Gerçek Hayat Dini

İslam Nedir? Hayatımızla nasıl bir etkileşim içerisindedir? Geçmişten geleneksel anlayıştan varüs eden din algılaması ne kadar gerçek hayat dini olan İslamla bağdaşmaktadır? Yazar R. İhsan Eliaçık Gerçek Hayat Dini adlı çalışmasında bu soruların cevaplarını arayan makalelerini bir araya getirerek asrın idrakine hitap eden yeni açılımlar getirmekte.

Önsöz

İşte gerçek hayat dini (dinu’l-gayyime) budur. (Rum; 30/30).

Ayette geçen “gayyime” tabiri Kur’an’da Allah, Kur’an ve din hakkında ortak bir tabir olarak kullanılıyor. Bu kelime “Çokça ayağa kalkmak” manasına gelen “QVM” kökünden geliyor.

“Gavvâm, gayyum veya gayyime” şeklinde geçen bu tabir Allah, Kur’an ve din hakkında kulanıldığında şu manalara gelmekte;

Hayyu gayyum: Dipdiri yaşam kaynağı ve yarattıkları üzerine titreyen.
Dinu’l-gayyime; Hayat üzerine titreyen, yaşayan/gerçek hayat dini.
Kitabun gayyime: Hayat üzerine titreyen, yaşayan/gerçek hayat kitabı.
İvecen gayyime: Fil dişi kulelerinde değil yaşayan/gerçek hayat içinde oluşan din/yol.

Bu anlamları kelimenin “Çakca ayağa kalkan” manasından çıkarıyoruz. Çünkü bir şeyin bir şey karşısında çokça ayağa kalkması demek, onunla çokça ilgili, çokça alâkalı olması, ilgili olduğu şeyin üzerine titremesi demektir.

Kur’an, Allah’ı, kitabı ve dini bu kelimelerle tanıtıyor.

Demek ki Allah kendisini uyku ve uyuklamanın tutmadığı bir ilgi ve alâka ile yarattıkları üzerine titremekte, onların çağırısına anbean cevap vermektedir. İnsanoğlunu yaratılışa katmakta, onunla dinamik bir ilişki halinde “yürümekte”dir. Bunun için O, dipdiri yaşam kaynağı ve yaratıkları üzerine titreyendir (Hayyu Gayyum).

Aynı şekilde insanlığa hitaben göndirdiği kitap da, yeryüzünde meydana gelen gerçek olaylarla iç içe oluşmakta ve insanoğlunun karşılaştığı kadim sorunlara cevap verir tarzda (tedricen) nazil olmaktadır. Bu nedenle fildişi kulelerinde yazılmış bir nutuk değil, yaşayan hayatın içinden gelen bir sesleniştir (Kitabun Gayyime).

Bu durumda, bu sesleniş sonucu ortaya çıkan din de bir yaşayan hayat yolu ve gerçek hayat dini olmaktadır. (Dinu’l-gayyime).

Faraziye, mucize, kehanet, sır, büyü, tütsü, tılsım dini değil yaşayan/gerçek hayat dini…

Bu nedenle aklî olan dinî, dinî olan aklîdir. İslam bir fıtrat ve vicdan dini, akıl ve aşk yolu, sevgi ve merhamet menbağıdır. Gerçek hayat dininde bunlar arasında bir çelişki yoktur.

***

Bu kitapta, işte bu temel bakış açısı çerçevesinde yazılmış bir takım makeleler bulacaksınız. 2005-2006 yılları arasında Yarın ve Özgün İrade dergilerinde aylık, www.haber10. com internet sitesinde haftalık olarak yazdığım kimi makeleleri “Gerçek hayat dini” başlığı altında bir araya getirdim. Çünkü makalalerin ortak özelliği, bu bakış açısı çerçevesinden Allah, kitap, peygamber ve İslam üzerine “inşacı” düşünceler ihtiva ediyor.

Sanıldığının aksine, bir Müslüman için hayati önem arzeden bu kavramları, üstelik hurafe bağlamış bir şekilde “orada öylece bırakarak” değil, yaşayan/gerçek hayatın içine getirerek doğru bir şekilde anlayabiliriz. Yeniden inşa da ancak bu şekilde mümkün olabilir.

Kitapta yer alan yazılar, “gerçek hayat dininin” doğru anlaşılmasına ve yaşanmasına katkıda bulunursa misyonunu ifa etmiş olacak. Gayret bizden tevfik Allah’tandır.

R. İhsan Eliaçık
18 Ekim 2006
Fatih/İST.