f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0
Kitap Arama

Konu Arama
Kitap T├╝rleri
   Yazma Eserler    Bask─▒ Eserler
   Tez Eserler    e-Kitap Eserler
   ├çeviri Kitaplar

Nadir Kitap
Riyadul Muhtar Mirat├╝l Mikat vel edvar maa Mecmuatil-e┼čkal
Gazi Ahmed Muhtar Pa┼ča
 Detay
Lezzetul Ay┼č bi Cemi Turuk Hadisi el Eimme min Kurey┼č
─░bn Hacer el Askalani
 Detay
Faslul H─▒tab fi ispati Tahrifi Kitabi Rabbil Erbab
el Mirza H├╝seyn en Nuri et Tabersi
 Detay
Gazalide Din Devlet ─░li┼čkisi
Nurullah Karaka┼č
 Detay
1 - 2 -

Kelile ve Dimne (Karataka ve Damanaka)

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K- 557  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Kitap Dili Kitap Tipi
T. E. T├╝rk Dili ve Edebiyat─▒ Afganca
Konusu Bu Kitab─▒n Sitemizde Kay─▒tl─▒ T├╝rleri
   
Kitab─▒n Yay─▒nc─▒s─▒ ┼×erh Eden ─░htisar Eden(ler) Terc├╝me Eden Tahkik Eden
       
Kitap No: 557 Hit : 11992 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Yazara ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Kitaplar Hakk─▒ndaki Makaleler  
   Kitaba ait Terc├╝meler ┼×erhler Muhtasarlar Ha┼čiyeler Zeyller Ele┼čtiri Makaleleri

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Word by Word Picture Dictionary
2 Winning the Future : A 21st Century Contract with America
3 The Koran Handbook: An Annotated Translation
4 The Jerusalem Tract ( er Risalet├╝l Kudsiyye Terc├╝mesi)
5 ┼×iir Mecmuas─▒
6 Sufism A Beginners Guide
7 Shariah Law An Introduction
8 Risalei Usuli Tarikat ve Biati Hazreti Mevlana
9 Risalei Mevlevi
10 Reformation of Islamic Thought
11 Nuts and Volts Magazine
12 M├╝ntehabat Mecmuas─▒
13 Muslim Networks from Hajj to Hip Hop
14 Minhac├╝l Fukara
15 Mevlevi Tarikat─▒ Silsilesi
16 Mevlevi ┼×eyhleri Silsilesi
17 Mevlevi Notalar─▒
18 Mevlevî Âyinleri, Mevlana ve Sultan Divaninin Gazeli
19 Mevlevi Ayinleri Notas─▒
20 Mevlevi Ayinleri Mecmuas─▒ (II)
21 Mevlevi Ayinleri Mecmuas─▒
22 Mevlevi Ayinleri
23 Mevlevi Ayin Ve Nota Mecmuas─▒
24 Mevlana K├╝t├╝phanesi Defteri
25 Menakibi Sultan Divani
26 Mecm├╗a
27 Mecmua
28 Kelile ve Dimne (Karataka ve Damanaka)
29 Islamic Political Identity in Turkey
30 Islamic Finance: Law, Economics, and Practice
31 Islam: Religion, History, and Civilization
32 Hodaynamag
33 HelpYourself Reading QURAN
34 Hamparsan Ayini ┼×erif Notalar─▒ I-II
35 Fuel Cell Technology Handbook
36 First Thousand Words in Arabic
37 e┼č ┼×iatul ─░snaa┼čeriyye ve Tahriful Kuran / ěž┘äě┤┘Őě╣ěę ěž┘äěąěź┘ć┘ë ě╣ě┤ě▒┘Őěę ┘łě¬ěşě▒┘Ő┘ü ěž┘ä┘éě▒ěó┘ć
38 English for Academic Purposes
39 el Mucem el Vasit / ěž┘ä┘ůě╣ěČ┘ů ěž┘ä┘łě│┘ŐěĚ
40 el islam ve el ilm (─░slam ve ─░lim Afgani ve Renan─▒n M├╝nazaralar─▒) / ěž┘äěąě│┘äěž┘ů ┘łěž┘äě╣┘ä┘ů ┘ů┘ćěžěŞě▒ěę ě▒┘Ő┘ćěž┘ć ┘łěž┘äěú┘üě║ěž┘ć┘Ő
41 el Hulel el Mev┼čiyye - el Hulel el Mev┼čiyye fi Zikri el Ahbari el Merraku┼čiyye / ěž┘äěş┘ä┘ä ěž┘ä┘ů┘łě┤┘Őěę ┘ü┘Ő ě░┘âě▒ ěž┘äěžě«ěĘěžě▒ ěž┘ä┘ůě▒ěž┘âě┤┘Őěę
42 East of the Jordan (├ťrd├╝n'├╝n Do─čusu)
43 Conversational Arabic in 7 Days
44 Bebek Bak─▒m─▒
45 Ayinnamag
46 Around The World In 80 Days ( 80 G├╝nde Devri Alem)
47 Al-Mawrid: A Modern Arabic-English Dictionary / Al Mawrid
48 Al Mutarjim Al Kafi
49 A Vocabulary: Persian, Arabic and English
50 Pocket Drug Reference 2008

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Word by Word Picture Dictionary
2 Winning the Future : A 21st Century Contract with America
3 The Koran Handbook: An Annotated Translation
4 The Jerusalem Tract ( er Risalet├╝l Kudsiyye Terc├╝mesi)
5 Sufism A Beginners Guide
6 Shariah Law An Introduction
7 Reformation of Islamic Thought
8 Nuts and Volts Magazine
9 Muslim Networks from Hajj to Hip Hop
10 Islamic Political Identity in Turkey
11 Islamic Finance: Law, Economics, and Practice
12 Islam: Religion, History, and Civilization
13 HelpYourself Reading QURAN
14 Fuel Cell Technology Handbook
15 First Thousand Words in Arabic
16 English for Academic Purposes
17 East of the Jordan (├ťrd├╝n'├╝n Do─čusu)
18 Conversational Arabic in 7 Days
19 Bebek Bak─▒m─▒
20 Around The World In 80 Days ( 80 G├╝nde Devri Alem)
21 Al-Mawrid: A Modern Arabic-English Dictionary / Al Mawrid
22 Al Mutarjim Al Kafi
23 A Vocabulary: Persian, Arabic and English
24 Pocket Drug Reference 2008

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Zaman Yolculu─ču ile ─░lgili Problemler ├ťzerine Muhakeme Sorular─▒ Testi / TIME TRAVEL and Newly related problems
2 Yezidilik Ve Yezidiler
3 Velikovskye G├Âre Musa ve Firavunun Ger├žek Hikayesi
4 Vaiz Ahmet Tomorun Firavunun ─░man─▒n─▒n Kabul Edilmemesiyle Alakal─▒ Vaaz─▒ V─░DEO ─░ZLE
5 T├╝rk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Hakimiyeti
6 Ser├žemeli Hattat Hac─▒ Mustafa Necatiddin (K.S.)
7 Sabah Ezan─▒ Okunurken Yemek ─░├žmek Caiz De─čildir / ěž┘äě┤ě▒ěĘ ěúěź┘ćěžěí ěúě░ěž┘ć ěž┘ä┘üěČě▒
8 Prof.Dr. Ahmed Akg├╝nd├╝z Hocam─▒zla S├Âyle┼či
9 Osmanl─▒da Matbaa Ni├žin Geli┼čmedi?
10 Osmanl─▒ Devleti ve Matbaa
11 Organ Naklinin H├╝km├╝ Konusunda Resmi kurulu┼č ve Dini Merkezlerin Yay─▒nlar─▒
12 M├╝minler Allaha Tevekk├╝l Etsin / ┘ł┘Äě╣┘Ä┘ä┘Ä┘ë ěž┘ä┘ä┘Ĺ┘ç┘É ┘ü┘Ä┘ä┘ĺ┘Ő┘Äě¬┘Ä┘ł┘Ä┘â┘Ĺ┘Ä┘ä┘É ěž┘ä┘ĺ┘ů┘ĆěĄ┘ĺ┘ů┘É┘ć┘Ć┘ł┘ć┘Ä
13 Mevlevi Musikisi
14 Mevlana Celaleddin Rumi
15 Matbaa Osmanl─▒ya neden ge├ž geldi?..
16 Matbaa Neden Osmanl─▒ Devletine Avrupadan 272 Y─▒l Sonra Gelebilmi┼čtir?
17 Malik Aksel ─░le M├╝lakat
18 Kürtaj (Çocuk Aldırma) ve Kürtajın Dînî Hükmü
19 K─▒z─▒ldeniz Selamet ve Felaket Deryas─▒
20 Kavli Leyyin
21 Kameri Ay─▒n Tesbitinde Hilalin G├Âr├╝lmesi / ě»ě«┘ł┘ä ěž┘äě┤┘çě▒ěž┘ä┘é┘ůě▒┘Ő ěĘ┘Ő┘ć ě▒ěĄ┘Őěę ěž┘ä┘ç┘äěž┘ä ┘łěž┘äěşě│ěžěĘ ěž┘ä┘ü┘ä┘â┘Ő
22 Kabul Edilmeyen ─░man Firavun ─░man─▒
23 ─░lk Matbaa ve ─░brahim M├╝teferrika
24 ─░lk Kuran Tefsiri Olarak Hz Ali nin Mushaf─▒
25 ─░ki Dua Klasi─či Yeniden Yay─▒nland─▒
26 ─░brahim M├╝teferrikan─▒n Matbaas─▒nda Bas─▒lan Eserler
27 ─░bn Hacer el Heyteminin ─░slamda Helaller ve Haramlar adl─▒ Eserinde Firavunun ─░man─▒ Meselesi
28 Hz. Musan─▒n K─▒z─▒ldenizi Ge├ži┼činin S─▒rr─▒
29 Hulefa i Ra┼čidin D├Ânemi Bibliyografyas─▒
30 Hilal G├Âzlemlerinde Birli─čin Sa─članmas─▒ / ě¬┘łěş┘Őě» ě▒ěĄ┘Őěę ěž┘ä┘ç┘äěž┘ä
31 Hesaplama Y├Ântemi ve Kesinli─či ─░le ─░lgili Mulahazalar / ěž┘äěşě│ěžěĘ ěž┘ä┘ü┘ä┘â┘Ő ěĘ┘Ő┘ć ěž┘ä┘éěĚě╣┘Őěę ┘łěž┘äěžěÂěĚě▒ěžěĘ
32 Hazreti Musa Firavunun Saray─▒nda
33 G├Âkt├╝rk Tarihinin Meseleleri K├╝ltigin mi ? K├Âltigin mi ?
34 Firavunun M├╝sl├╝manl─▒─č─▒
35 Firavunun ─░man─▒...
36 Farabiye G├Âre Peygamberlik / ěž┘ä┘ćěĘ┘łěę ě╣┘ćě» ěž┘ä┘üěžě▒ěžěĘ┘Ő
37 Fahruddin er Raziye G├Âre Firavunun ─░man─▒ Neden Kabul Olunmad─▒
38 E┼čariyye Mezhebi Literat├╝r├╝
39 Eski Eserler Deneme
40 Ele┼čtiri Yorum 1988 nolu Makalenin Ele┼čtirisidir
41 Early Ottoman Printing the M├╝teferrika Press
42 Dr. Emel Esin ve Eserleri
43 Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒ Yay─▒nlar─▒ Bibliyografyas─▒ (1924-2009)
44 ├çocuk D├╝┼č├╝rme ( K├╝rtaj )
45 Cev┼čen Sahih De─čildir
46 B├╝y├╝k T├╝rk Bestekar─▒ Dede Efendi II
47 B├╝y├╝k T├╝rk Bestekar─▒ Dede Efendi I
48 Bir Oryantalistin Hayat─▒ Ignaz Goldziher
49 Bir Medeni Kanun Olarak Mecelle
50 Bir Macar T├╝rkolo─ču Dr. Ignaz Kuno┼č ve Dilimiz ve Halk Edebiyat─▒m─▒z ├ťzerine ├çal─▒┼čmalar─▒
51 Bir Dost Elinden M. Akifin Son G├╝nleri
52 Benim Babam Kafatas├ž─▒ De─čildi
53 Bedi├╝zzaman ve Abdurrahim Zapsu
54 Bedi├╝zzaman Said Nursinin Cev┼čen ─░le ─░lgili G├Âr├╝┼čleri
55 Azerbaycan─▒n G├╝zellikler ┼×airi A┼č─▒k Elesger
56 Asiye Validemizin ┼×ehid Edilmesi
57 Ahilik Dergahlar─▒ Ve ─░cra Ettikleri Fonksiyonlar
58 Ahi Evrenin Tercemei Hali / ě¬ě▒ěČ┘ůěę ěşěž┘ä ěžě«┘Ő ěž┘łě▒┘ć
59 Ahi - Osmanl─▒ ─░li┼čkisi / ě╣┘äěž┘éěžě¬ ěČ┘ůěžě╣ěę ěúě«┘Ő ┘ůě╣ ěž┘äě╣ěź┘ůěž┘ć┘Ő┘Ő┘ć
60 3000 Y─▒ll─▒k Firavunun Cesedi V─░DEO ─░ZLE
61 Muhayyelat─▒ Aziz Efendi

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
1 Mesnevihan ┼×efik Can Dede
2 Hac─▒ Bayram Velide ─░nsan─▒n Ontolojik Varl─▒─č─▒ ve Olgunla┼čmas─▒ S├╝reci
3 Eb├╝l Muin en Nesefiye G├Âre Allah ve Mekan
4 Ebul Muin en Nesefiye G├Âre Mahiyet Artma ve Azalma Y├Ân├╝yle ─░man
5 Bursada Bir M─▒sri Dergah─▒ ve Son Postni┼čini Seyyid Baba Tekkesi ve ┼×eyh Sabit Efendi

Kitaba ait Terc├╝meler
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait ┼×erhler
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Muhtasarlar
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Ha┼čiyeler
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Zeyller
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti

Kelîle ve Dimne

─░├žeri─či

 

Eserin ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ M.S. 3. Y├╝zy─▒la rastlar ve asl─▒ Sanskrit├žedir.

Konusu, ├že┼čitli hayvanlar─▒n a─čz─▒ndan anlat─▒lm─▒┼č ibretli hikayelerden meydana gelmi┼čtir.

Gayesi insanlara ve devlet b├╝y├╝klerine hikmetli ve ahlaki ├Â─č├╝tler vermektir."

Kelile ve Dimne tarih boyunca en ├žok okunan, ├ževrilen ve uyarlamas─▒ yap─▒lan ├╝├ž-be┼č kitap aras─▒ndad─▒r.

Temel konusu ahlak ve siyâsettir.

H├╝k├╝mdar ile aristokrat bir ayd─▒n aras─▒nda vuku bulmas─▒ temenni edilen isti┼čare sohbetleridir

Eserin ├Âz├╝, Otorite kayna─č─▒na yak─▒nl─▒k, uzakl─▒k; otoritenin devam─▒n─▒ sa─člayan temel ilkeler; halk -h├╝k├╝mdar ili┼čkisi, h├╝k├╝mdar v├╝zer├ó ili┼čkisi, siy├ós├« ihtiraslar, ehliyet, beceriklilik, ihanet; hile v.b. konular kitap boyunca uzayan sohbetin temel mevz├╗lar─▒d─▒r.

 

Bu kitapla ilgili ara┼čt─▒rma yapanlar─▒n en ├╝nl├╝leri; Silvestre de Sacy, Henry Zotenberg, J. Hertel, Th. Benfey, Theodor N├Âldeke, Cari Brockelmann, Keith-Falconer, William Wright, Ignazio (b├╝y├╝k) Guidi, Papaz Luis ┼×eyho el Mard├«n├« ve Ludwig Kosegarten'd─▒r.1 Luis ┼×eyho d─▒┼č─▒nda Araplardan Kelile ve Dimne ├╝zerine - oryantalistler kadar

Bu sayd─▒klar─▒m─▒z, Mardinli Papaz Luis ┼×eyho h├óri├ž Avrupal─▒ oryantalistlerdir. Ge├žen as─▒rda ve bu asr─▒n ilk yar─▒s─▒nda ya┼čam─▒┼člard─▒r.

 

 

Eserin As─▒l Dili, Ad─▒ Ve Yazar─▒

 

Bu kitap ikibin sene ├Ânce -Berzeveyh'e g├Âre- Beydeb├ó ya da Bidp├ó isimli bir Hint bilgesi taraf─▒ndan Deb┼čel├«m adl─▒ Hint kral─▒na Sanskrit├že olarak sunuldu.

Rivayetlere g├Âre Makedonyal─▒ ─░skender'in gidi┼činden sonra halk─▒n ba┼č─▒na ge├žen Deb┼čel├«m s─▒n─▒r tan─▒maz bir despot olmu┼čtu.

Beydeb├ó, bu azg─▒n─▒ us├╗l├╝ne uygun bir ┼čekilde uyarmak, hat├ólar─▒ndan vazge├žirmek i├žin bu kitab─▒ yazd─▒.

Eski ├ža─člar─▒n brahmanlar─▒ gibi o da ├Â─č├╝tlerini hayvanlar─▒n dilinden verdi.

Bilindi─či gibi brahmanlar ruh g├Â├ž├╝ne inand─▒klar─▒ i├žin hikmeti ve n├╝kteyi hayvanlar─▒n a─čz─▒ndan vermekteydiler.  3

 

─░slam Ansiklopedisi'nin Cari Brockelmann taraf─▒ndan haz─▒rlanan Kelile ve Dimne maddesinde eserin Sanskrit├že ad─▒n─▒n "Karataka ve Damanaka" oldu─ču belirtiliyor.

Bunlar ba┼čkahraman olan iki ├žakal─▒n isimleridir.

Th. Benfey'in, Sanskrit├že'den yapt─▒─č─▒ ├ževirinin giri┼č k─▒sm─▒nda uzun uzad─▒ya de─čindi─či gibi Avrupa, hatta d├╝nya edebiyat─▒nda hayvanlar─▒n konu┼čturuldu─ču masal motiflerinin kayna─č─▒ Hindistan'd─▒r. 4

 

Eserin asl─▒na dair ilk ciddi ├žal─▒┼čma Hertel taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝lm├╝┼čt├╝r.

─░lk bulgular, bir giri┼č ile her biri "tantra" yani "insan zekas─▒n─▒n kullanaca─č─▒ hal" ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan be┼č kitaptan ibarettir.

En eski d├╝zenleme Tantr├ókhy├óyika ad─▒n─▒ ta┼č─▒r. Bunun ikinci bir ┼čekli de Pan├žatantra ad─▒n─▒ ta┼č─▒makta ve Hindistan'da yayg─▒n bir halk kitab─▒ olarak say─▒s─▒z varyant─▒ bulunmaktad─▒r.5

 

Berzeveyh ya da Burz├Âe ilk be┼č b├Âl├╝m├╝ Pan├žatantra'dan ├ževirdikten sonra esere di─čer Hint masallar─▒n─▒ da katt─▒.

Sonradan eklenen bu ├╝├ž├╝n├╝n kayna─č─▒n─▒n Mah├óbh├órata oldu─ču anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.6

 

Daha sonra gelen iki b├Âl├╝me ise Pan├žatantra'n─▒n daha yeni bir ┼čekli olan Hitopadesa'da tesad├╝f edilmi┼čtir.7

O halde elimizdeki Kelile ve Dimne kitab─▒n─▒n geri kalan k─▒s─▒mlar─▒ Berzeveyh ve ─░bn├╝'l-Mukaffa taraf─▒ndan yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Bunlar, zaman─▒n icab─▒na g├Âre baz─▒ eklemeler ve tadilattan ibarettir.

 

Konunun uzmanlar─▒ndan olan Prof. J. Hertel'e g├Âre kitab─▒n t├╝m├╝n├╝n yekpare halde Sanskrit├že olarak bulunamamas─▒ akla iki ihtimali getirmektedir:

ya bir b├╝t├╝n te┼čkil ediyordu, Berzeveyh ├ževiriyi bu b├╝t├╝nden yapt─▒ ve o b├╝t├╝n sonradan par├žaland─▒;

yahut Berzeveyh konuya uygun b├Âl├╝mleri ├že┼čitli kitaplardan derledi.

Elimizdeki Kelile ve Dimne, ─░bn├╝'l-Mukaffa taraf─▒ndan Berzeveyh'den ├ževrilen ve baz─▒ de─či┼čiklikler yap─▒lan n├╝shad─▒r.

Kitab─▒n ├ževirileri k─▒sm─▒nda bu mevzuyu i┼čleyece─čiz.

 

 

 

Kitab─▒n Sanskrit Dilinde Da─č─▒n─▒k Halde Bulunan Bab ─░simleri

 

Bunlar, her biri kendi i├žinde ba┼čka hikayelere a├ž─▒lan 12 b├Âl├╝md├╝r. el-Marsaf├« bunlar─▒ ┼č├Âyle s─▒ral─▒yor:

1) Arslan ve ├ľk├╝z

2) Gerdanl─▒ G├╝vercin [Yahut Tasmal─▒ G├╝vercin]

3) Bayku┼člar ve Kargalar

4) Maymun ile Kaplumba─ča

5) Âbid ile Gelincik

6) Tarla Faresi ile Gelincik

7) H├╝k├╝mdar ile Fenze Adl─▒ Ku┼č

8) Arslan, Âbid ve Çakal

9) Di┼či Arslan, Avc─▒ S├╝vari8 ve ├çakal

10) îlaz, Bilaz, îraht

11) Gezgin ile Kuyumcu

12) ┼×ehzade ve Arkada┼člar─▒ 9

 

Eserin Çevirileri

Ku┼čkusuz Kelile ve Dimne'yle ilgili ara┼čt─▒rmalarda as─▒l ├žaba; hangi dillere ├ževrildi─či, bu ├ževirilerde ne t├╝rden tadilat yap─▒ld─▒─č─▒ ve ilk ├ževirilerinin hangileri oldu─ču mevzular─▒nda yo─čunla┼čm─▒┼čt─▒r.

 

Tibet├žete Yap─▒lan ├çeviri

En eski ├ževiri budur. Ara┼čt─▒rmac─▒lar bu ├ževirinin c├╝z├« bir b├Âl├╝m├╝ne ula┼čabildiler. Anton ┼×efner, bulunan par├žalar─▒n Kelile ve Dimne'ye benzedi─čini farketmi┼čtir.10

 

Pehlevî Diline (Eski İran Dili) Yapılan Çeviri

─░ran Kisras─▒ Husrev An├╗┼čirevan (531-579 m.) Pan├žatantra'n─▒n eski bir ┼čeklini ├ževirtmek i├žin ├Âzel doktoru Berzeveyh'i  (=Burzoe'yi) Hindistan'a g├Ânderdi.

Burzoe eseri Sanskrit├že'den ├ževirdi ve esere ba┼čka Hint masallar─▒ da katt─▒.

Sonradan kat─▒lanlar─▒n ilk ├╝├ž├╝ Mah├óbh├órata'n─▒n 12. kitab─▒ndan al─▒nm─▒┼čt─▒r.

Burzoe, Sanskrit├že'den Pehlev├«ce'ye yapt─▒─č─▒ bu ├ževirinin ba┼č─▒na kendi hayat ├Âyk├╝s├╝n├╝ ekledi; bilge vezir Buzurkmihr de ona ┼čeref vermek i├žin bunun alt─▒na imzas─▒n─▒ koymu┼čtur.11

Eserin d├╝nya dillerine ├ževrili┼činde birinci durak i┼čte bu Berzeveyh ├ževirisidir.

Bug├╝n Kelile ve Dimne adl─▒ derli toplu bir kitap varsa, bu durumu ├Ânce Berzeveyh'e sonra da ─░bn├╝'lMukaffa'ya bor├žluyuz.

Bu Pehlev├«ce n├╝sha, ├Ânce S├╝ry├ón├«ce'ye sonra da Arap├ža'ya ├ževrilecek ve haketti─či ├╝ne kavu┼čacakt─▒r.

 

Süryânîce'ye İlk Çeviri

 

Burzoe'nin Pehlev├« diline yapt─▒─č─▒ ├ževiri ele ge├žirilemedi; ama a┼ča─č─▒-yukar─▒ 570 m. de "B├╗d" adl─▒ bir m├╝ellif taraf─▒ndan S├╝ry├ón├« diline yap─▒lan ├ževiri ile ilgili bir yazma bulunabilmi┼čtir.

 

Bu yazma ├Ânce Mardin'de bir manast─▒rda ,sonra Musul patri─činin k├╝t├╝phanesinde muhafaza edilmi┼čtir.

Daha sonra Paris'te Graffin'in eline ge├žti.

Sacy'nin buldu─ču eksik n├╝sha sayesinde Bickell, eserin ilk ne┼črini yapabildi. 12

S├╝ry├ón├« dilindeki ├ževiride kitab─▒n ismi Kalilag ve Damnag idi.

Bu okuyu┼č Pehlev├« diline daha uygundur.

Sachau'─▒n Musul'da yapt─▒rd─▒─č─▒ ├╝├ž yeni kopyaya ba┼čvuran F. Schultess ├žok daha sa─člam bir metin ortaya koymu┼čtur. 13

 

Arap├ža'ya Yap─▒lan ├çevirisi

S├╝ry├ón├«ce ├ževiriden a┼ča─č─▒-yukar─▒ ├╝├ž as─▒r sonra Abdullah ─░bn├╝'l-Mukaffa, Burzoe'nin Pehlev├«ce ├ževirisini Arap├ža'ya ├ževirdi.

Esere ├Âzg├╝n bir giri┼č ekledi.

Burz├Âe'nin daha ├Ânce yapt─▒─č─▒ giri┼če, dinlerle ilgili fikirleri kendisinin (─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n) soktu─ču ileri s├╝r├╝lm├╝┼č ise de art─▒k bu fikirlerin as─▒l (Pehlev├«ce) metinde mevcut oldu─ču kabul edilmektedir.

─░bn├╝'l-Mukaffa Pan├žatantra diye de adland─▒rabilece─čimiz ilk be┼č kitab─▒n sonuna kendi ilham─▒ndan do─čmu┼č olan Dimne'nin muhakemesiyle ilgili b├Âl├╝m├╝ eklemi┼čtir.

Z├óhid ile Misafir b├Âl├╝m├╝n├╝ de onun eklemesi ihtimal dahilindedir.

 

─░bn├╝'l-Mukaffa ├ževirisinin tesiri, ├žok k─▒sa bir zamanda Arap Edebiyat─▒na yans─▒d─▒.

Hatta bu dilde yeni versiyonlar do─čurdu.

Hikem ve Emsal kitaplar─▒nda bazan bir c├╝mle bazan koca bir b├Âl├╝m halinde Kelile ve Dimne'den al─▒nt─▒lar yer etmeye ba┼člad─▒.

 

Kelile ve Dimne, ├╝sl├╗bu ve i├žerdi─či d├╝┼č├╝nceleri ile Arap├ža'n─▒n mal─▒ oldu.

─░bn├╝'l-Mukaffa gibi bir d├óhi m├╝tercim, ana fikri zedelemeden gerekli ilavelerde bulunarak ├Âyle g├╝zel ├ževirmi┼čti ki bu eseri, hem y├╝ksek tabakan─▒n hem de halk─▒n en sevdi─či kitaplardan olmu┼čtu Kelile ve Dimne...

 

Silvestre de Sacy taraf─▒ndan ne┼čredilen ─░bn├╝'l-Mukaffa n├╝shas─▒nda m├╝tercim ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n giri┼činden ├Ânce me├žhul bir m├╝ellifin; Sahvano─člu Behn├╗d'un ya da ┼×aho─člu Ali el-F├óris├«'nin bir mukaddimesi vard─▒r.

Ba┼čka ne┼čirler yap─▒lm─▒┼č ve yeni yazmalar bas─▒lm─▒┼čsa da de Sacy'nin metni tekrar edilmi┼čtir.14

 

─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n ├ževirisi nin  Arap├ža nazmlar─▒ :

─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n ├ževirisi daha sonra ├╝├ž defa Arap├ža nazma d├Âk├╝lm├╝┼čt├╝r.

Bunlar─▒n ilki Abban el-L├óh─▒k├« taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r. (750-815 m.)

─░bn├╝'l-Habb├óriye 1100'lere do─čru bu manzum ┼čekilden istifade etmekle birlikte ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n metnine de dayanarak on g├╝n i├žinde yeni bir naz─▒m ortaya koymu┼čtur.

"Net├óic├╝'l-F─▒tna f├« Nazmi Kel├«le ve Dimne" ad─▒n─▒ alan bu eserin dili net ve ho┼čtur.

Daha sonra bu kitap, Abd├╝lm├╝'min ─░bn├╝'l-Hasan b. el-H├╝seyin es-S─▒g├ón├« taraf─▒ndan tekrar nazma d├Âk├╝ld├╝.

"D├╝rr├╝'l-Hikem f├« Ems├óli'l-H├╝n├╗di ve'l-Acem" ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan bu eser 1242 y─▒l─▒nda tamamlanm─▒┼čt─▒r. 15

 

 

 

S├╝ry├ón├«ce'ye ─░kinci Kez ├çevrili┼či

Bir S├╝ry├ón├« papaz─▒, 10. ya da 11. as─▒rda Kelile ve Dimne'yi ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n metninden, kendi kilisesinin dili olan S├╝ry├ón├«ce'ye ├ževirdi.

Kitaba Hristiyan rengi vermeye ├žal─▒┼čt─▒.

Metni geni┼čletti.

Bu ├ževiri, baz─▒ kusurlar─▒na ra─čmen metin tenkidi bak─▒m─▒ndan ger├žekten k─▒ymetlidir.

Bu metni ilk ne┼čreden William Wright't─▒r.  16

─░ngilizce'ye ├ževiren ise Keith-Falconer'dir.

 

 

Fars├ža'ya Bir Ka├ž Kez ├çevrili┼či

Firdevs├«'nin, ┼×ehname adl─▒ eserinde belirtti─čine g├Âre ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Kelile ve Dimne'si vezir Bal'am├«'nin emri ile S├óm├ón├« h├╝k├╝mdar─▒ Nasr b. Ahmed (914-943) zaman─▒nda Fars├ža'ya ├ževrildi;

fakat g├Âr├╝n├╝┼če g├Âre bu terc├╝me tamamlanamad─▒.

 

Yine Nasr b. Ahmed'in emriyle eser, ┼čair R├╗d├óki (v. 916 m.) taraf─▒ndan Fars├ža nazma d├Âk├╝ld├╝.

Fakat bundan geriye sadece Esed├«'nin zikretti─či 16 beyit kalm─▒┼čt─▒r.  17 K├ótip ├çelebi Ke┼čfu'z-Zun├╗n'da bundan bahseder.  18

 

Daha sonra Niz├ómeddin Ebu'l-Me├óli Nasrullah b. Muhammed, ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Kelile ve Dimne'sini 1140 civar─▒nda ├ževirdi, Gazne sultan─▒ Behram┼čah'a takdim etti.

Nasrullah, kendi yazd─▒─č─▒ ├Âns├Âzde belagat─▒n g├Âsteri┼čli bir nesre neler katabilece─čine dair fikirlerim s├Âyler.

Ancak i├žeri─či s├óde ve cidd├« olan Berzeveyh'in mukaddimesi s─▒radan bir d├╝zyaz─▒yla ├ževrilmi┼čtir.

Nasrullah'─▒n eseri hicr├« 1282, 1304 ve 1305'te Tahran'da bas─▒lm─▒┼čt─▒r.19

 

Nasrullah metninin manzum bir ┼čekli, Sultan ─░zzeddin Keykavus (1244-1263) i├žin, Mevl├ón├ó'n─▒n ├ža─čda┼č─▒ olan Ahmed b. Mahmud et-T├╗s├« Kani taraf─▒ndan Konya'da yap─▒ld─▒.

Ahmed b. Mahmud Mo─čollardan ka├žarak memleketi T├╗s'u terketmi┼č ve Konya'ya gelmi┼čti. 20

 

Ancak bu Fars├ža manzum ├ževiri, Herat'ta H├╝seyin Baykara'n─▒n veziri olan ├╝nl├╝ ┼čair Ali ┼×ir Nev├ó├«'nin saray vaizi H├╝seyin K├ó┼čifi ├ževirisiyle g├Âlgede kald─▒.

H├╝seyin K├ó┼čifi (v. 1504 m.) Nasrullah ├ževirisini g├╝zelce ─▒slah etmi┼č, eserine H├╝seyin Baykara'n─▒n ba┼čka bir veziri olan S├╝heyl├«'ye nisbetle "Envar-─▒ S├╝heyl├«" ad─▒n─▒ vermi┼čti.

Eserine ba┼člarken ├Ânce Nasrullah'─▒n tumturakl─▒ ├╝slubunu ele┼čtirmekte, kendisinin daha kolay bir nesirle kitab─▒ anla┼č─▒l─▒r hale getirdi─čim iddia etmektedir.

Oysa K├ó┼čif├«'nin ├╝sl├╗bu daha ├žetin, s├╝sl├╝, kapal─▒ ve gariptir.21

─░┼čin enteresan yan─▒, bu tarz edebiyat son zamanlara kadar ─░ran ve Hindistan'da pop├╝ler oldu─ču i├žin eser b├╝y├╝k ba┼čar─▒ kazand─▒, ─░ngiltere'de bas─▒ld─▒; hatta Hint-─░ngiliz memurlar─▒n─▒n Fars├ža imtihanlar─▒ i├žin ├Ârnek metin olarak kullan─▒ld─▒!

Kitab─▒n ilk tam ne┼čri Londra'da 1836'da yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Bu metin de─či┼čik Hint leh├želerine, G├╝rc├╝ce'ye ve Avrupa'n─▒n belli ba┼čl─▒ t├╝m dillerine ├ževrildi.

 

H├╝seyin Vaiz K├ó┼čifi, ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n metnindeki d├Ârt mukaddime yerine yeni bir giri┼č k─▒sm─▒ koydu.

Silvestre de Sacy, Turt├╗┼č├«'nin Sir├óc├╝'l-Mul├╗k adl─▒ eserinde faydaland─▒─č─▒ eski "C├óv─▒d├ón-─▒ H─▒red" kar┼č─▒s─▒nda oldu─čumuzu farzediyor.22

Turt├╗┼č├«'nin (1150) C├óvid├ón-─▒ H─▒red'den ald─▒─č─▒ rivayet H─▒d─▒r b. Ali'ye dayanmaktad─▒r.

Ancak onun bir b├╝t├╝n olarak bu kitaptan faydalanmad─▒─č─▒ gayet a├ž─▒kt─▒r.

K├ó┼čif├«'nin eserinde g├Âze ├žarpan ba┼čl─▒klar Turt├╗┼č├« ├ževirisinin ├že┼čitli b├Âl├╝mlerinde kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmaktad─▒r.Yaln─▒z i├žerikleri farkl─▒d─▒r.23

K├ó┼čifi, Env├ór-─▒ S├╝heyl├« adl─▒ eserinde Se├ólibi gibi ─░ran K├╝lt├╝r├╝n├╝ iyi bilen yazarlara dayanm─▒┼č olmal─▒d─▒r.

Se├ólibi bir ├žok eserinde hem Kelile ve Dimne'den al─▒nt─▒ yapar, hem de Kit├ób├╝'l-├éyin gibi ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Pehlevice'den ├ževirdi─či eserleri kaynak olarak kullan─▒r.

├ľrnek olarak yine taraf─▒m─▒zdan ├ževirisi yap─▒lan ├éd├óbu'l-Mul├╗k adl─▒ eserinin ├že┼čitli b├Âl├╝mlerine bak─▒labilir.24

 

Env├ór-─▒ S├╝heyl├«'nin s├╝sl├╝ ├╝sl├╗bunu be─čenmeyen Hindistan h├╝k├╝mdar─▒ Ekber (1556-1605) veziri Ebu'l-Fadl'─▒, eseri ─▒slah edip yeniden yazma i┼čiyle g├Ârevlendirdi.

Ebu'l-Fadl'─▒n kitab─▒ ly├ór-─▒ D├óni┼č ad─▒n─▒ ta┼č─▒maktad─▒r, 1578 y─▒l─▒nda tamamlanm─▒┼čt─▒r.

As─▒l ├Ârnek olan Env├ór-─▒ S├╝heyl├«'nin b├Âl├╝mleri muhafaza edilmi┼č, ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n mukaddimeleri ile Berzeveyh'in (=Burzoe'nin) giri┼č k─▒sm─▒ tekrar konmu┼čtur.

Bu eser ne┼čredilmemi┼č olsa bile H├óf─▒zuddin'in bu ├ževiriden Urduca'ya yapt─▒─č─▒ "H─▒rad Afr├╗z" adl─▒ ├ževirisi, ├╝slubunun g├╝zelli─činden ├Ât├╝r├╝ Th. Roebuck ve Eastw─▒ck taraf─▒ndan ne┼čredilmi┼čtir.25

 

 

Yunanca'ya ├çevrili┼či

11. asr─▒n sonuna do─čru ┼×it ben Simon, o s─▒ralar sonraki ilaveleri ta┼č─▒mayan ama fareler kral─▒ ile vezirleri bahsini ihtiva eden bir elyazmas─▒ndan yararlanarak ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Kelile ve Dimne'sini gayet serbest bir ├╝sl├╗pla Yunanca'ya ├ževirmi┼čtir.

Eserine "Stefanites Kay Ikhnelates" ad─▒n─▒ verdi.

├ç├╝nk├╝ "Kelile" s├Âzc├╝─č├╝n├╝ Arap├ža "iklil"e (=olimpos, zeytin dal─▒) "Dimne"yi de "iz" anlam─▒nda yine Arap├ža bir kelimeye benzetmi┼čti.26

Bu nakil daha sonra Latinceye, Almancaya ve Slav dillerine ├ževrilmi┼čtir.27

 

 

 

─░bran├«ce'ye ├çevrili┼či Ve Buradan Avrupa Dillerine Yapilan Eski ├çeviriler

 

12. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒nda Rabbi Y├╗├«l adl─▒ bir Yahudi din adam─▒ daha o zamanlar Berzeveyh'in vazifesine d├óir ┼č├╝pheli hikaye ile "Bal─▒k├ž─▒l Ku┼ču ve ├ľrdek", "Tilki ile Bal─▒k├ž─▒l Ku┼ču" hikayelerini ihtiva eden nisbeten sa─člam bir yazmadan faydalanarak ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Kelile ve Dimne'sini ─░bran├« diline ├ževirdi.

J. Derenbourg bu ├ževiriyi, bize kadar gelen lakin ba┼č taraflar─▒ olduk├ža bozulmu┼č bulunan yeg├óne yazmadan istifade ederek 13. asra ait Yakop ben el-├ézer'in terc├╝mesiyle beraber ne┼čretmi┼čtir.28

Johannes de Capua 1263 ile 1278 aras─▒nda, Kardinal Ursinus'un ricas─▒ ├╝zerine, Rabbi Y├╗├«l'in eserini "Directorium vitae Humanae" ad─▒yla Latince'ye ├ževirdi.29

Rabbi Y├╗il'inkinin ayn─▒ olan bir metnin, ondan daha sad─▒k bir ├╝sl├╗pla ─░spanyolca'ya ├ževirisi istisna edilirse bat─▒ Avrupa dillerine -yenileri h├óri├ž- t├╝m ├ževiriler Johannes de Capua'n─▒n Latince metnine dayan─▒r.

 

Bu metne istinaden kitap 1480 y─▒l─▒nda Almanca'ya, 1493 y─▒l─▒nda ─░spanyolca'ya, 1552 y─▒l─▒nda ─░talyanca'ya ├ževrilmi┼čtir.

Almanca ├ževiri esas al─▒narak kitap 1618 y─▒l─▒nda Danimarka diline, 1623'te de Flemenk├že'ye ├ževrildi.

1552'de yap─▒lan ─░talyanca ├ževiriyi esas alan Sir Thomas North 1580 y─▒l─▒nda eseri ─░ngilizce'ye ├ževirdi.

Bu versiyon, 1556 y─▒l─▒nda da Frans─▒zca'ya ├ževrildi.30

 

 

Latince'ye Nazim Olarak ├çevrili┼či

 

Ortada 13. y├╝zy─▒lda ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Kelile ve Dimne'sinden ├ževrildi─či kabuledilen Latince manzum bir eser vard─▒r.

Bu kitap "Baldos Alter Aesopus" ad─▒n─▒ ta┼č─▒yor. 31

 

10- İspanyolca'ya Eski Çeviri

13. y├╝zy─▒l ortalar─▒nda Arap├ža'dan yap─▒lan bu ├ževiri daha sonra Latinceye ├ževrildi. Buna "Raimond N├╝shas─▒" denilmektedir.

Silvestre de Sacy bundan bahseder. 32

 

─░ngilizce Ve Rus├ža'ya Yapilan Sonraki ├çeviriler

Arap├ža metinden ingilizce'ye yap─▒lan ├ževiri 1819 y─▒l─▒nda Oxford'da bas─▒ld─▒.

Mihail Ataya tarafindan Arap├ža'dan Rus├ža'ya yap─▒lan ├ževiri 1889'da Moskova'da bas─▒ld─▒. 33

 

Mo─čolca'ya Yapilan ├çeviri

 

Muhammed Bekri soyundan gelen ─░ftih├óruddin Muhammed b. Eb├« Nasr'─▒n Kazvin'de yapt─▒─č─▒ Mo─čolca terc├╝me bug├╝ne kadar gelememi┼čtir.

Hamdullah Mustavf├« buna i┼čaret ediyor.34

 

Habe┼č├že'ye ├çevrili┼či

 

─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Kelile ve Dimne'sinin bir M─▒s─▒r n├╝shas─▒ndan yap─▒lan ve 1583 tarihli bir tetkikte zikredilmi┼č bulunan Habe┼č├že ├ževiriye hen├╝z ula┼č─▒lamam─▒┼čt─▒r.35

 

Eski Malay Diline Yapilan Çeviri

 

Malay dilindeki "Hik├óy├ót Kelile dan Damina" ┼čekli, ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n eseri ile "Pan├žatantra"n─▒n Tamilce'deki metninin kar─▒┼čmas─▒ndan olu┼čan bir derlemeye dayan─▒r.

1876'da Leiden'de Gongrijp taraf─▒ndan bas─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bu eser sonradan tekrar Cava ve Madura dillerine ├ževrilmi┼čtir. 36

 

T├╝rk├že'ye Yapilan ├çevirileri

 

─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n eseri iki defa Nasrullah'─▒n Fars├ža'ya ├ževirisinden Do─ču T├╝rk├žesine aktar─▒ld─▒.

Brockelmann bununla ilgili yazmalar─▒n Munich ve Dresden'de bulundu─čunu belirtmektedir.37

 

Kelile ve Dimne, Anadolu T├╝rk├žesine (belki de T├╝rk├že'ye) ilk defa Ayd─▒no─člu Umur Bey zaman─▒nda 1360 m. y─▒l─▒nda Kul Mesud taraf─▒ndan ├ževrilmi┼čtir.

Brockelmann bu ├ževirinin bir n├╝shas─▒n─▒n Bodleiana'da bulundu─čunu s├Âyl├╝yor.

D├╝zyaz─▒ olarak yap─▒lan bu ├ževiri me├žhul bir m├╝ellif taraf─▒ndan nazma d├Âk├╝lerek l. Murad'a (1359-1389) ithaf edildi.

Brockelmann'─▒n bildirdi─čine g├Âre bu ├ževirinin a┼ča─č─▒ yukar─▒ yar─▒s─▒ olan bir yazma Gotha'da muhafaza edilmektedir.

 

Daha sonra Ali V├ósi' ya da Ali ├çelebi diye me┼čhur olan S├óliho─člu Ali, Env├ór-─▒ S├╝heyl├«'yi gayet s├╝sl├╝, c├╝mle sonlar─▒ uyumlu bir nesirle T├╝rk├že'ye ├ževirdi; "H├╝m├óyunn├óme" ad─▒n─▒ verdi─či bu terc├╝mesini, Kanun├« Sultan S├╝leyman'a takdim etti.

Bu kitap ─░stanbul'da ve M─▒s─▒r-Bulak'ta defalarca bas─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bug├╝n bile Beyaz─▒t ve Kad─▒k├Ây'deki sahaflarda rahatl─▒kla bulunabilir.

 

H├╝m├óyunn├óme ├že┼čitli Avrupa dillerine ├ževrilmi┼čtir. Devir Kanun├« devridir ve Avrupal─▒, T├╝rk zevkini, k├╝lt├╝r├╝n├╝, dilini ├Â─črenmek i├žin k─▒vranmaktad─▒r.

H├╝m├óyunn├óme ├ževirilerinin en ├╝nl├╝s├╝ Galland'─▒n Frans─▒zca'ya yapt─▒─č─▒d─▒r.

Bu ├ževiri Gueulette taraf─▒ndan 1724'te Paris'te bas─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Ali ├çelebi'nin dili a─č─▒r oldu─ču i├žin me┼čhur ┼×eyh├╝lislam Yahya Efendi, H├╝m├óyunn├óme'yi ├╝├žte bire indirerek s├óde ve ├Âzet bir ├ževiri yapm─▒┼čt─▒r.

1726'da Kahire kad─▒s─▒yken vefat eden Osmaniz├óde S├óib'de H├╝m├óyunn├óme'yi ├Âzetlemi┼čtir.

Ke┼čfu'z-Zun├╗n'da K├ótip ├çelebi'nin bildirdi─čine g├Âre bu ├ževirinin ad─▒ Z├╝bdet├╝'l-Esh├ór'd─▒r.

 

Tanzimat devrinde Adanal─▒ Ramaz├óniz├óde Abd├╝nn├ófi Efendi H├╝m├óyunn├óme'ye dayanarak "N├ófiu'1-├és├ór" ad─▒n─▒ verdi─či manzum eserini olu┼čturmu┼čtur. Bu eser 1266 h. (1849 m.) de yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Sonunda Ahmed Midhat Efendi bu i┼če de el atm─▒┼č, H├╝m├óyunn├óme'yi hem ├Âzetlemi┼č hem de yeri geldik├že vaazlarla kitab─▒ uzatm─▒┼čt─▒r.

Ahmed Midhat Efendi'nin ├Âns├Âz├╝nden anla┼č─▒ld─▒─č─▒na g├Âre Sultan 2. Abd├╝lhamid Han, ona kendi kitapl─▒─č─▒ndan gayet g├╝zel bir n├╝sha vererek "bunu esas al─▒p s├óde bir ├╝sl├╗pla ├Âzetle, s├Âz├╝ uzatma, k─▒ssadan hisseyi ├ž─▒kar" demi┼čtir.

Ahmed Midhat Efendi bu emre uyar, ama nasıl? Kitap, ne Kelile ve Dimne ne de Hümâyunnâme olarak kalır.

Kitap, ba┼čl─▒ba┼č─▒na de─či┼čik kaynaklardan toplanm─▒┼č do─ču ve Hint hikayeleriyle bunlardan ├ž─▒kar─▒lacak ibretleri ihtiva eden kal─▒n bir derleme olmu┼čtur.

 

1304 h.'de Matbaa-i ├émire'de bas─▒lan bu kitab─▒n Arap├ža Kelile ve Dimne'yle hi├ž bir ilgisi yoktur.

Zaten Arap├ža metinden de kal─▒nd─▒r bu! Tab├«, i┼čin g├╝zel yan─▒ Ahmed Midhat'─▒n dilindeki sadeliktir.

Gen├ž, ihtiyar, ├Â─črenci, ├Â─čretmen; o devirde herkesin okuyabilece─či, -okumaya olan sevgi ve ilgisini art─▒rabilece─či- bir kitapt─▒r kar┼č─▒m─▒zdaki...

 

Env├ór-─▒ S├╝heyl├«, Ta┼čkentli Muhammed Musa Bay taraf─▒ndan do─ču T├╝rk├žesine ├ževrilmi┼čtir.

Ta┼čkentli Muhammed, H├╝m├óyunn├óme'den de faydalanarak yapt─▒─č─▒ bu ├ževiriyi, Ho├žentli Hattat Mirza H├ó┼čim'e yazd─▒rarak 1888'de ta┼č-basma olarak ne┼črettirmi┼čtir.

 

 Bu arada ─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n Kelile ve Dimnesi, Abd├╝lall├óm Feyzhano─člu taraf─▒ndan Kazan T├╝rk├žesi'ne ├ževrilmi┼č ve 1889'da Kazan'da bas─▒lm─▒┼čt─▒r.38

 

Eserin, T├╝rkiye'de Cumhuriyet'ten sonra da ├ževirileri yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bazan birka├ž hikaye al─▒n─▒p ├žocuk kitab─▒ olarak bas─▒lm─▒┼č bazan da tamam─▒ ├ževrilmi┼čtir. Bunlar aras─▒nda en dikkat ├žekenleri ┼ču ├╝├ž ├žal─▒┼čmad─▒r:

 

Bedir Yay─▒nlar─▒ taraf─▒ndan ne┼čredilen Salahaddin Alpay ├ževirisi, ├Âns├Âz├╝nde de belirtildi─či gibi "Env├ór-─▒ S├╝heyl├«" ├ževirisi olmal─▒d─▒r.

─░bn├╝'l-Mukaffa'n─▒n metniyle uyu┼čmaz. Hatta giri┼č k─▒sm─▒ ve baz─▒ tavsiyeler tamamen farkl─▒d─▒r. Dolay─▒s─▒yla ba┼čl─▒klar ve hikayelerin yerle┼čtirilmesi de farkl─▒d─▒r.

─░bn├╝'l-Mukaffa'da olmayan eklemeler vard─▒r.

 

─░kinci ve en m├╝him ├ževiri ├ľmer R─▒za Do─črul taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

Temiz ve asla uygun bir ├ževiridir. T├╝rk├žeye de ├Âzen g├Âsterilmi┼čtir bu ├ževiride.

Ancak ciddi bir incelemeden mahrumdur ve zaman zaman baz─▒ uzun c├╝mleler ├žok k─▒sa ve ├Âzet mahiyetinde ├ževrilmi┼čtir.

 

├ť├ž├╝nc├╝ ├ževiri H. Karaman-B. Topalo─člu taraf─▒ndan yap─▒lan ├ževiridir.

Bu ├ževiri, e─čitim ama├žl─▒ yap─▒lan ├ževirilerdendir.

Metne sad─▒k kal─▒nm─▒┼č fakat T├╝rk├že'den taviz verilmi┼čtir. E─čitim ama├žl─▒ ├ževirilerde bu do─čald─▒r.

 

 

 

2. Bkz.; Hannâ el-Fâhûrî, a.g.e., c. l, s. 550

3. Bkz.; Kitâbu Kelile ve Dimne, (el-Marsafî tarafından incelenen nüsha) Beyrut, 1994, s. 5

4. Bkz.; Th. Benfey, Pantschatantra (f├╝nf B├╝cher Indischer Fabeln) M├Ąrchen und Erz├óhlungen, 2 cilt, Leipzig, 1859

5. J. Hertel, Tantrakhyay─▒ka, die alteste Fassung de┼č Pancatantra (Sanskrit├že'den ├ževiri, giri┼č ve notlar ile) Leipzig ve Berlin 1909, ayr─▒ca bkz.; Hertel, Pancatantra, Harvard Oriental Series, XI-XIV

6. Theodor N├Âldeke, Burz├Âes Einle─▒tung zu dem Buche Kalila wa Dimna (Schriften der Wissensch. Gesellesh. Strassburg, b├Âl├╝m: 12, Strassburg, 1912)

7. Bkz.; Kelile ve Dimne, el-Marsafi ne┼čri, s. 7

9 Bkz.; Kelile ve Dimne, el-Marsafi ne┼čri, s. 6-7

10. Bkz.; Kelile ve Dimne, el-Marsafi ne┼čri, s. 8

11. Theodor N├Âldeke, Burzoes Einletung zu dem Buche Kalila wa Dimna (Schriften der Wissensch. Gesellesh. Strassburg, b├Âl├╝m 12, Strassburg, 1912)

12. G. Bickell, Kalilag und Damnag, alte syrische ├ťbersetzung de┼č Indischen F├╝rstenspiegels, Leipzig 1876. Bu ilk ne┼čirde 10 bab vard─▒r.

13. F. Schultess, Kalila und Dimna, Berlin 1911, (S├╝ry├ón├«ce metin ve Almanca'ya ├ževirisiyle)

14. ─░slam Ansiklopedisi, (Milli E─čitim'in Leiden bask─▒s─▒n─▒ esas alarak yapt─▒─č─▒ eski ansiklopedi) 1967, c. 6, s. 554

15. A. y.

16. William Wright, The Book of Kalilah and Dimnah, transl. from Arab─▒c into Syr─▒ac, London 1884

17. ─░slam Ansiklopedisi 1967, c. 6, s. 554

18. el-Mars├óf├«, Kelile ve Dimne ne┼čri, 1994, s. 19

19. E. G. Brown, A Literary History of Persia, Londan 1906, c. 2, s. 349

20. E. G. Brown, A History of Pers. Literat├╝re under Tartar Dominion, Cambridge, 1920, s. 111

21. E. G. Brown, a. y, s. 503

22. Silvestre de Sacy, NE, X, l, 59

23. Turt├╗┼č├«, Sir├óc├╝'l-Mul├╗k, ├ževiri ve notland─▒rma: Said Aykut, ─░stanbul 1995.

24. Ebu Mansur Seâlibî, Hükümdarlık Sanatı (Âdâbu'l-Mulûk) Çev. Said Aykut, İst. 1997

25. ─░slam Ansiklopedisi (Milli E─čitim ne┼čri) c. 6, s. 555

26. Vittario Puntani, Quattr├ recensioni della versione greca del Kit├ób Kalilah va-Dimnah, (Soc. Asiat. ne┼čriyat─▒) ─░talya 1889

27. Bkz.; el-Marsafî, Kelile ve'Dimne, 1994, s. 19

28. J. Derenbourg, Deux versions hebrâiques du Livre de Kalilah et Dimnah, Paris, 1881

29. Johannes de Capua, Directorium vitae humanae, ne┼čreden: J. Derenbourg, Paris 1887

30. el-Marsafi, Kelile ve Dimne 1994, s. 24

31. el-Marsafi, a.g.y.

32. el-Marsafi, a.g.e. s. 25

33. el-Marsafî, a.g.e. s. 26

34. Hamdullah Mustavf├«, Tarih-i G├╝zide, ne┼čreden: Browne, G. M. S. XIV,

844 v.d; Browne, A History of Persian Literat├╝re under Tartar Dominion, s. 93 ÔÇó

35. ─░slam Ansiklopedisi (M. E bask─▒s─▒) c. 6, s. 556

36. ─░slam Ansiklopedisi (M. E. bask─▒s─▒) c. 6, s. 557

37. ─░slam Ansiklopedisi (M. E. bask─▒s─▒) c. 6, s. 555

38. ─░slam Ansiklopedisi (M. E. bask─▒s─▒) c. 6, s. 556; V. Chauvn, Bibliographie des ouvrages arabes ou relatifs aux Arabes. 2, Kalilah, Leipzig 1897

 

 

 


Bask─▒lar─▒

Yazmalar─▒

Tezler  

Kitaba ait Multi Medialar
# Media Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Muhammed Ender / 1.08.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...