Eğitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   Kütüphanelerde   ( 151 )   Şehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 891 )  
Hit
9129104
Üye 1490
Online Üye 0
Kitap Arama

Konu Arama
Kitap Türleri
   Yazma Eserler    Baskı Eserler
   Tez Eserler    e-Kitap Eserler
   Çeviri Kitaplar

Nadir Kitap
Riyadul Muhtar Miratül Mikat vel edvar maa Mecmuatil-eşkal
Gazi Ahmed Muhtar Paşa
 Detay
Lezzetul Ayş bi Cemi Turuk Hadisi el Eimme min Kureyş
İbn Hacer el Askalani
 Detay
Faslul Hıtab fi ispati Tahrifi Kitabi Rabbil Erbab
el Mirza Hüseyn en Nuri et Tabersi
 Detay
Gazalide Din Devlet İlişkisi
Nurullah Karakaş
 Detay
1 - 2 -

el Cami es Sagir

الجامع الصغير

 Kitap Detayı Kitap No : K- 1271  
Yazar Adı İlim Dalı Kitap Dili Kitap Tipi
Suyuti - Abdurrahman b. Ebu Bekr b. Muhammed Hadis
Konusu Bu Kitabın Sitemizde Kayıtlı Türleri
  Yazma - Baskı -  
Kitabın Yayıncısı Şerh Eden İhtisar Eden(ler) Tercüme Eden Tahkik Eden
       
Kitap No: 1271 Hit : 4925 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Yazara ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakkındaki Kitaplar Hakkındaki Makaleler  
   Kitaba ait Tercümeler Şerhler Muhtasarlar Haşiyeler Zeyller Eleştiri Makaleleri

Yazara ait kitaplar
# Kitap Adı
1 Tenasukud Dürer Fi Tenasubis Suver
2 Tabakatül Müfessirin
3 Muterekul Akran Fi İcazil Kuran
4 Merasidül Metali Fi Tenasübil Mekati Vel Metali
5 Lübabün Nükul Fi Esbabin Nüzul
6 Katful Ezhar Fi Keşfil Ezhar
7 Et Tahbir Fi İlmit Tefsir
8 El Müzhir Fi Ulumil Lüğa
9 el İtkan Fi Ulum el Kuran / الاتقان في علوم القرآن
10 El İklil Fi İstinbatıt Tenzil
11 el Eşbah ve en Nezair / الأشباه والنظائر
12 el Cami es Sagir / الجامع الصغير
13 Ed Dürrül Mensur Fit Tefsir Bil Mesur
14 Celaleyn Tefsiri

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Adı
1 El Müzhir Fi Ulumil Lüğa
2 el İtkan Fi Ulum el Kuran / الاتقان في علوم القرآن

Yazara ait makaleler
# Makaleler Adı

Yazar Hakkındaki Tanıtım Kitapları
# Kitap Adı

Yazar Hakkındaki Tanıtım Makaleleri
# Makaleler Adı
1 Suyutiye Yöneltilen Suçlamalar

Kitaba ait Tercümeler
# Kitap Adı

Kitaba ait Şerhler
# Kitap Adı

Kitaba ait Muhtasarlar
# Kitap Adı

Kitaba ait Haşiyeler
# Kitap Adı

Kitaba ait Zeyller
# Kitap Adı

Kitaba ait Eleştiri Makaleleri
# Makaleler Adı

Özeti

el-Câmiu’s-Sagir
Süyûtî’nin (ö. 911/1505) derlediği kısa hadisleri ihtiva eden eseri.

Süyûtî yetmiş bir hadis kitabını Cemu’l-Cevâmî adıyla bir araya toplamaya başlamış, fakat buna ömrü yetmemiştir.
el-Câmiu’s-sağir, tamamlanamayan bu büyük eserin bir çeşit muhtasarıdır.
Müellifin 28 Rebîülevvel 907’de (11 Ekim 1501) bitirdiği ve el-Câmiu’s-sağir min hadîsi’l-beşîri’n-nezîr adını verdiği eser alfabetik olup hadisler genellikle kelimenin ilk iki harfine göre sıralanmış ve takip edilen metodun gereği olarak senedler alınmamıştır.

Eserde kavlî hadisler bulunmakla beraber fiilî hadislere de küçük bir bölüm ayrılmıştır. Hz. Peygamber’in yasakladığı şeylere ayrılan bir bölümde ise “nehâ” fiiliyle başlayan hadisler nakledilmiştir. Umumiyetle bir veya birkaç cümlelik kısa hadislerden meydana gelen eser daha çok akaid, âdâb, tıp, tergıb ve terhîb, ilim, dua ve zikir, tövbe ve istiğfar, şemâil ve fezâil konularına dairdir. Ahkâm hadisleri yok denecek kadar azdır. Hadislerin kimler tarafından rivayet edildiği ve hangi kaynaklarda yer aldığı, hadislerin sonuna konan bazı rumuzlarla belirtilmiştir.

Eserin başlıca kaynakları şunlardır:
Kütüb-i Sitte, Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned’i, oğlu Abdullah’ın el-Müsned üzerine Zevâid’i, Hâkim en-Nîsâbûrî’nin el-Müstedrek’i, Buhârî’nin el-Edebü’l-müfred ve et-Târîhu’l-kebîr’i, İbn Hibbân’ın Sahîĥ’i, Taberânî’nin üç Mucem’i, Saîd b. Mansûr’un es-Sünen’i, İbn Ebû Şeybe ve Abdürrezzâk’ın el-Musannef adlı eserleri, Ebû Ya‘lâ el-Mevsılî’nin el-Müsnedü’l-kebîr’i, Dârekutnî’nin es-Sünen’i, Deylemî’nin Müsnedü’l-firdevs’i, Ebû Nuaym’ın Hilyetü’l-evliyâ adlı eseri, Ebû Bekir el-Beyhaki’nin es-Sünenü’l-kübrâ’sı ve Şuabü’l-îmân’ı, İbn Adî’nin el-Kâmil’i, Ukaylî’nin ed-Duafâı, Hatîb el-Bağdâdî’nin Târîhu Bagdâd’ı, Ahmed b. Ali el-Mevhibî’nin Kitâbü’l-İlm’i, Ebû Mûsâ el-Medînî’nin Kitâbü’z-Zeyl’i, Ebü’l-Ferec İbnü’l-Cevzî’nin el-İlelü’l-mütenâhiye’si, Karrâb’ın Kitâbü Fazli’r-remy’i, Müstağfirî’nin Kitâbü’t-Tıbb’ı, İbn Abdülber en-Nemerî’nin Câmiu beyâni’l-ilm’i. Süyûtî kaynak verirken çok faydalandığı eserler için birer rumuz kullanmış, daha az faydalandığı eserlerin ise adını yazmıştır.

Süyûtî, hadis uydurmakla tanınmış veya yalancılıkla itham edilmiş râvilerden eserine hadis almadığını, hadislerin sağlamlık derecesini farklı bir usulle ortaya koyduğunu ifade etmektedir.
Buna göre Buhârî, Müslim, İbn Hibbân, Hâkim ve Ziyâeddin el-Makdisî’den aldığı bütün hadisleri sahih kabul etmiştir. el-Müstedrek’ten nakledilen hadisler arasında tenkide uğrayanlar varsa bunları zikretmiştir. İmam Mâlik’in el-Muvattaından, İbn Huzeyme’nin Sahîĥ’inden, Ebû Avâne el-Vâsıtî’nin el-Müsnedü’l-muhrec’inden ve İbnü’s-Seken’in Sahîĥ’i ile İbnü’l-Cârûd’un el-Müntekaa’sından naklettiği rivayetleri ve Ebû Dâvûd’un, hakkında herhangi bir tenkidde bulunmadan es-Sünen’ine aldığı hadisleri de sahih kabul etmiştir.

Buna karşılık Tirmizî, İbn Mâce, Ebû Dâvûd et-Tayâlisî, Ahmed b. Hanbel, Abdürrezzâk, Saîd b. Mansûr, İbn Ebû Şeybe, Ebû Ya‘lâ el-Mevsılî’nin eserleri, Taberânî’nin Mucemü’l-kebîr ve Evsat’ı, Dârekutnî, Ebû Nuaym ve Beyhaki’nin kitaplarında sahihle birlikte hasen ve zayıf hadisler de bulunduğu için bunlardan naklettiği hadislerle ilgili hükümlere ayrıca işaret etmiştir.
Ukaylî, İbn Adî, Hatîb el-Bağdâdî, İbn Asâkir, Hakîm et-Tirmizî’nin eserleri, Hâkim en-Nîsâbûrî’nin Târîhu Nîsâbûr’u, İbnü’n-Neccâr el-Bağdâdî’nin Zeylü Târîhi Bagdâd’ı ve Deylemî’nin Müsnedü’l-firdevs’inden aldığı hadisleri ise zayıf olarak nitelendirmiştir.

Hadisleri sahih, hasen ve zayıf diye değerlendirirken (صح، ح، ض) rumuzlarını kullanmış olmakla beraber bu rumuzlar müstensihlerin veya nâşirlerin dikkatsizliği yüzünden bazan yanlış yazılmıştır.
Bu sebeple Abdürraûf el-Münâvî’nin de belirttiği gibi sadece rumuzlara güvenmek doğru değildir.
Ahmed b. Mekkî el-Hamevî el-Hasenî’nin bu eserde kullanılan rumuzları, 1056 (1646) yılında otuz altı beyit halinde topladığı “Davü’l-kabesi’l-münîr li-rumûzi ricâli’l-Câmiis-sagır” adlı manzumesi, Muhammed Bâkır Ulvân tarafından Mecelletü Mahedi’l-mahtûtâti’l-Arabiyye’de (Kahire 1975, XXI, s. 142-147) yayımlanmıştır. Ulvân aynı dergide daha önce de “Selâsü erâcîz fî rumûzi’l-Câmii’s-sagır” adlı bir makale yayımlamıştı (1972, XVIII, s. 151-152).

el-Câmiu’s-sağir’in ihtiva ettiği hadisler Süyûtî’ye göre genelde sahih ve hasen olmakla birlikte zayıfları da vardır.
Bazı âlimlere göre ise eserde mevzû rivayetler de bulunmaktadır. Nâsırüddin el-Elbânî, el-Leâli’l-masnûa ve zeylinde bizzat Süyûtî tarafından mevzû olarak nitelendirilen bazı hadislerin el-Câmiu’s-sağir’de yer almasını müellifin onları değerlendirmeye fırsat bulamaması ile açıklamaktadır (Sahîhu’l-Câmii’s-sagır, I, 28).
Eserdeki hadislerin sayısı bazı kaynaklarda 10.031 ve 10.934 olarak gösterilmekle beraber Yûsuf b. İsmâil en-Nebhânî, yaptığı dikkatli bir sayım sonucunda doğru rakamın 10.010 olduğunu söylemektedir.

Süyûtî daha sonra 4440 hadis ilâve ederek eserine Ziyâdetü’l-Câmi adıyla bir zeyil yazmış, bu hadisler Yûsuf en-Nebhânî tarafından alfabe sırasına göre ait oldukları yerlere konularak bu şekilde genişletilmiş olan eser el-Fethu’l-kebîr fî zammi’z-ziyâdeti ile’l-Câmii’s-sagır adıyla üç cilt halinde neşredilmiştir (Kahire 1351/1932).
Müttaki el-Hindî de el-Câmiu’s-sağir ile Ziyâdetü’l-Câmii’s-sagır’deki hadisleri fıkıh bablarına göre tertip ederek meydana getirdiği esere Menhecü’l-ummâl fî süneni’l-akvâl adını vermiştir.

el-Câmiu’s-sağir ilk defa 1286’da Kahire’de basılmış, daha sonra baskısı birçok defa tekrarlanmıştır.
Ayrıca Feyzü’l-kadîr ile birlikte yapılan Kahire baskısı da güvenilir bir neşirdir. Hadis metinlerinin kısa ve eserin alfabetik oluşu, kaynaklarının rumuzlarla kısaca zikredilmesi ve diğer bazı özellikleri eseri çok kullanışlı hale getirmiştir.
Osmanlı âlimleri bu esere büyük önem vermişler, yaptıkları hadis derlemelerinde onu belli başlı kaynaklar arasına almışlardır. Nitekim Mehmed Ârif Bey 1001 Hadis adlı eserinin bir tanesi hariç bütün hadislerini el-Câmiu’s-sağir’den seçmiştir. Mehmed Zihni Efendi de el-Hakaik mimmâ fi’l-Câmii’s-sagır ve’l-Meşârık min hadîsi hayri’l-halâik adlı eserinde el-Câmiu’s-sağir’de râvi olarak zikredilen sahâbîlerin hal tercümelerini yazmış (İstanbul 1311), fakat eserin “ض” harfinden sonrası neşredilmemiştir.

el-Câmiu’s-sağir’de bulunan hadislerin sağlamlık derecesini tesbit etmek için müstakil eserler kaleme alınmıştır.
Münâvî Feyzü’l-kadîr’de bu hadisleri şerhederken onların ne ölçüde güvenilir olduğunu da belirtmiştir. Bâ Sabreyn diye tanınan Ali b. Ahmed b. Saîd 1266 (1850) yılında tamamladığı İthâfü’n-nâkıdi’l-basîr bi-husûsi sahîhi (bi-kaviyyi ehâdîsi)’l-Câmii’s-sagır adlı kitabında eserdeki sahih rivayetleri bir araya getirmiştir.
Bu konuda son zamanlarda yapılan çalışmalardan biri de Nâsırüddin el-Elbânî’ye aittir. el-Fethu’l-kebîr’i esas alan Elbânî bu eserdeki 8202 rivayeti sahih ve hasen diye değerlendirerek Sahîhu’l-Câmii’s-sagır ve ziyâdetühû adıyla iki cilt halinde (Beyrut 1406/1986), 6469 zayıf rivayeti de “zaîf”, “zaîf cidden” ve “mevzû” ifadeleriyle değerlendirerek Zaîfü’l-Câmii’s-sagır ve ziyâdetühû adıyla altı cilt halinde yayımlamıştır (Beyrut 1398/1978).
Ahmed b. Muhammed b. Sıddîk el-Gumârî de el-Câmiu’s-sağir’de bulunduğunu söylediği 453 mevzû hadisi el-Mugır ale’l-ehâdîsi’l-mevzûa fi’l-Câmii’s-sagır adlı küçük hacimli kitapta toplamıştır (Beyrut 1402/1982).

el-Câmiu’s-sağir’in belli başlı şerhleri şunlardır:
1. el-Kevkebü’l-münîr.
Süyûtî’nin talebesi İbnü’l-Alkamî’ye ait olup Süleymaniye Kütüphanesi’nde nüshaları bulunmaktadır (Hamidiye, nr. 301-303; Şehid Ali Paşa, nr. 454-456).
2. el-İstidrâkü’n-nadîr ale’l-Câmii’s-sagır.
Ahmed b. Muhammed el-Metbûlî el-Ensârî tarafından yazılmıştır. Ebü’l-Vefâ el-Merâgı’nin araştırmasına göre eserin bir cildi Mektebetü’l-Ezher’de, bir cildi Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye’de (Mektebetü Tal‘at, nr. 597), bir başka cildi de el-Misbâhu’l-bârii’n-nadîr ve’l-miftâh li’l-Câmii’s-sagır adıyla Bibliothèque Nationale’de bulunmaktadır (nr. 767). Diğer ciltlerin nerede olduğu bilinmemektedir.
3. Feyzü’l-kadîr şerhu’l-Câmii’s-sagır.
el-Câmiu’s-sağir şerhleri arasında en çok kabul gören Münâvî’nin bu eseri olmuştur.
Müellif hadislerin kaynağını tesbit ederken bazan Süyûtî’nin görüşlerini nakletmekle yetinir, bazan da onun temas etmediği önemli kaynaklara atıflar yaparak faydalı bilgiler verir. Münâvî’nin bu eseri, sayfaların üst tarafında el-Câmiu’s-sağir’in harekelenmiş ve numaralanmış metniyle birlikte altı cilt halinde basılmıştır (Kahire 1357).
Müellif fazla geniş bulduğu bu şerhi daha sonra et-Teysîr bi-şerhi’l-Câmii’s-sagır adıyla ihtisar etmiş, bu eser de iki cilt halinde yayımlanmıştır (Kahire 1286).
Münâvî’nin el-Câmiu’s-sağir’in zeyli üzerine de Miftâhu’s-saâde bi-şerhi’z-ziyâde adlı yarım kalmış bir şerhi bulunduğu kaydedilmektedir.
4. es-Sirâcü’l-münîr bi-şerhi’l-Câmii’s-sagır.
Azîzî diye tanınan Ali b. Ahmed el-Bûlâkı’nin bu üç ciltlik eseri birçok defa basılmıştır (Kahire 1286, 1292, 1304, 1305, 1312).

Bibliyografya:

Süyûtî, el-Câmiu’s-sağir, Riyad 1988; Keşfü’z-zunûn, I, 560, 561; Münâvî, Feyzü’l-kadîr (nşr. M. Muhyiddin Abdülhamîd), Kahire, ts., nâşirin girişi; Hediyyetü’l-ârifîn, I, 752; Serkîs, Mucem, II, 1326, 1799; Brockelmann, GAL, II, 186-187; Suppl., II, 183-184; Ahmed eş-Şerkavî İkbal, Mektebetü’l-Celâl es-Süyûtî, Ribat 1397/1977, s. 154-155; Elbânî, Zaîfü’l-Câmii’s-sagır, Beyrut 1398/1978; a.mlf., Sahîhu’l-Câmii’s-sagır, Beyrut 1406/1986; Ahmed b. Muhmmed b. Sıddîk el-Gumârî, el-Mugır ale’l-ehâdîsi’l-mevzûa fi’l-Câmi’s-sagır, Beyrut 1402/1982; İsmail L. Çakan, Hadîs Edebiyâtı, İstanbul 1985, s. 116; Ebü’l-Vefâ el-Merâgı, “el-İstidrâkü’n-nâdir”, ME, XXVI/7 (1374/1954), s. 366-369.
Mücteba Uğur  


Baskıları

Yazmaları

Tezler  

Kitaba ait Multi Medialar
# Media Adı
Kullanıcı Yorumları

! Yorum yazabilmeniz için üye olmalısınız.
Üyelik için lütfen sayfanın üst kısmında yer alan"Üye Giriş | üye ol" linkine tıklayınız.

Kayıt Ekleyen / Eklenme Tarihi
Sümeyye Abaci / 18.10.2014



Eski Eserler


Eski Eserler Kütüphanesine Hoşgeldiniz!

Hesap İşlemleri

Üye değil misiniz? Üye olun!

Eski Eserlere üye olarak, kütüphanenimiz ve eserlerimiz hakkında paylaşımlardan hesabınız üzerinden faydalabilirsiniz...