E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Darul Hadis en Nuriyye

ě»ěžě▒ ěž┘äěşě»┘Őěź ěž┘ä┘ć┘łě▒┘Őěę

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 1868  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
Nureddin ez Zengi Arab├ža ┼×am (D─▒me┼čk) /
├ľzellik T├╝r├╝
  Darul Hadis 
Adres Web
       
Kurum No: 1868 Hit : 5079 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

Darul Hadis en Nuriyye 

Kurulu┼ču :

 

Banisi, D─▒ma┼čk atabe─či Nureddin Zeng├«'dir.

┼×am diyar─▒ muhaddisi (muhaddisu'┼č-┼×├óm) Haf─▒z ─░bn As├ókir (├ľ.571/1175) i├žin yapt─▒rm─▒┼čt─▒r257.

Bin├ó ettirenin Sal├óhaddin Eyy├╗b├«'nin zevcesi ─░smet Han─▒m oldu─ču s├Âylenmi┼čse258 de vak─▒aya ayk─▒r─▒d─▒r259. Bu han─▒m, bu D├óru'I-had├«se baz─▒ ┼čeyler vakfetmi┼č veya burada bir b├Âl├╝m yapt─▒rm─▒┼č olabilir260.

B├óbu'l-Ber├«d ile D─▒ma┼čk kalesi aras─▒nda in┼č├ó edilmi┼čtir261. ├édiliyye Su─čr├ó medresesinin kar┼č─▒s─▒nda, D├óru'l-had├«s el-E┼črefiyye el-Cevv├óniyye'nin do─čusundad─▒r262. Bu m─▒nt─▒kaya daha sonra, D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye'nrin do─čusunda yap─▒lan (575/1179) Asruniyye Medresesi'ne izafetle Asr├╗niyye denmi┼čtir263.

 

Kitabesi mevcut olmad─▒─č─▒ i├žin yap─▒l─▒┼č tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Tarihi kaynaklarda da herhangi bir kayda rastlanmamaktad─▒r264. Sadece Frans─▒z m├╝ste┼črik Nikita Ellisseeff, 566/1170'de yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ zikretmektedir-"-'. Ancak nereden ald─▒─č─▒na herhangi bir kay─▒t d├╝┼čmemi┼čtir.

Nureddin'in D─▒ma┼čk hakimiyeti g├Âz ├Ân├╝nde tutulacak olursa, 549-569/1154-1173 tarihleri aras─▒nda yap─▒ld─▒─č─▒nda ┼č├╝phe yoktur266.

Bu D├óru'l-had├«s, baz─▒ zamanlarda, baz─▒ ┼čah─▒slar taraf─▒ndan yine N├╗reddin Zeng├«'nin yapt─▒rd─▒─č─▒ N├╗riyye K├╗br├ó ve Nf─▒riyye Su─čr├ó medreseleri ile kar─▒┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.

Oysa ki D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye, Nureddin Zeng├« taraf─▒ndan bu iki medreseden ayr─▒ olarak bin├ó edilmi┼čtir267.

H─▒tatu'┼č-┼×├óm m├╝ellifi K├╝rd Ali, eserinde, N├╗riyye K├╝br├ó medresesini anlat─▒rken  ilk D├óru'l-had├«s oldu─čunu, ─░bn As├ókir'in me┼čihatli─čine atand─▒─č─▒n─▒ ve i├žinde bir mescid ve Nureddin'in kabrinin bulundu─čunu s├Âyl├╝yor268.

Yine N├╗riyye Su─čra'dan bahsederken de Asr├╗niyye'de, D├óru'l-had├«s el-E┼črefiyye ile Asr├╗niyye medresesi aras─▒nda Adiliyye Su─čr├ó medresesinin kar┼č─▒s─▒nda oldu─čunu ifade ediyor269.

Eserin ba┼čka bir yerinde yine ayn─▒ medreseden bahsederken kale i├žinde oldu─ču malumat─▒n─▒ veriyor270.

M├╝ellifin ┼ču ├╝├ž N├╗riyye medresesini kar─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒ a├ž─▒k├ža g├Âr├╝lmektedir. Biri Hayy├ótin ├žar┼č─▒s─▒ndaki Nureddin'in medfun bulundu─ču N├╗riyye K├╝br├ó medresesi, di─čeri Asr├╗niyye m─▒nt─▒kasmdaki D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye, sonuncusu D─▒ma┼čk kalesindeki N├╗riyye Su─čra medresesidir271.

D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye, 16.30x17.20 m. geni┼čli─činde, kare planda in┼ča edilmi┼čtir272. Ortas─▒nda abdest almak i├žin k├╝├ž├╝k bir havuzun bulundu─ču merkez├« avlu ile bu avlunun do─ču ve bat─▒ k─▒sm─▒nda dizilen odalardan meydana gelmi┼čtir273. G├╝ney taraf─▒nda 21x5 ad─▒m geni┼čli─činde, ├žat─▒s─▒ ta┼čla ├Ârt├╝l├╝, ibadet ve derse tahsis edilen geni┼č├že bir namazgah vard─▒r274. Nefis bir mihraba sahiptir275. Do─ču ve bat─▒ kenar─▒nda uzanan iki oda tedrise ayr─▒l─▒rken, di─čer iki k├╝├ž├╝k odadan biri ┼čeyhin odas─▒, di─čeri k├╝t├╝phanedir.

Giri┼čin her iki taraf─▒nda bulunan iki oda ise, hizmet├ži odas─▒ ve depo olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r276.

Bu D├óru'l-had├«si ilk olarak kabul edersek, kendinden sonra in┼č├ó edilen D├óru'l-had├«slere mimari a├ž─▒dan tesir etmi┼čtir denilebilir.

G├╝n├╝m├╝zde, as─▒rlar─▒n y─▒pratt─▒─č─▒ bu binalar─▒n as─▒llar─▒ndan bir hayli uzakla┼čt─▒klar─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulursa, bu tesirleri tespit edebilmenin ne kadar zor oldu─ču, tahminden ├Âte bir ┼čey yap─▒lamayaca─č─▒ g├Âzden ka├žmayacakt─▒r277.

Ancak ┼ču kadar─▒n─▒ s├Âyleyebiliz, D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye, nev'├« ┼čahs─▒na m├╝nhas─▒r abidevi bir yap─▒ya sahip olup, ├žok daha k├╝├ž├╝k boyuttaki medreselerden farkl─▒d─▒r.

Bu  yap─▒da, medrese mimarisinin bir unsuru olan eyvan yoktur278. Eyvan tabiri, yeni deyimde "konferans salonu, dershane" kar┼č─▒l─▒─č─▒ olan bir tabirdir279.

─░lk zamanlar "d├óru's-s├╝nne" olarak an─▒lan bu medreseye sonradan "D├óru'l-had├«s" ad─▒ verildi. Ad─▒ndan da anla┼č─▒laca─č─▒ gibi, hadis ve hadis ilimleri okutulan bir m├╝essese olarak yap─▒ld─▒.

Nitekim ilk ┼čeyhi ─░bn As├ókir, ├žo─ču kez had├«s derslerini orada yapard─▒280. Ellisseeff'in "bu m├╝essese, Nureddin taraf─▒ndan fakih yeti┼čtirmek gayesiyle kurulmu┼čtur" s├Âz├╝, D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye'yi bir f─▒k─▒h medresesi olarak yorumlad─▒─č─▒n─▒n i┼čaretidir ki hatal─▒d─▒r281.

─░bn├╝'l-Es├«r, "Nureddin Zeng├« buras─▒n─▒ bina ettikten sonra, bu m├╝esseseye ve orada hadisle me┼čgul olanlara k├╝lliyetli vak─▒flarda bulundu"282 diyorsa da sonradan yap─▒lan uygulamalar bu D├óru'l-had├«sin vakf─▒n─▒n az oldu─čunu g├Âstermi┼čtir.

Sultan E┼čref Musa zaman─▒nda (627-635/1299-1237) D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye'nin vakf─▒ k├ófi gelmeyince, D├óru'l-had├«s el-E┼črefiyye el-Cevv├óniyye'nin vak─▒f gelirlerinden 2000 dirhem aktar─▒lmak suretiyle durumu d├╝zeltilmi┼čtir283.

─░bn Kes├«r'in zikretti─čine g├Âre, 611/1214 y─▒l─▒nda Kaymaziyye taraf─▒ndaki hendek geni┼čletilirken y─▒k─▒lan baz─▒ binalar aras─▒nda D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye'ye ait vak─▒flar─▒n bulundu─ču284 g├Âz ├Ân├╝nde tutulacak olursa, ├Ânceden durumunun iyi olup sonradan bu hale geldi─či s├Âylenebilir.

D├óru'l-had├«s en-Nuriyye ─░sl├óm tarihinde, o d├Ânemin muhaddis ve m├╝verrihlerini yeti┼čtiren ve mezun eden bir m├╝essese olmas─▒n─▒n yan─▒s─▒ra, ┼čeyhleri ve m├╝derrisleri ile D─▒ma┼čk medreseleri aras─▒nda en fazla ilm├« hareketlili─či ya┼čayan bir medrese olarak daima hat─▒rlanacakt─▒r28-5*.

Buras─▒ hadis ilmini yayan ├Ânemli, b├╝y├╝k bir merkez olmu┼čtur. Evvel├ó ─░bn As├ókir, sonra o─člu Kas─▒m (├ľ.600/1203) ve daha sonra da As├ókir ailesinden muhaddislerin g├Ârev yapmas─▒, ├Ânemini artt─▒rm─▒┼čt─▒r. Hicr├« VI. ve VII. as─▒rlarda b├╝y├╝k ├ólimlerin bir ├žo─ču buradan mezun olmu┼čtur-86.

─░bn C├╝beyr D─▒ma┼čk'a geldi─činde (0.580/1184) D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye'de iki ay m├╝ddetle kald─▒287. O zaman binas─▒ daha hen├╝z yeni idi288.

├ťz├╝lerek s├Âylemek gerekirse, ─░bn C├╝beyr bu zaman zarf─▒nda, D─▒ma┼čk'la ilgili bir ├žok hadise ve m├╝esseseden haberler verirken, ne D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye'den, ne talebelerinden ve ┼čeyhlerinden, ne de okutulan kitap ve derslerden bahsetmektedir.

 ─░bn C├╝beyr'den sonra, bu D├óru'l-had├«sten bahsedenler bunlara hi├ž temas etmediler. Biz de orada neler yap─▒ld─▒, hangi d├Ânemleri ya┼čad─▒, hangi i┼čler i├žin neler vakfedildi bilemiyoruz. Bildi─čimiz sadece Nuaym├«'nin yazd─▒klar─▒d─▒r ki Esed├«'nin Kev├ókib'inden al─▒nm─▒┼čt─▒r289.

G├╝n├╝m├╝zde D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye, bilhassa 1893 yang─▒n─▒ndan sonra, kap─▒s─▒, avlusu ve bir ka├ž odan─▒n d─▒┼č─▒nda tamamen harap vaziyettedir290.

Yan─▒nda y─▒k─▒lm─▒┼č, zemininden ve mihrap yerindan ba┼čka bir ┼čey kalmam─▒┼č mescidinin kal─▒nt─▒lar─▒ vard─▒r291.

Suriye Eski Eserler M├╝d├╝rl├╝─č├╝ ve Vak─▒flar Bakanl─▒─č─▒n─▒n i┼čbirli─či ile tamir edildi─či s├Âyleniyorsa da292 husus├« m├╝┼čahedelerimiz durumun b├Âyle olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.

Bug├╝n D├óru'l-had├«s en-N├╗riyye kendi haline terkedilmi┼č gibidir. Hat├«b S├╝l├ólesinden baz─▒ kimselerin ilgisi293 de k├óf├« d├╝zeyde de─čildir.

Bu m├╝essesenin ├Ânemli bir ticaret merkezinde bulunuyor olmas─▒, ki┼čide di─čer medreselerde s─▒k├ža rastlanan i┼čgal edilip tamamen ortadan kald─▒r─▒laca─č─▒ hissini uyand─▒rmaktad─▒r294.

 

Dipnotlar:

257          ─░bn As├ókir, T├ór├«h, 1,4 (Muhakkikin mukaddisemesi); ─░bn As├ókir, Meclis├ón.s.17 (Muhakkikin mukaddisemesi); ─░bn├╝'l-Es├«r, et-T├órihu'l-b├óhir,s.l72; Eb├╗ ┼×├ón─▒e,Ravzateyn,I,23; Nuaym├«, D├óris,I,99-100; Bedr├ón.Miin├ódeme,s.58-59; Yusuf b. Abdilh├ód├«.Sim├óru'l mek├ósid, s.125; Elisseeff," Les Monuments De Nur Ad-Din", Bu1Ietin,s.25,1949-I951; K├╝rd Ali, H─▒tat,IV,73; T─▒las."D├óru*!-Had├«s en N├╗riyye>,,el-Muktedaf,c.l04,s.l32,Kahire 1944; Ed├«b el H─▒sn├«. Miintehab├ót,s.941; Be┼č┼č├ór Ma'ruf, ─░bn As├ókir f├« Ba─čd├ód", ─░bn As├ókir,s.66. A.N.Abf─▒, el-Medrese fi'Limf─▒r├«iti'LEyy├╗biyye, Mecellet├╝'LHavliyy├«u", c.24. s.79, D─▒ma┼čk 1974; Uleb├«, H─▒tat, s.90.

258          Bedr├ón,a.g.e.,s.58.

259          Bkz.─░bn├╝'L Es├«r,et-T├órihu'l-b├ól─▒ir,s.l72.

260          Es 'ad T─▒las,a.g.e.ÔÇ×s. 132+133.

261          Uleb├«,a.g.e.,s.90.

262          Yusuf b. Abdilh├ód├«,a.g.e.,s.215; Ed├«b eLH─▒sn├«,a.g.e.,s.941; Elisseeff, a.g.e., s.25; Be┼čir Z├╝hd├«, D─▒ma┼čk, s.25; M├╝neccid,Muhattat D─▒ma┼čk,nr.48.

263          UIeb├«,a.g.e.,s.90.

264          A.N.Abu,a.g.m., s.79.

 

265          Elisseeff, "Les Mom─▒ments De Nur Ad-Din",BuIIetin,s.25 (19494951).

266          Sauvaget, el ├és├óru't-t├ór├«hiyye. s.69; A.N. Abu, "el Medrese f├«'l-im├ór├óti'l-Eyy├╗biyyen", Mecellet├╝'l-Havliyy├ót, c.24s.79, D─▒ma┼čk 1974.

267          Ed├«b el-H├╝sn├«, Miintel─▒ab├ót,s.941.

268          Bkz.Kiird Ali,H─▒t─▒t,IV,73.

269          Bkz.Kiird Ali,a.g.e.,IV,74.

270          Bkz.Kiird Ali.a.g.e.,IV,95.

271          Uleb├«,H─▒tat.s.93.

272          T─▒las/'D├óru'l Had├«s en Nf─▒─▒iyye",el-M─▒─▒ktedaf,c.l04,s.I35 136,Kal─▒i─▒e  1944. (Sauvaget'ten naklen), pl├ón─▒ i├žin bkz. Ek II, plan I.

273          T─▒las,a.g.e.,s.l3(>; A.N. Abu, a.g.e.,79.

274          Bedr├ón, Miin├ódeme, s.58; Tdas. "D├óru'I-Had├«s en-Nfiriyye". el Muktedaf.c.I04, s.l36,Kahire 1944.

275          Be┼čir Z├╝hd├«,Dima┼čk,s.25.

 

276          T─▒1as,a.g.e.,s.l38.

277          T─▒las,a.g.e.,s.l37.

278          Elisseeff, "Les Monuments De Nur Ad-Din'\Bulletin.s.25 (1949-1951).

279          Ahmed ├çelebi. ─░sl├óm'da E─čitim ├Â─čretim Tarihi,s. 109.

280          tbn As├ókir,Meclis├ón,s.l7 (muhakkikin mukaddimesi); ─░bn As├ókir, T├órih,I,4 (muhakkikin mukaddimesi).

281          Kr┼č. Elisseeff, "Les Monuments De Nur Ad-Din", Bulleti─▒─▒, s.25 (1949-1951).

282          ─░bn├╝'l Es├«r.et-T├ó─▒├«l─▒u'l-b├óhir, s.172.

283          Bedrim, Miin├ódeme. s.59 (Esed├«'den naklen).

 

284          ─░bn Kes├«r,Bid├óye,XIIl,72.

285          T─▒las/'D├óru'l Hadis en-N├╗riyye'\el-Muktedaf,c.I04,s.l32,Kahi─▒e 1944.

286          ─░bn As├ókir,T├órih,I,4 (mul─▒akkikin mukaddimesi).

287          ─░bn C├╝beyr.R─▒hle ,s.234.

288          Uleb├«,H─▒tat.s.9I.

289          T─▒las/'D├óru'l-Hadis e─▒─▒-N├╗riyye'\el Muktedaf.c. 104,s. 132,Kahire 1944.

290          Elisseeff, "Les Mon─▒─▒ments De Nur Ad-Ditr,Bulletin,s.25 (1949-1951); T─▒las,a.g.e.,s.l35; K├╝rd AIi,H─▒tat.VI,73.

291         Yusuf b.Abdilh├ód├«.Sim├órul mek├ósid.s.215; Ed├«b el Hism├«, M├╝ntel─▒ab├ót,s.94l.

292          Reyh├óv├«,"H─▒tatu Med├«neti D─▒n─▒a┼čk'.ibn As├ókir,s.l05.

293          U1eb├«,a.g.e.,s.93.

294          Yusuf b.Abdilh├ód├«,a.g.e.,s.215; Edib el-H─▒sn├«, a.g.e..s.941.

 

 

(D├óru'l-Hadis M├╝essesesinin Ortaya ├ç─▒k─▒┼č─▒   Ve ─░lk D├Ânem  D─▒ma┼čk D├óru'l Hadisleri    (Y├╝ksek Lisans Tezi) Abdullah Hikmet Atan)isimli eserden al─▒nt─▒d─▒r.


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Muhammed Ender / 23.08.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...