Eğitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   Kütüphanelerde   ( 151 )   Şehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
Üye 1490
Online Üye 0

Halifede Aranan Şartlar

الشروط التي تجب توافرها في الخليفة

 Kitap Detayı Kitap No : K-  
Yazar Adı İlim Dalı Konusu Dili
Muhammed Önder Kelam Türkçe
Özelliği Tercüme Eden
Ehli Sünnet Anlayışa Uygun  
       
Makale No: 2052 Hit : 12060 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazarına ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakkındaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Adı
1 Halifeler Kureyşten olacaktır Hadisi Şerifi ve Rivayet Senedleri / ترجمة جزء لذة العيش بجمع طرق حديث الأئمة من قريش

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Adı

Yazara ait makaleler
# Makaleler Adı
1 حول رسالة لذة العيش بجمع طرق حديث الأئمة من قريش
2 Vekaletle Kurban Kestirmenin Hükmü ve Mahiyeti Hakkında Bir Hatırlatma
3 Organ Naklinin Haram Oluşunun Delilleri
4 Organ Naklinin Cevazına Dair Öne Sürülen Deliller
5 İslamda İlk Siyasi Kavmiyetçilik Hilafetin Kureyşiliği / قرشية الخليفة في الاسلام
6 İmam Ebu Hanifenin Siyasi Mezhebi Üzerine Ebu Zehranın Tespitleri ve Bunların Değeri
7 İbn Hacer el Askalaninin Allahın İsim ve Sıfatlarının Tevkifiliği ve Manalandırılması
8 Hilafetin Kureyşiliği Makalesinde Öne Sürülen İddialar ve İlmi Değerleri
9 Halifede Aranan Şartlar / الشروط التي تجب توافرها في الخليفة
10 Ehli Sünnet vel Cemaat Mezhebinin Kureyşilik Şartının Sıhhatine Dair Delilleri
11 Cevşen Dua Mecmuası İle İlgili Mülahazalarım (YENİ)
12 Cemaleddin el Efgani nin Kuranın Tahrifiyle Alakalı Görüşlerinin Tesbiti
13 Bilimsel Delillendirme Metodları ve Din
14 Ay takvimine bağlı ibadetlerde ictihad; ya da ibadetlerde ictihad olmaz, ölçüsü der beyanındadır
15 Ahi Evren İsminin Kökeni ve Manası / منشئ التسمية ب اخي اورن و معني هذه التسمية

Yazar Hakkındaki Tanıtım Makaleleri
# Makaleler Adı

Özeti
HALİFEDE ARANACAK ŞARTLAR ; Akıllı Olmak Ve Buluğa Ermiş Olmak ,İslam Ve Müslüman Olmak Ve Takva Hayatı Yaşamak,Erkek Olmak ,Adil Olmak , İlim ,Yeterlilik ,Sağlıklı Olmak ,Kureyş Kabilesine Mensup Olmak
bystolic coupon 2013 daliresp patient assistance bystolic coupon 2014
abortion pills over the counter how much do abortions cost when is it to late to get an abortion
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
gabapentin use in psych gabapentin use in psych gabapentin use in psych
bystolic generic name linzess patient assistance what is the generic for bystolic

Yayın Bilgileri
Yayınlandığı Kaynaklar
Yayınlandığı Tarih
Yayınlandığı Dergi Eski Eserler Dergisi 1. Sayı
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazdır/Print]

Halifede Aranan Şartlar

         ·         Akıllı Olmak  Ve Buluğa Ermiş Olmak

·         İslam Ve Müslüman Olmak Ve Takva Hayatı Yaşamak

·         Erkek Olmak

·         Adil Olmak

·         İlim  

·         Yeterlilik 

·        Sağlıklı Olmak 

·         Kureyş Kabilesine Mensup Olmak

HALİFEDE ARANACAK ŞARTLAR ;[1]
Halife şeçiminde adaylarda aranacak Şartlar   Akıl  ,Buluğ  , Hürriyet  , İslam ,  Erkek Olmak  , Adil Olmak ,  İlim  , Görev Yeterliliğine Sahip Olmak ,  Sağlık , Kureyşilik tir.

1-Akıllı Olmak  Ve Buluğa Ermiş Olmak
Mükellefliğin en temel şartlarındandır.  Mükellef olmayanın böyle ağır bir sorumluluk yüklenmesi söz konusu olamayacağı açıktır. Milyonlarca müslümanı yönetecek yönlendirecek  bir liderin aklı kıt ya da  rüşd sahibi olmayanlar arasından seçilmesi düşünülemez.[2]

2-Hür Olmak ; Hürriyet şartı da aynıdır. Hukuki açıdan  hareket kısıtlılığı konumunda bir insanın  üstlenebileceği bir makam-mevki değildir hilafet… Kölenin bu görevi üstlenmesi  köleliği devam ettiği müddetçe söz konusu değildir. [3]

3-İslam Ve Müslüman Olmak Ve Takva Hayatı Yaşamak şart koşulmuştur.

Halife; din işlerini  tanzimi, hak ve hukuk  değerlerinin korunması ve gereği üzere uygulanması , dini şeairin ifa ve ihyasıyla   görevlidir. Gerektiğinde cihada liderlik edecektir. İbadetler onunla ikame edilecektir. İslam coğrafyasının liderlerini o atayacak  idarenin sağlıklı işlemesini denetleyecek gerektiğinde müdahale edecektir.
Bu görevlerin müslüman olmayan ,  müslüman olsada fasık birine  emanet edilmesi düşünülemez.
[4]

Sizden olan ulul emre itaat edin,[5] ayeti zaten bunu nasla   zorunlu kılar.
yine ‘Allah kafirler için  müminler üzerinde   bir yol kılmamıştır’
[6] ayeti , müminler kafirleri dost edinmekten menedilmişleridr.[7]

 

4-Erkek Olmak
‘Erkekler kadınlara hakim kılınmışlardır’,[8] ayeti çerçevesinde  bir kadının erkeklere devlet başkanı olması  zaten söz konusu değildir. Bu konuda da icma vardır [9]
Hadiste   ‘ yönetimlerini kadına bırakana bir kavim asla iflah olmaz’ , [10]buyurulmuştur. Kadınların esas görevlerini ifalarını temin ve yaratılışlarının gereği olarak  Allah tarafından kısıtlanan çok sayıda  hareket alanı[11] , onların bu görevi almalarına zaten manidir. Ayrıca peygamberimizin uyarıları vardır.

 

5-Adil Olmak [12]
Allah Teala;  ‘la yenalu ahdi ez zalimin’ zalimlere ahdim ulaşmaz, buyurmuştur.[13]
Ayet halife adayında adalet sıfatının aranmasına delildir. Adil olmayanın  zumlu – fıskı sebebiyle , İslam kurallarını uygulama sorumluluğunun başına getirilmesi  halifelik makamının  varoluş sebep ve hikmetine aykırıdır zaten.  Halifenin sonradan fıska düşmesi durumunda ise fukahanın  görüşlerinin kritiği ve tafsilat yeri burası değildir.

6-İlim   
Halife nin İslami  ve medeni bilgi seviyesi bu görevi ifa için yeterli düzeyde olmalıdır.
İslam Uleması , halifenin ,  şer'i ilimlerde fetva ve icti­had ehliyetinde olması gerektiğinde ittifak etmişlerdir  [14]
Bu ana kabulden sonra müctehidlik seviyesinde olması  tartışılmıştır.  Görevini ifa ederken almak durumunda olacağı kararlar  ve uygulamada görevi icabı  karşı karşıya kalacağı durumlar ; ictihad ehliyetinde olmasını gerekli kılmaktadır. Bununla birlikte  ilim adamlarından yardım almakla  bu sorunun üstesinden gelinebilinecek olması, ictihad mertebesi şartını olmazsa olmazlıktan çıkarmaktadır.[15]

7-Yeterlilik 
İdareci olmak durumundaki bir şahıs  karar alma , yönetme,  planlama  yapma,  cesaret , devlet işlerinden anlama , ileri görüşlülük, kararlılık  gibi niteliklerde olmalıdır ki  devleti ve tebaayı  sağlıklı yönetebilsin.
Kendisini vali  yapmayacakmısın diye soran Ebu zer ra a efendimiz  bu görev emanettir…onun hakkını yerine getirenler mustesna, valilik görevi  kıyamet günü  nedamet sebebi olacaktır , sen  ise zayıfsın , buyurmuşlardır.
[16]

8-Sağlıklı Olmak 
Üstleneceği görevin tabiatı itibarıyla  bedensel ve ruhsal açıdan  sağlıklı olması şarttır. Kör, sağır, dilsizlik  gibi duyu organları rahatsızlıkları sahipleri bu göreve aday olamazlar. El , ayak , göz gibi azalarında  hastalık olanların bu halleri  baçlangıç itibarıyla adaylığa manidir.   Sonradan oluşan ama görev ifasında sorun oluşturmayan nitelikteki  rahatsızlıklar azil sebebi değildir.[17]
Ayet-i Kerime'de:talut hakkında  "... Allah onu sizin üzerinize   seçti, ilim  ve vücutta ona, sizlerden daha çok üstünlük verdi  ."  [18]

Hangi sağlık sorunlarının halifeliğe aday olmaya mani hangilerinin ise mani olmayacağı ; hangilerinin başlangıçta mani ama daha sonra arız olursa azl sebebi olmayacagı ya da olacagı konuları  geniş şekilde mubassat  fıkıh kitaplarında vardır. Burada  Kureyşilik Şartına odaklandığımız için  diğer şartları  tafsilatlı olarak ele almadık .

9-Kureyş Kabilesine Mensup Olmak [19]

Ehli sunnet fukahasının arasında  kureyşilik şartının sabit olduğunda  bir ittifak vardır ve hiçbir şekilde ihtilaf yoktur.[20]   

Devlet başkanlığında Kureyşilik şartının koşulmasının en güçlü delili ; asr-ı saadetten hemen sonra Hz. Peygamberin en seçkin arkadaşlarının pratiğiyle uygulanmış olması ve bunun mütevatir nakil derecesinde bize kadar ulaşmasıdır.

 

İslam da halife seçilmek  için; Mü'mîn olmak, Erkek olmak, Adil olmak, Hür olmak, Devlet başkanlığı yapabilecek ehliyette olmak, İctihad seviyesinde dini bilgi sahibi olmak ve Kureyş kabilesine mensup olmak şartları getirilmiştir.

Diğer bütün şartlar gibi Kureyşilik şartı da  ilgili naslarla sabittir. Kureyşilik şartı, "imamlar Kureyşten olacaktır" , mütavatir hadisine ve sakife günü Ebu Bekr (r.a) ve beraberindeki muhacirler tarafından halifelik makamının Kureyş kabilesinden diğer şartları üzerinde toplayan birisine ait olduğu şeklinde anlaşılmasına dayanmaktadır. O gün Ensar ve diğer müslümanlar bu hadisi duyunca halife adaylığından çekilmiş bir daha da raşit hilafet dönemi boyunca Kureyşli müslümanlar dışında hilafete kimse aday olmamıştır.

 

Ehl- Sünnet , halifenin kureyşli olması şartı hakkında ittifak halindedir. Dört hak fıkıh mezhebi imamları ve müctehîdleri, selef uleması, Maturidi ve Eş'ari uleması Kureyşilik şartının halifede aranması gereken şartlardan olduğunda hemfikirdirler.

Ehli Sünnetin bütün mezhep imamları ve  tabileri  Kureyşilik şartının halifede aranmasının şart olması konusunda ittifak etmişlerdir.

Hz. Ebu Bekir  sahabenin bulunduğu  sakife topluluğunda bu hadisle istidlal etmiş,  Ensar halife adaylığından çekilmiş,  sahabe bu konuda icma etmiştir. [21] 

Halife seçiminde bu şart gözetilmek zorundadır ve Kureyşi olmayan bir adayın  halife adayı olması asla caiz olmaz [22]

İmam Ebu Hanife’ de halife nin kureyşi olması gerektiğine dair fetva vermiştir.[23] İmam Malik,  halife yalnızca kureyşten seçilir . Kureyşi olmayan birisinin hükmetme yetkisi yoktur,  demiştir. [24] İmam eş Şafii  bu şartı ikrar etmiştir. [25]     İmam Ahmed b. Hanbel , halifelik insanlardan iki kişi kalsa bile yine Kureyştedir. Onlarla bu  yetki konusunda kimsenin bir mücadeleye girmesi caiz olmaz.  Ve onlara isyan etmek te  yine caiz değildir.  Kıyamete kadar bu yetkiyi  kureyş dışında başkalarına vermek sözkonusu değildir,  demiştir. [26]
İmam Ebul Hasen el Eşari [27]  ve  İmam  Ebu Mansur el maturidi [28]nin  mezhepleri de  Halifede Kureyşilik şartının sabit olmasıdır. 

en Nesefi [29] , el Gazali [30] ,   El kurtubi [31] , el Münavi     [32] ,  el Bakıllani (403h)[33] , el Bağdadi[34] ,el Maverdi[35] , İbn Hazm[36],  ebu Ya’la el Ferra[37] ,İbn el Cevzi(597 h) [38] ,İzz b. Abdisselam[39] , en Nevevi (676h)[40],  Ebu Yahya el Ensari (926h)   [41] ,Hatib eş Şirbini (997h)[42] , İbn Haldun [43] , el Kalkaşendi [44] , Ebûbekir b. Meymûn [45] ,  et Taftazani  [46] , İbn Abidin [47]  ,  , eş Şevkani  [48]   Halifenin Kureyşiliğinin İttifak Mahalli olduğunu eserlerinde ifade etmişlerdir.[49]

   İbn Hacer el Askalani  muhaddis ve fakih ve cerh tadil uzmanı allame kişiliğiyle bu konuyu 750 h. Yıllarında  incelemiş ;  konuya  mustakil bir tasnifle  ele almış ve  konunun  sünnetteki temel delillerinden  el Eimmetu Min Kureyş hadisinin  mütevatir olduğunu isbat eden bir tasnif telif etmiştir.

 



  • [1]  Halifede Aranacak Şartlar  Hakkında Bkz.   Seyyid Şerif Cürcânî, Şerhu'l-Mevâkıf, Mahmud Ömer ed-Dimyâtî (thk.), Beyrut: Dâru'l-Kutubu'l-İlmiye, 1999,c.4, s.349 vd. ;  Seyfüddin Âmidî, Ebkâri'l-efkâr fî Usul'd-Din, Ahmed Muhammed Mehdi (thk.), 2. Baskı, Kahire: Dâru'l-Kütub, 2004, c.5, s.191 vd. ; Mâverdî, el-Ahkâmu's-Sultaniyye el-Vilâyetü'd-Dîniyye, s.31-32.;  Ebû Ya'la Muhammed b. Hüseyin el-Ferrâ, el-Ahkâmu's-Sultaniyye, Muhammed Hâmid el-Fakî (thk.), Beyrut:Dâru'-Kutubu'l-İlmiye, 2000, s.20 vd; Muhammed Abdulkâdir Ebû Fâris, Kâdî Ebû Ya'la el- Ferrâ ve Kitâbuhu  el-Ahkâmu's-Sultaniyye, 2. Baskı, Beyrut: Müessesetu'r-Risâle, 1983, s.357 vd. ;  Ebû Hamid el-Gazzâli, Fedâihu'l-Bâtınıyye, Muhammed Aliyyu'l-Kutb (thk.), Beyrut: Mektebetu'l-Asriyye, 2001, s.162. ; Ebû Mansur Abdulkâhir b. Tâhir el-Bağdâdî, Usûlu'd-Dîn, 1. Baskı, İstanbul: Matbaatu't-Devle, 1928, s.277.; İbni Haldun, Târihu İbni Haldun, c.1, s.241. 

  • [2] Kalem üç kimseden kaldırıl­mıştır: Akıllanıncaya kadar deliden, buluğa erinceye ka­dar çocuktan, uyanıncaya kadar uyuyandan .hadisi buna delildir.  Bkz.  Buhari, el Hudud 22;  ibn Hacer , fethu'l-Bârî 12/120, ; Ebû Davud, Hudud 16;  Avnul mabud  12/72 ;    İbni Mâce, Talak 15 ; Ahmed b Hanbel,  el Musned  6/100.  Ayrıca bkz.el Gazali , Fedaihu'l-Batınıyye s. 180.

  • [3] Köle kendi fiillerinde tasarruf yetkisine  sahip değilken başkalarının hakkında tasarrufunun düşünülmesi söz konusu değildir. Köle  halife seçilse   kölelikten azat  olmuş olmaz. Hareketlerindeki kısıtlılık azat oluncaya kadar yine devam eder. Zaten  seçilme şartlarını taşımadığından  bu ameliye lağvdır. Kölenin halife adayı olamayacağında da ittifak vardır  bkz. İbn hacer Fethu'l-Bârî 13/122.

  • [4] Bu konuda  da icma vardır. Kafir olan bir yönetici de azledilir .bkz. Şerhu'n-Nevevî ala Sahihi Müslim 12/229.

  • [5] En nisa 59

  • [6] Nisa, 141

  • [7] Maide 51  ve nisa 144  ali İmran  28  ayetleri bu  manayı isbat eder.

  • [8] En nisa 34

  • [9] İbn Hazm ,meratibul icma s.125

  • [10] Bkz. ] Buhari, Fiten 18,; ibn hacer ,Fethu'l-Bârî 13/53,; Nesei, Kudat 8,; Tirmizi, Fiten 75

  • [11] Şahitlik lerinde  erkeklere denk tutulmamaları  ,el bakara 282 ; evelerinizde oturun , el ahzab 33 ayeti gibi…

  •     [12]  Halife adayının adil olması şart koşulmuştur Bkz. El Bağdadi,el Fark beynel Fırak  s. 349; el İci, el Mevakıf ,s.389 ; el Kurtubi, el cami li ahkamil kuran  I.270,271 ;el maverdi , el ahkam es sultaniye  s. 31 ; et teftazani , şerhul makasıd  V.233 ; el Gazali , Kavaidul Akaid ,s. 230

  • [13] .  Bakara 124

  • [14] Eş şatıbi ,El-i'tisam II.126.;el Cüveyni , Ğıyasü'l-Ümem  s. 66.;er Ramli , Nihayetü'l-Muhtac VII.409.; eş Şafii, El-Ümm I.161  Mektebetü'l-Külliyati'l-Ezheriyye Baskısı ; el maverdi , El-Ahkâmu's-Sultaniyye,   s. 6. ; el Kadi Ebû Yala, El-Ahkâmus-Sultaniyye, s. 10

      [15] Halife adayının  usul ve furu da müctehid olması şart koşulmuştur.

  • Bkz. el İci el Mevakıf  s.398 ; el Bağdadi , el fark beynel fırak  s. 349 ;el kurtubi, el cami li Ahkamil Kuran I.270 ;el bakıllani et temhid  s. 181 ;  et teftazani, şerh el makasıd V.233 ; el Maverdi ,el Ahkam es sultaniye  s. 31  

  • [16] Bkz.  Müslim, es sahih , İmare 16, ; Ebû Davud, Vesaya 4,;   Nesei, Vesaya 11,; Ahmed b Hanbel el Musned V.173. Hadisin bir başka rivayetinde  zayıf olanın idareci olmaması gerektiğini daha açık ifade etmiştir. ; Sen zayıfsın …  iki kişiyebile     idareci olmamaya  ve  yetim malına  vasi olmamaya bak , Müslim,es sahih , îmare 17.

  • [17] Bkz. , el Mâverdi , El-Ahkâmu's-Sultaniyye  s. 19; el Kadi Ebû Ya'lâ s. 21, Measiru'l-İnafe I.34 ; Mukaddimetu İbni Haldun s. 193,

  • [18]  el Bakara  247

  • [19]  Konu hakkındaki rivayetler için  bkz.

    Ahmes b. Hanbel  el musned , III.129, 183   ;et tayalisi  el musned , 125 ,284 ; el hakim el mustedrek IV.501 ; es suyuti, el camius sağir , I. 480 ; ebu nuaym , hilyetul evliya  I.171 – V.8 – VII.242 – VIII.123 ;el heysemi , mecmauz zevaid  V. 192  ; el beyhaki  es sunen el Kubra  III.121 – IV.76 ; et tabarani  el mucem es sağir  I.152 

    Ayrıca bkz.  El elbani  sahih el camius sağir   I.534  ;

    ، قال أبو نعيم في الحلية 3/171: هذا حديث مشهور ثابت من حديث أنس.      وقال البيهقي في السنن 3/121: مشهور من حديث أنس

  • [20] Bkz. El munavi  feyzul kadir  III.189,190   ; İbn Hace r fethul bari XIII.102  ;     İbn hazm  el muhalla  VIII.420 vd .  

    Ayrıca bkz. Abdulkahir el Bağdadi,  el Fark Beynel Fırak  s. 349 ; İbn Hazm,  el Fisal fil Milel ve’n Nihal  IV. 152  ;   et Teftazani , Şerhu’l Mekasıd  V.243  ; el Gazali,  Kavaidu’l Akaid  s.230 ; el Kurtubi,   el Cami li Ahkami’l Kuran  I. 270 ;  Tabakat el hanabile  I.26 ; .eş Şafii, el umm  I. 143  ; el Bağdadi , Usuluddin  s 275 ; İbn el Arabi ,  Ahkamul kuran  IV. 1721   

     

  • [21]  el Munavi  feyzul kadir  III.189,190   ; İbn Hacer ,Fethul Bari XIII.102  .

  • [22]  bkz. Abdulkahir el Bağdadi,  el Fark Beynel Fırak  s. 349 ; İbn Hazm,  el Fisal fil Milel ve’n Nihal  IV. 152  ; İbn hazm  el Muhalla  VIII.420 vd .  ;  et Teftazani , Şerhu’l Mekasıd  V.243  ; el Gazali,  Kavaidu’l Akaid  s.230 ; el Kurtubi,   el Cami li Ahkami’l Kuran  I. 270 .  Ahmed b. Abdullah el-Kalkaşendî, Megâsiru'l-İnâfet Fi Meâlimi'l-Hilâfet,Abdussettar Ahmed Ferâc (thk.), 2. Baskı,  Kuveyt: Matbaatu Hukûmeti'l-Kuveyt, 1985, c.1, s.14, 38 vd.  Taftazâni, Şerhu Akâidi'n-Nesefîyye, s.98.  İmamu'l-Haremeyn el-Cüveyni, Gıyâsu'l-Ümem Fi't-Tiyâsi'l-Zulem, Mustafa Hilmi, Fuad Abdulmun'im Ahmed (thk.), İskenderiye: Dâru'd-Da've, 1979, s.62 vd. ; İmamu'l-Haremeyn Cüveyni, Kitâbu'l-İrşâd, Ali Abdulmu'im Abdulhamid, Muhammed Yusuf Musa (thk.),Mısır: Mektebetu'l-Hancı, 1950, s.426-427.  Muhammed Emin b. Abidin, Reddu'l-Muhatar ale'd-Dürri'l-Muhtar Şerhu Tenviru'l-Ebsar, Âdil Ahmed Abdulmevcud ve Ali Muhammed Muavvid (thk.), Beyrut, Dâru'l-Kutubu'l-İlmiyye, 1 .Baskı, 1994. c.2, s.280 vd. İbni Hazm, el-Fasl fi'l-Milel ve'l-Ehveu ve'n-Nihal, c.5, s. 152 vd. Muhammed b. Hasan b. Fûrak, Makâlâtu Şeyh Ebi Hasan el-Eşâri, Ahmed Abdurrahman es-Sâyıh (thk.), 1. Baskı, Kahire: Mektebetu Sakafetu't-Diniyye, 2005, s.190 vd.  Necmeddin İbrahim b. Ali et-Tarsûsi, Tuhfetu't-Türk, Rıdvan es-Seyyid (thk.), 1. Baskı, Beyrut: Dâru't-Talîa,1992, s.63.

  • [23] Usuluddin  s 275    Nesefî, Tabsıratu'l-Edille fi Usuli'd-Din, c.2, s.828 vd.

  • [24]  İbn el Arabi  ahkamul kuran  IV. 1721  

  • [25] eş Şafii, El umm  I. 143 ;   Nesefî, Tebsıratu'l-Edille fi Usuli'd-Din, c.2, s.829 vd; Ayrıca bkz. Tarsûsi, Tuhfetu't-Türk, s.63.

  • [26]  İbn Ebi Ya’la ,Tabakat el Hanabile  I.26 ; Ferrâ, el-Ahkâmu's-Sultaniyye, s.20.

  • [27]İbn Fûrak, Makâlâtu Şeyh Ebi Hasan el-Eşâri, Ahmed Abdurrahman es-Sâyıh (thk.), 1. Baskı, Kahire: Mektebetu Sakafetu't-Diniyye, 2005, s.190 vd.

  • [28] Nesefî, Tabsıratu'l-Edille fi Usuli'd-Din, c.2, s.829 vd.

  • [29]   en  Nesefî, Tabsıratu'l-Edille fi Usuli'd-Din, c.2, s.828 vd.  ; Ebû Muin Meymun b. Muhammed en-Nesefî, Kitâbu't-Temhid li Kavâidi't-Tevhid, Hasan Ahmed (thk.), 1. Baskı, Mısır: Dâru't-Tabakâtu'l-Muhammediyye, 1986, s.397-399.   Nesefî, Kureyşîlik şartını "İmamlar Kureyş'tendir" hadisine dayandırır. Ona göre halifelerin Kureyş'ten olması gerekir. Ancak hilâfet Kureyş içinde herhangi bir soya hasredilemez. Hz. Ebûbekir, Sakîfe gününde mezkûr hadisi rivâyet ettiğinde Ensâr halifelik isteminden vazgeçmiştir. Sahabenin icmâsıyla hilâfet Kureyş'e hasredilmiştir.
    [30] Gazâli, Kavaidul Akaid S. 230 ; Fedâihu'l-Bâtınıyye, S.172.
    [31] el Kurtubi ,Ahkamul Kuran I.270

  • [32] El Münavi ,Feydul kadir III. 190

  •    [33]   el bakıllani , et temhid fir reddi  alel melahide  el muattıla ver rafıda  vel havaric  vel mutezile  s.181

  • [34]    el Bagdadi  Usuluddin  s. 275      

  • [35]  el Maverdi el Ahkam es sultaniye   s.6      

  • [36]    İbn Hazm el Muhalla I.42 vd.    ,    İbni Hazm'a göre bu rivâyet tevatüren gelmiştir. Onu Enes b. Mâlik, Abdullah b. Ömer b. Hattab ve Muâviye rivâyet etmiştir. Ayrıca Câbir b. Abdullah, Câbir b. Sem're ve Ubâde b. Sâmit mânen rivâyet etmiştir. Sakîfe gününde Ensâr'ın bu hadise karşı çıkmaması, onun sıhhatine delâlet eder.

  • [37] Ebu Ya’la el Ferr a  el Ahkam es sultaniye s.4                 

  • [38]   İbn el Cevzi ,el Mısbah el Mudi fi  Hilafeti  l Mustadii  s. 11               

  • [39]  El İzz b Abdusselam  el fevaid fi ihtisaril mekasıd  I.121                     

  • [40]   En Nevevi  adabul fetva  vel mufti vel mustefti s.270 ; en nevevi  serh sahihi muslim XII.199               

  • [41] Ebu Yahya el Ensari    fethul vehhab    bi şerhi minhac et tullab II.268                       

  • [42]  El Hatib eş şirbini , muğnil muhtac ila marifet mania elfazi el minhac IV.130    

  • [43] İbni Haldun, Târihu İbni Haldun, c.1, s.204-205.  İbni Haldun halifenin Kureyş'ten olmasının, sahâbenin üzerinde görüş birliği yaptığı bir şart olduğunu söyler.  Sahabeler Sakîfe'de halife seçmek üzere toplanmışlar ve halifenin Kureyş'ten olması hususunda icmâ etmişlerdir.

  • [44] Ahmed b. Abdullah el-Kalkaşendî, Megâsiru'l-İnâfet Fi Meâlimi'l-Hilâfet, Abdussettar Ahmed Ferâc (thk.), 2. Baskı, Kuveyt: Matbaatu Hukûmeti'l-Kuveyt, 1985, c.1, s.14, 38 vd.

  • [45] Ebûbekir b. Meymûn, Şerhu'l-İrşâd, Ahmed Hicâzî Ahmedu's-Sikâ (thk.), Mısır: Mektebetu'l-Anclu'l-Mısrıyye, 1987, s.666.

  • [46]    Taftazâni, Şerhu Akâidi'n-Nesefîyye, s.98.  ;   Taftazânî, Şerhu'l-Makâsıd, c.5, s.243.   Taftazânî, "İmamlar Kureyş'tendir." hadisine göre, imamların Kureyş kabilesinden olması gerektiğini belirtir. Ona göre, halifenin Hâşimî olması gerekmez. Mezkûr hadis haber-i vâhid bile olsa, Sakîfe günü Hz. Ebûbekir bu hadisle ihticac ettiğinde, hiç kimse bu hadisi inkâr etmemiştir. "Kureyş'i öne geçirin, onların önüne geçmeyiniz." hadisini de delil olarak getirir.

  • [47]   Muhammed Emin b. Abidin, Reddu'l-Muhatar ale'd-Dürri'l-Muhtar Şerhu Tenviru'l-Ebsar, Âdil Ahmed  Abdulmevcud ve Ali Muhammed Muavvid (thk.), Beyrut, Dâru'l-Kutubu'l-İlmiyye, 1 .Baskı, 1994. c.2, s.280 vd.   

     İbni Abidin, namaz bölümünde ele aldığı konuyu, "İmamlar Kureyş'tendir." hadisine dayandırarak, halifenin Kureyşli olmasını şart koşar. Ayrıca, bu hadisi duyduktan sonra, Sakîfe günü Ensârın da isteklerinden vazgeçmesini delil olarak sunar.

  • [48]  eş Şevkani ,es Seylul Cerrar el Mütedeffik ala Hadaikil Ezhar IV.506

  • [49] Bu ana çerçevedeki ittifakın yanında selef sonrası dönemde  500h. tarihlerine doğru ehl-i sünnete mensup bazı ulema kureyşilik şartının dayandığı rivayetin mütevatir olup olmadığını sorgulama  gereği duymuş, 800 h.lerde bir diğer ilim adamı  o dönemim sosyal gereklerinin gözetilmesi ile ortaya çıkan bir şart olduğunu söylemiştir.

     Günümüz de ise bu iki ilim adamının  bakış açılarına sarılan, çoğunluğu gayri İslami rejimlerin  resmi dini kurumlarının üst yönetiminde görevli ilim adamları ve araştırmacılar  bu şartın kemal şartımı , sıhhat şartımı olduğunu tartışmaya açmışlar ;  ilk dönemde gözetilen geçici bir siyasi şart olduğu kanaatine kail olmuşlardır. 

    500h ve 800h ler ile günümüzde ortaya çıkan anlayışların Ehli Sünnet anlayış olarak nitelenmeleri söz konusu değildir .

     


  • Bu Makaleye Ait Eleştiri Makaleleri
    # Makaleler Adı
    Kullanıcı Yorumları

    ! Yorum yazabilmeniz için üye olmalısınız.
    Üyelik için lütfen sayfanın üst kısmında yer alan"Üye Giriş | üye ol" linkine tıklayınız.

    Kayıt Ekleyen / Eklenme Tarihi
    Muhammed Ender / 22.11.2014



    Eski Eserler


    Eski Eserler Kütüphanesine Hoşgeldiniz!

    Hesap İşlemleri

    Üye değil misiniz? Üye olun!

    Eski Eserlere üye olarak, kütüphanenimiz ve eserlerimiz hakkında paylaşımlardan hesabınız üzerinden faydalabilirsiniz...