Eğitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   Kütüphanelerde   ( 151 )   Şehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
Üye 1490
Online Üye 0
Kitap Arama

Konu Arama
Kitap Türleri
   Yazma Eserler    Baskı Eserler
   Tez Eserler    e-Kitap Eserler
   Çeviri Kitaplar

Nadir Kitap
Riyadul Muhtar Miratül Mikat vel edvar maa Mecmuatil-eşkal
Gazi Ahmed Muhtar Paşa
 Detay
Lezzetul Ayş bi Cemi Turuk Hadisi el Eimme min Kureyş
İbn Hacer el Askalani
 Detay
Faslul Hıtab fi ispati Tahrifi Kitabi Rabbil Erbab
el Mirza Hüseyn en Nuri et Tabersi
 Detay
Gazalide Din Devlet İlişkisi
Nurullah Karakaş
 Detay
1 - 2 -

el Veciz

الوجيز

 Kitap Detayı Kitap No : K- 1270  
Yazar Adı İlim Dalı Kitap Dili Kitap Tipi
Gazali, Muhammed b. Muhammed el Gazali Fıkıh
Konusu Bu Kitabın Sitemizde Kayıtlı Türleri
  Yazma - Baskı -  
Kitabın Yayıncısı Şerh Eden İhtisar Eden(ler) Tercüme Eden Tahkik Eden
       
Kitap No: 1270 Hit : 6289 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Yazara ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakkındaki Kitaplar Hakkındaki Makaleler  
   Kitaba ait Tercümeler Şerhler Muhtasarlar Haşiyeler Zeyller Eleştiri Makaleleri

Yazara ait kitaplar
# Kitap Adı
1 Tehafütül Felasife
2 Nasihatül Müluk
3 Mizanül Amel
4 Miyarul İlm
5 Mişkatül Envar
6 Mihakkün Nazar fil Mantık
7 Mekasidül Felasife
8 Mecmuatü Resailil İmam el Gazali
9 Mearicül Kuds
10 Kitabül Erbain fi Usulid Din
11 Kavaidul Akaid
12 Kanunüt Tevil
13 İlcamül Avam an İlmil Kelam
14 İhyau Ulumiddin
15 Fedaihul Batıniyye / فضائح الباطنيّة
16 Faysalüt Tefrika Beynel İslami vez Zendeka
17 Eyyühel Veled
18 er Risaletül Kudsiyye
19 el Veciz / الوجيز
20 el Münkiz mined Dalal
21 el Maksadül Esna
22 el Kıstasül Müstakim / القسطاس المستقيم
23 el İntisar li ma Vakaa fil İhyai minel Esrar / الانتصار لما وقع في الاحياء من الاسرار
24 el İktisad fil İtikad
25 el Hikme fi Mahlukatillah
26 ed Dürretül Fahira fi Keşfi Ulumil Ahira
27 Cevahirul Kuran / جواهر القران

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Adı
1 Tehafütül Felasife
2 Mizanül Amel
3 Miyarul İlm
4 Mişkatül Envar
5 Mihakkün Nazar fil Mantık
6 Mekasidül Felasife
7 Mecmuatü Resailil İmam el Gazali
8 Mearicül Kuds
9 Kitabül Erbain fi Usulid Din
10 Kavaidul Akaid
11 Kanunüt Tevil
12 İlcamül Avam an İlmil Kelam
13 Fedaihul Batıniyye / فضائح الباطنيّة
14 Eyyühel Veled
15 er Risaletül Kudsiyye
16 el Hikme fi Mahlukatillah
17 ed Dürretül Fahira fi Keşfi Ulumil Ahira

Yazara ait makaleler
# Makaleler Adı

Yazar Hakkındaki Tanıtım Kitapları
# Kitap Adı
1 Müellefat el Gazali / مؤلفات الغزالي
2 Mecmuatü Resailil İmam el Gazali
3 İmam Gazzaliye Göre Nefis ve Nefis Eğitimi
4 İmam Gazalinin Eğitim Anlayışı
5 İmam Gazali ve Nübüvvet Anlayışı
6 Gazzalinin Nesih Anlayışı
7 Gazzalinin Minhacül Abidin Adlı Eserinde Geçen Hadislerin Tahric ve Değerlendirilmesi
8 Gazaliye Göre Yaratma
9 Gazaliye Göre Tanrı Hakkında Konuşmak
10 Gazalinin Kelam Anlayışında Delil ve Delil Türleri
11 Gazalinin Eğitim Görüşü
12 Gazalinin Düşünce Sisteminde Aklın Yeri
13 Gazalinin Ahlak Felsefesinin Psikolojik Temelleri
14 Gazalide Tasavvuf Felsefesi
15 Gazalide Siyaset Düşüncesi
16 Gazalide Kesb Kavramı
17 Gazalide İman Bilgi İlişkisi
18 Gazalide İlahi Adalet Düşüncesi
19 Gazalide Hidayet ve Dalalet Kavramları
20 Gazalide Din Devlet İlişkisi
21 Gazali ve İbn Rüşdde İmkan İmkansızlık ve Zorunluluk
22 Gazali Düşüncesinde İnsan Psikolojisine İlişkin Bulgular
23 Eleştiri ve şüphe Temelinde Gazalide Bilgi Meselesi
24 Creation and the Cosmic System al Ghazali & Avicenna
25 Aristotle and al-Ghazali
26 Al-Ghazālī on Divine Essence A Translation from the Iqtisād fī al-I’tiqad with Notes and Commentary
27 al Ghazzali on Repentance
28 al Ghazalis Contested Revival Ihya Ulum al Din and its Critics in Khorasan and the Maghrib
29 Al Ghazali The Mystic
30 Al Ghazali and the Ismailis A Debate on Reason and the Authority in Medieval Islam
31 al Ghazali and the Asharite School
32 al Ghazali Abstinence in Islam Kasr al Shahwatayn
33 A Moslem Seeker After God

Yazar Hakkındaki Tanıtım Makaleleri
# Makaleler Adı
1 Problem ve Tartışmalarıyla Gazali ve İbn Rüşde Göre İmkan Meselesi
2 Munkızın Bilgileri Işığında Gazzali ve Felsefe
3 Gazzali mi İbn Rüşd mü ?
4 Gazaliye Göre Nazari ve Tatbiki Siyaset
5 Gazaliye Göre Kuranın Tefsiri
6 Gazalinin Kurb Nazariyesinde Allahın Sıfatlarının Anlam ve Önemi
7 Gazalinin Eserlerinde Yahudiliğe Yaklaşımı
8 Gazali ve İbni Rüşde Göre Mucize
9 Gazali Felsefesinde Varlık ve Mertebeleri Bakımından Hadisler

Kitaba ait Tercümeler
# Kitap Adı

Kitaba ait Şerhler
# Kitap Adı

Kitaba ait Muhtasarlar
# Kitap Adı

Kitaba ait Haşiyeler
# Kitap Adı

Kitaba ait Zeyller
# Kitap Adı

Kitaba ait Eleştiri Makaleleri
# Makaleler Adı

Özeti

el-Vecîz 
Gazzâlî’nin (ö. 505/1111) Şâfiî fıkhına dair eseri.

Nevevî’ye kadar gelen klasik dönemde Müzenî’nin el-Muhtasar’ı, Ebû İshak eş- Şîrâzî’nin et-Tenbîh ve el-Mühezzeb’i ile Gazzâlî’nin el-Vasît ve el-Vecîz’i Şâfiî mezhebinin beş temel eserini teşkil eder.
Aynı dönemde kaleme alınan diğer metinlerden daha çok ilgi gören bu eserler, Şâfiî fıkıh eğitimi yapılan her yerde ve telif faaliyetlerinde tartışmasız bir otoriteye sahip olmuş, dolayısıyla mezhep mensuplarının fıkıh anlayışını derinden etkilemiştir. Beş temel kaynağın ilk halkasını teşkil eden Müzenî’nin (ö. 264/878) el-Muhtasar’ı mezhebin temel eseri olan el-Üm’den süzülerek yazılmış, bu metin sonraki dönemlerde bütün telif faaliyetlerine tesir etmiştir.
V. (XI.) yüzyılda Mâverdî, mezhebin Irak çizgisi (tarik) ışığında Müzenî’nin kitabına el-Hâvi'l-kebîr adıyla bir şerh yazarken İmâmü’l-Haremeyn el-Cüveynî el-Muhtasar’ı şerhettiği çalışmasına ağırlıklı biçimde Horasan çevresinin fıkıh birikimini yansıtmıştır.

Onun Nihâyetü'l- matlab fî dirâyeti'l-mezheb adını verdiği bu eseri öğrencisi Gazzâlî kademeli bir ihtisar işlemine tâbi tutarak el-Basît, el- Vasît ve el-Vecîz’i meydana getirmiştir.
Gazâlî el-Basît’i Bağdat’a gelmeden önceki dönemde yazmış, bu aşamada mezhep fıkhını yetkin bir eserden öğrenme geleneği hâkim olduğu için yürütülen faaliyet mezhep birikimini ihtisar işlemiyle sınırlı kalmıştır. Bununla gözetilen amaç belli ölçüde gerçekleştikten sonra bu malzemeyi daha işlevsel duruma getirme düşüncesi gündeme gelmiştir.
Bu sırada Irak’a gelen Gazâlî mezhebin bu bölgedeki birikimini de dikkate alma ihtiyacı duymuş ve el-Vasît’i bu anlayışla telif etmiştir. Dolayısıyla el-Vasît, sadece bir önceki ihtisarın yeni bir kısaltmasından ibaret değil aynı zamanda Şîrâzî çizgisinin fıkıh birikimiyle zenginleştirilmiş biçimidir. el-Basît’e göre nisbeten daha kısa, fakat daha zengin bir içeriğe sahip olan el-Vasît’in, dönemin eğitim kurumlarında ve mezhep çevrelerinde ezberleme ve öğretim amaçlarına yeterince elverişli sayılmadığını düşünen Gazzâlî, bu defa onu olabildiğince özlü duruma getirmeye karar verip el-Vecîz’i kaleme almıştır.

el-Vasît’in zengin muhtevasından tâviz verilmeden meydana getirilen ve mantık alanındaki birikimle de desteklenen bu metin mevcut muhtasarlar içinde en itibarlı eser konumuna yükselmiştir. Horasan ve Irak çizgilerinden beslenen içeriğiyle, duru ifadeleri ve sağlam sistematiğiyle el-Vecîz, Müzenî ile Şîrâzî’nin eserlerini gölgede bırakmış, Gazzâlî sonrası dönemde mezhep çevrelerinin telif faaliyetlerinde merkezî bir yer edinmiştir. Nevevî’nin Minhâcü't-tâlibîn’i revaç buluncaya kadar el-Vecîz tartışmasız otorite metin olma niteliğini sürdürmüştür.
Tahkik döneminin “Şeyhân” diye anılan iki siması Abdülkerîm er-Râfiî ve Nevevî telif faaliyetlerinde el-Vecîz’i temel referans kabul etmiş ve bir anlamda Şâfiî mezhebi Gazzâlî sonrası dönemde el-Vecîz üzerinden gelişmesini sürdürmüştür. Mezhebin telif tarihinde bu metin, öncesi ve sonrası arasında ana bağlantı noktasını teşkil ettiği gibi sonraki dönemlerin ana eksenini de belirlemiştir. Şöyle ki, Râfiî evvelâ el-Ve- cîz üzerine mezhep çevrelerinde en itibarlı şerh kabul edilen Fethu'l-^azîz’i, ardından bunu ihtisar ederek el-Muharrer’i yazmıştır. Nevevî de Fethu'l-azîz’i ihtisar edip Ravzatü't-tâlibîn’i ve el-Mu- harrer’i ihtisar edip Minhâcü't-tâlibîn’i oluşturmuştur. el-Vecîz’in dolaylı bir ürünü olan Minhâcü't-tâlibîn artık yeni dönemin en yetkin metni haline gelmiş, mezhebin sonraki literatürü bu ana damardan beslenerek gelişmiştir.
İmam Şâfiî’nin zâhir mezhebini zayıf (uzak) vecihlere temas etmeden aktaran el-Vecîz kısa hacmine rağmen karşılaştırmalı bir fıkıh metni özelliğine sahiptir. Mezhep içinden Müzenî’nin, dışarıdan İmam Mâlik ve Ebû Hanîfe’nin görüşlerine, bazan diğer vecihlere de yer verilen eserde her kişi için birer rumuz kullanılmıştır. Mâlik “mim”, Ebû Hanîfe “hâ”, Müzenî “zây” ile belirtilmiş, Şâfiî ulemâsının ileri gelenleri tarafından tahriç edilen uzak vecihler için de “vav” harfi kullanılmıştır. Rumuz kullanılmasının temel sebebi metnin mümkün olduğunca kısa tutulup meselenin özünü verme düşüncesidir. İlgili meselede muhalefeti bulunan âlimleri rumuzla gösterme yöntemi Gazzâlî’den sonra da takip edilmiştir.
Nitekim Hanefî fakihi Mevsılî’nin el-Muhtâr’ında da aynı yöntem görülmektedir.
el-Vecîz’in girişinde küçük hacmine, akıcı üslûbuna, eşsiz tertibine, güzel örgüsüne ve duru metnine dikkat çekilmiş, muhteva yönünden de eserin mezhep kavâid ve fürûunu pek çok hacimli eser düzeyinde içerdiğine vurgu yapılmıştır. Meseleler delillere temas edilmeden ele alınmış, görüş farklılıklarına yer verilmiş, mezhep içinden ve dışından aktarılan bu görüşler arasında tercihler yapılmıştır. Eserin önemi bağlamında fıkıh öğrencilerine yönelik açıklamada, rumuzlar ve meselelerin tertibinde gözetilen incelikler eşliğinde metni kav-rayan kişinin hacimli eserlere ihtiyacı kalmayacağı ve bu yapısıyla eserin içerik yönünden kesinlikle uzun metinlerin gerisinde kalmadığı belirtilmiştir. Müzenî’nin el- Muhtasar’ına paralel biçimde düzenlenen konular eser içinde kitap, bab, fasıl, kısım, fer‘ şeklinde ana başlıklarla alt başlıklar taşır. Aynı durum ana metin olan el-Va- sît için de geçerlidir. el-Vecîz’in tertibi pek çok kimsenin takdirini kazanmış, Mâ- likî fakihlerinden İbn Şâs, İkdü'l-cevâhiri's-semîne fî mezhebî âlimi'l-Medîne adlı eserinde bu sistemi esas almıştır.
Şâfiî fıkhında daha sonraki dönem telif faaliyeti için bir yapı taşı özelliği taşıyan el-Vecîz üzerine şerh, hâşiye, ta‘lik, ihtisar türünden birçok çalışma yapılmıştır. Râfiî’ye (ö. 623/1226) gelinceye kadar bu konuda yazılan eserler onun çalışmaları kadar önem kazanmamıştır. Bunlar arasında Muhammed b. Abdülkerîm el-Vezzân er-Râzî, Fahreddin er-Râzî, İmâdüddin İbn Yûnus (İbn Menaa) el-Mevsılî, Muhammed b. İbrâhim el-Câcermî, Sâinüddin Abdüla- zîz b. Abdülkerîm el-Cîlî ve Muhammed b. Ali el-Mevsılî’nin şerhleriyle Ebü’l-Fütûh Es‘ad b. Mahmûd b. Halef el-İclî’nin et- Talîk ale'l-Vasît ve'l-Vecîz’i ve Emî- nüddin Muzaffer b. İsmâil er-Vârânî et- Tebrîzî’nin Muhtaşarü'l-Vecîz’i anılabilir.
Râfiî, önce el-Vecîz’i Fethu'l-Cazîz iî şerhi'l-Vecîz (el-cAzîz şerhu'l-Vecîz, eş- Şerhu’l-kebîr) adıyla şerhetmiş, daha sonra bunu ihtisar suretiyle el-Muharrer’i yazmıştır.

Râfiî fıkıh öğrencilerinin en çok Gazzâlî’nin bu eserine rağbet ettiğini, hacmi küçük, nazmı güzel, meziyeti bol olan bu eserin zor ve girift ifadelerinin özel bir ilgiyi gerektirdiğini, bunun da ancak geniş kaynaklara müracaatla ya da bir şerh yapılarak aşılabileceğini düşünerek Fethu'l-azîz”i kaleme aldığını belirtir. Râfiî, el-Vecîz’in en meşhur şerhi sayılan bu eserini hazırlarken hepsi Gazâlî’nin çağdaşı olan âlimlerden Cüveynî’nin Nihâyetü'l-matlab, Abdurrahman b. Me’mûn el-Mütevellî’nin et-Tetimme, Ferrâ el-Begavî’nin et-Tehzîb, Ebû Nasr İbnü’s-Sabbâğ’ın eş-Şâmil, Ebü’l-Kasım İbn Kec ed-Dîneverî’nin et-Tecrîd, Ebü’l-Ferec Abdurrahman b. Ahmed ez-Zâz es-Serahsî’nin el-Emâlî adlı eserlerinden yararlanmış, böylece bir anlamda el-Vecîz’i dayandığı fıkhî zemin çerçevesinde şerh yoluna gitmiştir.
Râfiî ayrıca, eser üzerine eş-Şerhu's-sagir adlı bir şerh ile et-Teznîb adlı bir ciltlik ta‘lik kaleme almıştır (nşr. Târık Seyyid - Ahmed el-Mezîdî, el-Vecîz ile birlikte, Beyrut 2004). Nevevî’nin Fethu'l-azîz’i ihtisar ederek yazdığı Ravzatü't- tâlibîn ve el-Muharrer’i ihtisar ederek meydana getirdiği Minhâcü't-tâlibîn adlı eserleriyle bunların üzerine yapılan yüzlerce şerh, hâşiye ve ta‘lik çalışması da dolaylı biçimde el-Vecîz’le ilişkilidir.

el-Vecîz hakkında daha sonra yapılan belli başlı çalışmalar da şunlardır:
İmâdüddin İbrâhim b. Abdülvehhâb ez-Zencânî, et-Talîk cale'l-Vecîz (iki cilt);
Ömer Ke- mâleddin el-Mâzenderânî, Kitâbü't-Tencîz şerhu'l-Vecîz;
Ebü’l-Fazl Necîbüddin Muhammed b. Ali el-Hılâtî, Kavâidü'ş şef ve davâbitü'l-asl ve'l-fer ale'l-Vecîz (on cilt);
Sirâceddin er-Urmevî, Şerhu'l-Vecîz;
Tâceddin el-Firkâh, et-Talîka ale'l-Vecîz;
Nûreddin İbrâhim b. Hibetullah el-Himyerî, Muhtaşarü'l-Vecîz;
Bedreddin ez-Zerkeşî, Şerhu'l-Vecîz;
Ahmed b. Ebû Bekir en-Nâşirî, Şerhu'l-Vecîz;
Ömer b. Muhammed el-Fetâ, el-İbrîz fî tashîhi'l-Vecîz;
Tâceddin İbn Yûnus el-Mevsılî, et-Tacîz fi'htisâri'l-Vecîz (nşr. Abdullah b. Fehd eş-Şerîf, Kahire 1412/1991; bunun üzerine de birçok şerh yazılmış olup müellifin yazmaya başladığı et-Tatrîz fî şerhi’t-Taccîz ise tamamlanamamıştır);
Abdülazîz b. Ahmed ed-Dîrînî, Nazmü'l-Vecîz (el-Vecîz üzerine yapılan çalışmalar ve bir kısmının yazma nüshaları için ayrıca bk. Keşfü’z-zunûn, II, 20022004; Abdurrahman Bedevî, s. 25-29; Abdullah Muhammed el-Habeşî, Câmiu’ş- şürûh, III, 2116-2122). el-Vecîz önce Kahire’de basılmış (1318), daha sonra Hâlid el-Attâr (Beyrut 1414/1994), Târık es-Seyyid ve Ahmed el-Mezîdî (Râfiî'nin et-Tez- nîb'i ile birlikte, Beyrut 2004), Ali Muhammed Muavvaz ve Âdil Ahmed Abdülmevcûd (I-II, Beyrut 1418/1997) tarafından müstakil olarak, ayrıca Râfiî’nin şerhi içinde neşredilmiştir (el-‘Azîzşerhu’l-Vecîz, I- XIII, Beyrut 1417/1997).

 


Baskıları

Yazmaları

Tezler  

Kitaba ait Multi Medialar
# Media Adı
Kullanıcı Yorumları

! Yorum yazabilmeniz için üye olmalısınız.
Üyelik için lütfen sayfanın üst kısmında yer alan"Üye Giriş | üye ol" linkine tıklayınız.

Kayıt Ekleyen / Eklenme Tarihi
Sümeyye Abaci / 16.10.2014



Eski Eserler


Eski Eserler Kütüphanesine Hoşgeldiniz!

Hesap İşlemleri

Üye değil misiniz? Üye olun!

Eski Eserlere üye olarak, kütüphanenimiz ve eserlerimiz hakkında paylaşımlardan hesabınız üzerinden faydalabilirsiniz...