f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Osmanl─▒da Matbaa Ni├žin Geli┼čmedi?

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
T. E. Bas─▒n T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 1676 Hit : 8582 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Word by Word Picture Dictionary
2 Winning the Future : A 21st Century Contract with America
3 The Koran Handbook: An Annotated Translation
4 The Jerusalem Tract ( er Risalet├╝l Kudsiyye Terc├╝mesi)
5 ┼×iir Mecmuas─▒
6 Sufism A Beginners Guide
7 Shariah Law An Introduction
8 Risalei Usuli Tarikat ve Biati Hazreti Mevlana
9 Risalei Mevlevi
10 Reformation of Islamic Thought
11 Nuts and Volts Magazine
12 M├╝ntehabat Mecmuas─▒
13 Muslim Networks from Hajj to Hip Hop
14 Minhac├╝l Fukara
15 Mevlevi Tarikat─▒ Silsilesi
16 Mevlevi ┼×eyhleri Silsilesi
17 Mevlevi Notalar─▒
18 Mevlevî Âyinleri, Mevlana ve Sultan Divaninin Gazeli
19 Mevlevi Ayinleri Notas─▒
20 Mevlevi Ayinleri Mecmuas─▒ (II)
21 Mevlevi Ayinleri Mecmuas─▒
22 Mevlevi Ayinleri
23 Mevlevi Ayin Ve Nota Mecmuas─▒
24 Mevlana K├╝t├╝phanesi Defteri
25 Menakibi Sultan Divani
26 Mecm├╗a
27 Mecmua
28 Kelile ve Dimne (Karataka ve Damanaka)
29 Islamic Political Identity in Turkey
30 Islamic Finance: Law, Economics, and Practice
31 Islam: Religion, History, and Civilization
32 Hodaynamag
33 HelpYourself Reading QURAN
34 Hamparsan Ayini ┼×erif Notalar─▒ I-II
35 Fuel Cell Technology Handbook
36 First Thousand Words in Arabic
37 e┼č ┼×iatul ─░snaa┼čeriyye ve Tahriful Kuran / ěž┘äě┤┘Őě╣ěę ěž┘äěąěź┘ć┘ë ě╣ě┤ě▒┘Őěę ┘łě¬ěşě▒┘Ő┘ü ěž┘ä┘éě▒ěó┘ć
38 English for Academic Purposes
39 el Mucem el Vasit / ěž┘ä┘ůě╣ěČ┘ů ěž┘ä┘łě│┘ŐěĚ
40 el islam ve el ilm (─░slam ve ─░lim Afgani ve Renan─▒n M├╝nazaralar─▒) / ěž┘äěąě│┘äěž┘ů ┘łěž┘äě╣┘ä┘ů ┘ů┘ćěžěŞě▒ěę ě▒┘Ő┘ćěž┘ć ┘łěž┘äěú┘üě║ěž┘ć┘Ő
41 el Hulel el Mev┼čiyye - el Hulel el Mev┼čiyye fi Zikri el Ahbari el Merraku┼čiyye / ěž┘äěş┘ä┘ä ěž┘ä┘ů┘łě┤┘Őěę ┘ü┘Ő ě░┘âě▒ ěž┘äěžě«ěĘěžě▒ ěž┘ä┘ůě▒ěž┘âě┤┘Őěę
42 East of the Jordan (├ťrd├╝n'├╝n Do─čusu)
43 Conversational Arabic in 7 Days
44 Bebek Bak─▒m─▒
45 Ayinnamag
46 Around The World In 80 Days ( 80 G├╝nde Devri Alem)
47 Al-Mawrid: A Modern Arabic-English Dictionary / Al Mawrid
48 Al Mutarjim Al Kafi
49 A Vocabulary: Persian, Arabic and English
50 Pocket Drug Reference 2008

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Word by Word Picture Dictionary
2 Winning the Future : A 21st Century Contract with America
3 The Koran Handbook: An Annotated Translation
4 The Jerusalem Tract ( er Risalet├╝l Kudsiyye Terc├╝mesi)
5 Sufism A Beginners Guide
6 Shariah Law An Introduction
7 Reformation of Islamic Thought
8 Nuts and Volts Magazine
9 Muslim Networks from Hajj to Hip Hop
10 Islamic Political Identity in Turkey
11 Islamic Finance: Law, Economics, and Practice
12 Islam: Religion, History, and Civilization
13 HelpYourself Reading QURAN
14 Fuel Cell Technology Handbook
15 First Thousand Words in Arabic
16 English for Academic Purposes
17 East of the Jordan (├ťrd├╝n'├╝n Do─čusu)
18 Conversational Arabic in 7 Days
19 Bebek Bak─▒m─▒
20 Around The World In 80 Days ( 80 G├╝nde Devri Alem)
21 Al-Mawrid: A Modern Arabic-English Dictionary / Al Mawrid
22 Al Mutarjim Al Kafi
23 A Vocabulary: Persian, Arabic and English
24 Pocket Drug Reference 2008

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Zaman Yolculu─ču ile ─░lgili Problemler ├ťzerine Muhakeme Sorular─▒ Testi / TIME TRAVEL and Newly related problems
2 Yezidilik Ve Yezidiler
3 Velikovskye G├Âre Musa ve Firavunun Ger├žek Hikayesi
4 Vaiz Ahmet Tomorun Firavunun ─░man─▒n─▒n Kabul Edilmemesiyle Alakal─▒ Vaaz─▒ V─░DEO ─░ZLE
5 T├╝rk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Hakimiyeti
6 Ser├žemeli Hattat Hac─▒ Mustafa Necatiddin (K.S.)
7 Sabah Ezan─▒ Okunurken Yemek ─░├žmek Caiz De─čildir / ěž┘äě┤ě▒ěĘ ěúěź┘ćěžěí ěúě░ěž┘ć ěž┘ä┘üěČě▒
8 Prof.Dr. Ahmed Akg├╝nd├╝z Hocam─▒zla S├Âyle┼či
9 Osmanl─▒da Matbaa Ni├žin Geli┼čmedi?
10 Osmanl─▒ Devleti ve Matbaa
11 Organ Naklinin H├╝km├╝ Konusunda Resmi kurulu┼č ve Dini Merkezlerin Yay─▒nlar─▒
12 M├╝minler Allaha Tevekk├╝l Etsin / ┘ł┘Äě╣┘Ä┘ä┘Ä┘ë ěž┘ä┘ä┘Ĺ┘ç┘É ┘ü┘Ä┘ä┘ĺ┘Ő┘Äě¬┘Ä┘ł┘Ä┘â┘Ĺ┘Ä┘ä┘É ěž┘ä┘ĺ┘ů┘ĆěĄ┘ĺ┘ů┘É┘ć┘Ć┘ł┘ć┘Ä
13 Mevlevi Musikisi
14 Mevlana Celaleddin Rumi
15 Matbaa Osmanl─▒ya neden ge├ž geldi?..
16 Matbaa Neden Osmanl─▒ Devletine Avrupadan 272 Y─▒l Sonra Gelebilmi┼čtir?
17 Malik Aksel ─░le M├╝lakat
18 Kürtaj (Çocuk Aldırma) ve Kürtajın Dînî Hükmü
19 K─▒z─▒ldeniz Selamet ve Felaket Deryas─▒
20 Kavli Leyyin
21 Kameri Ay─▒n Tesbitinde Hilalin G├Âr├╝lmesi / ě»ě«┘ł┘ä ěž┘äě┤┘çě▒ěž┘ä┘é┘ůě▒┘Ő ěĘ┘Ő┘ć ě▒ěĄ┘Őěę ěž┘ä┘ç┘äěž┘ä ┘łěž┘äěşě│ěžěĘ ěž┘ä┘ü┘ä┘â┘Ő
22 Kabul Edilmeyen ─░man Firavun ─░man─▒
23 ─░lk Matbaa ve ─░brahim M├╝teferrika
24 ─░lk Kuran Tefsiri Olarak Hz Ali nin Mushaf─▒
25 ─░ki Dua Klasi─či Yeniden Yay─▒nland─▒
26 ─░brahim M├╝teferrikan─▒n Matbaas─▒nda Bas─▒lan Eserler
27 ─░bn Hacer el Heyteminin ─░slamda Helaller ve Haramlar adl─▒ Eserinde Firavunun ─░man─▒ Meselesi
28 Hz. Musan─▒n K─▒z─▒ldenizi Ge├ži┼činin S─▒rr─▒
29 Hulefa i Ra┼čidin D├Ânemi Bibliyografyas─▒
30 Hilal G├Âzlemlerinde Birli─čin Sa─članmas─▒ / ě¬┘łěş┘Őě» ě▒ěĄ┘Őěę ěž┘ä┘ç┘äěž┘ä
31 Hesaplama Y├Ântemi ve Kesinli─či ─░le ─░lgili Mulahazalar / ěž┘äěşě│ěžěĘ ěž┘ä┘ü┘ä┘â┘Ő ěĘ┘Ő┘ć ěž┘ä┘éěĚě╣┘Őěę ┘łěž┘äěžěÂěĚě▒ěžěĘ
32 Hazreti Musa Firavunun Saray─▒nda
33 G├Âkt├╝rk Tarihinin Meseleleri K├╝ltigin mi ? K├Âltigin mi ?
34 Firavunun M├╝sl├╝manl─▒─č─▒
35 Firavunun ─░man─▒...
36 Farabiye G├Âre Peygamberlik / ěž┘ä┘ćěĘ┘łěę ě╣┘ćě» ěž┘ä┘üěžě▒ěžěĘ┘Ő
37 Fahruddin er Raziye G├Âre Firavunun ─░man─▒ Neden Kabul Olunmad─▒
38 E┼čariyye Mezhebi Literat├╝r├╝
39 Eski Eserler Deneme
40 Ele┼čtiri Yorum 1988 nolu Makalenin Ele┼čtirisidir
41 Early Ottoman Printing the M├╝teferrika Press
42 Dr. Emel Esin ve Eserleri
43 Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒ Bibliyografyas─▒ (1924-2009)
44 ├çocuk D├╝┼č├╝rme ( K├╝rtaj )
45 Cev┼čen Sahih De─čildir
46 B├╝y├╝k T├╝rk Bestekar─▒ Dede Efendi II
47 B├╝y├╝k T├╝rk Bestekar─▒ Dede Efendi I
48 Bir Oryantalistin Hayat─▒ Ignaz Goldziher
49 Bir Medeni Kanun Olarak Mecelle
50 Bir Macar T├╝rkolo─ču Dr. Ignaz Kuno┼č ve Dilimiz ve Halk Edebiyat─▒m─▒z ├ťzerine ├çal─▒┼čmalar─▒
51 Bir Dost Elinden M. Akifin Son G├╝nleri
52 Benim Babam Kafatas├ž─▒ De─čildi
53 Bedi├╝zzaman ve Abdurrahim Zapsu
54 Bedi├╝zzaman Said Nursinin Cev┼čen ─░le ─░lgili G├Âr├╝┼čleri
55 Azerbaycan─▒n G├╝zellikler ┼×airi A┼č─▒k Elesger
56 Asiye Validemizin ┼×ehid Edilmesi
57 Ahilik Dergahlar─▒ Ve ─░cra Ettikleri Fonksiyonlar
58 Ahi Evrenin Tercemei Hali / ě¬ě▒ěČ┘ůěę ěşěž┘ä ěžě«┘Ő ěž┘łě▒┘ć
59 Ahi - Osmanl─▒ ─░li┼čkisi / ě╣┘äěž┘éěžě¬ ěČ┘ůěžě╣ěę ěúě«┘Ő ┘ůě╣ ěž┘äě╣ěź┘ůěž┘ć┘Ő┘Ő┘ć
60 3000 Y─▒ll─▒k Firavunun Cesedi V─░DEO ─░ZLE
61 Muhayyelat─▒ Aziz Efendi

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
website women affair open
women cheat on their husbands husband cheated unfaithful wife
click here why men cheat on beautiful women why do married men cheat
read here wifes that cheat unfaithful wives
married men affairs why do married men cheat on their wives my boyfriend cheated on me with a guy
treatment of aids early hiv symptoms in men aids pictures
manufacturer coupon for bystolic open bystolic savings card
bystolic coupon 2013 bystolic coupon 2014 bystolic coupon 2014
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
sumatriptan injection sumatriptan injection sumatriptan injection

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar Haber 7
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih 06 Kas─▒m 2008
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Osmanl─▒`da Matbaa Ni├žin Geli┼čmedi?

 

Osmanl─▒`da matban─▒n neden gecikti─čine dair iki tezi de yalanlayan Ali Budak ger├žek nedeni a├ž─▒kl─▒yor ve ilk ├Âzel T├╝rk gazetesinin ├Âyk├╝s├╝n├╝ anlat─▒yor?

 

─░L─░┼×K─░L─░ HABERLER

Osmanl─▒`da matbaa ni├žin geli┼čmedi. Bat─▒l─▒la┼čman─▒n ilk ad─▒m─▒: M├╝nif Pa┼ča bir gazeteci akademisyen olursa... Bat─▒l─▒la┼čma ve T├╝rk Edebiyat─▒

Ya┼čar ─░liksiz`in r├Âportaj─▒

 

`Bat─▒l─▒la┼čma ve T├╝rk Edebiyat─▒, Lale Devrinden Tanzimat`a Yenile┼čme` adl─▒ kitab─▒ndan dolay─▒ de─čerli akademisyen, emektar gazeteci Ali Budak ile yapt─▒─č─▒m─▒z s├Âyle┼činin son b├Âl├╝m├╝nde yine olduk├ža ilgin├ž konular yer al─▒yor...`

 

> Yak─▒n zamanda bir eserde okudum o y├╝zden ├ža─čr─▒┼č─▒m yapt─▒. Yan─▒lm─▒yorsam Selahattin Yusuf`un g├╝ncesine al─▒nt─▒lad─▒─č─▒ bir par├žayd─▒. Oryantalist bir seyyah o y─▒llarda M├╝sl├╝man halk─▒ daha yak─▒ndan tan─▒mak istiyor ama o hali ile M├╝slim mahallere girmesine izin yok. Bu y├╝zden bir M├╝sl├╝man k─▒yafeti giyerek aralar─▒na kar─▒┼č─▒yor. Bir grup M├╝sl├╝man`la s├Âyle┼čirken, kahvehaneci ona `Ben kafire servis yapmam` diyor. Seyyah kendisine H─▒ristiyan oldu─ču i├žin tepki verildi─čini san─▒yor. Me─čerse ┼×iilere ait bir k─▒yafet giydi─či i├žin kahvecinin ona k─▒zd─▒─č─▒ anla┼č─▒l─▒yor...

 

> Ger├žekten ├žarp─▒c─▒ ve o g├╝nlerdeki durumu g├Âz ├Ân├╝ne seren bir vaka. Konu da─č─▒lmazsa benzeri ilgin├ž bir olay anlatay─▒m. 1830`lu y─▒llar─▒n ortas─▒nda bir ─░ngiliz gazetesinin muhabiri William Churchill`in ba┼č─▒ndan ge├žen bir kazaÔÇŽ

 

Churchill Kad─▒k├Ây`de avlanmak istiyor. Kad─▒k├Ây malum ormanl─▒k bir alan o zaman. Anlatt─▒─č─▒n─▒z olaydaki gibi her gayr─▒m├╝slim M├╝sl├╝man mahallesine girip oturam─▒yor. Galata dolaylar─▒nda oturmak serbest ama Kad─▒k├Ây M├╝sl├╝man mahallesi. Orada ancak ├Âzel izinle oturmas─▒ m├╝mk├╝n. Gazeteci oldu─ču i├žin bu ├Âzel izin kendisine veriliyor. Churchill bug├╝nk├╝ Altunizade civar─▒ndaki ormanl─▒k alanda ava ├ž─▒k─▒p, keklik vuray─▒m derken devletin ├Ânde gelen memurlar─▒ndan birinin ├žocu─čunu vuruyor. ├çocuk yaraland─▒─č─▒ i├žin Churchill normal olarak tutuluyor, bir ka├ž g├╝n nezarette tutulduktan sonra hapse at─▒l─▒yor. Fakat memlekette kapit├╝lasyonlar─▒n oldu─ču d├Ânem. Dolay─▒s─▒yla bir ─░ngiliz ancak ─░ngiliz mahkemesinde yarg─▒lanabiliyor. ─░ngiliz D─▒┼či┼čleri aya─ča kalk─▒yor, el├žilikleri vas─▒tas─▒yla bizim d─▒┼či┼člerimize b├╝y├╝k bask─▒ yap─▒l─▒yor. D├Ânemin dahiliye naz─▒r─▒ da daha sonra edebiyat├ž─▒ olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kacak olan Akif Pa┼ča. Bu olaydan dolay─▒ Akif Pa┼ča makam─▒n─▒ kaybediyor. Churchill, hapisten ├ž─▒kart─▒l─▒yor, `sizi yanl─▒┼čl─▒kla i├žeri att─▒k, yanl─▒┼čl─▒kla pataklad─▒k` diye ├Âz├╝r diliyoruz ve bilmem ka├ž bin ton zeytinya─č─▒ ihra├ž etme hakk─▒ ile bir de ├Âzel gazete ├ž─▒kartma imtiyaz─▒ veriyoruz. ─░lk ├Âzel gazete ├ž─▒kartma imtiyaz─▒ i┼čte bu olay sonras─▒nda veriliyor ve bizim ilk ├Âzel gazetemiz Cerideyi Havadis, Churchill taraf─▒ndan 1843 y─▒l─▒nda ├ž─▒kart─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

> Otoritenin her alanda zay─▒flamas─▒n─▒n Adalet terazisini nas─▒l etkiledi─či de b├Âylece ortaya ├ž─▒k─▒yor. Peki konuya kald─▒─č─▒m─▒z yerden d├Ânersek Fatih d├Âneminde zirveye ├ž─▒kan medeniyeti, Bat─▒la┼čma ile eski g├╝c├╝ne ├ževirme ├žabalar─▒ edebiyatta ve sosyal hayatta nispeten bir r├╝zgar estiriyor ama bilimsel alanda bunu s├Âylemek ├žok zor, belki T─▒p bunun d─▒┼č─▒nda tutulabilir ama sonu├žta o bilimsel derinli─če bir daha ula┼č─▒lam─▒yor. Size g├Âre neden bu dirili┼č sa─članam─▒yor?

 

> Do─črusu bu ├žok da alan─▒m de─čil ama g├Ârd├╝─č├╝m kadar─▒yla bizim bilimsel alandaki faaliyetleri ayn─▒ gazetecilikte oldu─ču gibi ├žok ge├ž alg─▒land─▒─č─▒m─▒z bir ger├žek. Mesela bizim ilk gazetemiz 1831 y─▒l─▒nda yay─▒nlan─▒yor. Biz Takvim-i Vekayi`yi Avrupa`daki ilk gazeteden 200 y─▒l sonra yay─▒nl─▒yoruz. Halbuki Avrupa`da bug├╝nk├╝ anlamda gazete diyebilece─čimiz ilk yay─▒n organ─▒ 1631 y─▒l─▒nda bas─▒l─▒yor. 2 as─▒rl─▒k bir geriden gidi┼č var. Bu farkl─▒l─▒k bilimsel ├žal─▒┼čmalarda da var. Benim kanaatime g├Âre bilimi tetikleyen, g├╝d├╝leyen, ilerleten ┼čey; ihtiya├ž! E─čer bu ihtiyac─▒ yo─čun ┼čekilde hissetmiyorsan─▒z bilim tempo kazanam─▒yor. Ayn─▒ ┼čeyi gazetecilik i├žin de matbaa i├žin de s├Âyleyebiliriz. M├╝teferrika ve matbaas─▒ neden devam edemedi? Neden bas─▒l─▒ eser say─▒s─▒ katlanarak ayn─▒ h─▒zda s├╝rd├╝r├╝lemedi. ├ç├╝nk├╝ kitap toplumda bir ihtiya├ž olarak alg─▒lanmam─▒┼čt─▒. Yani toplum kitap okumay─▒ tam olarak arzu etmiyordu.

> Bu noktada yayg─▒n yanl─▒┼č mazeret din adamlar─▒n─▒n fetva vermeyi┼či ve `gavur icad─▒` muamelesi g├Âsterilmesi olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor ama bir k─▒s─▒m uzmanlar bunun tamamen ├╝retim ili┼čkilerine ve sosyo ekonomik nedenlere ba─čl─▒ oldu─čunu belirtiyorlar. Hattat say─▒s─▒n─▒n ├žoklu─ču ve matbu ├žo─čalt─▒m─▒n b├╝y├╝k bir kesimi i┼čsiz b─▒rakaca─č─▒ noktas─▒ndan bakanlar var olaya. Sizin olaya bu a├ž─▒dan bakman─▒z, hattatlar─▒n i┼čsiz kalmamak i├žin matbaaya kar┼č─▒ m├╝cadele vermesi teziyle de ├želi┼čiyor.

 

> Asl─▒nda bu da yayg─▒n yanl─▒┼č bilgilerden bir tanesi. Diyorlar ki `Efendim matbaa geli┼čmedi ├ž├╝nk├╝ ├žok say─▒da hattat bu alandan ekmek yiyordu. Onlar─▒n ekonomik zorlu─ča d├╝┼čmemesi i├žin matbaaya ├╝vey evlat muamelesi yap─▒ld─▒, ge├ž izin verildi falan filan....` Bunun hemen arkas─▒ndan da ┼ču gelir; `├ž├╝nk├╝ devlet, ulema matbaay─▒ geciktiren, matbaa kurma karar─▒n─▒ ertelettiren bir unsur oldu` Asl─▒nda hi├ž alakas─▒ yok! Neden yok? ├ç├╝nk├╝ ulema ilk matbaa karar─▒n─▒n al─▒nmas─▒nda ├žok ciddi etkileri ve katk─▒lar─▒ olan bir konumda. Bir kere bunun alt─▒n─▒ ├žizelim.. Bu karar─▒ ├ž─▒kartan, bu karar─▒ uygulama a┼čamas─▒nda ilk kitab─▒n ba┼č─▒na takrirler yazanlar hep ulemadan.

 

> O zaman bilinenlerin tam tersi bir tarihi ger├žeklikle kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z.

 

> Kesinlikle ├ž├╝nk├╝ ulema bu i┼če ├žok a├ž─▒k destek vermi┼č. ├ľb├╝r tarafta zaten matbaa kurulmas─▒ i├žin izin verilirken zaten Kuran`─▒ Kerim hari├ž tutulmu┼čtur. Dolay─▒s─▒ ile matbaan─▒n ├žal─▒┼čma alan─▒ ile hattatlar─▒n ├žal─▒┼čma alan─▒ ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Zaten matbaada Kuran-─▒ Kerim bas─▒lmayaca─č─▒ ta ba┼čtan belirtilmi┼čtir. Bu da bir ger├žek. Evet do─črudur bir hattat grubu var bu da ekonomik olarak bir potansiyel. Fakat matbaa zaten onlar─▒n ekmeklerine mani olacak yayg─▒nl─▒─ča hi├ž ula┼čamam─▒┼čt─▒r ki!. ├ç├╝nk├╝ dini kitaplar -o y─▒llara h├ól├ó dini kitaplar ├žok sat─▒l─▒yor- alan─▒na matbaa hi├ž girmemi┼č. Sonra as─▒l s─▒k─▒nt─▒ nerede biliyor musunuz?  

 

> Hay─▒r.

 

> Birincisi ka─č─▒t fabrikas─▒ yok. Matbaan─▒n kurulmas─▒ndan 10 y─▒l sonra bir ka─č─▒t fabrikas─▒ kurulmas─▒ g├╝ndeme geliyor. Sonra kitap ka─č─▒tlar─▒n─▒n pahal─▒ olmas─▒ matbaa ├╝r├╝nlerinin yayg─▒nla┼čamama nedenlerinden bir tanesi. Zaten ├žok basam─▒yorsunuz ka─č─▒t yok. Bast─▒─č─▒n─▒z kitaplar da pahal─▒ olunca esas okumas─▒ gereken ├Â─črenci kesimi o kitaplara ula┼čam─▒yor Sebeplerden bir tanesi de bu. Ondan sonra bira ├Ânce bahsetti─čim mesele. E─čer kitap onu arzu eden sat─▒n alan bir kesim varsa ├╝retilir. E─čer yeterince talep yoksa arz─▒n k─▒s─▒tl─▒ kalmas─▒ do─čald─▒r. Bu talep yeterince yarat─▒lamam─▒┼čt─▒r ├ž├╝nk├╝ kitab─▒n Avrupa`da bas─▒lma nedeni bilgi ile yak─▒ndan alakal─▒d─▒r. Bilginin ├Ânem kazanmas─▒yla birlikte kitap Avrupa`da ├Ânem kazanm─▒┼čt─▒r.

 

> Bu biraz da ekonomik al─▒m g├╝c├╝yle do─čru orant─▒l─▒ de─čil mi?

 

> Tabi ki ke┼čiflerden sonra ba┼čka ├╝lkelerdeki bilgiler, ba┼čka ├╝lkelerdeki ya┼čama bi├žimleri, hayat standartlar─▒ onlar─▒ etkilemeye ba┼člam─▒┼čt─▒r ├ž├╝nk├╝ oralara gidip mal satacaklar. Kitab─▒n Avrupa`da ├Ânem kazanmas─▒n─▒n bir nedeni ekonomik alanlardaki geli┼čmelerdir. Ba┼čka ├╝lkelerle ilgili bilgi a├žl─▒─č─▒d─▒r. Bizde b├Âyle bir bilgi a├žl─▒─č─▒ yarat─▒lamam─▒┼čt─▒r. Bu yap─▒lamad─▒─č─▒ i├žin de kitaba olan arzu ve talep d├╝┼č├╝k kalm─▒┼čt─▒r. Yani asl─▒nda 1727`de ├žok ├Ânce matbaay─▒ bulduk asl─▒nda. Matbaa bizde neredeyse Avrupa`da ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ andan itibaren g├Âr├╝lmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Ermeniler ve Yahudiler dini kitaplar─▒n─▒ o y─▒llarda basmaya ba┼člam─▒┼člard─▒r. ─░stanbul`da Ermenilere ve Yahudilere ait matbaalar vard─▒r ve bunlar ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r. Ama yayg─▒nla┼čmam─▒┼čt─▒r, bizimkiler merak edip benzer bir matbaa kurmam─▒┼člard─▒r ├ž├╝nk├╝ bu alanda bir talep yoktur. Okuma yazma oran─▒ ├žok d├╝┼č├╝k. B├Âyle bakmak laz─▒m. Ulema engelledi gibi bir yakla┼č─▒m hem yanl─▒┼č, hem de haks─▒zl─▒k....

 

> Lonca sitemi i├žinde muhtemelen hattatlar─▒n da bir meslek ├Ârg├╝tlenmesi i├žinde oldu─čunu tahmin ediyorum ama ben de bu konuda tepki oldu─čuna dair bir belge ya da bilgi hat─▒rlam─▒yorum.

 

> Aleyhte hi├ž bir tepki yok. ├ç├╝nk├╝ hattatlar─▒n bu i┼čten paniklemesine de gerek yok. Zaten bas─▒lan ilk eserler ne hattatlar─▒n eserleriyle yar─▒┼čacak esteti─če sahip, ne de bir albenisi var.. Hattatlar─▒n o rengarenk alt─▒n varakl─▒ eserleri yan─▒nda matbu eserlerin rekabet ┼čans─▒ zaten yok. Matbaa onlara olan talebi azaltmaz zaten belirtti─čimiz gibi farkl─▒ alanlara y├Ânelik i┼čler yap─▒yorlar. Hi├ž bir hatta o y─▒llarda matbaan─▒n bast─▒─č─▒n─▒ gezi kitaplar─▒n─▒ yazmaya kalk─▒┼čaca─č─▒n─▒ da sanmam. 

 

> Asl─▒nda ┼čimdi d├╝┼č├╝n├╝yorum da ciltcilerin ve tezhip erbab─▒n─▒n matbaa ile daha ├žok i┼č imkan─▒ yakalad─▒─č─▒ da bir ger├žek.

 

> Tabi ya de─čil mi! Ekstra bir i┼č! Hem bir yandan Kuran`─▒ Kerim i├žin cilt yapacaks─▒n di─čer yandan devletin bast─▒─č─▒ kitaplar─▒ ciltleyerek ek para kazanacaks─▒n.

 

> Edebiyata d├Ânersek ┼č├Âyle diyebilir miyiz? Lale Devri ile ba┼člayan bir edebi a├ž─▒l─▒m iki sene ├Ânce Nobel ├Âd├╝l├╝ ile ta├žland─▒r─▒lacak noktaya geldi, bu alanda iyi bir maraton ko┼čtuk denebilir mi?

 

> Bu soru ├╝zerine bir kere daha Halil ─░nalc─▒k`─▒ sayg─▒ ile hat─▒rlatmak istiyorum. `Osmanl─▒ Devleti zaruretler kar┼č─▒s─▒nda ├ž├Âz├╝mler ├╝retme tarihi gibidir` der. Osmanl─▒lar hakikaten uzun ya┼čay─▒┼č─▒n─▒ zamana ayak uydurmalar─▒na bor├žludur Bir yenilik g├Ârd├╝─č├╝ zaman hi├ž komplekse kap─▒lmadan, onu al─▒p kendilerine g├Âre kullanmay─▒ biliyorlar. Bunun ┼čeklini biraz da o anki durumlar─▒ belirliyor. Mesela y├╝kselme d├Ânemlerde baz─▒ ┼čeyleri Avrupa`dan alm─▒┼č ama bu onlar─▒ hi├ž etkilemi┼čtir. ├ç├╝nk├╝ devlet g├╝├žl├╝d├╝r, kendine g├╝veni tamd─▒r, halk kendi g├╝c├╝nden emindir. Ama bunu d├╝┼č├╝┼č d├Ânemlerinde yapt─▒─č─▒ zaman ald─▒─č─▒m─▒z her ┼čeyi sindirebilme kabiliyetimiz ortadan kalk─▒yor, ld─▒klar─▒m─▒z bizi etkilemeye ba┼čl─▒yor.

 

18. yy`dan itibaren bat─▒dan ald─▒─č─▒m─▒z her ┼čey bizi de─či┼čtirmi┼čtir. Biz onu i├žselle┼čtirememi┼čizdir tam aksine bat─▒dan ald─▒─č─▒m─▒z her ┼čey bizi kendine benzetmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Hani o teknik dil a─čz─▒yla ba┼člayan Bat─▒l─▒la┼čma maceras─▒n─▒n sosyal ve siyasal bir k├╝lt├╝r de─či┼čimine uzanmas─▒n─▒n arkas─▒ndaki sebep budur. Buradan yola ├ž─▒karak ┼čunu diyebiliriz; Osmanl─▒ Devleti gecikmeli de olsa kendi geri kalm─▒┼čl─▒─č─▒n─▒, baz─▒ alanlardaki yetersizli─čini g├Ârm├╝┼č ve y├Ân├╝n├╝ uygarl─▒─ča ├ževirmi┼č ve bu alanda ├Ânemli ad─▒mlar da atm─▒┼čt─▒r. Bunu neden diyebiliriz ├ž├╝nk├╝ T├╝rkiye bir ─░slam devleti olarak di─čer t├╝m ─░slam devletlerinden ├žok ileri konumdad─▒r. Bu alanda ├Ânc├╝ olmas─▒n─▒n sonucudur bu. Bu ba─člamda Bat─▒ya paralel eserler verebilmemiz m├╝mk├╝n olabilmi┼čtir diyebilir ama yakla┼č─▒k 300 y─▒ll─▒k bir s├╝recin sonunda do─čal bir durum bu. Roman ba─člam─▒nda olaya bakarsak, roman bireyselli─čin ├╝r├╝n├╝d├╝r. Bireysellik ba─člam─▒nda bir demlenmi┼člik olu┼čtu─ču i├žin o alandaki eserlerin niteli─či de artt─▒ diyebiliriz.

 

> Ali Bey kitap kapsaml─▒, sadece edebiyat aleminin de─čil ba┼čta tarih ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒ ve bas─▒n caimas─▒ olarak pek ├žok alana ve konunun merakl─▒lar─▒na hitap ediyor. Dolay─▒s─▒ ile sorulacak soru ├žok ama ben ┼čimdilik, en ├Ânemli vurgusu Yeni T├╝rk Edebiyat─▒n─▒n ba┼člang─▒c─▒n─▒ XVIII. y├╝zy─▒la ├žekmi┼č olan kitab─▒n─▒zla ilgili son bir soru ile bu g├╝zel s├Âyleyi┼či bitirmek istiyorum. Bug├╝n hala tart─▒┼čmalar─▒ s├╝ren Bat─▒la┼čma`n─▒n do─ču┼čunu ana hatlar─▒ ile nas─▒l ├Âzetleyebiliriz.

 

> ┼×├Âyle diyebiliriz, `Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču y├Âneticileri, XVIII. asr─▒n ba┼člar─▒nda askerli─če, bilime ve teknolojiye dair yeniliklere y├Ânelirken, fark─▒nda olmadan, hayat─▒n her alan─▒nda ve sanatta da Bat─▒l─▒la┼čmaya kap─▒ aralam─▒┼člard─▒r. B├Âylece, hem fizik hem estetik bir de─či┼čim s├╝reci ayn─▒ zamanda ba┼člam─▒┼čt─▒r. Lale Devrinde Avrupa`ya ilgiyi elle tululur k─▒lan bilin├žli ad─▒mlar at─▒lm─▒┼čt─▒r. Matbaa giri┼čimin beklenen sonu├ž al─▒namasa da ciddi a├ž─▒l─▒mlar sa─članm─▒┼č ve T├╝rk ayd─▒nlanmas─▒n─▒n ilk ad─▒mlar─▒ at─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Bana g├Âre birinci ayd─▒nlanman─▒n ba┼člang─▒├ž y─▒llar─▒ Lale Devri y─▒llar─▒, ikinci ayd─▒nlanma devrinin ba┼člang─▒c─▒ ise III. selim y─▒llar─▒d─▒r. Birinci ayd─▒nlanmad─▒n─▒n ┼čairi Nedim, ikinci ayd─▒nlanman─▒n ┼čairi ┼×eyh Galip`tir. Bu ba─člamda denilebilir ki, y├╝zy─▒l─▒n ba┼č─▒nda Nedim`i do─čuran saray, y├╝zy─▒l─▒n sonunda ┼×eyh Galip`i do─čurmu┼čtur.

 

Kitap konusunda s├Âyleyece─čim pek ├žok ┼čeyi sa─čolun siz s├Âylediniz. Benim s├Âyleyece─čim son ┼čey, bir ezberi bozdu─čumdur...

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Muhammed Ender / 16.03.2010



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...