒nda herkes konu┼čunca, y├╝zlerce ara┼čt─▒rmaya konu olunca, o ┼čah─▒s tan─▒nmaz hale gelmektedir. Bir de ├Ânyarg─▒l─▒ ve tarafl─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒n nesnesi haline gelince, insanlar─▒n zihinleri daha da kar─▒┼čmakta ve farkl─▒ tasavvurlar olu┼čmaktad─▒r. Ben bu tebli─čimde, ─░slam Peygamberi Hz. MuhammedÔÇÖi do─čru anlaman─▒n ├Ân├╝nde b├╝y├╝k bir engel olu┼čturan Menkabev├« Muhammed tasavvuru ├╝zerinde durmak istiyorum.

─░slam d├╝nyas─▒nda ge├žmi┼čte ve g├╝n├╝m├╝zde Hz. Muhammed ile ilgili tasavvurlar birbirinden farkl─▒d─▒r. Bu tasavvurlar─▒ mezheplere g├Âre, genel hatlar─▒yla, ┼×i├« ve S├╝nn├« Hz. Muhammed veya Peygamber tasavvurlar─▒ olarak ya da ─░slam├« literat├╝rde, yani siyer-me─čazi, f─▒k─▒h, hadis, kelam ve tasavvuf edebiyat─▒ndaki Muhammed tasavvurlar─▒ olarak s─▒n─▒fland─▒rmak m├╝mk├╝nd├╝r. ┼×i├« Peygamber tasavvurunda, Muhammed, peygamberlik misyonundan ├žok Hz. AliÔÇÖyi imamete tayin etmek gibi bir g├Ârev ├╝stlenmi┼čtir. Bu sebeple ┼×i├« literat├╝rde, bu konuda yaz─▒lanlar, Hz. MuhammedÔÇÖin biyografisi hakk─▒nda yaz─▒lanlardan daha fazla bir yek├╝n tutar. S├╝nn├« literat├╝rde, onun be┼čer├« ve peygamberlik misyonu ├Âne ├ž─▒kar─▒lmakla birlikte, her bir ihtisas alan─▒ Hz. MuhammedÔÇÖin farkl─▒ y├Ânlerini ├Âne ├ž─▒karmaktad─▒r. Siyer ve Megaz├« kitaplar─▒nda, efsanevi bir kahraman olarak, peygamberlik d├Âneminin hemen hemen tamam─▒n─▒, sava┼č meydanlar─▒nda sava┼čmakla ge├žiren; f─▒k─▒h kitaplar─▒nda b├╝t├╝n g├╝n bir m├╝fti, bir kad─▒ ya da m├╝ctehid olarak te┼črii faaliyetlerde bulunan; hadis kitaplar─▒nda s├Âz, fiil ve takrirlerinden olu┼čan s├╝nnet koyucu; kelam kitaplar─▒nda di─čer Peygamberlere nazire olarak pek ├žok mucize g├Âsteren; tasavvuf edebiyat─▒nda ÔÇťkainat yarat─▒lmadan ├Ânce AllahÔÇÖ─▒n nurundan yarat─▒lm─▒┼čÔÇŁ insan ├╝st├╝ bir ┼čahsiyete d├Ân├╝┼čen birisi olarak takdim edilmektedir. Yukar─▒da say─▒lan geleneklere ait klasik eserlerin pek ├žo─čunda bu yakla┼č─▒m─▒n izlerini g├Ârmek m├╝mk├╝nd├╝r. Ancak insan ├╝st├╝ ├Âzelliklere sahip bir varl─▒─ča d├Ân├╝┼čmesi veya menkabevi bir ┼čahsiyete b├╝r├╝nd├╝r├╝lmesi ile ilgili malzemeye tasavvuf├« edebiyatta daha fazla tesad├╝f edilir.

Tasavvuf edebiyat─▒nda,  Hz. MuhammedÔÇÖi insan ├╝st├╝ varl─▒─ča d├Ân├╝┼čt├╝rme ├žabas─▒, onun yarat─▒l─▒┼č─▒ ile ilgili iddialarla ba┼člar. Buna g├Âre o, d├╝nya yarat─▒lmadan binlerce y─▒l ├Ânce AllahÔÇÖ─▒n nurundan[1] ya da cennet topra─č─▒ndan yarat─▒lm─▒┼čt─▒r ve onun g├Âlgesi yoktur. B├Âylece o, di─čer insanlardan farkl─▒ bir konuma y├╝kseltilmektedir. XIV. asr─▒n ba┼člar─▒nda ├Âlen ┼×eyh Safiy├╝dd├«nÔÇÖin yorumlar─▒na bu anlay─▒┼č─▒n nas─▒l yans─▒d─▒─č─▒na dair  bir ├Ârnek vermek istiyorum.

┼×eyh Safiy├╝dd├«n, Hz. PeygamberÔÇÖin ÔÇťBana sizin d├╝nyan─▒zdan kad─▒n, g├╝zel koku ve g├Âz├╝m├╝n nuru namaz sevdirildiÔÇŁ[2] hadisinden hareketle Hz. MuhammedÔÇÖle di─čer insanlar─▒n tabiat─▒n─▒n farkl─▒l─▒─č─▒n─▒ ileri   s├╝rer ve ┼č├Âyle izah eder: ÔÇťD├╝nyay─▒ anlara (di─čer insanlara) anun├ž├╗n iz├ófet itdi ki, Hazret-i Ris├ólet├╝n ÔÇôÔÇśAleyhissel├óm- toprag─▒ Cennetden idi. Anun├ž├╗n g├Âlgesi yokd─▒ ve anlarun ki ÔÇť d├╝ny├ókumÔÇŁ  dimeg ile h─▒t├ób itmi┼č idi, toprag─▒ d├╝nyadan idi. Pes, d├╝ny├óy─▒ anlara bu cihetden ├Ât├╝r├╝ izafet itdi.ÔÇŁ[3] ┼×eyh Safiy├╝dd├«n, ayn─▒ mant─▒kla, Hz. PeygamberÔÇÖin bedenine ta┼č ba─člamas─▒n─▒ a├žl─▒ktan de─čil de m├╝barek, nurani cisminin bu d├╝nyadan gidip kay─▒p olmamas─▒na ba─člamaktad─▒r:  ÔÇť ÔÇŽ m├╝b├órek bedenine ta┼č─▒ a├žl─▒g─▒ndan ├Ât├╝r├╝ baglamazm─▒┼č, belki ┼čundan ├Ât├╝r├╝ baglard─▒, cism-i m├╝b├óreki dahi s─▒f├ót ile hemrenk idi, m├╝b├órek s├╗retle s─▒f├ót─▒ bir oldug─▒na del├«l budur ki: G├Âlgesi yog idi. Pes vakti, m├╝b├órek kalbine Hakk TaÔÇś├ól├óÔÇÖnun hev├ós─▒ ve arzus─▒ gel├╝rdi, g├Ân├╝l├╝ perv├óz iderdi, yak├«n olurdu ki, cism-i m├╝b├óreki dahi perv├óz ideydi ve ur├╗c ideydi. Ol sebepden bir sak├«l nesne ki, d├╝nyev├« ola, an─▒ m├╝b├órek bedenine baglard─▒ ki ol ta┼čd─▒, taki mubarek s├╗retle, halk ortas─▒ndan g├óib  olub gitmeyeydi.ÔÇŁ [4]

Hayat─▒n─▒ Hz. MuhammedÔÇÖi anlamaya adam─▒┼č ├ža─čda┼č ara┼čt─▒rmac─▒lardan Muhammed Hamidullah  ise, ÔÇťBana sizin d├╝nyan─▒zdan kad─▒n, g├╝zel koku ve g├Âz├╝m├╝n nuru namaz sevdirildiÔÇŁ rivayetini, yukar─▒daki anlay─▒┼ča tamamen ters ve b├╝t├╝n├╝yle be┼čeri d├╝zlemde anlam─▒┼čt─▒r. Her iki alg─▒lama bi├žimini mukayese edebilmemiz i├žin onun yorumunu da aynen aktar─▒yorum:

ÔÇťBu hadis, ─░sl├óm Peygamberinin ┼čahsiyetinin karakteristi─čidir. Hadis, bir taraftan ruh ve v├╝cudu i├žine al─▒yor ve insan─▒n sahip oldu─ču meziyetleri ahenkle┼čtiriyor; di─čer taraftan Hz. MuhammedÔÇÖin ├╝mmetinden her hangi bir kimse i├žin fiil├« misal vermek endi┼česinde oldu─čunu ispat ediyor. ├ľyle g├Âr├╝n├╝yor ki, O bir peygamberin, b├╝t├╝n ├╝mmetine insan├╝st├╝ vazifeler y├╝klememesi gerekti─či kanaatindeydi ÔÇŽ Di─čer bir tabirle O, vasat bir insan i├žin ÔÇô ister ictim├ó├«, ister manev├«  sahada- zarur├« olan en az k├╝lfeti ┼čart ko┼čmu┼č, fert istedi─či ve yapabilece─či takdirde, bu asgariyi a┼čma gayretinde onu serbest b─▒rakm─▒┼čt─▒r. ÔÇŽ ┼×ayet Hz. Muhammed, d├╝nyada ho┼ča giden her ┼čeyi hakir g├Ârerek bir melek gibi ya┼časayd─▒, bu emir ├Âl├╝ bir yaz─▒ olmaktan ileri gidemezdi.ÔÇŁ[5]

┼×ah─▒slar─▒n hayat─▒n─▒ ve ki┼čili─čini ortaya koymada kullan─▒lan ÔÇťtarihsel ki┼čilikle menkabev├« ki┼čili─či birbirinden ay─▒rmaÔÇŁ ilkesi, bilim ├ževrelerinde ilk defa Fuat K├Âpr├╝l├╝ taraf─▒ndan, Peygamber olmayan sayg─▒n bir suf├«nin tarihsel ┼čahsiyetini ortaya koymak i├žin kullan─▒lm─▒┼čt─▒[6]. K├Âpr├╝l├╝, bunu kerametlerle olu┼čan menkabev├« ki┼čili─či ile tarihsel ki┼čili─či birbirine kar─▒┼čm─▒┼č olan Ahmet Yesevi ├╝zerinde denedi─či i├žin, b├╝y├╝k sorunlarla kar┼č─▒la┼čmad─▒. Fakat bunun mucize/mucizeler sahibi bir Peygamber i├žin denenmesi di─čer ┼čahsiyetler kadar kolay de─čildir. ├ç├╝nk├╝ incelenen ki┼či, Peygamberlik misyonu ├╝stlenmi┼č ve inan─▒lmas─▒ gereken esaslar aras─▒nda yer alan Peygamberlik m├╝essesesini temsil etmektedir. KurÔÇÖan ve tarihsel belgeler ─▒┼č─▒─č─▒nda yap─▒lan baz─▒ ├žal─▒┼čmalar hari├ž tutulursa, Hz. MuhammedÔÇÖin tarihsel ki┼čili─čini bu y├Ântemle inceleme te┼čebb├╝s├╝nde bulunan ├žal─▒┼čmalar, yok denecek kadar azd─▒r.

Hz. Muhammed, d├╝nya tarihine y├Ân vermi┼č ├Ânemli ┼čahsiyetlerle k─▒yasland─▒─č─▒nda, en iyi bilinen bir ┼čahsiyettir. Onun soyu-sopu, ├žocuklu─ču, gen├žli─či, evlili─či, ailesi, ├žocuklar─▒, Peygamberli─či, hayat─▒, ahlak─▒, ─░slamÔÇÖa daveti, Mekke ve Medine d├Ânemi, antla┼čmalar─▒, beyatlar─▒, sava┼člar─▒, tart─▒┼čmalar─▒, ├╝z├╝nt├╝leri, sevin├žleri ve hayat─▒yla ilgili di─čer pek ├žok ayr─▒nt─▒, tarihi kaynaklar ve vesikalarla bize kadar ula┼čm─▒┼čt─▒r. D├╝nyada ba┼čka hi├žbir kimsenin hayat─▒ onun hayat─▒ kadar iyi bilinmemektedir. Ancak hayat─▒yla ilgili bu zengin tarih├« d├Âk├╝mana, pek ├žok menkabevi anlat─▒lar ger├žek olmayan olaylar eklenmi┼čtir. Hz. MuhammedÔÇÖi anlama konusundaki tarihsel dok├╝man ve ona yap─▒lan ilave sorunu, Davenport gayet g├╝zel ifade etmektedir: ÔÇť Me┼čhur Peygamberlerle F├ótihler aras─▒nda, hayat─▒n─▒n tarihi, Hz. MuhammedÔÇÖin tarihi gibi, en ince ayr─▒nt─▒lar─▒na kadar en do─čru ve en vesikal─▒ ┼čekilde kay─▒t ve zab─▒t olunan bir kimse g├Âsterilemez.  Ger├ži Hz. MuhammedÔÇÖin tarihini, Asyal─▒ yazarlar─▒n m├╝bala─čalar─▒ndan ay─▒rd─▒─č─▒m─▒z zaman geride kalan olaylar sadece ger├žektir.ÔÇŁ[7]

Hz. MuhammedÔÇÖin anla┼č─▒lmas─▒n─▒n ├Ân├╝ndeki as─▒l engel, onun hakk─▒nda olu┼čturulan yalan isnatlar, m├╝bala─čalar, menkabevi ve efsanevi haberlerdir. Bu sebeple onun hayat─▒n─▒ anlamaya ├žal─▒┼č─▒rken bu geni┼č rivayet malzemesine kar─▒┼čan efsanevi veya menkabevi Hz. Muhammed tasavvuruna kaynakl─▒k eden rivayetler konusunda son derece dikkatli olmak gerekmektedir. Bu rivayet malzemesinden hareketle iki ayr─▒ Hz. Muhammed tasavvuruyla kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z. Bunlardan birisi, be┼čer olan ve ya┼čam─▒┼č Hz. Muhammed tasavvuru, di─čeri ise, y├╝celtilen, efsanele┼čtirilen, menkabev├« bir ┼čahsiyete b├╝r├╝nd├╝r├╝len Hz. Muhammed tasavvurudur. Bu iki tasavvurdan birincisine ben tarihsel ger├žekli─či olan Hz. Muhammed, ikincisine menkabev├« Muhammed ad─▒n─▒ veriyorum.

Hz. MuhammedÔÇÖin  hayat─▒ ve ki┼čili─činin,  bu kadar fazla dok├╝man aras─▒ndan sa─člam bilgi, belge, kaynak ve tan─▒klara dayal─▒ olarak analiz edilmesi son derece ├Ânemlidir. Ancak  bu malzemenin tenkit s├╝zgecinden ge├žirilerek g├╝venilirli─činin tespit edilmesi daha da ├Ânemlidir. Be┼čer ve resul olarak Hz. MuhammedÔÇÖi do─čru anlamada, tarihsel bir belge olarak KurÔÇÖ├ón  birinci derecede bir kaynak ├Âzelli─či ta┼č─▒maktad─▒r. Dolay─▒s─▒yla tarihsel-be┼čer├« bir ki┼čilik olarak AllahÔÇÖ─▒n el├žisi olmu┼č Hz. Muhammed ile  sonradan ├╝retilen menkabev├«, mucizev├« ve efsanev├« Hz. MuhammedÔÇÖi birbirinden ay─▒rabilmenin temel ilkelerini AllahÔÇÖ─▒n kitab─▒ndan hareketle ortaya koyabiliriz. O, ilah├« vahiyden ba─č─▒ms─▒z olarak  anla┼č─▒lamaz. Bu konuda y├╝ce kitaba ters d├╝┼čen her ├že┼čit bilgi, belge ve tasavvur ge├žersizdir. Dolay─▒s─▒yla Hz. MuhammedÔÇÖle ilgili ana ├žer├ževeyi belirleyecek olan bu kitap olmal─▒d─▒r olmal─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ o, KurÔÇÖanÔÇÖa ra─čmen veya onun emri d─▒┼č─▒nda hareket etmemi┼čtir. O, ayetlerde ÔÇťbizden biri, yani be┼čer olarak, kendi toplumunun bir ferdi olarak, tarihin i├žinde konu┼članan ve menkabevi y├Ân├╝ bulunmayanÔÇŁ birisi olarak sunulmaktad─▒r. Bu a├ž─▒dan KurÔÇÖanÔÇÖda  sunulan tasavvur, menkabevi olmaktan ├Âteye tamamen tarihsel bir tasavvurdur. ─░┼čin en ilgin├ž yan─▒ di─čer Peygamberleri, k─▒ssalarla menkabevi bir ├žer├ževede, Hz. MuhammedÔÇÖi ise tarihsel ├žer├ževede incelemesidir. Hz. Muhammed hakk─▒nda ├žizilen tarihsel ├žer├ževe, genel hatlar─▒yla ┼č├Âyledir:

1. Hz. Muhammed, di─čer insanlar gibi bir be┼čerdir. KurÔÇÖan, indirilmeye ba┼člad─▒─č─▒ ilk g├╝nden itibaren, Hz. MuhammedÔÇÖin bizim gibi bir be┼čer oldu─ču vurgulanmakta ve be┼čer ├╝st├╝ ├Âzelliklere sahip olmad─▒─č─▒na her f─▒rsatta dikkat ├žekmekteydi.[8] Genelde Arap toplumunun ├Âzelde Cahiliyye insan─▒n─▒n ve ehl-i kitabÔÇÖ─▒n bu konudaki tasavvuru ├Ânemli sorunlar i├žerdi─činden, Allah, bu tasavvuru d├╝zeltmeye y├Ânelik vahiy pasajlar─▒ indirdi. Arap putperestli─čindeki Peygamber tasavvuru ve arka plan─▒, KurÔÇÖan ayetlerinden hareketle ─░lhami G├╝ler ve ├ľmer ├ľzsoy taraf─▒ndan genel hatlar─▒yla ┼č├Âyle tespit edilmi┼čtir:  ÔÇťCahiliyye putperestli─činin k├óhinlik (gelecekten haber verme), cinlerin gaybtan haber verdi─či ve meleklerin AllahÔÇÖ─▒n k─▒zlar─▒ oldu─ču gibi telakk├«ler zihinleri ger├žek anlamda il├óh├« olanla olmayan─▒, tabi├« olanla tabiat├╝st├╝n├╝ ay─▒ramayacak derecede k├Ârle┼čtirmi┼čti. Bu zay─▒flat─▒lm─▒┼č zihin yap─▒s─▒ndan dolay─▒, Cahiliyye Araplar─▒ kendi i├žlerinden, her y├Ân├╝yle normal bir insan─▒n AllahÔÇÖdan vahiy almas─▒n─▒ kavramakta ve kabullenmekte g├╝├žl├╝k ├žektiler. Onlara g├Âre, bir insan─▒n  AllahÔÇÖla ili┼čkiye girebilmesi, onun g├╝nl├╝k hayat─▒nda da ola─čan├╝st├╝l├╝klerle donat─▒lm─▒┼č olmas─▒n─▒ gerektirmekteydi; oysa, ├Âteden beri tan─▒yageldikleri Muhammed, vahiy alma iddias─▒ d─▒┼č─▒nda normal bir be┼čerdi. KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n Hz. MuhammedÔÇÖin bir be┼čer oldu─čunu vurgulamas─▒, bu zeminle ili┼čkili okunmal─▒d─▒r.ÔÇŁ [9] Hz. PeygamberÔÇÖe inanan kimseler, a┼č─▒r─▒ sevgileri dolay─▒s─▒yla olsa gerek, ona insan ├╝st├╝ ├Âzellikler vermeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Di─čer taraftan daha ├Ânceki peygamberlerin mucizev├« y├Ânlerinin ├Âne ├ž─▒kar─▒lmas─▒na olan ilgileri, kendi peygamberlerini ÔÇťinsanÔÇÖl─▒─č─▒ndan soyutlanarak, say─▒s─▒z ola─čan├╝st├╝ niteliklerle bezenmi┼č bir imajaÔÇŁ [10] d├Ân├╝┼čt├╝rmelerine sebep olmu┼čtur. 

2. Hz. Muhammed, ├Âl├╝ms├╝z de─čildir, ebedili─či yoktur. Her canl─▒ gibi, ├Âl├╝m├╝ tatm─▒┼čt─▒r.  Bu sebeple KurÔÇÖan, Hz. MuhammedÔÇÖin ├Âl├╝ms├╝z bir varl─▒k olmad─▒─č─▒na a├ž─▒k bir ┼čekilde dikkat ├žekmi┼čtir.[11]

3. Hz. Muhammed, duygular─▒ olan bir be┼čerdi. Korkulu, endi┼čeli ve h├╝z├╝nl├╝ g├╝nleri ve y─▒llar─▒ oldu. Sevdi, sevildi, g├Âz ya┼č─▒ d├Âkt├╝, ├╝mitsizli─če kap─▒ld─▒, hata yapt─▒, hata yapanlar─▒ ba─č─▒┼člad─▒.[12] Daha iyi karar verebilmek i├žin, arkada┼člar─▒n─▒n g├Âr├╝┼člerinden yararland─▒. ├ľrne─čin Habbab b. M├╝nzir, Bedir sava┼č─▒nda konaklama yeri ile ilgili Hz. PeygamberÔÇÖin ├Ânerdi─či yeri uygun bulmayarak kar┼č─▒ ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Bunun ├╝zerine Hz. Peygamber, onun g├Âr├╝┼č├╝n├╝ benimseyerek karargah─▒ BedirÔÇÖdeki su kuyular─▒n─▒n ba┼č─▒na kurmu┼čtu.

4. Hz. Peygamber, hatas─▒z bir kul de─čildi. Bir ├žok kere yapt─▒─č─▒ hatalar dolay─▒s─▒yla AllahÔÇÖ─▒n ikaz─▒na maruz kalm─▒┼č[13] ve ├╝mitsizli─če kap─▒ld─▒─č─▒ anlarda, kendini yaln─▒z hissetti─či durumlarda, Allah taraf─▒ndan  teselli edilmi┼čtir.[14]

5. Hz. Muhammed, hastaland─▒, yoruldu, uyuya kald─▒, namaz─▒n─▒ ka├ž─▒rd─▒, namaz k─▒larken yan─▒ld─▒. Bunlar, tabii olarak her insan─▒n ba┼č─▒na gelebilecek t├╝rden ┼čeylerdi. KurÔÇÖanÔÇÖda burada dile getirilenlerin tamam─▒n─▒ zikretmedi. Ancak tarih├« ve biyografik kaynaklar, bu t├╝r bilgileri b├╝t├╝n ayr─▒nt─▒lar─▒yla aktarmaktad─▒r. Sonu├ž olarak Hz. Muhammed, ac─▒kt─▒, susad─▒, yedi, i├žti, uyudu, evlendi, baba oldu, e┼č oldu, ├žoluk ├žocuk sahibi oldu.[15]

6. Hz. Muhammed, her ┼čeyi bilmiyordu. Dolay─▒s─▒yla gayb─▒ da bilmiyordu. Sadece kendisi hayatta iken olacak baz─▒ ┼čeyleri, vahiy yoluyla bildirildi─či i├žin bilmekteydi. Her ┼čeyi bilemedi─či ve de her ┼čey bildirilmedi─či i├žin, peygamberlik g├Ârevi s─▒ras─▒nda b├╝y├╝k s─▒k─▒nt─▒lara maruz kald─▒. E─čer bilseydi, hayat─▒nda kar┼č─▒la┼čaca─č─▒ s─▒k─▒nt─▒lara ve tehlikelere kar┼č─▒ ├Ânceden ├Ânlem al─▒rd─▒. Hatta KurÔÇÖan, PeygamberÔÇÖi gaypten haber veren ola─čan ├╝st├╝ bir ┼čahsiyet olarak g├Âren Cahiliyye m├╝┼čriklerinin bu yanl─▒┼č tasavvurlar─▒n─▒ ┼ču ayetlerle d├╝zeltmeye ├žal─▒┼čt─▒: 

ÔÇť De ki ÔÇťAllah dilemedik├že ben kendime bir fayda ve zarar verecek de─čilim. E─čer gayb─▒ bilseydim, daha ├žok iyilik yapard─▒m ve bana k├Ât├╝l├╝k de dokunmazd─▒. Ben ancak, inanan insanlar i├žin bir uyar─▒c─▒ ve m├╝jdeciyim.ÔÇŁ[16]

ÔÇť(Ey Muhammed!) De ki; ÔÇť Size ÔÇťAllahÔÇÖ─▒n haz├«neleri elimdedirÔÇŁ demiyorum; gayb─▒ da bilmiyorum; size: ÔÇť Ben bir mele─čimÔÇŁ de demiyorum. Ben, ancak bana vahyolunana uyuyorum.ÔÇŁ De ki: K├Âr ile g├Âren bir midir? Hi├ž d├╝┼č├╝nm├╝yor musunuz?ÔÇŁ[17]

ÔÇť (Ey Muhammed!) De ki: ÔÇťBen (di─čer) el├žilerden (farkl─▒) t├╝redi birisi de─čilim; ne benim, ne de sizin ba┼č─▒n─▒za gelecekleri bilirim; ben ancak bana vahyolunana uymaktay─▒m; ben apa├ž─▒k bir uyar─▒c─▒y─▒m.ÔÇŁ[18]

1. Hz. MuhammedÔÇÖe insanlar─▒ ─░slamÔÇÖa ikna etmek i├žin verilen tek mucize KurÔÇÖanÔÇÖd─▒.  Nitekim KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n mucizevili─či, ayetlerde her f─▒rsatta vurgulanm─▒┼čt─▒r. Bu ayetlerden bir ka├ž─▒ ┼č├Âyledir: 

"Ona Rabbinden (ba┼čkaca) mucizeler indirilmeli de─čil miydi?" derler. De ki: Mucizeler ancak Allah'─▒n kat─▒ndad─▒r. Ben ise sadece apa├ž─▒k bir uyar─▒c─▒y─▒m. Kendilerine okunmakta olan Kitab'─▒ sana indirmemiz onlara yetmemi┼č mi? Elbette iman eden bir kavim i├žin onda rahmet ve ibret vard─▒r.ÔÇŁ[19]Vahyin geldi─či d├Ânemde m├╝┼čriklerin zihninde oldu─ču gibi, Arap toplumundaki di─čer din mensuplar─▒n─▒n zihninde de tarihsel olmayan, ola─čan ├╝st├╝ niteliklere ve mucizelere sahip bir peygamber tasavvuru vard─▒. KurÔÇÖanÔÇÖda yakla┼č─▒k yirmi ayette, Kurey┼čliler ve Ehl-i KitabÔÇÖ─▒n  Hz. MuhammedÔÇÖden mucize g├Âstermesini istedi─či ve her defas─▒nda bu mucize taleplerinin geri ├ževrildi─či g├Âr├╝lmektedir. Putperest Kurey┼čliler, bir melek olmad─▒─č─▒ i├žin Hz. PeygamberÔÇÖi be─čenmeyerek onun hazineler ve bah├želer sahibi zengin birisi olmas─▒n─▒ yada ola─čan├╝st├╝ ├Âzelliklere sahip bir varl─▒k veya melek olmas─▒n─▒ istiyordu.[20] Onlar─▒n peygamber tasavvurunu ve peygamberden beklentilerini ┼ču iki ayet gayet veciz bir ┼čekilde ortaya koymaktad─▒r:   ÔÇťOnlar: Sen, dediler, bizim i├žin yerden bir kaynak f─▒┼čk─▒rtmad─▒k├ža sana asla inanmayaca─č─▒z.  Veya senin bir hurma bah├žen ve ├╝z├╝m ba─č─▒n olmal─▒; ├Âyle ki, i├žlerinden g├╝r├╝l g├╝r├╝l ─▒rmaklar ak─▒tmal─▒s─▒n. Yahut, iddia etti─čin gibi, ├╝zerimize g├Âkten par├žalar ya─čd─▒rmal─▒s─▒n veya Allah'─▒ ve melekleri g├Âz├╝m├╝z├╝n ├Ân├╝ne getirmelisin. Yahut da alt─▒ndan bir evin olmal─▒, yada g├Â─če ├ž─▒kmal─▒s─▒n. Bize, okuyaca─č─▒m─▒z bir kitap indirmedi─čin s├╝rece (g├Â─če) ├ž─▒kt─▒─č─▒na da asla inanmay─▒z. De ki: Rabbimi tenzih ederim. Ben, sadece be┼čer bir el├žiyim.ÔÇŁ[21]ÔÇťK├ófirler diyorlar ki: Ona Rabbinden bir mucize indirilseydi ya! (Halbuki) sen ancak bir uyar─▒c─▒s─▒n ve her toplumun bir rehberi vard─▒r.ÔÇŁ[22] Yahudi ve H─▒ristiyan gelene─činde peygamberler bir k─▒ral veya baya─č─▒ bir insan yada bir ├žok mucizesi olan tanr─▒la┼čt─▒r─▒lm─▒┼č bir insan olarak g├Âr├╝l├╝yordu. Bu tasavvur, peygamberden ┼ču isteklerde bulunmalar─▒na sebep oldu:"Do─črusu Allah bize, (g├Âkten inen) ate┼čin yiyece─či (yak─▒p kor edece─či) bir kurban getirmedik├že hi├žbir peygambere inanmamam─▒z─▒ emretti" diyenlere ┼č├Âyle de: Size, benden ├Ânce mucizelerle, (├Âzellikle) dedi─činiz (mucize) ile nice peygamberler geldi. E─čer do─čru insanlar iseniz, ya onlar─▒ ni├žin ├Âld├╝rd├╝n├╝z?ÔÇŁ[23]ÔÇťEhl-i kitap senden, kendilerine g├Âkten bir kitap indirmeni istiyor. Onlar Musa'dan, bunun daha b├╝y├╝─č├╝n├╝ istemi┼čler de, "Bize Allah'─▒ apa├ž─▒k g├Âster" demi┼člerdi. Zul├╝mleri sebebiyle hemen onlar─▒ y─▒ld─▒r─▒m ├žarpt─▒. Bil├óhare kendilerine a├ž─▒k deliller geldikten sonra buza─č─▒y─▒ (tanr─▒) edindiler. Biz bunu da affettik. Ve Musa'ya apa├ž─▒k delil (ve yetki) verdik.ÔÇŁ[24] Allah, bu ve benzeri ayetlerle M├╝sl├╝manlar─▒ ehl-i kitab─▒n peygamber tasavvurunun etkisinden kurtarmaya ├žal─▒┼čt─▒. Fakat daha sonra ─░slam k├╝lt├╝r├╝nde, Hz. MuhammedÔÇÖi mucize g├Âstermede di─čer peygamberlerle yar─▒┼čt─▒ran bir zihniyetin olu┼čmaya ba┼člad─▒─č─▒na ┼čahit olmaktay─▒z.[25]  Hz. Musa ve Hz. ─░sa, b├╝y├╝k mucizeler g├Âsterdiyse, Hz. Muhammed de g├Âsterebilir, diyerek ona bir s├╝r├╝ mucizeler isnat edildi. B├Âylece o be┼čer ├╝st├╝ ve tarih ├╝st├╝ bir ┼čahsiyete d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝. Sonu├žta peygamberimiz s├╝rekli mucize g├Âsteren ve insanlar─▒ mucizeleriyle ikna etmeye ├žal─▒┼čan bir ┼čahsiyet olup ├ž─▒kt─▒. PeygamberÔÇÖin hadislerini toplayan kitaplarda bu mucizelere ├Âzel yer ayr─▒l─▒rken[26] Kelam├« eserlerde, bu malzemenin teolojisi yap─▒ld─▒ ve buna y├Ânelik bir savunma sistemi geli┼čtirildi.[27] Halbuki KurÔÇÖan, Hz. MuhammedÔÇÖin  insanlar─▒ mucizelerle ikna etmek ├╝zere g├Ânderilmi┼č bir peygamber olmad─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒k├ža vurgulamaktad─▒r. Peygamberimizin mucize denebilecek tek evrensel mucizesi, akl├« bir mucize olan KurÔÇÖanÔÇÖd─▒r. Akla hitap etti─či i├žin insanlar─▒ ikna etmeye y├Ânelik bir mucizedir. Hz. PeygamberÔÇÖin be┼čer├«li─či, ├Ârnek al─▒nabilmesi i├žin son derece ├Ânemlidir. ─░nsan ├╝st├╝ vas─▒flara sahip birisi veya bir melek peygamber olarak g├Ânderilseydi, dini hayat i├žin ├Ârnek al─▒nmas─▒ m├╝mk├╝n olmazd─▒. O zaman insanlar, farkl─▒ varl─▒k d├╝zeyine sahip birisine ba─članmaya ve onu ├Ârnek edinmeye hakl─▒ olarak itiraz edebilirdi. Zaten insan ├╝st├╝ bir varl─▒─č─▒, insanlara ├Ârnek ve el├ži olarak g├Ândermek AllahÔÇÖ─▒n adaletine ba─čda┼čmaz. ├ç├╝nk├╝ insan olmayan birisinden yapmas─▒n─▒ istediklerini insanlardan istemek adaletsizlik olur. KurÔÇÖanÔÇÖda ÔÇťsizden birisini size resul olarak g├ÂnderdikÔÇŁ [28] denmesi bunun i├žindir.  Bu durumda Hz. Peygamber, model olu┼čturma anlam─▒nda ittiba, iktida ve teessi edilecek bir ├Ârnek olabilir. Aksi takdirde her hareketi tekrarlanan anlam─▒nda taklid edilecek ve her ┼čeyiyle kendisine benzenilen anlam─▒nda te┼čbih edilecek birisi olurdu. Halbuki Hz. PeygamberÔÇÖin as─▒l ├Ârnekli─či, sureten de─čil s├«retendir.  Hz. PeygamberÔÇÖi ve ─░slamÔÇÖ─▒ do─čru anlayabilmek i├žin, ─░slamÔÇÖ─▒n tarihiyle M├╝sl├╝manlar─▒n tarihini ayr─▒ ayr─▒ de─čerlendirmek gerekmektedir. ├ç├╝nk├╝ ─░slamÔÇÖ─▒n tarihi, benim kanaatime g├Âre vahin ba┼člad─▒─č─▒ ve bitti─či  d├Ânemini kapsamaktad─▒r. Burada savunulamayacak, insanl─▒─ča ve insani tabiata ters d├╝┼čebilecek bir fikir ve uygulama yoktur. Ama M├╝sl├╝manlar─▒n tarihinde ─░slamÔÇÖ─▒n genel doktrinine ters d├╝┼čen unsurlar ve olumsuz ├Ârnekler bulunabilir. ├ľzg├╝rl├╝k a├ž─▒s─▒ndan KurÔÇÖan-─▒ KerimÔÇÖin ortaya koydu─ču mesaj─▒ Hz. MuhammedÔÇÖden ay─▒rarak anlayamay─▒z. Ya da Hz. MuhammedÔÇÖi KurÔÇÖanÔÇÖdan ay─▒rarak anlayamay─▒z. Hz. MuhammedÔÇÖin din ad─▒na ortaya koydu─ču her ┼čey KurÔÇÖan-─▒ KerimÔÇÖden kaynaklanmaktad─▒r. Bu anlamda Hz. MuhammedÔÇÖin n├╝b├╝vvet misyonuyla bir be┼čer olarak elde etmi┼č oldu─ču devlet ba┼čkanl─▒─č─▒ misyonunu da birbirinden ayr─▒ d├╝┼č├╝nebiliriz. ├ç├╝nk├╝ Devlet ba┼čkanl─▒─č─▒ misyonu, peygamberlik misyonunun bir par├žas─▒ de─čildi. Resull├╝k g├Ârevi, ilahidir. Devlet ba┼čkanl─▒─č─▒, kendi be┼čeri tercihidir. Kendi ba┼čar─▒lar─▒n─▒n, yeteneklerinin ve M├╝sl├╝man toplumun tevecc├╝h├╝n├╝n sonucudur. Ba┼čka bir ifadeyle, ba┼čar─▒lar─▒n─▒n ve toplumsal ihtiya├žlar─▒n sonucunda elde edilmi┼č, ortaya konulmu┼č bir durum olup tamamen insani bir olayd─▒r.

Vahiy s├╝recinde Hz. MuhammedÔÇÖin ├Ânderli─činde ger├žekle┼čen ─░slamÔÇÖ─▒n tarihinin esas kurucu ilkesi temel hak ve ├Âzg├╝rl├╝kler idi. Yani ├Âzg├╝rl├╝kten kas─▒t, insanlar─▒ ne H─▒ristiyanl─▒kta oldu─ču gibi kilisenin esiri haline getirmek, ne de m├╝┼čriklerin yapt─▒─č─▒ gibi cans─▒z putlar─▒n kullar─▒ haline getirmektir. ─░slam, insanla tanr─▒s─▒ aras─▒nda vesileleri ve engelleri kald─▒rmak suretiyle onu ├Âzg├╝rle┼čtirmek istedi. Hz. Muhammed de,  bunu peki┼čtirecek uygulamalarda bulundu. Bu a├ž─▒dan ├Âzg├╝rl├╝k, ─░slamÔÇÖ─▒n olmazsa olmaz ┼čartlar─▒ndan biri oldu. Ama bu esas, tarihsel s├╝re├žte kader anlay─▒┼č─▒yla de─či┼čtirildi. Bireysel ve toplumsal kaderimiz inan├ž esaslar─▒ aras─▒na konuldu. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒m─▒z─▒n, zul├╝m ve ahlaks─▒zl─▒─č─▒m─▒z─▒n faturas─▒ kadere kesildi─či d├Ânemler oldu. KurÔÇÖanÔÇÖa g├Âre, dine girmeden ├Ânce, dine girerken ve  girdikten sonra zorlama yap─▒lamaz.[29] M├╝sl├╝manlar─▒n tarihinde ─░slamÔÇÖ─▒ benimsetmeye y├Ânelik veya ─░slamÔÇÖa girdikten sonra onun emirlerine uyma konusunda zaman zaman baz─▒ ki┼čilere bask─▒ ve dayatmalar olmu┼čtur. 

─░slamÔÇÖ─▒n insanl─▒─ča olan mesaj─▒n─▒ do─čru sunabilmek i├žin Hz. Peygamberin ├Âzg├╝rle┼čtirici misyonunun tekrar ├Âne ├ž─▒kar─▒lmas─▒ son derece ├Ânemlidir. ├ľzg├╝rl├╝─č├╝ merkeze koymak, ─░slamÔÇÖ─▒ anlama ve g├╝ncelle┼čtirme konusunda da yeni bir a├ž─▒l─▒m olacakt─▒r. Hz. Muhammed ve m├╝sl├╝manlar, ÔÇťtoplumlar─▒ k─▒l─▒├ž zoruyla ─░slamÔÇÖa sokmakla su├žlanmakta ve ├že┼čitli iftiralarla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya bulunmaktad─▒r. VatikanÔÇÖ─▒n dini ve siyasi lideri 16. BenediktÔÇÖin ÔÇťKurÔÇÖan-─▒ Kerim ve peygamberÔÇÖin insanl─▒─ča k─▒l─▒├žtan ba┼čka bir ┼čey getirmedi─čiÔÇŁ ┼čeklindeki bir al─▒nt─▒y─▒ nakletmesi ve yak─▒┼č─▒ks─▒z s├Âzler sarfetmi┼č olmas─▒, bu zihniyetin d─▒┼ča vurumundan ba┼čka bir ┼čey de─čildir. Baz─▒ ferdi uygulamalar olmu┼čsa da,  bunun genelle┼čtirilmesi asla do─čru de─čildir. ├ç├╝nk├╝ ─░slam, inan─▒rlar─▒na b├╝t├╝n insanlar─▒ her yolu deneyerek ÔÇť─░slamla┼čt─▒rmaÔÇŁ diye bir hedef g├Âstermemi┼čtir. Hr─▒stiyanl─▒ktan farkl─▒ olarak, her birey g├╝nahs─▒z do─čar. Her bireyin dinini kendi iradesiyle se├žmesi ┼čartt─▒r. Yani bireylerin ─░slamla┼čt─▒r─▒lmas─▒ de─čil kendi iradesiyle ─░slamla┼čmas─▒ s├Âz konusudur. Ama istismarc─▒ misyonerlikte, her ├že┼čit yolu kullanarak insanlar─▒ H─▒ristiyanla┼čt─▒rmak as─▒l hedef olarak belirlenmi┼čtir. Halbuki Hz. MuhammedÔÇÖin bile, hi├ž kimseyi ─░slamla┼čt─▒rmak gibi bir g├Ârevi yoktu. ─░slamla┼čmak ki┼činin kendine ait bir ├Âzg├╝rl├╝kt├╝r. ─░steyen inan─▒r isteyen inanmaz. Ama bug├╝n bir├žok ├ža─čda┼č ara┼čt─▒rmada ÔÇťislamla┼čt─▒rmaÔÇŁ, ÔÇťk─▒l─▒├žla islamla┼čt─▒rmaÔÇŁ, ÔÇťk─▒l─▒├žs─▒z islamla┼čt─▒rmaÔÇŁ gibi kavramlar─▒n f├╝tursuzca kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Ârmekteyiz. KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n bu konudaki tutumu ve Hz. PeygamberÔÇÖin uygulamalar─▒ g├Âzden ge├žirildi─činde, bu t├╝r kavramla┼čt─▒rmalar─▒n ─░slamÔÇÖ─▒n ruhuna tamamen ters oldu─ču g├Âr├╝l├╝cektir. KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n doktrininde  ve Hz. MuhammedÔÇÖin   uygulamalar─▒nda, -inans─▒n veya inanmas─▒n- hi├žbir insan mutlak ├Âteki g├Âsterilmemi┼čtir. Son zamanlarda bat─▒dan yap─▒lan ├ževiriler yoluyla, bizim kendi d├╝┼č├╝nce d├╝nyam─▒z─▒ ve de─čerlerimizi alt├╝st eden ve  karga┼čaya sebep olan bir dizi kavram─▒n tehdidi alt─▒nday─▒z. Bunlardan birisi, ÔÇť├ÂtekiÔÇŁ kavram─▒d─▒r. Bu kavram, sosyoloji ├žal─▒┼čmalar─▒nda ve bizim kendi alan─▒m─▒zla ilgili di─čer ├žal─▒┼čmalarda o kadar s─▒k tekrar edilmeye ba┼čland─▒ ki; M├╝sl├╝man─▒n  Hr─▒stiyanlara, hatta m├╝sl├╝man─▒n m├╝sl├╝mana bak─▒┼č─▒ bile bu kavram ├╝zerinden tan─▒mlan─▒r oldu. Yani M├╝sl├╝man m├╝sl├╝man─▒n ├Âtekisi veya Hr─▒stiyan m├╝sl├╝man─▒n ├Âtekisi  g├Âr├╝lerek ├Âtekilerin kald─▒r─▒lmas─▒, ehlile┼čtirilmesi veya d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmesi gereken d├╝┼čman ilan edildi. ─░slam d├╝┼č├╝ncesinde AllahÔÇÖ─▒n en g├╝zel ┼čekilde yaratm─▒┼č oldu─ču her bir insan muhteremdir ve asla ÔÇťmutlak ├ÂtekiÔÇŁ de─čildir. Ama  bug├╝n ÔÇť├ÂtekiÔÇŁ kavram─▒,  ─░slam d├╝nyas─▒nda M├╝sl├╝manlar─▒n zihinlerine yerle┼čtirilmek suretiyle ├žat─▒┼čmac─▒ bir M├╝sl├╝man tipi ├╝retilmek istenmektedir. H─▒ristiyan ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n ya da Bat─▒l─▒ sosyologlar─▒n ortaya koydu─ču bir kavramsal ├žer├ževeyi al─▒p kendimize ÔÇťmuhayyel ├ÂtekilerÔÇŁ olu┼čturmak son derece yanl─▒┼čt─▒r. Asl─▒nda m├╝sl├╝man k├╝lt├╝rde ehl-i zimmet olarak g├Âr├╝len H─▒ristiyanlar─▒n ├Âteki olarak alg─▒lamas─▒, yeni bir olgudur. ÔÇťBeyaz adamÔÇŁ misyonuna kendini kapt─▒rm─▒┼č maceraperestlerin ba┼člatt─▒─č─▒ ve g├╝n├╝m├╝zde farkl─▒ bi├žimlerde devam eden Ha├žl─▒ seferlerinin bir ├╝r├╝n├╝d├╝r. Bu, deh┼čet verici M├╝sl├╝man katliamlar─▒n─▒n intikam─▒n─▒ almak ve M├╝sl├╝manlar─▒n onurunu ayaklar alt─▒na alan bat─▒ s├Âm├╝rgecili─činden kurtulmak i├žin varl─▒k-yokluk m├╝cadelesinin bir tezah├╝r├╝d├╝r.  Halbuki ne H─▒ristiyanlar ne de kafirler m├╝sl├╝manlar─▒n alternatifidir. Hem ehl-i kitab hem de kafir, M├╝sl├╝manlarla birlikte ya┼čayabilir. Onlar─▒n ya┼čama haklar─▒ ellerinden al─▒namaz. Herkesin M├╝sl├╝man olmas─▒ gibi ne bir ┼čart ne de bir zorunluluk vard─▒r. Bu konuda, ki┼činin kendi beyan─▒ ve iradi karar─▒ esast─▒r. Bu ho┼čg├Âr├╝, ─░slamÔÇÖ─▒n tarihi ve doktrininde hep varken, M├╝sl├╝manlar─▒n tarihinde her zaman hayata ge├žirilememi┼č olmas─▒ ├╝z├╝nt├╝ vericidir. Ama buna ra─čmen, M├╝sl├╝manlar─▒n tarihi di─čer din mensuplar─▒n─▒n tarihiyle k─▒yasland─▒─č─▒nda, onurlu bir tabloyla kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z. AllahÔÇÖ─▒n kitab─▒ ve Hz. Muhammed, insanlar─▒ dine, asla k─▒l─▒├žla davet etmedi. K├╝f├╝r ehliyle, ehl-i kitab ve d├╝┼čmanlarla en b├╝y├╝k cihad, a┼ča─č─▒daki ayet-i ker├«mede de belirtildi─či gibi, KurÔÇÖ├ónÔÇÖla yap─▒land─▒r: ÔÇťKafirlere boyun e─čme ve onlara kar┼č─▒ b├╝y├╝k cihad─▒ bu KurÔÇÖ├ón ile yap.ÔÇŁ[30] denmektedir. ─░slamÔÇÖda esas olan  bar─▒┼čt─▒r. Cihad  ve sava┼č,  son ├žaredir.

Hz. Peygamber'in 23 y─▒ll─▒k Peygamberlik d├Âneminde yapt─▒─č─▒ sava┼člar, bu sava┼člarda her iki taraftan ├Âld├╝r├╝lenlerin say─▒s─▒ ve esir al─▒nanlara yap─▒lan muamele tarihi kaynaklardan incelendi─činde, onun bar─▒┼č ve merhamet Peygamberi oldu─ču herkes taraf─▒ndan kabul edilecektir. Kureyza olay─▒ hari├ž b─▒rak─▒lacak olursa Hz. Peygamber'in emir ve komutas─▒nda toplam 27 gazve yap─▒lm─▒┼č ve bunlardan sadece dokuzunda ├žarp─▒┼čma meydana gelmi┼čtir.[31] K├╝├ž├╝k ├žapl─▒, toplam 35-60 civar─▒nda seriyyeler d├╝zenlenmi┼čtir. ├çarp─▒┼čma meydana gelen gazve ve sava┼člar da onun harcad─▒─č─▒  zaman, yollar dahil,  Peygamberlik d├Âneminin yakla┼č─▒k % 2ÔÇÖsini olu┼čturmaktad─▒r. Bu sava┼člarda, yakla┼č─▒k olarak  kafirlerden toplam 216 ki┼či ├Âlm├╝┼č,  m├╝sl├╝manlardan   138  ki┼či ┼čehid d├╝┼čm├╝┼čt├╝r.[32]  Hz. Muhammed'in emir ve komutas─▒nda yap─▒lan sava┼člar, d├╝nya tarihinde en az kay─▒p verilen ve tarihin gidi┼čat─▒n─▒ olumlu y├Ânde en fazla etkileyen  sava┼člard─▒r. O, hi├ž bir zaman mesaj─▒n─▒ zor kullanarak, silahla yaymak iddias─▒nda olmam─▒┼čt─▒r. ├ç├╝nk├╝ o, insanlar─▒ do─čru yola en g├╝zel bir ┼čekilde ve hikmetle ├ža─č─▒rmakla g├Ârevlendirilmi┼č, bunun i├žin k─▒l─▒├ž ve sava┼ča ba┼č vurmas─▒ istenmemi┼čti.

KurÔÇÖan-─▒ KerimÔÇÖde ve Hz. MuhammedÔÇÖin uygulamalar─▒nda k├ófirlerin mutlak bir ├Âteki olmad─▒─č─▒ a├ž─▒k├ža g├Âr├╝lmektedir. Vatikan k├╝t├╝phanesi T├╝rk├že Yazmalar aras─▒nda bulunan anonim bir hadis kitab─▒ndaki kom┼ču haklar─▒yla ilgili k─▒s─▒m, ÔÇť─░slam k─▒l─▒├žtan ba┼čka bir ┼čey getirmediÔÇŁ diyenlerin ve onu al─▒nt─▒layanlar─▒n dikkatine sunulacak g├╝zel bir ├Ârnektir.[33]  Bu eserde kom┼čuya ve ├žocu─čuna nas─▒l davran─▒laca─č─▒na dair ilgin├ž ├Â─č├╝tler bulunmaktad─▒r. Orada kom┼ču, ├╝├ž hakk─▒ olan, iki hakk─▒ olan ve bir hakk─▒ olan olmak ├╝zere ├╝├že ayr─▒lmaktad─▒r. Bunlardan bir hakk─▒ olan k├ófir kom┼čudur. Bu hak, insan hakk─▒/yak─▒nl─▒k hakk─▒d─▒r. Bu metinde, hadisler verildikten sonra, o g├╝n toplumda ya┼čanan olaylar de─čerlendirilir. Kafir kom┼čuya nas─▒l davran─▒laca─č─▒na dair ┼ču ├Â─č├╝t verilir:  ÔÇťKon┼čuya hediye vireler azdan ├žoktan, e─čer ki hara├ž vir├╝r k├ófir dah├« olsa.ÔÇŁ Zaman─▒m olmad─▒─č─▒ i├žin uzatmayaca─č─▒m.

K─▒saca ┼čunu s├Âylemek istiyorum; biz ─░slamÔÇÖ─▒ ve Hz. MuhammedÔÇÖi bilimsel verilerin ─▒┼č─▒─č─▒nda ve bilimsel y├Ântemlerle yeniden okumak zorunday─▒z. ├ľzellikle Hz. MuhammedÔÇÖi do─čru anlayabilmek i├žin onun tarihsel ki┼čili─čiyle menkabev├« ki┼čili─čini birbirinden ay─▒rmak gerekiyor. S├Âzlerimi, hi├žbir insan─▒n mutlak ├Âteki olmad─▒─č─▒n─▒ ├žok veciz bir ┼čekilde dile getiren Ahmet YeseviÔÇÖnin  bir beytiyle bitirmek istiyorum.  S├╝nnet imi┼č kafir bolsa birme azarK├Ângli katt─▒─č dil-├óz├órd─▒n Hud├ó b├«z├ór[34] Hepinizi sayg─▒yla selaml─▒yorum. 

 

 

Dipnotlar

[1] Tasavvuf ├ževrelerinde, Hz. MuhammedÔÇÖin bizzat AllahÔÇÖ─▒n nurundan yarat─▒ld─▒─č─▒ ┼čeklinde bir nazariye geli┼čtirilmi┼čtir. Buna g├Âre, Allah,  MuhammedÔÇÖi kendi nurundan yaratt─▒. Daha sonra onun nurundan AdemÔÇÖi yaratt─▒. Hallac-─▒ Mansur bu nazariyeyi ┼č├Âyle a├ž─▒klamaktad─▒r.: ÔÇťN├╝b├╝vvet nuru, yaln─▒z onun nurundan ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Nurlar─▒n ayd─▒nl─▒─č─▒ bile onun nurundand─▒r.  ÔÇŽ v├╝cudu yokluktan, ad─▒ kalemden ├Ânce. Zira b├╝t├╝n ├╝mmetlerden evvel idi. O ├Âlmez, o hep ya┼čar. Oldu─ču gibi durur hep. D├ódiselerden de ├Ânceydi. O, ÔÇť┼čeylerden de. Kainatlardan da ├Ânce me┼čhurdu o. O hep var olacakt─▒r. Renklerden ├Ânce an─▒l─▒yordu, cevherlerden ├Ânce dillerdeydi. ÔÇť├ľnceÔÇŁden ├Ânceydi. O, ÔÇťsonraÔÇŁdan da sonra kalacakt─▒r.ÔÇŁ (├ľmer R─▒za Do─črul, ─░slamiyetin Geli┼čtirdi─či Tasavvuf, Ahmed Halis Kitabevi, ─░stanbul 1984, 85-86.) Hz. MuhammedÔÇÖin AllahÔÇÖ─▒n nurundan yarat─▒ld─▒─č─▒ konusundaki suf├«lerin g├Âr├╝┼čleri, konuyla ilgili rivayetler ve de─čerlendirmeleri i├žin bkz.: Ahmet Y─▒ld─▒r─▒m, ÔÇťHadislerde Yarat─▒l─▒┼č ProblemiÔÇŁ, IV.Kutlu Do─čum Sempozyumu (Tebli─čler), 19-20 Nisan 2001, ─░sparta 2002, 199-207.

[2] Eb├╗ Abdirrahman Ahmed b. ┼×uayb b. Ali en-Nese├«, S├╝nen, ├ža─čr─▒ yay., ─░stanbul 1981,  VII/ 61 (Nis├ó, 1);  Ahmed b. Hanbel, M├╝sned, ├ça─čr─▒ yay., ─░stanbul 1981, III/128, 285.

[3] G/ TY/ M/36b

[4] ┼×eb├╝ster├«, G├╝l┼čen-i R├óz, Yay. Haz.: Sad─▒k Yals─▒zu├žanlar, Tima┼č Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul 1999, 103-104.

[5]  Muhammed Hamidullah, ─░sl├óm Peygamberi, ├çev.: M. Said Mutlu- Salih Tu─č, ─░rfan yay., ─░stanbul 1969, II/9.

[6] Peygamber olmayan bir ┼čahsiyetin hayat─▒nda olu┼čturulan Menkabev├« unsurlar hakk─▒nda geni┼č bilgi i├žin bkz.: Fuat K├Âpr├╝l├╝, T├╝rk Edebiyat─▒nda ─░lk Mutasavv─▒flar, 5. Bas─▒m, TDV yay─▒nlar─▒, Ankara  1984,   27-37.

[7] Lord John Davenport, Hz. Muhammed ve KurÔÇÖanÔÇÖ─▒ Ker├«m, ├çev.: M.S.S.P., Ankara ├ťniversitesi Bas─▒mevi, Arar Yay─▒nlar─▒: 1, Ankara 1967,  1.

[8] Onun be┼čer oldu─čunu bildiren ayetlerden  bir ka├ž─▒ ┼č├Âyledir: ÔÇť (Ey Muhammed!) De ki: ÔÇťBen de, ancak sizin gibi bir insan─▒m. Bana, Tanr─▒zÔÇÖ─▒n  tek bir Tanr─▒ oldu─ču vahyolunuyor. Art─▒k OÔÇÖna y├Ânelin, OÔÇÖndan ba─č─▒┼članma dileyin; ortak ko┼čanlar─▒n vay haline.ÔÇŁ (41. Fussilet,  6; Kr┼č.: 18. Kehf, 10)  ÔÇť Ey ─░nanalar! Andolsun, size i├žinizden, s─▒k─▒nt─▒ya u─čraman─▒z kendisine a─č─▒r gelen, size d├╝┼čk├╝n, inananlara ┼čefkatli ve merhametli bir el├ži geldi.ÔÇŁ (9. Tevbe, 128) Di─čer ayetler i├žin bkz.: 21. Enbiy├ó, 25 (Mekk├«), 75 (Mekk├«); 12.Yusuf, 109 (Mekk├«); 16. Nahl, 43 (Mekk├«); 13. RaÔÇÖd, 138 (Meden├«); 14. ─░brahim, 4 (Mekk├«) (illa bi-lis├óni), 10-11 (Mekk├«); 40. M├╝min, 78 ( Mekk├«); 25. Furk├ón, 7, 25 (Mekk├«); 41. Fussilet, 14 ( Mekk├«); 5. M├óide, 75 (Meden├«),  18 ( Meden├«) (bel ent├╝m be┼čer├╝n mimmen hulika); 9. Tevbe, 128 (Mekk├«); 13. RaÔÇÖd, 38 (Meden├«); 17. ─░sr├ó, 93-94 ( Mekk├«); 46. Ahk├óf, 9  (Mekk├«); 6. EnÔÇÖ├óm, 91 ( Meden├«); 18. Kehf, 110 (Mekk├«); 23. M├╝minun, 24 (Mekk├«); 6. EnÔÇÖ├óm, 33 ( Mekk├«); 42. ┼×ura, 51 ( Mekk├«).

[9] ├ľmer ├ľzsoy-─░lhami G├╝ler, Konular─▒na G├Âre KurÔÇÖan (Sistematik KurÔÇÖan Fihristi), I. Bask─▒, Fecr Yay─▒nevi, Ankara 1996,  565.

[10] ├ľzsoy-G├╝ler, Konular─▒na G├Âre KurÔÇÖan (Sistematik KurÔÇÖan Fihristi),  565.

[11] ÔÇť (Ey Muhammed!) Senden ├Ânce de hi├žbir insana ├Âl├╝ms├╝zl├╝k vermedik; sen ├Âleceksin de onlar temelli mi kalacaklar? Her nefis ├Âl├╝m├╝ tadacakt─▒r. ÔÇŽÔÇŁ (21. Enbiya,  34-35. Kr┼č.: 39. Z├╝mer, 30)

[12] ÔÇťAllahÔÇÖ─▒n rahmeti sayesinde sen onlara kar┼č─▒ yumu┼čak davrand─▒n. E─čer kaba, kat─▒ y├╝rekli olsayd─▒n, onlar senin etraf─▒ndan da─č─▒l─▒p giderlerdi. Art─▒k sen onlar─▒ affet. Onlar i├žin AllahÔÇÖtan ba─č─▒┼člama dile.ÔÇŁ (3. ├él-i ─░mr├ón, 159); ÔÇťSize i├žinizden ├Âyle bir peygamber geldi ki, h├╝sran─▒m─▒za ├╝z├╝l├╝r, saadetinizi ister, y├╝re─či ┼čefkat ve merhametle (rah├«m) ├žarpar.ÔÇŁ  (9. Tevbe, 128)

[13] Bkz.: 80. Abese, 1-12; 33. Ahz├ób, 1; 33. Ahz├ób, 37-39; 28. Kasas, 86-88; 17. ─░sr├óÔÇÖ, 73-75; 17. ─░sr├óÔÇÖ, 86-87; 10. Yunus, 94-95; 11. Hud, 12; 6. EnÔÇÖam, 35; 6. EnÔÇÖam, 52-55; 18. Kehf, 6; 18. Kehf, 28; 16. Nahl, 126; 8. Enfal, 67-68; 3. ├él-i ─░mr├ón, 128; 4. Nis├ó, 105-113; 68. Kalem, 48; 9. Tevbe, 43.

[14] Bir ├žok kere teselli edildi. Bkz.:  73. M├╝zzemmil, 10-11; 93. Duha, 1-11; 94. ─░n┼čirah, 1-4;  108. Kevser, 1-2; 38. Sad, 17; 36. Yasin, 76; 35. Fat─▒r, 4; 35. Fat─▒r, 25; 20. Taha, 131-132; 27. Neml, 70; 27. Neml, 78-81; 10. Yunus, 65; 15. Hicr, 87-89; 15. Hicr, 97; 6. EnÔÇÖam, 33-35; 31. Lokman, 23; 40. M├╝ÔÇÖmin, 4; 40. M├╝ÔÇÖmin, 55; 40. M├╝ÔÇÖmin, 77; 44. Duhan, 58-59; 46. Ahk├óf, 35; 51. Zariyat, 52-54; 16. Nahl, 127-128; 52. Tur, 48-49; 30. Rum, 60; 47. Muhammed, 13; 76. ─░nsan, 23.

[15] Bkz.: 33.Ahz├ób,  53.

[16] 7. AÔÇÖr├óf, 188.

[17] 6. EnÔÇÖam, 50 (Mekk├«); 11. Hud, 31 (Mekk├«).

[18] 46. Ahk├óf, 9. Benzeri ayetler i├žin bkz.: 3. ├él-i ─░mr├ón, 44, 179 (Meden├«); 12. Yusuf, 102 (Mekki); 6. EnÔÇÖ├óm, 59 (Mekk├«); 11. Hud, 49 (Mekk├«); 27. Neml, 65 (Mekk├«); 29. Cin, 26 (Mekk├«).

[19] 29. Ankebut, 50-51. Benzeri bir ayet ┼č├Âyledir: ÔÇťOnlar: (Muhammed) bize Rabbinden bir mucize getirmeli de─čil miydi? dediler. ├ľnce gelen kitaplardakinin apa├ž─▒k delili (Kur'an) onlara gelmedi mi?ÔÇŁ (20. Taha, 133)

[20] Bu t├╝r ayetlerden baz─▒lar─▒ ┼č├Âyledir: ÔÇť Biz, ( Kurey┼čÔÇÖin istedi─či) mucizeleri g├Ândermekten, ancak, ├Âncekilerin onlar─▒  yalanlam─▒┼č olmas─▒ al─▒koydu. (Nitekim) Semud kavmine o di┼či deveyi  a├ž─▒k bir mucize olarak  verdik de onlar bu y├╝zden zalim oldular. Oysa biz mucizeleri s─▒rf korkutmak i├žin g├Ânderiririz.ÔÇŁ (17. ─░sr├óÔÇÖ, 59). ÔÇť (Putperestler:) ÔÇťBu ne bi├žim el├ži? Yemek yiyor, sokaklarda y├╝r├╝yor. Ona onunla beraber uyar─▒c─▒ olarak bir melek indirilseydi ya! Y├óhut, kendisine bir hazine verilseydi  veya beslenece─či bir bah├žesi olsayd─▒ ya!ÔÇŁ dediler. Bu z├ólimler, insanlara: ÔÇť Sizin uydu─čunuz, sadece b├╝y├╝lenmi┼č bir adamd─▒rÔÇŁ dediler.ÔÇŁ (25.  Furk├ón,  7-8 Kr┼č.:  6.EnÔÇÖam, 7-8; 25. Furkan, 21;  15. Hicr, 7). ÔÇťBizimle kar┼č─▒la┼čmay─▒ (bir g├╝n huzurumuza geleceklerini) ummayanlar: Bize ya melekler indirilmeliydi ya da Rabbimizi g├Ârmeliydik, dediler. Andolsun ki onlar kendileri hakk─▒nda kibire kap─▒lm─▒┼člar ve azg─▒nl─▒kta pek ileri gitmi┼člerdir.ÔÇŁ (25. Furkan, 21)

[21] 17. ─░sra, 90-94.

[22] 13. Rad, 7. Ayr─▒ca bkz.: 10. Yunus, 20; 6. EnÔÇÖan, 7-8, 37.

[23] 3. Al-i ─░mran, 183

[24] 4. Nisâ, 153.

[25] Hz. PeygamberÔÇÖin KurÔÇÖanÔÇÖdan ba┼čka mucizesi olmamas─▒na ra─čmen ona say─▒s─▒z mucizeler atfedilmi┼čtir. Hatta ona ait mucizeler i├žin ilgin├ž tasnifler yap─▒lm─▒┼čt─▒r: a) Kendi zaman─▒ndan evvel olanlar─▒ haber vermesi, b)  Kendi zaman─▒nda olmu┼č ve olacak ┼čeyleri haber vermesi, c) kendisinden sonra k─▒yamete kadar d├╝nyada ve ahirette olacak ┼čeyleri bildirmesi. Hz. MuhammedÔÇÖin mucizeleri, onun hayat─▒n─▒n belli a┼čamalar─▒na g├Âre, ┼č├Âyle tasnif edilmi┼čtir: a) Ruhunun yarat─▒lmas─▒ndan Peygamberli─činin bildirildi─či (biÔÇÖset) zamana kadar olanlar, b) Peygamberli─činin ba┼člang─▒c─▒ndan vefat─▒na kadar olanlar, c)Vefat─▒ndan k─▒yamete kadar olmu┼č ve olacak ┼čeyler. Kel├óm├« eserlerde buna benzer tasnifler yap─▒lmaktad─▒r. Bkz.: Eb├╗ÔÇÖl-Mu├«n en-Nesef├«, Tabs─▒ratuÔÇÖl-Edille, thk.: H├╝seyin Atay-┼×aban Ali D├╝zg├╝n, Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒, Ankara 2003, II/58 vd.

[26] Onun belli ba┼čl─▒ mucizeleri aras─▒nda g├Âsterilen olaylar ┼čunlard─▒r: ├ťzerine yaslan─▒p hutbe okudu─ču k├╝t├╝─č├╝n,  minber yapt─▒r─▒ld─▒ktan sonra deve iniltisine benzer sesler ├ž─▒kararak a─člamas─▒;  Hicret s─▒ras─▒nda Hz. PeygamberÔÇÖin izini s├╝r├╝p onu yakla┼čan S├╝rak├óÔÇÖn─▒n at─▒n─▒n kuma ├žak─▒lmas─▒ ve kendisinin attan d├╝┼čmesi; parmaklar─▒ aras─▒ndan su f─▒┼čk─▒rtmas─▒; birka├ž par├ža ekmek ├╝zerine okumas─▒ ve o ekmekten yetmi┼č seksen ki┼činin doymas─▒; bir kap suya elini sokmas─▒yla parmaklar─▒n─▒n aras─▒nda su f─▒┼čk─▒rmas─▒ ve bundan ├╝├ž y├╝z kadar m├╝sl├╝man─▒n abdest almas─▒; ResulullahÔÇÖ─▒n bir kimseye ├žocuk iken dua etmesi dolay─▒s─▒yla uzun ├Âm├╝rl├╝ ve sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒; g├Âzlerinden rahats─▒zlanan Hz. AliÔÇÖnin g├Âzlerine okuyup dua etmesi ├╝zerine g├Âzlerinin iyile┼čmesi; k─▒tl─▒k olmas─▒ ├╝zerine ondan dua etmesi istenmesi ve dua etmesi ├╝zerine bir hafta boyunca ya─čmur ya─čmas─▒; bor├žlu olan birisinin toplad─▒─č─▒ hurmaya dua etmesi ve bor├žlular─▒n alacaklar─▒n─▒ almas─▒na ra─čmen hurman─▒n eksilmemesi; bir sefer s─▒ras─▒nda yiyecek s─▒k─▒nt─▒s─▒ ├žekilmesi ├╝zerine herkesin yan─▒ndaki erzak─▒ toplatarak dua etmesi sonucu erzak─▒n bereketlenmesi. (Buh├ór├«ÔÇÖnin Sah├«hÔÇÖinden hareketle tespit edilen bu mucizeler hakk─▒nda geni┼č bilgi i├žin bkz.: Abdurrahman ├çetin, ├ľrneklerle Peygamberimiz, Ensar Ne┼čriyat, ─░stanbul 2006, 191-194) Burada zikredilenler d─▒┼č─▒nda daha pek ├žok mucize isnat edilmektedir: Hz. PeygamberÔÇÖin AyÔÇÖ─▒ ikiye ay─▒rmas─▒; Hz. PeygamberÔÇÖin zehirlenmesi i├žin pi┼čirilmi┼č bir koyunun yemeden ├Ânce ben zehirliyim diye haber vermesi; elindeki ├žak─▒l ta┼člar─▒ ve yemek par├žalar─▒n─▒n AllahÔÇÖ─▒ zikretmesi; bir kimsenin iman etmesi i├žin Hz. PeygamberÔÇÖden M├╝sl├╝man kom┼čusunun ├Âlm├╝┼č k─▒z─▒n─▒ diriltmesini istemesi ve onun da diriltmesi; ama birisine dua etmesi sonucu g├Âzlerinin a├ž─▒lmas─▒; Hz. Eb├╗ BekirÔÇÖin ve ├ľmerÔÇÖin hilafete ge├žeceklerini haber vermesi; Hz. Fat─▒maÔÇÖn─▒n ├Âlece─čini haber vermesi; Hz. ├ľmer, Osman ve AliÔÇÖnin ┼čehit olacaklar─▒n─▒ haber vermesi.

[27] Nebimizin Mucizeleri (Muciz├ótu Nebiyyin├ó) ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda hadis kitaplar─▒nda say─▒lanlar─▒n hemen hemen tamam─▒ yer almaktad─▒r.  Bkz.: Eb├╗ Mans├╗r el-M├óturid├«, Kit├óbuÔÇÖt-Tevh├«d, ├çev.: Bekir Topalo─člu, ─░SAM yay─▒nlar─▒, Ankara 2002,  256-7; Abdulkahir el-Ba─čd├ód├«, Kit├óbu Us├╗liÔÇÖd-D├«n, D├óruÔÇÖl-├éf├ók el-Ced├«de, Beyrut 1981, 182-3; Eb├╗ÔÇÖl-Mu├«n en-Nesef├«, Tabs─▒ratuÔÇÖl-Edille, II/58-80.

[28] 2. Bakara, 151.

[29] Dinde zorlaman─▒n olmad─▒─č─▒n─▒ ve ├Âzg├╝r iradenin esas oldu─čunu belirten baz─▒ ayetler ┼č├Âyledir: 1. "Dinde zorlama yoktur." (2. Bakara, 256) 2. "De ki: Hak, Rabbinizdendir. ├ľyle ise, dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin. ..." (18. Kehf, 29) 3. " Sizi yaratan O'dur. B├Âyle iken kiminiz kafir, kiminiz m├╝mindir. Allah yapt─▒klar─▒n─▒z─▒ g├Ârendir " (64. Te─č├óbun, 2) 4. "Sizin dininiz size benim dinim de banad─▒r" (109. K├ófir├«n, 6)

[30] 25. Furkan, 52.

[31] ─░brahim Sar─▒├žam,  Hz. PeygamberÔÇÖin ├ça─č─▒m─▒za Mesajlar─▒, Ankara 2000, 118.

[32]Sar─▒├žam, a.g.e., 120.

[33] ÔÇť Bu kon┼č─▒ hakk─▒n bild├╝r├╝r. Salih kon┼č─▒ istemek s├╝nnet-i Res├╗ld├╝r. Bir hadiste dahi eyd├╝r: ÔÇť─░sten salih kon┼č─▒, ev satun almazdan ├ÂnÔÇŁ der.ÔÇťEyu yolda┼č─▒ isten, yola gitmezden ├ÂnÔÇŁ didi. Hadis: Res├╗lullah (sav) eyd├╝r: Kon┼č─▒ hakk─▒ ana hakk─▒ kibid├╝r.ÔÇŁ der.Hadis: Res├╗lullah (sav) eyd├╝r: Her evin d├Ârt yan─▒nda k─▒rk ev kon┼č─▒s─▒dur. Hakk─▒ vacibt├╝r ├╝zerimize ki┼čin├╝nÔÇŁ der.ÔÇťG├╝├ž yettik├že kon┼č─▒ya ikram ideler. Dahi kend├╝ tok yatub kon┼č─▒ a├ž yatmaya. Artuk taamdan ortakl─▒─č─▒ vard─▒r.ÔÇŁ Resul (as) buyurd─▒ ki:  ÔÇť Kon┼č─▒ ├╝├žd├╝r. Bir├╝n├╝n ├╝├ž hakk─▒ var. Bir├╝n├╝n iki hakk─▒ var, bir├╝n├╝n bir hakk─▒ var. Amma ol kon┼č─▒ ki ├╝├ž hakk─▒ var, kapu kon┼č─▒s─▒dur. Biri ─░sl├óm hakk─▒, biri kon┼č─▒l─▒g hakk─▒, biri yak─▒nl─▒g hakk─▒. Amma ol kon┼č─▒ ki eki hakk─▒ vardur. Biri ─░slam hakk─▒, biri kon┼č─▒l─▒g hakk─▒. Amma ol kon┼č─▒ ki bir hakk─▒ var. Kafir kon┼č─▒s─▒dur. Bir kon┼č─▒ hakk─▒ var heman.MesÔÇÖele: Kon┼č─▒y─▒ incitmeyeler. Cefa itmeyeler. Kerahet g├Ârmeyeler.Hadis: Res├╗lullah (as)  eyd├╝r: Ben├╝m can─▒m Allah TaÔÇś├ólan─▒n kudreti elinded├╝r. Ol Allah Hakk─▒ i├ž├╝n m├╝s├╝lman olmaz ki┼či, ta kon┼č─▒ elinden ve dilinden emin olmay─▒nca.ÔÇŁMesÔÇÖele:  Kon┼č─▒ya hediye vireler, azdan ├žoktan. Eger├ži harac vir├╝r kafirse dahi.MesÔÇÖele: Kon┼č─▒ evine destursuz bakm─▒yalar. MesÔÇÖele: Baz─▒lar─▒ eyd├╝r: Sa─č koldan sol koldan, dahi ├Ân├╝nden ard─▒ndan, k─▒rk ev kon┼č─▒dur. Nafaka vireler. Ton vireler. Kurban etin vireler. MesÔÇÖele: Kon┼č─▒nun itin urm─▒yalar. Divar─▒na i┼čemiyeler, kat─▒ s├Âylemiyeler. Oglancug─▒na latife ideler, y├╝z├╝n yuyalar, ba┼č─▒n s─▒gayalar.  ÔÇŽMesÔÇÖele: Kon┼č─▒ nesnec├╝k virse az g├Ârmiyeler. Hor bakm─▒yalar. Ogr─▒cak g├╝ler y├╝zle bakalar. ├ľd├╝n├ž vireler. Sayr─▒ olsa soralar, ├ža─č─▒rsa, meded dise varalar. Ellisine, d├╝g├╝n├╝ne, cenazesine varalar. Evin tur─▒n (?) sakl─▒yalar. H─▒yanetlik itmeyeler avrat─▒na, ogl─▒na, k─▒z─▒na, ÔÇŽ Dahi yaramaz kokulu nesne kon┼č─▒ evinden yana etmiyeler.  Evini y├╝ksek yapmaya, kon┼č─▒ya yil varmasun deyu. MesÔÇÖele: Satun aldug─▒ yemi┼čden kon┼č─▒ya vire, kend├╝ yimezden ├Ândin. MesÔÇÖele:  Kend├╝ nefsini hor g├Âre. Kon┼č─▒y─▒ hor g├Ârmeye. MesÔÇÖele: Bir kimse evin satan olsa evvel kon┼č─▒ya diye. ÔÇŽ Yad ki┼čiye satmaya, meger kon┼č─▒ almaya. MesÔÇÖele: Kon┼č─▒ kon┼č─▒dan su ve tuz ve ham├«r ve od ala, men etmeyeler.  Ganimet g├Âreler salih kon┼č─▒y─▒.Hadis: Res├╗l (as) eyd├╝r: ÔÇťAllah TaÔÇś├ólaÔÇÖnun y├╝z bin belas─▒n savar salih kon┼č─▒ÔÇŁ der. Hadis: Res├╗l (as) eyd├╝r: Bir ki┼či kon┼č─▒s─▒n, kavmin, yolda┼č─▒n ├Âgse, ol ki┼či salih olur.ÔÇŁ(Bkz.: Anonim Hadis Kitab─▒: Vatikan K├╝t├╝phanesi T├╝rk├že Yazmalar─▒ 364, yaprak 110-11b) ─░lgili k─▒s─▒m i├žin bkz.: Fahir ─░z, Eski T├╝rk Edebiyat─▒nda Nesir, II. Bask─▒, Ankara 1996, s. 33-34.)

[34] S├╝nnet imi┼č, kafir dahi olsa, incitme; kat─▒ g├Ân├╝ll├╝, g├Ân├╝l incitenden Allah dahi usanm─▒┼čt─▒r. 

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 20.12.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...